વહુએ સાસુને કહ્યું, નણંદ તો મારા સેટ સામે કેવી જોઈ રહી છે, રાત્રે નણંદે રૂમમાં આવી એવું કહ્યું કે વહુ...
મીરાના ગળામાં રહેલો એ ભારે સોનાનો હાર તેના શ્વાસને થોડો અટકાવી રહ્યો હતો. હારનો વજન એટલો હતો કે તેની સોનાની કડીઓ મીરાની નાજુક ત્વચા પર લાલ નિશાન પાડી રહી હતી. તે અરીસા સામે ઉભી રહીને વારંવાર તે કડીને સરખી કરવાનો પ્રયત્ન કરતી હતી. રૂમમાં પંખાનો અવાજ એકધારા લયમાં સંભળાતો હતો અને બહાર ફટાકડાનો ધૂંધળો અવાજ આવતો હતો.
શાંતિબેન ખૂણામાં બેસીને જૂની સાડીઓની ગડી વાળી રહ્યા હતા. તેમની હલચલ એકદમ શાંત અને ગરિમાપૂર્ણ હતી. મીરાએ અરીસામાં જોયું તો પાછળથી તેની નણંદ કવિતા રૂમમાં પ્રવેશતી દેખાઈ. કવિતાના હાથમાં પૂજાની થાળી હતી અને તેના ચહેરા પર એક અજીબ મૌન હતું.
કવિતાની નજર મીરાના ગળામાં રહેલા તે ભવ્ય હાર પર જ સ્થિર હતી. મીરાને અચાનક એવું લાગ્યું કે તેના ગળામાં રહેલું સોનું કોઈ અગ્નિની જેમ ગરમ થઈ રહ્યું છે. તેને લાગ્યું કે કવિતાની નજર તેના હારની કિંમત આંકી રહી છે. મીરાએ પોતાની સાડીનો પાલવ સરખો કર્યો અને હારને થોડો વધારે ઉપર ખેંચ્યો.
મીરાએ શાંતિબેન તરફ ફરીને ધીમેથી કહ્યું કે મમ્મી તમે જુઓ તો ખરા. કવિતા કેવી રીતે મારા હાર સામે તાકી રહી છે. મને લાગે છે કે તેને મારો આ હાર ગમ્યો નથી અથવા તો તે ઈર્ષ્યા કરી રહી છે. શાંતિબેને પોતાની નજર સાડી પરથી હટાવી નહીં અને માત્ર એક ઊંડો શ્વાસ લીધો.
ઘરમાં તેલ અને ઘીના દીવાઓની સુગંધ પ્રસરેલી હતી. લાકડાના જૂના કબાટમાંથી આવતી ભેજવાળી ગંધ વાતાવરણમાં ભળેલી હતી. કવિતા કશું જ બોલ્યા વગર ત્યાંથી જતી રહી. તેના પગલાંનો અવાજ લાકડાના ભોંયતળિયા પર ધીમો પણ સ્પષ્ટ સંભળાતો હતો. મીરાને પોતાના મનમાં એક પ્રકારનો અજંપો અનુભવાતો હતો.
રાત્રિનો સમય થયો ત્યારે આખું ઘર દીવાઓના પ્રકાશમાં નહાઈ રહ્યું હતું. મીરા પોતાના રૂમમાં જઈને આરામ કરવાની તૈયારી કરતી હતી. તેણે હાર ઉતારીને ટેબલ પર મૂક્યો હતો. સોનાની તે ઠંડક હવે ટેબલ પરના લાકડા સાથે ભળી ગઈ હતી. તે જ સમયે દરવાજા પર ધીમો ટકોરો પડ્યો.
કવિતા દરવાજા પાસે ઉભી હતી અને તેના હાથ પાછળ છુપાયેલા હતા. તેણે અત્યંત વિનમ્રતાથી પૂછ્યું કે ભાભી શું હું અંદર આવી શકું છું. મીરાએ થોડા ખચકાટ સાથે તેને અંદર આવવા માટે સંમતિ આપી. કવિતા અંદર આવી અને મીરાની બાજુમાં બેસી ગઈ. તેની હલચલમાં એક પ્રકારની ચોકસાઈ અને આદર હતો.
કવિતાએ પોતાના હાથમાં રહેલું એક નાનું મખમલનું બોક્સ મીરાની સામે ધર્યું. બોક્સ ખોલતા જ મીરાની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. તેની અંદર એ જ સોનાના હાર સાથે મેળ ખાતી બે સુંદર કાનની બુટ્ટીઓ હતી. સોનાની તે ચમક રૂમના મધ્યમ પ્રકાશમાં પણ સ્પષ્ટ દેખાતી હતી.
કવિતાએ બહુ જ મીઠાશથી વાત શરૂ કરી. તેણે કહ્યું કે ભાભી જ્યારે તમે આ હાર પહેર્યો ત્યારે મને લાગ્યું કે કંઈક ખૂટે છે. તમારા કાન ખાલી હતા અને આ હાર તેની સાથે અધૂરો લાગતો હતો. મેં મારી પહેલી નોકરીના પગારમાંથી આ નાની ભેટ તમારા માટે તૈયાર કરાવી છે.
મીરાના શબ્દો જાણે ગળામાં જ અટકી ગયા. તેને પોતાની સવારની વિચારસરણી પર ખૂબ જ પસ્તાવો થઈ રહ્યો હતો. કવિતાએ આગળ વધતા કહ્યું કે તમે આ ઘરની શોભા છો અને તમારી ખુશી એ જ અમારી સાચી દિવાળી છે. તેણે તે બુટ્ટીઓ ખૂબ જ સાવધાનીથી મીરાના હાથમાં મૂકી દીધી.
રૂમમાં હવે એક શાંતિ વ્યાપેલી હતી જે ખૂબ જ હુંફાળી હતી. મીરાએ કવિતાનો હાથ પકડ્યો અને તેની આંખોમાં ભીનાશ આવી ગઈ. તેણે અનુભવ્યું કે સંબંધોની કિંમત સોનાના તોલામાં નહીં પણ હૃદયના ભાવમાં હોય છે. કવિતાએ સ્મિત આપ્યું અને મીરાને ગળે લગાવી લીધી.
શાંતિબેન આ બધું દરવાજા પાસેથી જોઈ રહ્યા હતા. તેમના ચહેરા પર એક સંતોષની લકીર દેખાઈ રહી હતી. તેમણે જોયું કે તેમના ઘરનો પાયો હવે વધુ મજબૂત બની રહ્યો છે. પ્રેમ અને આદરના આ વ્યવહારમાં જ જીવનની સાચી મૂડી છુપાયેલી હોય છે.
બહાર ફટાકડાનો અવાજ હવે શાંત થઈ ગયો હતો. ઠંડી હવા બારીમાંથી અંદર આવી રહી હતી. મીરાએ તે બુટ્ટીઓ પહેરી લીધી અને અરીસામાં પોતાનું પ્રતિબિંબ જોયું. હવે તેનું રૂપ ખરેખર પૂર્ણ દેખાઈ રહ્યું હતું કારણ કે તેમાં નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ ભળ્યો હતો.
તે રાત્રે મીરાને ઊંઘ ન આવી પણ તેનું મન ખૂબ જ હળવું હતું. તેણે નક્કી કર્યું કે તે ક્યારેય કોઈના મૌનનો ખોટો અર્થ નહીં કાઢે. દરેક વ્યક્તિની અંદર એક ભલાઈનો સ્ત્રોત વહેતો હોય છે જે સમય આવ્યે પ્રગટ થાય છે. તેણે પોતાના ઓશીકાને સરખું કર્યું અને શાંતિથી આંખો મીંચી દીધી.