ટીસીને જોઈને ખૂણામાં સંતાઈ ગયેલા બાપની મજબૂરી ખબર પડી, ત્યારે યુવાને ખિસ્સામાંથી પૈસા કાઢીને...
પ્રકાશે પોતાના હાથમાં રહેલી ચામડાની બેગ વધારે મજબૂતીથી પકડી લીધી. સામેની સીટ પર બેઠેલા એક વૃદ્ધ માણસનો હાથ સતત ધ્રૂજી રહ્યો હતો. જ્યારે પણ ડબ્બાના દરવાજે કોઈ વાદળી કપડાંવાળો માણસ દેખાતો, ત્યારે તે વૃદ્ધ પોતાનું મોં જૂના રૂમાલથી ઢાંકી લેતા હતા.
પ્રકાશ છેલ્લા બે કલાકથી આ જોઈ રહ્યો હતો. વૃદ્ધના ચહેરા પર એક અજીબ ડર હતો. પ્રકાશે મનમાં વિચાર્યું કે આ માણસ નક્કી ટિકિટ વગર મુસાફરી કરી રહ્યો છે અને ટીસીથી બચવાનો પ્રયત્ન કરે છે.
ટ્રેન પૂરઝડપે દોડી રહી હતી. લોખંડના પાટા પરથી આવતો અવાજ ડબ્બામાં ગૂંજતો હતો. થોડીવારમાં કાળો કોટ પહેરેલો ટિકિટ ચેકર દરવાજા પાસેથી અંદર આવ્યો.
ટીસીને જોઈને વૃદ્ધ માણસે ઝડપથી પોતાની આંખો બંધ કરી લીધી. તેમનો શ્વાસ વધી ગયો હતો. પ્રકાશે પોતાની ટિકિટ કાઢીને હાથમાં તૈયાર રાખી. તેને લાગ્યું કે હવે આ વૃદ્ધ પકડાશે.
જ્યારે ટીસી સામે આવ્યો, ત્યારે પ્રકાશે શાંતિથી પોતાની ટિકિટ બતાવી દીધી. ટીસીએ ટિકિટ પર સહી કરી અને સામે બેઠેલા વૃદ્ધ તરફ જોયું. "સાહેબ, તમારી ટિકિટ બતાવો," ટીસીએ નમ્ર પણ મક્કમ અવાજે કહ્યું.
વૃદ્ધના હાથમાંથી રૂમાલ નીચે પડી ગયો. તેમની આંખોમાંથી પાણી વહેવા લાગ્યું. તેમણે ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું, "સાહેબ, મારી ટિકિટ ખોવાઈ ગઈ છે. મારી પાસે હવે એક પણ રૂપિયો નથી."
ટીસીએ કડક અવાજે કહ્યું, "ટિકિટ વગર મુસાફરી ના કરાય. તમારે આગળના સ્ટેશને ઉતરવું પડશે અથવા દંડ ભરવો પડશે."
વૃદ્ધ માણસ હાથ જોડીને રડવા લાગ્યા. "સાહેબ, મને જવા દો. મારા દીકરાના અંતિમ સંસ્કાર છે. જો હું સમયસર નહીં પહોંચું તો હું મારા દીકરાનું મોં પણ નહીં જોઈ શકું."
આ શબ્દો સાંભળીને ડબ્બામાં એકદમ શાંતિ છવાઈ ગઈ. પ્રકાશની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. તેને પોતાના વિચારો પર શરમ આવવા લાગી. જેને તે ગુનેગાર સમજી રહ્યો હતો, તે એક દુઃખી પિતા હતો.
પ્રકાશ એક સામાન્ય નોકરી કરતો યુવાન હતો. ઘરમાં તેના પિતા, માતા અને એક નાની બહેન હતા. પ્રકાશનો પગાર બહુ મોટો નહોતો, પણ ઘરમાં બધા પ્રેમથી રહેતા હતા.
તેના પિતા હંમેશાં કહેતા કે કોઈની પરિસ્થિતિ જાણ્યા વગર તેના વિશે ન્યાય ન કરવો. પ્રકાશ આજે એ જ ભૂલ કરી બેઠો હતો. તેને લાગ્યું કે તેણે તરત જ આ વાતનો ઉકેલ લાવવો જોઈએ.
વૃદ્ધનું નામ રામેશ્વર હતું. તેઓ સવારે જ પોતાના ગામથી નીકળ્યા હતા. સ્ટેશન પર ભીડમાં તેમની થેલી અને પાકીટ કોઈએ ચોરી લીધા હતા.
તેમની પાસે માત્ર એક જૂનો ફોન હતો, જેના પર ગામમાંથી ફોન આવ્યો હતો કે તેમનો એકમાત્ર દીકરો હવે આ દુનિયામાં નથી રહ્યો. રામેશ્વરભાઈ પાસે વિચારવાનો સમય નહોતો, એટલે તેઓ સીધા ટ્રેનમાં બેસી ગયા હતા.
ટીસી પોતાની રસીદ બુક ખોલીને ઊભો હતો. "સાહેબ, નિયમ તો નિયમ છે. હું તમને ટિકિટ વગર આગળ જવા નહીં દઈ શકું," ટીસીએ કહ્યું.
પ્રકાશે એક ક્ષણ પણ વિચાર્યા વગર પોતાની ખિસ્સામાંથી પાકીટ કાઢ્યું. તેણે ટીસી સામું જોયું અને કહ્યું, "સાહેબ, આ કાકાનો જેટલો પણ દંડ અને નવી ટિકિટનો ખર્ચ થાય તેટલા પૈસા હું આપું છું. તમે એમની ટિકિટ બનાવી દો."
રામેશ્વરભાઈએ આશ્ચર્યથી પ્રકાશ સામે જોયું. "બેટા, તું મને ઓળખતો પણ નથી. તું શા માટે આટલા બધા પૈસા બગાડે છે?" તેમણે રડતાં રડતાં પૂછ્યું.
પ્રકાશે રામેશ્વરભાઈના ધ્રૂજતા હાથ પકડી લીધા. "કાકા, તમે શાંતિથી બેસો. આ પૈસા મારી માટે એક કાગળ સમાન છે, પણ તમારી માટે તમારા દીકરા પાસે પહોંચવાનો રસ્તો છે."
ટીસીએ પ્રકાશ પાસેથી પૈસા લીધા અને નવી ટિકિટ બનાવીને રામેશ્વરભાઈના હાથમાં આપી. ટીસીની અંદરનો કડક માણસ પણ પીગળી ગયો હતો. તેણે રામેશ્વરભાઈના ખભા પર હાથ મૂક્યો અને આગળ વધી ગયો.
ટ્રેન આગળ વધી રહી હતી. રામેશ્વરભાઈ સીટ પર બેસીને પોતાની છાતી પર હાથ મૂકીને રડી રહ્યા હતા. પ્રકાશે પોતાની બેગમાંથી પાણીની બાટલી કાઢી અને તેમને આપી.
"કાકા, થોડું પાણી પી લો," પ્રકાશે નમ્રતાથી કહ્યું.
રામેશ્વરભાઈએ બે ઘૂંટડો પાણી પીધું. તેમણે પ્રકાશ સામું જોયું. તેમની આંખોમાં કૃતજ્ઞતા હતી. "બેટા, આજે જો તું ન હોત તો હું રસ્તામાં જ રખડી પડ્યો હોત."
પ્રકાશે કહ્યું, "કાકા, મારા પિતાજી કહેતા હોય છે કે માણસ માણસને કામ ના આવે તો આપણી કમાણી નકામી છે. તમે ચિંતા ન કરો, તમે સમયસર પહોંચી જશો."
પ્રકાશે રામેશ્વરભાઈ માટે ટ્રેનમાં ચા અને થોડો નાસ્તો પણ મંગાવ્યો. પણ રામેશ્વરભાઈથી કશું ખવાતું નહોતું. તેમનું મન પોતાના દીકરાની યાદોમાં અટવાયેલું હતું.
તેમણે પ્રકાશને કહ્યું, "મારો દીકરો શહેરમાં ભણતો હતો. તે બહુ હોંશિયાર હતો. ગઈકાલે જ તેણે મને કહ્યું હતું કે તેને એક સારી નોકરી મળી ગઈ છે. અને આજે સવારે આ સમાચાર આવ્યા."
રામેશ્વરભાઈનો અવાજ ગળામાં અટકાઈ ગયો. પ્રકાશ તેમની બાજુમાં જઈને બેસી ગયો. તેણે રામેશ્વરભાઈના હાથને પોતાના બંને હાથમાં લીધા.
ડબ્બામાં બેઠેલા બીજા મુસાફરો પણ આ દ્રશ્ય જોઈ રહ્યા હતા. થોડા સમય પહેલાં જે લોકો રામેશ્વરભાઈને શંકાની નજરે જોતા હતા, તેઓ હવે તેમની દયા ખાતા હતા.
પ્રકાશે રામેશ્વરભાઈને પૂછ્યું, "કાકા, આગળ સ્ટેશને ઉતર્યા પછી તમારે ગામ કેવી રીતે જવું છે? તમારી પાસે પૈસા છે?"
રામેશ્વરભાઈએ માથું હલાવ્યું. "ના બેટા, મારી પાસે એક રૂપિયો પણ નથી. હું બસ સ્ટેશને જઈને કોઈની પાસે મદદ માંગીશ."
પ્રકાશે પોતાના પાકીટમાં જોયું. તેની પાસે તેની આખા મહિનાની બચત હતી, જે તે પોતાની બહેન માટે નવી ચોપડીઓ ખરીદવા લઈ જઈ રહ્યો હતો. પ્રકાશે થોડીવાર વિચાર કર્યો.
તેણે પોતાના પાકીટમાંથી તમામ રોકડા પૈસા કાઢ્યા અને રામેશ્વરભાઈના હાથમાં મૂકી દીધા. "કાકા, આ પૈસા તમારી પાસે રાખો. સ્ટેશનેથી ટેક્સી કે બસ કરીને સીધા ઘરે પહોંચજો."
રામેશ્વરભાઈએ પૈસા પાછા આપવાનો પ્રયત્ન કર્યો. "ના બેટા, આ બહુ વધારે છે. મેં તારી પાસે આટલી અપેક્ષા નહોતી રાખી."
પ્રકાશે મક્કમતાથી કહ્યું, "કાકા, આ પૈસા અત્યારે તમારે વધારે જરૂર છે. બહેનની ચોપડીઓ હું આવતા મહિને પણ ખરીદી શકીશ. પણ આ સમય પાછો નહીં આવે."
રામેશ્વરભાઈ પ્રકાશના મુખ સામે જોઈ રહ્યા. તેમને લાગ્યું કે આ કોઈ સામાન્ય યુવાન નથી, પણ ઈશ્વરે જ તેમને મદદ કરવા માટે આ રૂપમાં મોકલ્યો છે.
રાત્રે દસ વાગ્યે ટ્રેન રામેશ્વરભાઈના સ્ટેશને પહોંચી. ટ્રેન ઊભી રહી એટલે પ્રકાશે તેમની જૂની બેગ ઉપાડી અને તેમને દરવાજા સુધી મૂકવા ગયો.
નીચે ઉતરતી વખતે રામેશ્વરભાઈએ પ્રકાશના માથા પર હાથ મૂક્યો. "બેટા, મારો દીકરો તો ચાલી ગયો, પણ આજે મને તારામાં એક નવો દીકરો દેખાયો છે. ભગવાન તારું ભલું કરે."
તેમના મુખમાંથી નીકળેલો આશીર્વાદ પ્રકાશના હૃદય સુધી પહોંચી ગયો. રામેશ્વરભાઈ ધીમે ધીમે અંધારામાં ચાલી ગયા.
પ્રકાશ પોતાની સીટ પર પાછો આવ્યો. તેનું પાકીટ ખાલી હતું, પણ તેનું મન એક અનોખી શાંતિથી ભરેલું હતું. તેને સમજાઈ ગયું હતું કે સાચું ધન પૈસા નથી, પણ કોઈની મુશ્કેલીમાં કામ આવવું તે છે.
ઘરે પહોંચીને પ્રકાશે પોતાના પિતાને આખી વાત કહી. તેના પિતાએ પ્રકાશને ભેટી લીધો અને કહ્યું, "બેટા, આજે તે જે કર્યું છે, તેનાથી મારી છાતી ગજગજ ફૂલે છે."
દુનિયામાં ઘણા લોકો આપણી આસપાસ હોય છે જે મુશ્કેલીમાં હોય છે. ક્યારેક આપણો એક નાનો નિર્ણય કોઈનું આખું જીવન બદલી શકે છે. પ્રકાશનો આ નાનો ત્યાગ રામેશ્વરભાઈ માટે એક મોટો આશરો બની ગયો હતો.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.