સોનાની વીંટી પાછી મોકલી દેનાર વૃદ્ધ માતા સામે દીકરાએ અસલી કારણ પૂછ્યું, માએ એવો જવાબ આપ્યો કે…
શારદાબેન પોતાના નાના ઘરમાં એકલા બેસીને પૂજાની થાળી તૈયાર કરી રહ્યા હતા. ઘરના મુખ્ય દરવાજે જોરથી બેલ વાગી.
શારદાબેને ધીમા પગલે જઈને દરવાજો ખોલ્યો. સામે કુરિયરવાળો એક મોટો અને ચળકતો બોક્સ લઈને ઊભો હતો.
"શારદાબેન તમારું નામ છે ને?" કુરિયરવાળાએ પૂછ્યું. શારદાબેને ધીમેથી માથું હલાવ્યું.
"આ તમારા દીકરા નિખિલે મોંઘી બ્રાન્ડેડ સાડી અને સોનાની વીંટી મોકલી છે," કુરિયરવાળાએ રસીદ આગળ ધરી.
શારદાબેનના ચહેરા પર કોઈ ખુશી ન આવી. તેમણે બોક્સ હાથમાં લીધું અને એક ઊંડો નિસાસો નાખ્યો.
"ભાઈ, આ પાર્સલ પાછું લઈ જાઓ," શારદાબેને શાંતિથી કહ્યું. "મારા દીકરાને કહી દેજો કે માએ લેવાની ના પાડી છે."
કુરિયરવાળો આશ્ચર્યથી જોઈ રહ્યો. દર મહિને આવું જ કંઈક બનતું હતું.
ક્યારેક મોંઘો મોબાઈલ, ક્યારેક સોનાની ચેઈન તો ક્યારેક કાજુ-બદામના મોટા ડબ્બા આવતા. શારદાબેન એક પણ ખોખ્યાને ખોલ્યા વગર પાછું મોકલી દેતાં હતાં.
શહેરમાં પોતાના આલીશાન ફ્લેટમાં બેઠેલા નિખિલના મોબાઈલ પર મેસેજ આવ્યો. પાર્સલ રિટર્ન થઈ ગયું હતું.
નિખિલનો પારો સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો. તેણે તરત જ માતાનો નંબર લગાવ્યો.
શારદાબેને શાંતિથી ફોન ઉપાડ્યો. "હા નિખિલ, બોલ બેટા," શારદાબેને પ્રેમથી કહ્યું.
"બા, તમારું મગજ તો ઠેકાણે છે ને?" નિખિલ જોરથી તાડૂક્યો. "મેં પચાસ હજારની કિંમતી સાડી મોકલી હતી અને તમે પાછી કાઢી?"
"બેટા, મારે આટલી મોંઘી સાડી પહેરીને ક્યાં જવું છે?" શારદાબેને સમજાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
"તમને મારી કોઈ ચીજ પસંદ જ નથી આવતી," નિખિલે ગુસ્સામાં કહ્યું. "હું આટલો મોટો બિઝનેસમેન છું અને લોકો મારા વખાણ કરે છે, પણ મારી સગી મા મને ક્યારેય બિરદાવતી નથી."
શારદાબેન ચૂપ રહ્યા. તેમની આંખોમાં ભીનાશ આવી ગઈ પણ તેમણે ફોન પર અવાજ ન બદલાવા દીધો.
"હું કાલે સવારે ઘેર આવું છું," નિખિલે કઠોર અવાજે કહ્યું. "મારે આજે આ વાતનો છેલ્લો ફેંસલો કરવો છે."
નિખિલે સામેથી ફોન કાપી નાખ્યો. શારદાબેને ફોન ટેબલ પર મૂક્યો અને ભગવાનના દીવા સામે હાથ જોડ્યા.
બીજા દિવસે સવારે એક મોટી લક્ઝરી કાર શારદાબેનના ઘર આગળ આવીને ઊભી રહી. કારમાંથી સૂટ-બૂટમાં સજ્જ નિખિલ ઉતર્યો.
નિખિલ સીધો ઘરમાં દાખલ થયો. તેના હાથમાં મોંઘી મીઠાઈઓ અને ફળોના મોટા બાસ્કેટ હતા.
તેણે એ બધો સામાન જોરથી ટેબલ પર પટક્યો. શારદાબેન રસોડામાંથી ચાનો કપ લઈને બહાર આવ્યા.
"ચા પી લે બેટા, તારા માટે ગરમ આદુવાળી ચા બનાવી છે," શારદાબેને કપ આગળ ધર્યો.
નિખિલે ચા સામે જોયું પણ નહીં. "બા, પહેલા મને એ કહો કે તમને મારી પાસેથી શું તકલીફ છે?" નિખિલે સીધો સવાલ કર્યો.
"મને કોઈ તકલીફ નથી બેટા," શારદાબેને ધીમા અવાજે કહ્યું. "તું ખુશ રહે એટલે હું રાજી છું."
"જો તમે રાજી હોવ તો દર મહિને મારા મોકલેલા રૂપિયા અને ગિફ્ટ પાછી કેમ મોકલો છો?" નિખિલે પૂછ્યું. "મારા મિત્રો પોતાની માને મોંઘી ચીજો આપે છે તો એમની મા આખા ગામમાં વખાણ કરે છે."
નિખિલ સોફા પર બેઠો અને પોતાના મોંઘા મોબાઈલની સ્ક્રીન પર નજર ફેરવવા લાગ્યો. તેના ફોન પર સતત ઓફિસના મેસેજ આવી રહ્યા હતા.
"તમે મારું અપમાન કરો છો બા," નિખિલે સ્ક્રીન પરથી નજર હટાવ્યા વગર કહ્યું. "હું મહિને લાખો રૂપિયા તમારા ખાતામાં જમા કરાવું છું, તો પણ તમે જૂની સાડી પહેરીને ફરો છો."
શારદાબેન પોતાના દીકરાના ચહેરા સામે એકીટસે જોઈ રહ્યા. નિખિલ વાત તેમની સાથે કરતો હતો પણ તેનું ધ્યાન ફોનમાં જ હતું.
શારદાબેને ધીમેથી નિખિલના હાથમાંથી મોબાઈલ લઈ લીધો. તેમણે ફોન સાઈડના ટેબલ પર મૂકી દીધો.
નિખિલ ચમકી ગયો. "બા, મારો અર્જન્ટ કોલ આવવાનો છે, ફોન કેમ લઈ લીધો?" નિખિલે અકળાઈને પૂછ્યું.
"પાંચ મિનિટ મારી સામે જો નિખિલ," શારદાબેને ગંભીર પણ વહાલભર્યા અવાજે કહ્યું. "આજે મારી વાત ધ્યાનથી સાંભળ."
નિખિલ અટકી ગયો. તેણે પહેલીવાર માતાના ચહેરા પર એક અનોખું દર્દ જોયું.
"તું દર મહિને મને મોંઘી ભેટ મોકલે છે ને બેટા?" શારદાબેને પૂછ્યું.
"હા, કારણ કે હું એક સારો દીકરો છું અને મારી ફરજ નિભાવું છું," નિખિલે ગર્વથી કહ્યું.
શારદાબેને હળવું સ્મિત આપ્યું. "બસ, આ જ તારી ભૂલ છે નિખિલ."
નિખિલ ગૂંચવાઈ ગયો. "મારી ભૂલ? માનું ધ્યાન રાખવું એ ભૂલ છે?" તેણે અચરજથી પૂછ્યું.
"જ્યારે તું મને મોંઘી સાડી કે પૈસા મોકલે છે, ત્યારે તારા મનને એક સંતોષ થઈ જાય છે," શારદાબેને કહ્યું. "તને લાગે છે કે તેં મા પ્રત્યેની તારી જવાબદારી પૂરી કરી દીધી."
નિખિલ ચૂપચાપ સાંભળી રહ્યો. તેના મનમાં કંઈક ખટકવા લાગ્યું.
"એ પાર્સલ મોકલીને તું તારા અંતરાત્માને શાંત કરી દે છે," શારદાબેન આગળ બોલ્યા. "પછી તને આખો મહિનો મારી યાદ નથી આવતી કે મા ઘરમાં કેવી રીતે દિવસ કાઢે છે."
શારદાબેનની આંખમાંથી એક આંસુ ગાલ પર સરી પડ્યું. તેમણે પોતાના પાલવથી લૂછી નાખ્યું.
"મને તારા પૈસા કે સોના-ચાંદીની કોઈ ભૂખ નથી બેટા," શારદાબેને ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું. "મારી ઉંમરે માટીના વાસણમાં પણ રોટલો મીઠો લાગે છે."
"તો પછી તમને શું જોઈએ છે બા?" નિખિલનો અવાજ થોડો ધીમો પડ્યો.
"મને તું જોઈએ છે," શારદાબેને સીધા દીકરાની આંખોમાં જોઈને કહ્યું.
રૂમમાં અચાનક ભારે શાંતિ છવાઈ ગઈ. બહાર પંખીઓનો કલરવ સંભળાતો હતો.
શારદાબેને નિખિલનો હાથ પોતાના ધ્રૂજતા હાથમાં લીધો. "મને મહિનામાં ખાલી એક રવિવાર જોઈએ છે."
નિખિલે મા તરફ જોયું. તેને સમજાતું નહોતું કે મા શું કહેવા માંગે છે.
"એક એવો રવિવાર જ્યારે તું અહીં મારી બાજુમાં બેસે," શારદાબેને વહાલથી કહ્યું. "તારા હાથમાં આ મોબાઈલ ન હોય, તારા મગજમાં ઓફિસનું કામ ન હોય અને તારા ખિસ્સામાંથી મારે માટે કોઈ પૈસા ન નીકળે."
નિખિલના ગળામાં ડૂમો ભરાઈ ગયો. તે એક શબ્દ પણ બોલી ન શક્યો.
"તું ખાલી મારી પાસે બેસીને મારી જૂની વાતો સાંભળે," શારદાબેન બોલ્યા. "હું તને નાનો હતો ત્યારે કેવી તોફાની વાતો કરતો હતો તે કહું, અને તું હસીને મારી સામે જુએ."
શારદાબેને નિખિલના માથા પર હાથ ફેરવ્યો. "હું તારી પાસે કોઈ ટેકો નથી માંગતી બેટા. હું તો ફક્ત મારા દીકરાની હાજરી માંગું છું."
નિખિલ સ્તબ્ધ થઈને બેસી રહ્યો. તેના મગજમાં વીજળીના ચમકારા જેવો અહેસાસ થયો.
તેને યાદ આવ્યું કે છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં તે ક્યારેય ઘેર શાંતિથી બેઠો નહોતો. જ્યારે પણ આવતો ત્યારે દસ મિનિટમાં પૈસા મૂકીને ફોન પર વાત કરતો કરતો નીકળી જતો હતો.
તેણે વિચાર્યું હતું કે પૈસા મોકલી આપવાથી મા સુખી થઈ જશે. પણ મા તો દરરોજ એકલા ઓરડામાં પોતાના દીકરાના અવાજ માટે તરસતી હતી.
નિખિલની નજર ટેબલ પર પડેલા મોંઘા ગિફ્ટ બોક્સ પર પડી. એ બોક્સ તેને હવે સાવ નકામા અને પ્લાસ્ટિક જેવા લાગવા લાગ્યા.
તેણે જોયું કે ઘરના ખૂણામાં બાની જૂની લાકડી પડી હતી. બા આખા ઘરમાં એકલા એકલા એ લાકડીના ટેકે ચાલતા હતા.
નિખિલના હાથમાંથી બધું અભિમાન ઓગળી ગયું. તેની આંખોમાંથી દડ-દડ આંસુ વહેવા લાગ્યા.
તેણે સોફા પરથી નીચે સરકીને માના ખોળામાં માથું મૂકી દીધું. વર્ષો પછી તે એક નાના બાળકની જેમ ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડ્યો.
"મને માફ કરી દો બા," નિખિલે રડતાં રડતાં કહ્યું. "હું મોટો માણસ બનવાની દોડમાં સાવ આંધળો થઈ ગયો હતો."
શારદાબેને દીકરાની પીઠ પર હાથ ફેરવ્યો. તેમની પોતાની આંખો પણ છલકાઈ ગઈ હતી.
"હું તમને પૈસા આપીને મારી ફરજમાંથી છૂટી જતો હતો," નિખિલ બોલ્યો. "તમારી સાચી ભૂખ પ્રેમની હતી અને હું તમને કાગળના ટુકડા પકડાવતો હતો."
શારદાબેને દીકરાનું મોં ઊંચું કર્યું. તેમણે પોતાના હાથે નિખિલના આંસુ લૂછ્યા.
"હવે રડવાનું બંધ કર મારા દીકરા," શારદાબેને હસીને કહ્યું. "તું સમજી ગયો એ જ મારા માટે સૌથી મોટી ભેટ છે."
નિખિલ ઊભો થયો અને ટેબલ પર પડેલો પોતાનો મોબાઈલ સ્વિચ ઓફ કરી દીધો. તેણે ફોન કબાટની અંદર મૂકીને તાળું મારી દીધું.
"આજે રવિવાર છે બા," નિખિલે હાથ જોડીને કહ્યું. "આખો દિવસ હું ક્યાંય નથી જવાનો. તમે જે બનાવશો એ જમીશ અને તમારી પાસે બેસી રહીશ."
શારદાબેનના ચહેરા પર એવું તેજ આવી ગયું જે વર્ષોથી કોઈએ નહોતું જોયું. તેઓ ઉત્સાહથી રસોડા તરફ દોડ્યા.
"હું હમણાં જ તારા માટે ગરમ શીરો અને પૂરી બનાવું છું," શારદાબેને ખુશ થઈને કહ્યું.
નિખિલ પણ રસોડામાં ગયો અને શાક સમારવામાં માની મદદ કરવા લાગ્યો. વર્ષો પછી એ ઘરમાં બંનેના હસવાનો અને વાતો કરવાનો જીવંત અવાજ ગૂંજી રહ્યો હતો.
બપોરે બંનેએ સાથે બેસીને જમવાનું લીધું. નિખિલે માને પોતાના હાથે કોળિયો ખવડાવ્યો.
સાંજે બંને ઘરના આંગણામાં લીમડા નીચે ખાટલો ઢાળીને બેઠા. નિખિલે માનો હાથ પકડી રાખ્યો હતો અને શારદાબેન જૂના દિવસોની વાતો કરી રહ્યા હતા.
નિખિલને આજે સમજાયું હતું કે મા-બાપને આપણા વૈભવની નહીં પણ આપણા સમયની જરૂર હોય છે. દુનિયાની કોઈ પણ મોંઘી ચીજ એ પ્રેમ અને લાગણીની જગ્યા ક્યારેય લઈ શકતી નથી.
ઘરમાં સાંજનો દીવો પ્રગટ્યો ત્યારે આખા વાતાવરણમાં એક અનોખી શાંતિ અને પરમ સંતોષ છવાયેલો હતો. સંબંધો ફરી એકવાર પૈસાની માયાજાળમાંથી મુક્ત થઈને સાચા સ્નેહમાં રંગાઈ ગયા હતા.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.