વૃદ્ધાશ્રમમાં રહેતા પિતાના મૃત્યુ પછી જ્યારે દીકરો ત્યાં પહોંચ્યો, ત્યારે મેનેજરે હાથમાં આપેલી ચિઠ્ઠી જોઈને દીકરો...

શહેરના એક વિશાળ હોલમાં મોટો સમારંભ ચાલી રહ્યો હતો. સ્ટેજ પર ઝગમગતી લાઈટો હતી, ફૂલોના હાર હતા અને તાળીઓનો ગડગડાટ થતો હતો. શહેરના જાણીતા ઉદ્યોગપતિ અને દાનવીર ગણાતા આલોકભાઈનું સમાજ દ્વારા ભવ્ય સન્માન કરવામાં આવી રહ્યું હતું. આલોકભાઈએ અનાથાશ્રમ અને ગૌશાળામાં લાખો રૂપિયાનું દાન આપ્યું હતું. માઈક પર ઊભા રહીને આલોકભાઈ મોટી મોટી વાતો કરી રહ્યા હતા કે સંસ્કાર, સેવા અને દાન જ માનવજીવનનો સાચો ધર્મ છે. લોકો તેમની વાતો સાંભળીને તાળીઓ પાડી રહ્યા હતા.

પરંતુ આ ચળકાટભરી દુનિયા અને સન્માનની પાછળ એક એવું કડવું સત્ય છુપાયેલું હતું જેને જાણીને કોઈ પણ સજ્જન માણસનું દિલ દ્રવી ઊઠે. જે આલોકભાઈ સમાજમાં મોટા દાનવીર અને ભામાશા હોવાનો ડોળ કરતા હતા, તેમણે પોતાના સગા અને વૃદ્ધ પિતા શાંતિલાલને શહેરના છેવાડે આવેલા એક સાધારણ વૃદ્ધાશ્રમમાં મૂકી દીધા હતા. શાંતિલાલજીએ આખી જિંદગી શિક્ષક તરીકે નોકરી કરીને પોતાના દીકરા આલોકને ભણાવ્યો હતો, તેને મોટો બિઝનેસમેન બનાવ્યો હતો. પણ આલોક મોટા સાહેબ બની ગયા પછી પિતા તેને પોતાના બંગલામાં બોજ લાગવા માંડ્યા હતા.

આલોકની પત્ની સીમાને પણ વૃદ્ધ સસરાની સેવા કરવી ગમતી નહોતી. અવારનવાર ઘરમાં ઝઘડા થતા હતા. આલોકને લાગતું હતું કે પોતાના મોટા મોટા હાઈ-સોસાયટીના મિત્રો અને બિઝનેસ પાર્ટનર્સ જ્યારે ઘરે આવે ત્યારે આ સાદા, ધోతి-કુર્તા પહેરતા અને ઉધરસ ખાતા વૃદ્ધ પિતાને જોઈને તેની ઈજ્જત ઓછી થાય છે. આ જ અહંકારમાં આવીને આલોકે પોતાના પિતા શાંતિલાલજીને એક દિવસ ગાડીમાં બેસાડીને વૃદ્ધાશ્રમમાં મૂકી આવ્યા હતા.

વૃદ્ધાશ્રમમાં મૂકતી વખતે આલોકે પિતાને કડવા વેણ કહ્યા હતા કે "પપ્પા, તમે અહીં શાંતિથી રહો. ઘરે કાયમ કચકચ થાય છે અને મારા બિઝનેસના કામમાં વિક્ષેપ પડે છે. હું દર મહિને તમારો ખર્ચ મોકલાવી દઈશ, પણ તમારે વારંવાર ઘરે આવવાની કે મને ફોન કરીને હેરાન કરવાની જરૂર નથી." શાંતિલાલજીએ દીકરાના આ કડવા શબ્દો સાંભળીને એક પણ શબ્દ બોલ્યા વગર આંખમાંથી અશ્રુ લૂછી લીધા હતા અને વૃદ્ધાશ્રમના એક નાનકડા રૂમમાં પોતાની જિંદગી ગાળવા લાગ્યા હતા.

શાંતિલાલજી વૃદ્ધાશ્રમમાં સાદગીથી રહેતા હતા. તેઓ ક્યારેય કોઈની સામે દીકરા આલોકની બુરાઈ કરતા નહોતા. કોઈ પૂછે તો પણ એટલું જ કહેતા કે "મારો દીકરો શહેરમાં બહુ મોટો માણસ છે, બહુ કામ રહે છે એટલે સમય નથી મળતો." શાંતિલાલજી રોજ સાંજે વૃદ્ધાશ્રમના બગીચામાં બેસીને દીકરાના જૂના ફોટા જોતા અને તેના સુખી જીવન માટે ભગવાનને પ્રાર્થના કરતા હતા. બીજી તરફ આલોક સમાજમાં પોતાના દાનધર્મના બેનરો લગાવીને વાહવાહ લૂંટવામાં મસ્ત હતો.

વર્ષો વીતતા ગયા. આલોકના વેપારમાં ધીમે ધીમે મંદી આવવા લાગી. વધુ નફો કમાવાની લાલચમાં આલોકે એક મોટી પ્રોપર્ટી ડીલમાં કરોડો રૂપિયાનું રોકાણ કરી દીધું હતું. પણ ભાગ્યની બલિહારી એ હતી કે એ પ્રોજેક્ટ કાનૂની અડચણોમાં ફસાઈ ગયો. આલોકના રોકાયેલા કરોડો રૂપિયા અટવાઈ ગયા. વ્યાજખોરો અને બેંકના લેણદારો દરરોજ તેના બંગલે અને ઓફિસે ધક્કા ખાવા લાગ્યા. આલોકનો ડૂબતો ધંધાકીય સામ્રાજ્ય હવે કંગાળ થવાના આરે આવીને ઊભો હતો.

જો તાત્કાલિક પચાસ લાખ રૂપિયાની વ્યવસ્થા ન થાય તો બેંક આલોકના બંગલા અને ફેક્ટરીની જપ્તી કરવાની હતી. સમાજમાં પોતાને દાનવીર કહેવડાવનાર આલોકે પોતાના તમામ ધનિક મિત્રો અને વેપારીઓ પાસે મદદ માગી. પણ જ્યારે માણસની સ્થિતિ ખરાબ થાય ત્યારે કોઈ મદદ માટે આગળ આવતું નથી. જે મિત્રો આલોકની પાર્ટીઓમાં મફતનો દારૂ અને જમણવાર ઉડાવતા હતા, તેમણે પણ આલોકને પૈસા આપવાની સ્પષ્ટ ના પાડી દીધી. આલોક ચિંતામાં રાત્રે ઊંઘી શકતો નહોતો.

પોતાની ઈજ્જત હરામ થતી જોઈને આલોક માનસિક રીતે ભાંગી પડ્યો હતો. તેને રસ્તો દેખાતો નહોતો. એ જ દિવસોમાં એક સવારે આલોકના મોબાઈલ પર વૃદ્ધાશ્રમના મેનેજર રમેશભાઈનો ફોન આવ્યો. રમેશભાઈએ ગંભીર અવાજે કહ્યું, "આલોકભાઈ, તમારા પિતા શાંતિલાલજીની તબિયત અચાનક બહુ બિગડી ગઈ હતી અને આજે સવારે હૃદયરોગના તીવ્ર હુમલાના કારણે તેમનું અવસાન થયું છે. તમે તાત્કાલિક વૃદ્ધાશ્રમ પહોંચો."

આલોક સમાચાર સાંભળીને સ્તબ્ધ થઈ ગયો. પણ તેના મનમાં પિતા ગુમાવવાનું કોઈ મોટું દુઃખ નહોતું, તેના મનમાં તો હજુ પણ પોતાના ડૂબતા ધંધા અને પચાસ લાખ રૂપિયાની ચિંતા જ ચાલી રહી હતી. તે માત્ર સમાજમાં પોતાની આબરૂ જાળવવા માટે ઉતાવળે ગાડી લઈને વૃદ્ધાશ્રમ પહોંચ્યો. વૃદ્ધાશ્રમના આંગણામાં શાંતિલાલજીનો પાર્થિવ દેહ સફેદ કાપડમાં વીંટાળીને મૂકેલો હતો. આજુબાજુના વૃદ્ધો અને મેનેજર રમેશભાઈ ઉદાસ ચહેરે બેઠા હતા.

આલોકે ત્યાં જઈને થોડો રડવાનો નાટક કર્યો અને અંતિમ સંસ્કારની ઉતાવળ કરવા લાગ્યો જેથી તે જલ્દીથી પાછો જઈને પોતાના પૈસાની સગવડ કરી શકે. પણ અંતિમ વિધિ પૂરી થયા પછી, જ્યારે આલોક પોતાની ગાડી તરફ જઈ રહ્યો હતો, ત્યારે વૃદ્ધાશ્રમના મેનેજર રમેશભાઈએ તેને ઊભો રાખ્યો. રમેશભાઈના હાથમાં એક કવર અને બેંકની એક ફાઈલ હતી.

મેનેજર રમેશભાઈએ આલોક સામે જોઈને કહ્યું, "આલોકભાઈ, તમારા પિતાજી આ દુનિયા છોડીને ગયા એ પહેલાં મને આ ફાઈલ અને એક પત્ર સોંપી ગયા હતા. તેમણે મને કસમ આપી હતી કે તેમના મૃત્યુ પછી જ આ પત્ર તમને આપવો. આ તમારો અમાનત છે, લેતા જાવ." આલોકે કંટાળા સાથે એ કવર હાથમાં લીધું. તેને લાગ્યું કે પિતાજીએ ચિઠ્ઠીમાં કોઈ નાની-મોટી ઈચ્છા લખી હશે. પણ જ્યારે તેણે કવર ખોલીને અંદર જોયું તો તેની આંખો પહોળી થઈ ગઈ.

કવરની અંદર સરકારી બેંકના ચેકબુકની પહોંચ અને પચાસ લાખ રૂપિયા તેના બેંક ખાતામાં જમા થયાની પહોંચ હતી! આલોકના ધ્રૂજતા હાથમાંથી બેંકની સ્લિપ નીચે પડવા લાગી. તેણે ઉતાવળે પિતા શાંતિલાલજીએ હાથે લખેલો પત્ર ખોલ્યો અને વાંચવાનું શરૂ કર્યું. પત્રમાં શાંતિલાલજીના અક્ષરો સ્પષ્ટ દેખાતા હતા.

પત્રમાં લખ્યું હતું: "ચિરંજીવી આલોક, બેટા આશીર્વાદ. તું જ્યારે મને આ વૃદ્ધાશ્રમમાં મૂકી ગયો ત્યારે મને તારા પ્રત્યે કોઈ ગુસ્સો નહોતો. મને ખબર હતી કે તું તારી મોટી દુનિયામાં વ્યસ્ત છે. તું સમાજમાં દાન પુણ્ય કરે છે એ સાંભળીને એક પિતા તરીકે મારૂં દિલ હરખાઈ જતું હતું. પણ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી તારા ચહેરા પરની ચિંતા અને તારા ડૂબતા બિઝનેસના સમાચાર મારા સુધી પહોંચી રહ્યા હતા."

પત્રમાં આગળ લખ્યું હતું: "બેટા, તારી માતાના અવસાન પછી મેં મારી આખી જિંદગીની બચત અને તારા દાદાજીની જૂની જમીન વેચીને એક મોટી લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ પોલિસી અને ફિક્સ ડિપોઝિટ કરાવી હતી. મારી ઈચ્છા હતી કે આ પૈસા હું મારી નિવૃત્તિ માટે રાખું. પણ જ્યારે મને ખબર પડી કે તારો ધંધો ડૂબી રહ્યો છે અને તારું ઘર-ફેક્ટરી હરાજી થવાના આરે છે, ત્યારે આ વૃદ્ધ બાપથી સહન ન થયું. તું સમાજમાં દાનવીર બને પણ પોતાના જ ઘરમાં કંગાળ થઈ જાય એ હું જીવતેજીવ કેમ જોઈ શકું?"

શાંતિલાલજીએ આગળ લખ્યું હતું: "મેં મારી તમામ વિમાની પાકતી મુદતની રકમ અને ફિક્સ ડિપોઝિટના પૂરા પચાસ લાખ રૂપિયા ઉપાડીને ગઈકાલે જ તારા કંપનીના બેંક ખાતામાં જમા કરાવી દીધા છે. હવે તારી બેંકની જપ્તી અટકી જશે અને તારી ઈજ્જત બચી જશે. બેટા, તું મને વૃદ્ધાશ્રમમાં મૂકીને ભૂલી ગયો હતો પણ હું તને ક્યારેય ભૂલી નહોતો શક્યો. મને તારી પાસેથી કોઈ પૈસા કે સેવાની આશા નહોતી, માત્ર તારી સુખ-શાંતિ જોઈતી હતી. તારો ધંધો સેટ થઈ જાય એટલે તું શાંતિથી જીવજે. તારો કમનસીબ પિતા, શાંતિલાલ."

પત્ર પૂરો થતાં જ આલોકના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. તેના હાથમાંથી કાગળ નીચે પડી ગયો. તેના મગજમાં સન્નાટો છવાઈ ગયો. જે પિતાને તેણે અણઘડ, નકામા અને બોજ સમજીને વૃદ્ધાશ્રમમાં ફેંકી દીધા હતા, તે જ પિતાએ પોતાના મૃત્યુના આખરી ક્ષણો સુધી દીકરાની આબરૂ બચાવવા માટે પોતાની આખી જિંદગીની કમાણી અને વિમાના પૈસા આપી દીધા હતા! આલોકની આંખો સામે પોતાના પિતાનો શાંત ચહેરો અને તેમના જૂના ધోతి-કુર્તા તરવરવા લાગ્યા.

આલોક પસ્તાવાના અગ્નિમાં બળવા લાગ્યો. તે વૃદ્ધાશ્રમના આંગણામાં જ જમીન પર બેસી પડ્યો અને પોતાના માથા પર હાથ મૂકીને ચોધાર આંસુએ રડી પડ્યો. "પપ્પા! મને માફ કરી દો! હું બહુ મોટો પાપી છું! હું સમાજ સામે દાનવીર બનતો રહ્યો પણ ઘરમાં પોતાના બાપનો જ હત્યારો બન્યો!" રમેશભાઈ અને આજુબાજુના વૃદ્ધો આલોકની સ્થિતિ જોઈ રહ્યા હતા, પણ હવે પસ્તાવો કરવા સિવાય આલોક પાસે કંઈ બચ્યું નહોતું.

આલોકને સમજાઈ ગયું કે સમાજમાં લાખો રૂપિયાનું દાન આપવાથી કોઈ માણસ દાનવીર નથી બનતો, પણ પોતાના જન્મદાતા માતા-પિતાની સેવા કરવી એ જ સૌથી મોટું પુણ્ય છે. આલોકે પોતાના બાકીના જીવનમાં પિતાના નામે એક મફત વૃદ્ધાશ્રમ અને સેવા કેન્દ્ર શરૂ કરવાનો સંકલ્પ કર્યો, પણ તેની છાતીમાં કાયમ માટે એ દર્દ રહી ગયું કે તે પોતાના પિતાના જીવતેજીવ તેમના પ્રેમની કદર ન કરી શક્યો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.