તહેવાર પર નણંદ આવવાની હોવાથી સાસુએ વહુને પિયર જવાની ચોખ્ખી ના પાડી દીધી, પણ નણંદ ઘરે આવીને સાસુ સામે એવું બોલી કે...

હેરના એક શાંત અને સુસંસ્કૃત વિસ્તારમાં રહેતા પરિવારમાં દિવાળીના તહેવારની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં ચાલી રહી હતી. પરિવારના વડીલ તરીકે શાંતાબેન હતા. શાંતાબેન પોતાના જમાનાના નીતિ-નિયમો અને પરંપરાઓમાં ખૂબ જ માનનારા સ્ત્રી હતા. તેમના માટે ઘરનો વહીવટ, મર્યાદા અને દીકરી-વહુ વચ્ચેનો ભેદભાવ વગરનો વ્યવહાર બહુ મહત્ત્વનો હતો, છતાં તેમના મનમાં પોતાની સગી દીકરી પ્રત્યે થોડો વધારે પક્ષપાત કાયમ રહેતો હતો. તેમના દીકરા સમીર સાથે લગ્ન કરીને ઘરમાં આવેલી વહુનું નામ મેઘા હતું.

મેઘા સ્વભાવે ખૂબ જ શાંત, સુશીલ, સંસ્કારી અને સુઝબુઝવાળી સ્ત્રી હતી. લગ્ન કરીને ઘરમાં આવ્યા પછી તેણે સાસુ શાંતાબેનની દરેક નાની-મોટી વાતનું ખૂબ જ આદરપૂર્વક ધ્યાન રાખ્યું હતું. ઘરમાં સવારે વહેલા ઊઠીને પૂજા-પાઠ કરવાથી લઈને રસોઈકામ અને ઘરની સાફ-સફાઈ સુધીની તમામ જવાબદારીઓ મેઘા ખૂબ જ હસતા મુખે ઉપાડી લેતી હતી. સાસુ શાંતાબેન પણ મેઘાના કામકાજથી પ્રસન્ન રહેતા હતા, પરંતુ જ્યારે પોતાના પિયર કે પોતાની દીકરી પૂજાની વાત આવતી, ત્યારે શાંતાબેનનો સ્વભાવ થોડો કડક થઈ જતો હતો.

શાંતાબેનની એકની એક દીકરી પૂજાના લગ્ન અમદાવાદ ખાતે થયા હતા. પૂજા પણ સ્વભાવે ખૂબ જ દયાળુ, સમજદાર અને પોતાની ભાભી મેઘાને સગી બહેન જેવો પ્રેમ આપનારી હતી. આ વર્ષે દિવાળીનો મોટો તહેવાર નજીક આવી રહ્યો હતો. લગ્ન પછીના બે વર્ષથી મેઘા પોતાના પિયર દિવાળી ઉજવવા જઈ શકી નહોતી. તેથી તેના મનમાં આ વખતે દિવાળીના બે દિવસ પિયર જઈને પોતાના માતા-પિતા અને ભાઈ-બહેનને મળવાની ખૂબ જ તીવ્ર ઈચ્છા હતી. મેઘાએ પોતાના પતિ સમીર સાથે પણ આ અંગે વાત કરી હતી અને સમીરે પણ હસીને સંમતિ આપી હતી.

દિવાળીના ચાર દિવસ પહેલાં સાંજના સમયે જ્યારે આખો પરિવાર દીવાનખંડમાં બેઠો હતો અને ચા પી રહ્યો હતો, ત્યારે મેઘાએ ખૂબ જ સંકોચ અને નમ્રતા સાથે સાસુ શાંતાબેન સામે પોતાના દિલની વાત મૂકી. મેઘાએ કહ્યું કે સાસુમા, આ વખતે બે વર્ષ પછી પિયરમાંથી ભાઈનો ફોન આવ્યો હતો. જો તમારી રજા હોય તો હું બેસતા વર્ષના દિવસે બે દિવસ માટે પિયર જઈ આવું? ત્યાં માતા-પિતાને મળીને તુરંત પાછી આવી જઈશ.

મેઘાની આ વાત સાંભળતાં જ સાસુ શાંતાબેનના ચહેરા પરના સંતોષના ભાવ ગાયબ થઈ ગયા. તેમણે ચાનો કપ ટેબલ પર મૂક્યો અને સીધા અવાજે કહ્યું કે વહુ, તું આ શું બોલે છે? આ વખતે દિવાળી પર તારી નણંદ પૂજા તેના સાસરેથી અહીં બે દિવસ માટે આવવાની છે. તારી નણંદ વર્ષમાં એક-બે વાર જ ઘરે આવે છે. જો તું જ તારા પિયર ચાલી જઈશ, તો ઘરમાં તારી નણંદની ખાતરબર્દાસ્ત કોણ કરશે? રસોડામાં તેની પસંદગીની વાનગીઓ કોણ બનાવશે અને તેની સેવા કોણ કરશે?

શાંતાબેને આગળ ઉમેર્યું કે વહુએ તહેવારના દિવસે પોતાના સાસરે જ રહેવું જોઈએ. તારી નણંદ આવે ત્યારે તારે ઘરમાં હાજર રહેવું પડે. પિયર જવાનો વિચાર અત્યારે મગજમાંથી કાઢી નાખ અને ઘરના કામમાં ધ્યાન આપ. આટલું કહીને શાંતાબેને પોતાનો નિર્ણય આખરી ગણાવી દીધો. શાંતાબેનના આ કડક અને અણધાર્યા જવાબથી મેઘાનું દિલ તૂટી ગયું. તેની આંખોમાં ક્ષણભર માટે અશ્રુઓ આવી ગયા, પરંતુ તેણે સાસુમા સામે કોઈ દલીલ ન કરી કે કોઈ સામો જવાબ ન આપ્યો.

મેઘા શાંતિથી રસોડામાં જતી રહી અને પોતાનું કામ કરવા લાગી. પતિ સમીરે પણ પોતાની માતાને સમજાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો કે મમ્મી, મેઘા પણ બે વર્ષથી પિયર નથી ગઈ, પણ શાંતાબેને દીકરાને પણ ટાઢા પાડી દીધા. સામાન્ય રીતે આવી પરિસ્થિતિમાં કોઈ પણ વહુ ગુસ્સે થઈ જાય, મોઢું ચડાવી લે અથવા ઘરમાં કલેશનું વાતાવરણ ઊભું કરી દે. પરંતુ મેઘા અલગ સંસ્કારો ધરાવતી સ્ત્રી હતી. તેણે મનમાં વિચાર્યું કે સાસુમાનો ગુસ્સો કે નારાજગી ગમે તે હોય, પણ ઘરે આવનારી નણંદ મારી બહેન જેવી જ છે અને તેના સ્વાગતમાં કોઈ કમી ન રહેવી જોઈએ.

બીજા જ દિવસથી મેઘાએ પોતાના મનનું દુઃખ બાજુ પર મૂકીને નણંદ પૂજાના સ્વાગતની તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી. મેઘા જાણતી હતી કે સાસુ શાંતાબેન અને નણંદ પૂજાને કઈ કઈ વાનગીઓ અને મીઠાઈઓ ભાવે છે. મેઘાએ સવારથી રાત સુધી સતત મહેનત કરીને ઘરમાં જ મોહનથાળ, ગૂંજીયા, બેસનના લાડુ અને મઠિયા જેવી પરંપરાગત મીઠાઈઓ બનાવીને તૈયાર કરી દીધી. આટલું જ નહીં, મેઘાએ પોતાના બચેલા પૈસામાંથી સાસુ શાંતાબેન અને નણંદ પૂજા માટે સુંદર સાડીઓ અને વસ્ત્રો પણ ખરીદીને પેક કરી લીધા.

મેઘાના ચહેરા પર જરાય કંટાળો કે ગુસ્સો નહોતો. તે સાસુમાની દરેક આજ્ઞાનું પાલન કરતી રહી અને આખા ઘરને રોશની તથા આસોપાલવના તોરણોથી સજાવી દીધું. સાસુ શાંતાબેન પણ મેઘાનું આ સમર્પણ જોઈને મનમાં આશ્ચર્ય અનુભવતા હતા, પણ પોતાના અહંકારના કારણે તેઓ કશું બોલતા નહોતા. તેમને લાગતું હતું કે વહુએ તેમની વાત સ્વીકારી લીધી છે અને તે હવે શાંત થઈ ગઈ છે.

ધનતેરસના દિવસે બપોરના સમયે નણંદ પૂજા તેના પતિ સાથે ગાડીમાંથી નીચે ઉતરી અને ઘરના આંગણામાં આવી. સાસુ શાંતાબેન દોડતા જઈને પોતાની દીકરીને ભેટી પડ્યા. પૂજાએ સાસુમાના અને ઘરના વડીલોના ચરણ સ્પર્શ કર્યા. તે જ સમયે વહુ મેઘા હાથમાં કંકુ-ચોખા અને આરતીની થાળી લઈને આવી. મેઘાએ ખૂબ જ પ્રેમથી નણંદ પૂજાનું તિલક કરીને સ્વાગત કર્યું અને તેને ઘરમાં આવકારી.

ઘરમાં પ્રવેશતાં જ પૂજાની નજર સજાવેલા દીવાઓ, આસોપાલવના તોરણો અને ડાઇનિંગ ટેબલ પર મુકેલી તેની જ પસંદગીની તાજી મીઠાઈઓ પર પડી. પૂજાએ હસીને કહ્યું કે ભાભી, આટલી બધી તૈયારીઓ તમે એકલા હાથે કરી? આ ઘર તો મહેલ જેવું ચમકી રહ્યું છે! મેઘાએ પ્રેમથી કહ્યું કે પૂજા, તું કેટલા સમયે ઘરે આવે છે, તારા માટે આટલું તો કરવું જ પડે ને!

બપોરે જ્યારે આખો પરિવાર સાથે બેસીને જમી રહ્યો હતો, ત્યારે પૂજાએ વાતો વાતોમાં ભાભી મેઘાને પૂછ્યું કે ભાભી, તમે પિયર જવા માટે ક્યારનું પેકિંગ કરી રાખ્યું છે? ભાઈ તમને ક્યારે પિયર મૂકવા જવાનો છે? પૂજાની આ વાત સાંભળતાં જ ડાઇનિંગ ટેબલ પર અચાનક સન્નાટો છવાઈ ગયો. સાસુ શાંતાબેનનો હાથ રોકાઈ ગયો અને તેઓ નીચું જોઈ ગયા. મેઘાએ પરિસ્થિતિ સાંભળીને વાત વાળવાનો પ્રયત્ન કર્યો અને કહ્યું કે ના પૂજા, આ વખતે હું પિયર નથી જવાની. તું આવી છે એટલે હું ઘરે જ છું.

પરંતુ પૂજા ખૂબ જ હોશિયાર અને ચતુર છોકરી હતી. તેને પોતાની ભાભીના આંખોમાં છુપાયેલું દર્દ અને સાસુમાની શાંતિ જોઈને પરિસ્થિતિનો ખ્યાલ આવી ગયો. પૂજા ઊભી થઈ અને પોતાની માતા શાંતાબેનની પાસે ગઈ. પૂજાએ અત્યંત પ્રેમ અને ગંભીરતાથી સાસુમાના હાથ પોતાના હાથમાં લીધા અને પૂછ્યું કે મમ્મી, શું તેં ભાભીને પિયર જવાની ના પાડી છે?

શાંતાબેને અચકાતાં અચકાતાં કહ્યું કે દીકરી, તું વર્ષમાં એક-બે વાર જ ઘરે આવે છે. જો તારી ભાભી પિયર ચાલી જાય તો તારું ધ્યાન કોણ રાખે? ઘરમાં રસોઈ કોણ બનાવે? એટલે જ મેં તેને કહ્યું કે આ વખતે તે ઘરે જ રહે. તારી ખાતરબર્દાસ્ત કરવા માટે જ મેં તેને રોકી છે.

સાસુમાની આ વાત સાંભળીને પૂજાની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા. પૂજાએ પોતાની માતાને સમજાવતા કહ્યું કે મમ્મી, આ તેં બહુ મોટો અન્યાય કર્યો છે! જેમ હું તારી દીકરી છું અને તહેવાર પર તને મળવા માટે મારા સાસરેથી અહીં આવી છું, તેમ ભાભી પણ તો કોઈકની દીકરી છે! તેમના માતા-પિતા પણ બે વર્ષથી પોતાની દીકરીની રાહ જોઈ રહ્યા હશે. શું દીકરી તરીકે મને મારા માબાપને મળવાનો હક છે અને વહુ તરીકે ભાભીને પોતાના માતા-પિતાને મળવાનો કોઈ હક નથી?

પૂજાએ આગળ ઉમેર્યું કે મમ્મી, જે ભાભીને તેં રોકી રાખી, એ જ ભાભીએ તારા આ નિર્ણયનો જરાય વિરોધ કર્યા વગર મારા સ્વાગત માટે રાત-દિવસ એક કરીને મારી પસંદગીની મીઠાઈઓ બનાવી છે. તેમણે પોતાના મનનું દર્દ છુપાવીને આ ઘરને રોશનીથી સજાવ્યું છે. આવી ગુણવંતી અને ત્યાગ કરનારી વહુ પર તું આટલો પક્ષપાત કેવી રીતે કરી શકે? જો ભાભી પોતાના પિયર નહીં જાય અને ખુશ નહીં રહે, તો તેમના આંસુઓ વચ્ચે હું પણ આ ઘરમાં ખુશીથી દિવાળી નહીં ઉજવી શકું.

પોતાની દીકરી પૂજાના આ શબ્દો શાંતાબેનના હૃદયમાં સોંસરા નીકળી ગયા. સાસુ શાંતાબેનના પગ નીચેથી જાણે જમીન ખસી ગઈ. તેમને પોતાના અહંકાર અને સ્વાર્થનો ભીષણ અહેસાસ થયો. તેમને સમજાઈ ગયું કે પોતાની દીકરીના પ્રેમમાં તેઓ એટલા આંધળા થઈ ગયા હતા કે તેમણે એક સંસ્કારી અને સમર્પિત વહુના દિલના ટુકડા કરી નાખ્યા હતા. જે વહુએ પોતાના પિયર જવાના સપનાનો ત્યાગ કરીને સાસુ અને નણંદની ખુશીઓને પ્રાધાન્ય આપ્યું હતું, તે વહુ પ્રત્યે તેમણે કેટલો મોટો અનાદર દર્શાવ્યો હતો.

શાંતાબેનની આંખોમાંથી પસ્તાવાના આંસુઓની ધાર વહેવા લાગી. તેઓ ઊભા થયા અને રસોડામાં ઊભેલી વહુ મેઘા પાસે ગયા. મેઘા ગભરાઈને નીચું જોઈને ઊભી રહી ગઈ. પરંતુ શાંતાબેને મેઘાના બંને હાથ પકડ્યા અને પોતાની આંખોમાંથી વહેતા આંસુ સાથે કહ્યું કે વહુ, મને માફ કરી દે! હું સાસુ થઈને પણ તારી મમતા અને તારા સંસ્કારોને ઓળખી ન શકી. મેં મારી દીકરીના પ્રેમમાં તારા હક પર ડાકો માર્યો હતો.

શાંતાબેને મેઘાના માથા પર હાથ મૂક્યો અને પોતાના દીકરા સમીરને તરત જ પાસે બોલાવ્યો. શાંતાબેને ખિસ્સામાંથી પૈસા કાઢીને સમીરના હાથમાં આપ્યા અને કહ્યું કે સમીર, અત્યારે ને અત્યારે ઈન્ટરનેટ પરથી મેઘાના પિયર જવાની ટ્રેનની કે બસની પ્રીમિયમ ટિકિટ બુક કરાવ. અને તું પોતે પણ સાથે જઈને મેઘાને તેના માતા-પિતાના ઘરે મૂકી આવ.

મેઘાએ આશ્ચર્યથી કહ્યું કે સાસુમા, પણ પૂજા ઘરે આવી છે તો હું અત્યારે કેવી રીતે જાઉં? ત્યારે નણંદ પૂજાએ આગળ આવીને મેઘાને ગળે લગાવી લીધી. પૂજાએ હસીને કહ્યું કે ભાભી, તું ચિંતા વગર તારા પિયર જા અને માતા-પિતા સાથે દિવાળી ઉજવ. અહીં ઘરનું અને સાસુમાનું ધ્યાન રાખવા માટે હું હાજર છું. હું અહીં જ બે દિવસ વધારે રોકાઈ જઈશ, જ્યારે તું પાછી આવીશ ત્યારે આપણે સાથે મળીને બાકીનો તહેવાર ઉજવીશું.

આ જોઈને મેઘાની આંખોમાંથી પણ હર્ષના અશ્રુઓ વહી નીકળ્યા. તેણે સાસુ શાંતાબેનના ચરણ સ્પર્શ કર્યા. શાંતાબેને મેઘાને હૃદયપૂર્વકના આશીર્વાદ આપ્યા અને પોતાના હાથેથી જ મોહનથાળનો ટુકડો ખવડાવીને તેનું મોં મીઠું કરાવ્યું. સમીરે તરત જ ટિકિટ બુક કરાવી લીધી અને સાંજ સુધીમાં મેઘા હરખાઈને પોતાના પિયર જવા માટે રવાના થઈ ગઈ.

સાસુ શાંતાબેન, નણંદ પૂજા અને વહુ મેઘા વચ્ચેનો આ પ્રેમ જોઈને આખા ઘરમાં એક નવો જ આનંદ છવાઈ ગયો હતો. જે ઘરમાં ક્યારેક પક્ષપાત અને મનની કડવાશનો માહોલ ઊભો થવાનો ભય હતો, તે ઘરમાં આજે સાચી દિવાળી પ્રગટી ચૂકી હતી. સાસુને પોતાની ભૂલ સમજાઈ ગઈ હતી અને વહુના સંસ્કારોએ આખા પરિવારને એકતાના પવિત્ર તાંતણે બાંધી લીધો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.