વિદેશમાં રહેતા દીકરાને તેની વૃદ્ધ માતા રોજ ખાલી મેસેજ મોકલતી, એક દિવસ દીકરાએ ગુસ્સે થઈને ફોન કર્યો ત્યારે માતાએ આપ્યો એવો જવાબ કે...
નિરવને અમેરિકાની ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સ્થાયી થયાને સાત વર્ષથી વધુ સમય થઈ ચૂક્યો હતો. એક મલ્ટિનેશનલ સોફ્ટવેર કંપનીમાં સિનિયર પ્રોજેક્ટ મેનેજર તરીકે કામ કરતા નિરવનું જીવન અત્યંત વ્યસ્ત અને ઘડિયાળના કાંટે ચાલતું હતું. સવારે ઓફિસ જવું, મોડી રાત સુધી ક્લાયન્ટ્સ સાથે મીટિંગો કરવી અને વીકએન્ડમાં બિઝનેસ ટ્રાવેલિંગ કરવું એ જ તેની દિનચર્યા બની ગઈ હતી. આ ભપકાદાર અને ઝડપી વિદેશી જીવનશૈલીમાં તે પોતાની જાતને એટલો ખોઈ બેઠો હતો કે સમય ક્યાં સરકી જતો તેની તેને ખબર જ નહોતી રહેતી.
બીજી તરફ, ભારતમાં ગુજરાતના એક નાના અને શાંત ગામડામાં તેની વૃદ્ધ માતા શાંતાબેન એકલા રહેતા હતા. નિરવના પિતાનું અવસાન વર્ષો પહેલાં થઈ ગયું હતું. શાંતાબેને ખૂબ જ મુશ્કેલીઓ વેઠીને, પેટ પાટા બાંધીને નિરવને ભણાવ્યો હતો અને આટલો મોટો એન્જિનિયર બનાવ્યો હતો. નિરવ જ્યારે વિદેશ ગયો ત્યારે શાંતાબેનની આંખોમાં દીકરાની પ્રગતિના આંસુ હતા, પણ સાથે જ ઘરના આંગણામાં એકલતાનો મોટો ખાલીપો પણ વ્યાપી ગયો હતો. ગામડાના સાદા ઘરમાં દીકરાના ફોનની રાહ જોવી એ જ શાંતાબેનનો એકમાત્ર નિત્યક્રમ બની ગયો હતો.
નિરવ શરૂઆતમાં દર અઠવાડિયે નિયમિત ફોન કરતો, પણ ધીમે ધીમે તેની વ્યસ્તતા વધતી ગઈ અને ફોન આવવાના અંતરાલ લંબાતા ગયા. હવે મહિનામાં માંડ એક-બે વાર વાત થતી. શાંતાબેન સમજી શકતા હતા કે દીકરો કામમાં વ્યસ્ત છે, પણ માનું દિલ તો આખરે માનું દિલ છે. તે દીકરાનો અવાજ સાંભળવા અને તેની ખબરઅંતર પૂછવા માટે તરસતું હતું. આ એકલતાને દૂર કરવા માટે શાંતાબેનના ભત્રીજા આલોકે તેમને એક સ્માર્ટફોન લાવી આપ્યો અને તેના પર વોટ્સએપ વાપરતા શીખવવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
શાંતાબેન આખી જિંદગી સાદા કીપેડવાળા ફોનથી ટેવાયેલા હતા, જેમાં માત્ર લીલું બટન દબાવીને વાત જ કરવાની હોય. આજના જમાનાના ટચસ્ક્રીન સ્માર્ટફોન તેમના માટે કોઈ અગમ્ય દુનિયા જેવા હતા. તેમને અક્ષરો ઉકેલતા કે મેસેજ ટાઈપ કરતા બિલકુલ આવડતું નહોતું. આલોકે ઘણો પ્રયત્ન કર્યો, પણ શાંતાબેનનું મગજ એ ટેકનોલોજીને પકડી શકતું નહોતું. તેમ છતાં, દીકરાની નજીક રહેવાની આશામાં તેઓ રોજ એ ચમકતી સ્ક્રીનને કુતૂહલથી જોયા કરતા.
છેલ્લા એક મહિનાથી નિરવના ફોન પર અજીબ ઘટના બની રહી હતી. તેના વોટ્સએપ પર તેની માતાના નંબર પરથી વારંવાર મેસેજ આવતા, પણ એ મેસેજમાં કશું લખેલું ન હોતું. માત્ર ખાલી જગ્યા (બ્લેન્ક સ્પેસ) અથવા ક્યારેક કોઈ અર્થ વગરના અક્ષરો અને ટપકાં જ હોતા. ક્યારેક સવારે વહેલા, ક્યારેક ઓફિસની મીટિંગ દરમિયાન તો ક્યારેક અડધી રાત્રે પણ નિરવના ફોનની સ્ક્રીન ઝબકી ઉઠતી અને સ્ક્રીન પર દેખાતું "બા મોકલેલ મેસેજ".
શરૂઆતમાં નિરવે આ બાબતને હળવાશથી લીધી અને વિચાર્યું કે બા કદાચ નવો ફોન શીખવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા હશે. પણ જ્યારે આ સિલસિલો રોજનો બની ગયો, ત્યારે નિરવ ધીમે ધીમે કંટાળવા લાગ્યો. ઓફિસના કામના ભારે ટેન્શન અને ટાર્ગેટ પૂરા કરવાના દબાણ વચ્ચે જ્યારે પણ તેનો ફોન વાગતો અને તે જોતો કે અંદર માત્ર એક ખાલી મેસેજ છે, ત્યારે તેનો પારો સાતમા આસમાને પહોંચી જતો. તેને લાગતું કે બા નવરા બેઠા ટાઈમપાસ કરવા માટે ગમે તેમ ફોન અડ્યા કરે છે અને તેની એકાગ્રતા ભંગ કરે છે.
એક દિવસ ન્યૂયોર્કમાં સોમવારની સવારે નિરવ એક અત્યંત મહત્વના વિદેશી ક્લાયન્ટ સાથે કોન્ફરન્સ રૂમમાં પ્રેઝન્ટેશન આપી રહ્યો હતો. આ પ્રોજેક્ટ તેની કારકિર્દી માટે કરોડો રૂપિયાનો હતો અને તેના પર તેની કંપનીનું ભવિષ્ય ટકેલું હતું. બરાબર એ જ સમયે તેના ટેબલ પર પડેલો સ્માર્ટફોન વાઇબ્રેટ થયો. નિરવે નજર કરી તો ફરીથી બાનો જ મેસેજ હતો. તેને ફોન સાઇલન્ટ કર્યો અને ફરી કામમાં પરોવાયો. પાંચ જ મિનિટમાં ફરી સ્ક્રીન ચાલુ થઈ અને બીજો ખાલી મેસેજ આવ્યો. આનાથી નિરવનું ધ્યાન ભટકાયું અને તે પ્રેઝન્ટેશનમાં સહેજ થાપ ખાઈ ગયો.
મીટિંગ પૂરી થયા પછી નિરવ ગુસ્સાથી ધૂંધવાઈ ગયો હતો. તેની અંદર રહેલો અહંકાર અને કામનું સ્ટ્રેસ એકસાથે બહાર આવ્યા. તેણે રૂમમાં આવીને સીધો ભારતનો નંબર ડાયલ કર્યો. ગામડામાં સાંજના સાડા સાત વાગ્યા હતા અને શાંતાબેન ઓસરીમાં બેઠા હતા. ફોનની રિંગ વાગતા જ શાંતાબેનનો ચહેરો ખીલી ઉઠ્યો. તેમને લાગ્યું કે દીકરાનો સામેથી ફોન આવ્યો છે.
તેમણે હોંશે હોંશે ફોન ઉપાડ્યો અને બોલ્યા, "હેલો નિરવ બેટા! કેમ છે તું? જમી લીધું ને?"
સામે છેડેથી નિરવનો અવાજ શાંત અને વહાલભર્યો હોવાના બદલે એકદમ કડવો અને રાડ પાડતો નીકળ્યો, "બા! આ તમે શું માંડ્યું છે? તમને કેટલી વાર ના પાડી છે કે મને કામના સમયે વારંવાર પરેશાન ન કરો! આખો દિવસ શું ફોન સાથે મંડ્યા રહો છો? રોજ આવા અર્થ વગરના ખાલી મેસેજ કેમ મોકલો છો?"
શાંતાબેન દીકરાનો આવો ગુસ્સાવાળો અવાજ સાંભળીને એકદમ સ્તબ્ધ થઈ ગયા. તેમના ઉત્સાહ પર જાણે કોઈએ ઠંડું પાણી રેડી દીધું હોય તેમ તેમનું ગળું રુંધાઈ ગયું.
નિરવ હજુ પણ અટક્યો નહીં, તે આગળ બોલતો જ ગયો, "બા, જો તમને મેસેજ કરતા ન આવડતું હોય તો ફોનને અડવાનું બંધ કરી દો. હું અહીં કોઈ નવરો નથી બેઠો. મારી ઓફિસમાં મોટી મીટિંગો ચાલતી હોય છે અને તમારા આ ખાલી મેસેજની રીંગટોનથી મારું આખું ધ્યાન ભટકી જાય છે. જો કોઈ કામ હોય તો સીધો ફોન કરાય ને, આખો દિવસ આવા બ્લેન્ક મેસેજ મોકલીને મારો ટાઈમ કેમ બગાડો છો?"
નિરવના આ આકરા અને અપમાનજનક શબ્દો સાંભળીને વૃદ્ધ માતાની આંખોમાંથી અશ્રુધારા વહેવા લાગી. તેમનું હૃદય અંદરથી એકદમ ચિરાઈ ગયું. જે દીકરાને તેમણે આંગળી પકડીને ચાલતા શીખવ્યો હતો, તે આજે તેમની જ સામે સમય બગાડવાની વાતો કરી રહ્યો હતો.
શાંતાબેનનો ડૂમો ભરાઈ આવ્યો અને તેઓ રડતા રડતા ખૂબ જ ધીમા અને ધ્રૂજતા અવાજે બોલ્યા, "નિરવ બેટા... મને માફ કરી દેજે. મારી ભૂલ થઈ ગઈ. મને સાચે જ આ નવો ફોન વાપરતા કે કશું લખતા નથી આવડતું. તારો ભત્રીજો આલોક કહેતો હતો કે આ ફોનથી સાત સમંદર પાર રહેતો મારો દીકરો નજીક આવી જશે, એટલે હું આ ફોન લઈને બેસું છું..."
તે સહેજ અટક્યા, આંસુ લૂછ્યા અને આગળ જે કહ્યું તે સાંભળીને નિરવના શરીરના રુંવાડા ઉભા થઈ ગયા.
શાંતાબેને કહ્યું, "બેટા, જ્યારે પણ મને તારી બહુ યાદ આવે છે ને, ત્યારે હું આ ફોનની સ્ક્રીન ચાલુ કરું છું. આ સ્ક્રીન પર તે જે તારો ફોટો મૂક્યો છે ને, એ મને દેખાય છે. તું મારી પાસે નથી એટલે હું વારંવાર સ્ક્રીન પર રહેલા તારા ચહેરા પર અને તારા ગાલ પર મારી આંગળીઓ ફેરવું છું અને તને સ્પર્શ કરવાનો સંતોષ મેળવું છું. મને ખબર નહોતી કે તારા ફોટા પર વહાલથી મારો હાથ ફરવાના કારણે નીચે રહેલું બટન દબાઈ જાય છે અને તારા સુધી આ ખાલી મેસેજ પહોંચી જાય છે. મને તો એમ કે હું મારા દીકરાના કપાળ પર હાથ ફેરવીને તેને આશીર્વાદ આપી રહી છું... મને નહોતી ખબર કે મારા આ પિતૃપ્રેમથી તારું કામ બગડે છે. હવે હું ક્યારેય આ ફોનને હાથ નહીં લગાવું બેટા..."
"મારા પપ્પાનો સમય પાછો આપો" એવું કહેનાર બાળકની જેમ જ, અહીં એક માતા માત્ર પોતાના દીકરાના આભાસી સ્પર્શ માટે તરસતી હતી. શાંતાબેનના આ શબ્દો સાંભળતા જ નિરવના માથા પર જાણે કોઈએ હથોડો માર્યો હોય તેવો આઘાત લાગ્યો. તેના હાથમાંથી સ્માર્ટફોન સહેજ સરકી ગયો. તેની આંખો સામે અંધકાર છવાઈ ગયો અને પશ્ચાતાપના આંસુ આપોઆપ વહેવા લાગ્યા.
તેને અહેસાસ થયો કે પોતે સફળતા અને પૈસાની આંધળી દોટમાં કેટલો મોટો અંધ બની ગયો હતો. જે મેસેજને તે "ખાલી અને અર્થ વગરના" સમજતો હતો, તે હકીકતમાં દુનિયાના સૌથી પવિત્ર અને અમૂલ્ય પ્રેમથી ભરેલા હતા. એ દરેક બ્લેન્ક મેસેજ તેની માતાના હૃદયની પોકાર હતી, તેમનો આશીર્વાદ હતો અને દીકરાને સ્પર્શ કરવાની લાચારી હતી. ટેકનોલોજીની દ્રષ્ટિએ એ મેસેજ ભલે ખાલી હતા, પણ એક માતાની લાગણીની દ્રષ્ટિએ તે બ્રહ્માંડના સૌથી ભારે અને અર્થસભર સંદેશાઓ હતા.
નિરવનું હૃદય ભરાઈ આવ્યું. તેનાથી બોલાયેલા કડવા વેણ બદલ તેને પોતાની જાત પર અત્યંત નફરત થવા લાગી. તે ધ્રૂજતા અવાજે બોલ્યો, "બા... મને માફ કરી દે... હું બહુ મોટો ગુનેગાર છું..." પણ સામે છેડેથી શાંતાબેને રડીને ફોન કાપી નાખ્યો હતો.
નિરવ એ જ રાત્રે ઓફિસનું બધું કામ બાજુ પર મૂકીને પોતાની કેબિનમાં બેઠો. તેણે લેપટોપ ખોલ્યું અને આગામી ત્રણ કલાકની અંદર જ ન્યૂયોર્કથી સીધા રાજકોટ (અમદાવાદ) આવવાની વહેલી સવારની ફ્લાઈટની ટિકિટ બુક કરાવી લીધી. તેને ઓફિસમાં ઈમેઈલ કરી દીધો કે તે પર્સનલ ઈમરજન્સીના કારણે બે અઠવાડિયાની રજા પર જઈ રહ્યો છે. હવે તેના માટે કોઈ પ્રોજેક્ટ, કોઈ ક્લાયન્ટ કે કોઈ કરોડો રૂપિયાની ડીલ તેની માતાના આંસુથી મોટી નહોતી.
બીજા દિવસે નિરવ ફ્લાઈટમાં બેઠો ત્યારે આખી મુસાફરી દરમિયાન તેના મગજમાં માત્ર તેની બાનો રડતો ચહેરો જ દેખાતો હતો. તે વારંવાર પોતાના ફોન તરફ જોતો હતો અને વિચારતો હતો કે ક્યારે તે ગામડે પહોંચે.
બે દિવસની લાંબી મુસાફરી પૂરી કરીને નિરવ આખરે પોતાના ગામડે પહોંચ્યો. સવારનો સમય હતો. ઘરનું આંગણું એ જ જૂની યાદો સાથે શાંત ઊભું હતું. નિરવ ગાડીમાંથી ઉતર્યો અને દોડતો ઘરની અંદર ગયો. ઓસરીમાં ખાટલા પર શાંતાબેન બેઠા હતા અને તેમની બાજુમાં પેલો સ્માર્ટફોન સ્ક્રીન બંધ થઈને મૂકેલો હતો.
નિરવને અચાનક પોતાની સામે જોઈને શાંતાબેન પોતાની આંખો પર વિશ્વાસ ન કરી શક્યા. તેઓ ઊભા થવા ગયા ત્યાં જ નિરવ દોડીને તેમની ગોદમાં ભરાઈ ગયો અને તેમના પગ પકડીને ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડવા લાગ્યો.
"બા, મને માફ કરી દે... હું બહુ નરાધમ દીકરો છું. હું તારા પ્રેમની કિંમત ન સમજી શક્યો," નિરવ રડતા રડતા બોલતો હતો.
શાંતાબેનની બધી નારાજગી એક ક્ષણમાં ગાયબ થઈ ગઈ. મા તો આખરે મા છે, તે સંતાનથી ક્યારેય લાંબો સમય ગુસ્સે રહી શકતી નથી. તેમણે નિરવના માથા પર હાથ મૂક્યો અને તેને ઊભો કરીને પોતાની છાતી સરસો ચાંપી દીધો. બંને મા-દીકરાના આંસુથી ઓસરી ભીંજાઈ ગઈ.
નિરવે ખિસ્સામાંથી પોતાનો ફોન કાઢ્યો અને બાના હાથમાં આપ્યો અને કહ્યું, "બા, હવે તારે સ્ક્રીન પર મારો ફોટો અડવાની જરૂર નથી. જો, તારો દીકરો સાચે જ તારી પાસે આવી ગયો છે. હવેથી હું તને ક્યારેય એકલી નહીં મૂકું. અને હા, તું ગમે એટલા ખાલી મેસેજ મોકલીશ ને, હું ક્યારેય ગુસ્સે નહીં થાઉં."
શાંતાબેનના ચહેરા પર દુનિયાનું સૌથી સુંદર સ્મિત આવી ગયું. નિરવ તે વેકેશન દરમિયાન આખો સમય તેની માતા સાથે જ રહ્યો, તેમને પોતાના હાથે જમાડ્યા અને ગામની નદી કિનારે ફરવા લઈ ગયો. તે સમજી ગયો હતો કે મા-બાપની હયાતી એ જ જિંદગીની સૌથી મોટી મૂડી છે, પૈસા તો ગમે ત્યારે કમાઈ શકાશે પણ વીતેલો સમય અને મા-બાપનો આશીર્વાદ ક્યારેય પાછો નહીં મળે.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો