વહુએ ઘરની 50 વર્ષ જૂની ઘડિયાળ કચરામાં ફેંકી દીધી, પાછળનું રહસ્ય જણાવ્યું તો વહુ દોડતી...

સવારના દસ વાગ્યા હતા અને ઘરમાં દિવાળી પહેલાની સાફસફાઈ ચાલી રહી હતી. નીતા હાથમાં ઝાડુ અને કપડું લઈને ડ્રોઈંગ રૂમની એક-એક વસ્તુ સાફ કરી રહી હતી. તેના પતિ કેતન ઓફિસે ગયા હતા અને સસરા ધીરુભાઈ આંગણામાં ખાટલા પર બેઠા બેઠા છાપું વાંચી રહ્યા હતા.

નીતાની નજર વારંવાર ડ્રોઈંગ રૂમની મુખ્ય દિવાલ પર લટકતી લાકડાની જૂની ઘડિયાળ પર જતી હતી. એ ઘડિયાળ ઘણી મોટી, કાળા પડી ગયેલા લાકડાની અને સાવ જૂની ઢબની હતી. ઘરનું નવું ફર્નિચર અને આધુનિક કલર વચ્ચે એ ઘડિયાળ સાવ બેડોળ લાગતી હતી.

ઘડિયાળનો મોટો લોલક દર કલાકે મોટો અવાજ કરતો હતો. નીતાને એ ઘડિયાળ પહેલેથી જ જરાય ગમતી નહોતી. તેને લાગતું હતું કે ઘરમાં આવતા મહેમાનો સામે આ જૂની વસ્તુ બહુ ખરાબ છાપ પાડે છે.

"આટલું સરસ નવું ઘર બનાવ્યું છે અને વચ્ચે આ ભંગાર જેવી ઘડિયાળ લટકાવી રાખી છે," નીતા મનમાં જ બબડી. તેણે આજુબાજુ જોયું, ઘરમાં કોઈ નહોતું. તેણે તરત જ એક પ્લાસ્ટિકનું સ્ટૂલ લીધું અને દિવાલ પાસે મૂક્યું.

નીતાએ સ્ટૂલ પર ચડીને એ ભારે લાકડાની ઘડિયાળને ખીંટી પરથી નીચે ઉતારી લીધી. ઘડિયાળ પર વર્ષોની ધૂળ જામી ગઈ હતી. તેણે ઘડિયાળને સીધી કચરાની મોટી કાળી થેલીમાં મૂકી દીધી અને ઘરના પાછલા દરવાજે કચરાના ડબ્બા પાસે મૂકી આવી.

બપોરે બાર વાગ્યે ધીરુભાઈ પાણી પીવા માટે ઘરમાં આવ્યા. પાણી પીને જેવી તેમની નજર સામેની દિવાલ પર ગઈ, તેઓ ત્યાં જ થંભી ગયા. દિવાલ પર માત્ર એક ખીંટી દેખાતી હતી અને ઘડિયાળ ગાયબ હતી.

ધીરુભાઈનો ચહેરો એકદમ ફિક્કો પડી ગયો. તેમના હાથમાંથી પાણીનો ગ્લાસ લગભગ છૂટી જવાની તૈયારીમાં હતો. તેમણે ગભરાયેલા અવાજે પૂછ્યું, "વહુબેટા, અહીં દિવાલ પર એક ઘડિયાળ હતી, એ ક્યાં ગઈ?"

નીતા રસોડામાંથી બહાર આવી અને સાવ સહજતાથી બોલી, "પપ્પાજી, એ ઘડિયાળ સાવ જૂની અને ખરાબ થઈ ગઈ હતી. તેમાં સમય પણ બરાબર નહોતો દેખાતો, એટલે મેં કચરામાં મૂકી દીધી છે."

આ સાંભળતા જ ધીરુભાઈના પગ નીચેથી જાણે જમીન સરકી ગઈ. તેમની આંખોમાં એક ઊંડો આંચકો સ્પષ્ટ દેખાતો હતો. તેમના હોઠ ધ્રૂજવા લાગ્યા, પણ તેઓ નીતાને એક પણ શબ્દ બોલ્યા નહીં.

તેમણે ધીમેથી નીચી નજર કરી લીધી અને શાંતિથી પોતાના રૂમ તરફ ચાલ્યા ગયા. નીતાને લાગ્યું કે પપ્પાજીને થોડું ખરાબ લાગ્યું હશે, પણ સાંજ સુધીમાં બધું સરખું થઈ જશે. ઘર ચોખ્ખું દેખાય છે એ જ મહત્વનું છે.

સાંજે સાત વાગ્યે કેતન ઓફિસેથી થાકેલો પાછો આવ્યો. તેણે જોયું કે રોજ આંગણામાં બેસીને તેની રાહ જોતા પિતા આજે પોતાના રૂમમાં અંધારામાં સૂતા હતા. કેતને રૂમની લાઈટ ચાલુ કરી અને પિતા પાસે ગયો.

"પપ્પા, તમારી તબિયત તો સારી છે ને? આજે કેમ આટલા વહેલા સુઈ ગયા?" કેતને પિતાના માથા પર હાથ મૂકતા પૂછ્યું.

ધીરુભાઈએ આંખો ખોલી, પણ તેમના ચહેરા પર હંમેશા રહેતું સ્મિત ગાયબ હતું. તેમણે ફક્ત એટલું જ કહ્યું, "ના બેટા, કઈ નથી, બસ થોડો થાક લાગ્યો છે."

કેતન બહાર આવ્યો અને ડ્રોઈંગ રૂમમાં સોફા પર બેઠો. અચાનક તેની નજર પણ ખાલી દિવાલ પર પડી. તેણે તરત જ નીતાને પૂછ્યું, "નીતા, પપ્પાની પેલી જૂની ઘડિયાળ ક્યાં ગઈ?"

નીતાએ ચાનો કપ ટેબલ પર મૂકતા કહ્યું, "મેં એ કચરામાં નાખી દીધી. સાવ જૂની થઈ ગઈ હતી અને ઘરનો આખો લૂક બગાડતી હતી."

કેતનના હાથમાંથી ચાનો કપ છલકાઈ ગયો. તેનો ચહેરો ગુસ્સા અને આશ્ચર્યથી લાલ થઈ ગયો. "તેં એ ઘડિયાળ ફેંકી દીધી? તેં કોઈને પૂછ્યું પણ નહીં?"

નીતાને કેતનનો આ ગુસ્સો બિલકુલ ન સમજાયો. તે થોડી ચિડાઈને બોલી, "એક સામાન્ય જૂની ઘડિયાળ માટે આટલો મોટો હોબાળો કેમ કરો છો? આપણે કાલે જ નવી ડિજિટલ ઘડિયાળ લઈ આવીશું."

કેતને માથા પર હાથ મૂકી દીધો અને સોફા પર બેસી પડ્યો. તેની આંખો ભીની થઈ ગઈ હતી. તે ખૂબ જ ભારે અવાજે બોલ્યો, "નીતા, તેં માત્ર એક ઘડિયાળ નથી ફેંકી, તેં અમારા આખા પરિવારનો ઈતિહાસ ફેંકી દીધો છે."

નીતા અવાક થઈને કેતન સામે જોઈ રહી. તેને લાગ્યું કે વાત કંઈક વધારે પડતી મોટી થઈ રહી છે.

"એ ઘડિયાળમાં એવું તે શું હતું કે તમે બંને આટલા પરેશાન થઈ ગયા છો?" નીતાએ અસમંજસમાં પૂછ્યું.

કેતને ઊંડો શ્વાસ લીધો અને પિતાના બંધ રૂમ તરફ જોયું. "એ ઘડિયાળ પચાસ વર્ષ જૂની હતી. જ્યારે પપ્પાના લગ્ન થયા ત્યારે મારા દાદાજીએ તેમને આશીર્વાદ રૂપે એ ઘડિયાળ આપી હતી."

નીતા સાંભળતી રહી, પણ હજુ તેને વાતની ગંભીરતા પૂરી સમજાઈ નહોતી.

કેતને આગળ કહ્યું, "મારા દાદાજી ખૂબ જ ગરીબ હતા, પણ તેમણે પેટે પાટા બાંધીને એ ઘડિયાળ ખરીદી હતી. એ ઘડિયાળના પાછળના લાકડાના ગુપ્ત ખાનામાં દાદાજી, દાદીમા અને મારા બાળપણના ફોટા સાચવીને રાખેલા હતા."

નીતાના ધબકારા અચાનક વધી ગયા. તેનું મોં ખુલ્લું રહી ગયું.

"દાદાજી જ્યારે ગુજરી ગયા ત્યારે પપ્પા આખી રાત એ ઘડિયાળ સામે બેસીને રડ્યા હતા," કેતનની આંખમાંથી આંસુ સરી પડ્યું. "પપ્પા રોજ સવારે ઉઠીને પહેલા એ ઘડિયાળને પગે લાગતા હતા, કારણ કે તેમાં તેમના મા-બાપના આશીર્વાદ હતા."

નીતાના કાનમાં જાણે કોઈએ ગરમ સીસું રેડ્યું હોય તેવો ઝટકો લાગ્યો. તેને યાદ આવ્યું કે બપોરે જ્યારે તેણે પિતાજીને કહ્યું હતું, ત્યારે તેમની આંખોમાં કેવો અસહ્ય દર્દ હતો. તેમ છતાં તેમણે વહુને એક પણ કડવો શબ્દ કહ્યો નહોતો.

"કેતન, મને માફ કરી દો, મને સાચે જ આ વાતની ખબર નહોતી," નીતાનો અવાજ ધ્રૂજવા લાગ્યો.

"તેં પૂછવાની તસ્દી પણ ન લીધી નીતા. પપ્પા પોતાના માતા-પિતાની છેલ્લી નિશાની પણ સાચવી ન શક્યા એનું દુઃખ તેમને અંદરથી તોડી નાખશે," કેતને નિરાશાથી કહ્યું.

નીતા એક ક્ષણ પણ વિચાર્યા વગર ઘરની બહાર દોડી. તે પાછલા દરવાજે ગઈ જ્યાં તેણે કચરાની થેલી મૂકી હતી. પણ ત્યાં કશું જ નહોતું, આખી જગ્યા સાવ ખાલી હતી.

સોસાયટીનો કચરાવાળો સાંજે ચાર વાગ્યે જ બધો કચરો લઈને જતો રહ્યો હતો. નીતાનું હૃદય જોરથી ધડકવા લાગ્યું અને હાથ-પગ ધ્રૂજવા લાગ્યા.

તે તરત જ ઘરમાં આવી અને તેણે પોતાના મોબાઈલમાંથી સોસાયટીના સફાઈ કામદારનો નંબર શોધ્યો. તેણે ધ્રૂજતા હાથે ફોન જોડ્યો.

"ભાઈ, તમે આજે સાંજે અમારી સોસાયટીમાંથી જે કચરો લઈ ગયા હતા, એ ક્યાં નાખ્યો છે?" નીતાએ રડમસ અવાજે પૂછ્યું.

સામેથી સફાઈ કામદારે જવાબ આપ્યો, "બેન, એ તો શહેરની બહાર જે મોટું સરકારી કચરાઘર છે, ત્યાં બધી ગાડીઓ ખાલી થઈ ગઈ છે."

નીતાએ ફોન કટ કર્યો અને તરત જ પોતાની ચાદર ઓઢી લીધી. કેતને તેને રોકવાનો પ્રયત્ન કર્યો, "નીતા, હવે ત્યાં જવાનો કોઈ મતલબ નથી. આખા શહેરનો કચરો ત્યાં હોય છે, તને કશું નહીં મળે."

"ના કેતન, મારાથી બહુ મોટું પાપ થઈ ગયું છે. હું પપ્પાજીની આંખોમાં એ દર્દ સહન નહીં કરી શકું," નીતા રડતા રડતા બોલી. "હું એ ઘડિયાળ શોધીને જ રહીશ."

કેતન પણ પોતાની ગાડીની ચાવી લઈને તેની સાથે નીકળ્યો. બંને શહેરના છેડે આવેલા વિશાળ કચરાના મેદાન પાસે પહોંચ્યા. રાતના આઠ વાગ્યા હતા અને ચારેય તરફ અંધારું અને દુર્ગંધ ફેલાયેલી હતી.

ત્યાં કચરાના મોટા મોટા ઢગલા ખડકાયેલા હતા. સામાન્ય દિવસોમાં જ્યાં ઊભા રહેવું પણ મુશ્કેલ હતું, ત્યાં નીતા એક ક્ષણનો પણ વિચાર કર્યા વગર આગળ વધી ગઈ.

તેણે પોતાના મોબાઈલની ટોર્ચ ચાલુ કરી અને કચરાના ઢગલામાં શોધખોળ શરૂ કરી. તેના હાથમાં ગંદકી લાગી રહી હતી, તેના કપડાં ખરાબ થઈ રહ્યા હતા, પણ તેનું ધ્યાન ફક્ત એ કાળી થેલી પર હતું.

કેતન પણ તેની સાથે કચરો ખસેડવા લાગ્યો. કલાકો વીતવા લાગ્યા, રાતના દસ વાગી ગયા હતા. નીતાના હાથમાં કાચ વાગવાથી લોહી નીકળવા લાગ્યું, પણ તેણે રોકાવાની ના પાડી દીધી.

તે મનમાં ને મનમાં ભગવાનને પ્રાર્થના કરી રહી હતી કે બસ એકવાર પપ્પાજીની એ અમાનત પાછી મળી જાય. તે આંસુ લૂછતી જતી હતી અને એક પછી એક થેલીઓ તપાસતી જતી હતી.

અચાનક કચરાના એક મોટા ઢગલા નીચેથી તેને કાળો પ્લાસ્ટિકનો છેડો દેખાયો. નીતાએ ઝડપથી બંને હાથે કચરો હટાવ્યો અને એ થેલી બહાર ખેંચી.

થેલી ખોલતા જ અંદરથી એ જૂની લાકડાની ઘડિયાળ બહાર આવી. ઘડિયાળનો કાચ થોડો તૂટી ગયો હતો, પણ લાકડું અને લોલક સલામત હતા.

ઘડિયાળ જોઈને નીતા રડી પડી. તેણે ઘડિયાળને પોતાની છાતી સરસી ચાંપી લીધી, જાણે કોઈ ખોવાયેલું બાળક પાછું મળી ગયું હોય.

તેણે તરત જ ઘડિયાળની પાછળનો ભાગ જોયો. ત્યાં એક નાનું લાકડાનું ઢાંકણું હતું. તેણે ધીમેથી એ ખોલ્યું, અંદર જૂના જમાનાના બ્લેક એન્ડ વ્હાઈટ ફોટા સુરક્ષિત રીતે પડેલા હતા.

એ ફોટામાં એક યુવાન દંપતી પોતાના નાના બાળકને ખોળામાં લઈને હસી રહ્યું હતું. એ બાળક બીજું કોઈ નહીં પણ ધીરુભાઈ પોતે હતા.

નીતા અને કેતન તરત જ ગાડીમાં બેસીને ઘેર પાછા આવ્યા. ઘેર આવીને નીતાએ પહેલા ઘડિયાળને સાફ કરી, તેના પર લાગેલી બધી ધૂળ પોતાના હાથે લૂછી નાખી.

ધીરુભાઈ હજુ પણ પોતાના રૂમમાં પલંગ પર બેઠા હતા. તેમના હાથમાં માળા હતી, પણ તેમનું ધ્યાન ક્યાંય બીજે જ ભટકી રહ્યું હતું.

નીતા ધીમા પગલે રૂમમાં પ્રવેશી. તેના કપડાં કાદવ અને કચરાથી ખરાબ થયેલા હતા, તેના હાથ પર પાટો બાંધેલો હતો. તેણે બંને હાથમાં એ ઘડિયાળ પકડી રાખી હતી.

તેણે ધીમેથી જઈને ઘડિયાળ ધીરુભાઈના ખોળામાં મૂકી દીધી. પછી તે નીચે જમીન પર બેસી ગઈ અને પિતાજીના પગ પકડી લીધા.

"પપ્પાજી, મને માફ કરી દો. હું તમારી ભાવનાઓને સમજી ન શકી," નીતા ચોધાર આંસુએ રડવા લાગી. "હું બહારની સુંદરતા પાછળ આ ઘરની ખરી કિંમત ભૂલી ગઈ હતી."

ધીરુભાઈએ આશ્ચર્યથી પોતાના ખોળામાં પડેલી ઘડિયાળ જોઈ, અને પછી નીતાના ખરાબ થયેલા કપડાં અને હાથ પરનો ઘા જોયો. તેમની આંખોમાંથી દડદડ આંસુ વહેવા લાગ્યા.

તેમણે ઘડિયાળ બાજુ પર મૂકી અને બંને હાથે નીતાના માથા પર હાથ મૂક્યો. તેમણે નીતાને ઊભી કરી અને પોતાના ગળે લગાવી લીધી.

"બેટા, તું આ શું કરી આવી? તારે આટલી તકલીફ વેઠવાની જરૂર નહોતી," ધીરુભાઈનો અવાજ ગદગદ થઈ ગયો હતો.

"ના પપ્પાજી, જો આ ઘડિયાળ ન મળી હોત તો હું ક્યારેય મારી જાતને માફ ન કરી શકી હોત," નીતાએ હાથ જોડીને કહ્યું.

નીતાએ તરત જ એક હથોડી અને ખીંટી લીધી. તેણે ડ્રોઈંગ રૂમની એ જ મુખ્ય દિવાલ પર, બરાબર વચ્ચે એ જૂની ઘડિયાળ ફરીથી લટકાવી દીધી.

ઘડિયાળનો લોલક ફરીથી હલવા લાગ્યો અને તેના ટકોરા આખા ઘરમાં ગૂંજી ઉઠ્યા. એ અવાજ હવે નીતાને કર્કશ નહીં, પણ ઘરના ધબકારા જેવો લાગતો હતો.

ધીરુભાઈ હાથ જોડીને એ ઘડિયાળ સામે ઊભા રહ્યા. તેમના ચહેરા પર એક અનોખી શાંતિ અને સંતોષ છવાયેલો હતો.

ઘરમાં હવે મોંઘા ફર્નિચર કરતા પણ વધારે ચમક એ જૂની ઘડિયાળની લાગતી હતી. નીતા સમજી ગઈ હતી કે ઘર માત્ર નવી વસ્તુઓથી સુંદર નથી બનતું, પણ વડીલોની જૂની યાદો અને સંસ્કારોથી જીવંત બને છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.