વર્ષો પહેલા દાદાએ પૌત્ર સાથે બોલવાનું બંધ કરી દીધું હતું, પણ મરતા પહેલા તેને બોલાવીને કહ્યું...
ગોપાળભાઈ સાંજ પડે એટલે ઘરના આંગણામાં મૂકેલી લાકડાની ખાટલી પર બેસીને ચા પીતા. આખા ગામમાં તેમનો આદર હતો. મોટી ઉંમર થવા છતાં તેમનો મિજાજ કડક હતો અને ઘરમાં પણ તેમનો આદેશ આખરી ગણાતો. તેમનો મોટો દીકરો કાનજી ઘરનું ખેતીકામ અને નાની દુકાન સંભાળતો હતો. કાનજીનો દીકરો દેવ ઘરમાં સૌનો વહાલો હતો, અને ખાસ કરીને ગોપાળભાઈનો તો એ જીવ હતો.
દાદા અને પૌત્ર વચ્ચે એટલો પ્રેમ હતો કે નાનાપણથી દેવ ગોપાળભાઈની પાસે જ ઊંઘતો. ગોપાળભાઈ પણ દેવને ભણાવવા માટે બહુ આગ્રહી હતા. દેવ જ્યારે શહેરમાં મોટા કોલેજમાં ભણવા ગયો, ત્યારે ગોપાળભાઈએ આખા ગામમાં પેંડા વહેંચ્યા હતા. તે ઈચ્છતા હતા કે તેમનો પૌત્ર મોટો સાહેબ બને અને મોટા શહેરમાં ઉંચા હોદ્દા પર નોકરી કરે.
પણ થોડા દિવસો પહેલાં જ્યારે દેવ વેકેશનમાં ઘરે આવ્યો, ત્યારે વાતાવરણ એકદમ બદલાઈ ગયું. રાત્રે જમ્યા પછી દેવે ઘરમાં બધાની સામે એક વાત મૂકી. દેવે કહ્યું કે તેને ભણવામાં રસ નથી અને તે કોલેજ છોડીને પોતાના મિત્ર સાથે ધંધો શરૂ કરવા માગે છે. આ વાત સાંભળતા જ ગોપાળભાઈનો ચહેરો લાલચોળ થઈ ગયો.
ગોપાળભાઈએ હાથમાં રહેલી લાકડી જમીન પર પછડાતા કહ્યું કે આ ઘરમાં એવું નહીં બને. દેવે સમજાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો કે આજે ધંધામાં બહુ કમાણી છે અને તે મોટો વેપારી બનવા માગે છે. ગોપાળભાઈએ એક જ વાક્ય કહ્યું કે જો ભણતર છોડવું હોય તો આ ઘરની બહાર નીકળી જા. તે દિવસ પછી ગોપાળભાઈએ પોતાના વહાલા પૌત્ર સાથે બોલવાનું સાવ બંધ કરી દીધું.
ઘરના બધા સભ્યો ગોપાળભાઈ પર અંદરથી ગુસ્સે હતા. કાનજી અને તેની પત્નીને લાગતું હતું કે દાદા બહુજ જૂના વિચારોના છે. આજની દુનિયા બદલાઈ ગઈ છે અને ભણતર વગર પણ લોકો ધંધામાં કરોડો રૂપિયા કમાય છે. દેવ પણ દાદાના આ વલણથી દુઃખી થઈને પાછો શહેર જતો રહ્યો. તેણે દાદાની વાત માન્યા વગર કોલેજ છોડી દીધી અને નાનો-મોટો વેપાર શરૂ કરી દીધો.
ચાર વર્ષ વીતી ગયા, પણ ગોપાળભાઈએ દેવ સાથે એક પણ વાર ફોન પર વાત ન કરી. દેવ જ્યારે પણ ઘરે આવતો ત્યારે ગોપાળભાઈ ઘરના ખૂણામાં બેસી રહેતા કે બહાર જતા રહેતા. આખા પરિવારને લાગતું હતું કે ગોપાળભાઈનો અહંકાર બહુ મોટો છે. તે પોતાના પૌત્રની સફળતા કે ખુશી જોઈ શકતા નથી અને જૂની માનસિકતા પકડીને બેઠા છે.
એક દિવસ ગોપાળભાઈની તબિયત અચાનક બહુ વધી ગઈ. ડૉક્ટરે કહ્યું કે ઉંમરના કારણે હવે શરીરમાં તાકાત રહી નથી. આ સમાચાર મળતા જ દેવ શહેરમાંથી દોડતો ઘરે આવ્યો. તે પોતાના દાદાને આ હાલતમાં જોઈને રડી પડ્યો. પણ ગોપાળભાઈ આંખો બંધ કરીને પડ્યા રહ્યા અને દેવ સામે જોયું પણ નહીં.
બીજી સવારે ગોપાળભાઈએ કાનજીને પાસે બોલાવ્યો અને ઓશિકા નીચેથી એક જૂનો કાગળ કાઢીને આપ્યો. ગોપાળભાઈએ ધીમા અવાજે કહ્યું કે આ પત્ર દેવને આપજે. કાનજીએ એ પત્ર દેવના હાથમાં મૂક્યો. દેવે ધ્રૂજતા હાથે પત્ર ખોલ્યો અને વાંચવાનું શરૂ કર્યું. આખા રૂમમાં શાંતિ છવાઈ ગઈ.
પત્રમાં લખ્યું હતું કે તું અને આખું ઘર મને જૂના વિચારોનો માનતા હશો. પણ તને ખબર નથી કે મેં પણ તારી ઉંમરે જ શાળા છોડી દીધી હતી. મને લાગતું હતું કે ભણીને શું ફાયદો, ધંધો કરીને જલ્દી પૈસા કમાઈ લઉં. મેં મારી જિંદગીમાં ધંધો કર્યો અને પરિવારને રોટલો રળી આપ્યો, પણ મને આખી જિંદગી એક જ વાતનો અફસોસ રહ્યો.
જો હું તે સમયે ભણ્યો હોત, તો જે ધંધો મેં નાનો કર્યો, તે દસ ગણો મોટો કરી શક્યો હોત. ભણતર માણસને ફક્ત નોકરી નથી આપતું, પણ વિચારવાની મોટી દ્રષ્ટિ આપે છે. મેં મારી ભૂલમાંથી જે શીખ્યું હતું, તે હું તને શીખવવા માગતો હતો. હું નથી ઈચ્છતો કે તું મારા જેવો બને. હું તને મારાથી બહુ આગળ અને સફળ જોવા માગતો હતો.
દેવના આંખમાંથી સતત અશ્રુ વહી રહ્યા હતા. તેને સમજાઈ ગયું કે દાદાનો ગુસ્સો સ્વાર્થ કે અહંકાર નહોતો, પણ પોતાના પૌત્રના ભવિષ્ય માટેનો ઊંડો પ્રેમ હતો. તે દોડીને ગોપાળભાઈના ખાટલા પાસે ગયો અને તેમના ચરણ સ્પર્શ કરીને ઊંધા મુખે રડવા લાગ્યો. ગોપાળભાઈએ ધ્રૂજતા હાથે દેવના માથે હાથ મૂક્યો.
ઘણીવાર આપણે ઘરના વડીલોના નિર્ણય કે ગુસ્સાને તેમનો અહંકાર સમજી લઈએ છીએ. પણ તેમની દરેક કડવાશ પાછળ જિંદગીનો મોટો અનુભવ અને આપણા પ્રત્યેની ચિંતા છુપાયેલી હોય છે. વડીલો જે રસ્તે ચાલી ચૂક્યા હોય છે, તેની મુશ્કેલીઓ તેઓ સારી રીતે જાણતા હોય છે.
પરિવારમાં જ્યારે કોઈ વડીલ આપણને રોકે કે ટોકે, ત્યારે તેમની સાચી ભાવના સમજવાનો પ્રયત્ન કરવો જોઈએ. ગુસ્સા પાછળ રહેલો પ્રેમ જો આપણે જોઈ શકીએ, તો સંબંધો ક્યારેય તૂટતા નથી. જિંદગીમાં સાચું માર્ગદર્શન ફક્ત અનુભવથી જ મળે છે.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.