સગી દીકરીએ બાપને કોર્ટમાં ખેંચ્યો એટલે આખા ગામે લાલચી કહી, પણ જ્યારે જજ સામે ડાયરી ખોલી ત્યારે...

કોર્ટના મોટા દરવાજા બહાર ગામના ઘણા લોકો ભેગા થઈ ગયા હતા. બધાના મોઢે એક જ વાતની ચર્ચા ચાલતી હતી.

"સગી દીકરી થઈને બાપને કોર્ટના પગથિયાં ચડાવ્યા, કળિયુગ આવી ગયો છે," એક વડીલે માથું ધુણાવીને કહ્યું.

બાજુમાં ઊભેલા બીજા ભાઈએ પણ સૂર પુરાવ્યો. "દીકરીને તો પારકું ધન કહેવાય, એને બાપના ધંધામાં ભાગ પડાવવાનો શો અધિકાર?"

ત્યાં જ એક સફેદ ગાડી આવીને ઊભી રહી. તેમાંથી જયંતીભાઈ નીચે ઉતર્યા, તેમની સાથે તેમના બંને દીકરા વિપુલ અને અલ્પેશ પણ હતા.

જયંતીભાઈનો ચહેરો સાવ ઉતરેલો હતો અને હાથમાં લાકડી પકડીને ધીમે ધીમે ચાલી રહ્યા હતા. તેમના બંને દીકરાઓ તેમની આજુબાજુ રક્ષણ કરતા હોય તેમ ચાલી રહ્યા હતા.

થોડી જ વારમાં બીજી તરફથી તેમની દીકરી નીતા એક સાદી સુતરાઉ સાડી પહેરીને એકલી રિક્ષામાંથી નીચે ઉતરી.

લોકો નીતા સામે તિરસ્કાર ભરી નજરે જોવા લાગ્યા. કોઈએ તેની સામે જોઈને મોં બગાડ્યું તો કોઈ મોટેથી સંભળાવવા લાગ્યું.

"લાલચુ દીકરી આવી પહોંચી," ભીડમાંથી કોઈક બોલ્યું. "જે બાપે આંગળી પકડીને ચાલતા શીખવ્યું, તેને જ જેલમાં ધકેલવા નીકળી છે."

નીતાએ કોઈની સામે જોયું નહીં અને ચૂપચાપ કોર્ટ રૂમ તરફ આગળ વધી ગઈ. તેના ચહેરા પર કોઈ ગુસ્સો નહોતો, પણ આંખોમાં એક ઊંડો ભાર હતો.

કોર્ટ રૂમમાં પંખાનો ધીમો અવાજ આવી રહ્યો હતો અને બંને પક્ષો પોતાની જગ્યાએ ગોઠવાઈ ગયા.

ન્યાયાધીશ સાહેબ પોતાની ખુરશી પર આવીને બેઠા અને ફાઈલના પાના પલટાવ્યા.

"હા, તો આ કેસ ફેમિલી બિઝનેસની માલિકી અને ભાગીદારી અંગેનો છે," ન્યાયાધીશે બંને પક્ષના વકીલો તરફ જોઈને કહ્યું.

જયંતીભાઈના વકીલે ઊભા થઈને દલીલ શરૂ કરી. "સાહેબ, મારા અસીલ જયંતીભાઈએ આખી જિંદગી લોહી-પાણી એક કરીને આ પ્લાસ્ટિક ફેક્ટરી ઊભી કરી છે."

વકીલે આગળ કહ્યું, "આ દીકરી નીતાના લગ્ન થઈ ચૂક્યા છે અને તે સાસરે સુખી છે. હવે તે અચાનક આવીને પિતાના ધંધામાં અડધો ભાગ માંગી રહી છે."

આ સાંભળીને કોર્ટમાં બેઠેલા બધા લોકો ધીમે ધીમે અંદરોઅંદર ગણગણાટ કરવા લાગ્યા.

વિપુલે ઊભા થઈને કહ્યું, "સાહેબ, આ બહેન માત્ર પૈસાની ભૂખી છે, અમારા પપ્પા હવે વૃદ્ધ થયા એટલે એમને હેરાન કરવા આ બધું કરે છે."

અલ્પેશે પણ ભાઈને સાથ આપ્યો. "અમે બંને ભાઈઓ રાત-દિવસ ફેક્ટરીમાં કામ કરીએ છીએ, એણે તો ક્યારેય ફેક્ટરીનો ઉંબરો પણ નથી જોયો."

ન્યાયાધીશે ટેબલ પર હથોડી પછાડીને બધાને શાંત કર્યા. "નીતાબેન, તમારા વકીલ શું કહેવા માંગે છે?"

નીતાના વકીલે ઊભા થવાનો પ્રયત્ન કર્યો પણ નીતાએ હાથ જોડીને વિનંતી કરી. "સાહેબ, જો તમારી પરવાનગી હોય તો હું પોતે મારી વાત રજૂ કરવા માંગું છું."

ન્યાયાધીશે માથું હલાવીને સંમતિ આપી. "હા, તમે તમારી વાત કહી શકો છો."

નીતા કઠેડા પાસે આવીને ઊભી રહી. તેણે સામે બેઠેલા પોતાના પિતા જયંતીભાઈ સામે જોયું.

જયંતીભાઈએ પોતાની નજરો નીચે ઢાળી દીધી અને દીકરી સામે આંખ મિલાવી ન શક્યા.

"સાહેબ, આજે આખો સમાજ અને મારા પોતાના ભાઈઓ મને લાલચી કહી રહ્યા છે," નીતાનો અવાજ શાંત પણ મક્કમ હતો.

"પણ મારે આ કોર્ટને આઠ વર્ષ પહેલાંનો એક દિવસ યાદ કરાવવો છે," નીતાએ ધીમેથી વાત શરૂ કરી.

બધા લોકો ઉત્સુકતાથી સાંભળવા લાગ્યા કે નીતા શું કહેવા માંગે છે.

"આઠ વર્ષ પહેલાં પપ્પાની જૂની મિલમાં ભયાનક આગ લાગી ગઈ હતી," નીતાએ કહ્યું. "એક જ રાતમાં બધું બળીને રાખ થઈ ગયું હતું."

તે સમયે જયંતીભાઈ પર કરોડો રૂપિયાનું દેવું થઈ ગયું હતું અને બેંકો રોજ ઘરે નોટિસો મોકલતી હતી. લેણદારો રોજ ઘરના દરવાજે આવીને ગાળો બોલતા હતા.

"તે વખતે મારા આ બંને ભાઈઓ ક્યાં હતા?" નીતાએ વિપુલ અને અલ્પેશ સામે જોઈને પૂછ્યું.

બંને ભાઈઓએ એકબીજા સામે જોયું પણ કોઈ કંઈ બોલી ન શક્યું.

"મોટાભાઈ વિપુલ તે સમયે પોતાના સાસરે જઈને છુપાઈ ગયા હતા જેથી કોઈ પૈસા ન માંગે," નીતાની આંખો ભીની થઈ ગઈ. "અને નાનો અલ્પેશ પુણે ભણવા જતો રહ્યો હતો અને ફોન ઉપાડવાનું પણ બંધ કરી દીધું હતું."

કોર્ટ રૂમમાં એકદમ સન્નાટો છવાઈ ગયો હતો.

"પપ્પા તે રાત્રે ઝેર પીને આત્મહત્યા કરવા જતા હતા," નીતાનો અવાજ થોડો ધ્રૂજ્યો. "મેં તેમના હાથમાંથી તે બોટલ છીનવી લીધી હતી."

નીતાએ પોતાના પિતા સામે જોયું. "તે દિવસે પપ્પા રડતા રડતા મારા પગમાં પડી ગયા હતા અને કહ્યું હતું કે મારું બધું પૂરું થઈ ગયું."

નીતાએ જણાવ્યું કે તેણે તે સમયે પોતાની કોલેજનો અભ્યાસ અધૂરો છોડી દીધો હતો. તેણે પોતાની માતાના બધા જ દાગીના અને પોતાના લગ્ન માટે ભેગા કરેલા પૈસા પિતાના હાથમાં મૂકી દીધા હતા.

"મેં સતત પાંચ વર્ષ સુધી રોજ બાર કલાક તે બળેલી ફેક્ટરીમાં ધૂળ અને ધુમાડા વચ્ચે કામ કર્યું છે," નીતાએ આગળ કહ્યું. "લેણદારો સામે હાથ જોડીને સમય માંગ્યો અને એક એક પૈસો ચૂકવ્યો."

જયંતીભાઈની આંખમાંથી એક આંસુ ટપકીને તેમના કુર્તા પર પડ્યું.

"જ્યારે ફેક્ટરીનું પહેલું મશીન ફરી શરૂ થયું ત્યારે પપ્પાએ મારા માથે હાથ મૂકીને એક વચન આપ્યું હતું," નીતાએ ગળગળા અવાજે કહ્યું.

ન્યાયાધીશે આગળ ઝૂકીને પૂછ્યું, "શું વચન આપ્યું હતું તેમણે?"

નીતાએ પોતાના પર્સમાંથી એક જૂની, પીળી પડી ગયેલી નાની ડાયરી બહાર કાઢી. તેણે તે ડાયરી ન્યાયાધીશ તરફ આગળ ધરી.

"પપ્પાએ તે દિવસે ગંગાજળ હાથમાં લઈને કહ્યું હતું કે નીતા, તું મારી દીકરી નથી પણ મારો દીકરો છે," નીતાએ જણાવ્યું. "આ નવો ધંધો તારી મહેનતથી ઊભો થયો છે, એટલે આમાં અડધો હિસ્સો હંમેશા તારો રહેશે."

ડાયરીના પાના પર જયંતીભાઈના પોતાના હાથે લખેલા શબ્દો અને તેમની સહી સ્પષ્ટ દેખાતી હતી.

"પણ જેવી ફેક્ટરી ફરીથી કરોડોનો નફો કરવા લાગી, બંને ભાઈઓ પાછા આવી ગયા," નીતાએ કહ્યું. "અને ગયા મહિને પપ્પાએ મને પૂછ્યા વગર આખી કંપની આ બંને ભાઈઓના નામે ટ્રાન્સફર કરી દીધી."

વિપુલે વચ્ચે બોલવાનો પ્રયત્ન કર્યો, "પણ તું તો દીકરી છે, તારા લગ્ન થઈ ગયા એટલે તારો કોઈ હક ન બને."

નીતાએ પોતાના ભાઈ સામે જોયું અને તેની આંખોમાં એક અનોખો તેજ હતો.

"જ્યારે ફેક્ટરી બળી ગઈ ત્યારે હું દીકરી નહોતી?" નીતાએ સવાલ કર્યો. "જ્યારે લેણદારો દરવાજો ખખડાવતા ત્યારે હું દીકરી નહોતી? ત્યારે કેમ કોઈએ ન કહ્યું કે દીકરી પાસેથી પૈસા ન લેવાય?"

આ સવાલ સાંભળીને આખો કોર્ટ રૂમ સુનકાર થઈ ગયો. બહાર ઊભેલા ગામના લોકો પણ નીચા માથે સાંભળી રહ્યા હતા.

ન્યાયાધીશે પેલી ડાયરી ધ્યાનથી જોઈ અને પછી જયંતીભાઈ તરફ જોયું.

"જયંતીભાઈ, શું આ ડાયરીમાં લખેલી વાત સાચી છે?" ન્યાયાધીશે ગંભીર અવાજે પૂછ્યું.

જયંતીભાઈ ધીમેથી ઊભા થયા. તેમની લાકડી તેમના હાથમાં ધ્રૂજી રહી હતી.

"હા સાહેબ, આ એક એક શબ્દ સાચો છે," જયંતીભાઈનો અવાજ રડમસ થઈ ગયો. "નીતા ન હોત તો હું ક્યારનોય મરી ગયો હોત."

ન્યાયાધીશે ચશ્મા ઉતાર્યા અને પૂછ્યું, "તો પછી તમે તમારી જ દીકરી સાથે આવો અન્યાય કેમ કર્યો?"

જયંતીભાઈએ માથું ઝુકાવી દીધું. "સાહેબ, સમાજના ડરથી. લોકો કહેતા હતા કે જો ધંધો દીકરીને આપી દઈશ તો ઘરમાં દીકરાઓ સાચવશે નહીં."

ન્યાયાધીશે ગુસ્સાથી કાગળો ટેબલ પર મૂક્યા. "જે દીકરાઓએ મુસીબતમાં સાથ છોડી દીધો હતો, તેમની ચિંતામાં તમે એ દીકરીનો વિશ્વાસ તોડી નાખ્યો જેણે તમને નવો જન્મ આપ્યો હતો."

કોર્ટમાં બેઠેલા દરેક વ્યક્તિને હવે સમજાઈ ગયું હતું કે સાચો ગુનેગાર કોણ હતો. જે લોકો નીતાને લાલચુ કહેતા હતા, તેઓ હવે શરમ અનુભવી રહ્યા હતા.

ન્યાયાધીશે ચુકાદો લખવાનું શરૂ કર્યું. "આ તમામ પુરાવા અને સંજોગોને ધ્યાનમાં રાખીને, આ કોર્ટ આદેશ આપે છે કે ફેક્ટરીનો ૫૦ ટકા હિસ્સો તાત્કાલિક નીતાબેનના નામે કરવામાં આવે."

બધાને લાગ્યું કે નીતા હવે જીતી ગઈ છે અને તે ખુશ થઈ જશે.

પણ નીતાએ ફરીથી હાથ જોડ્યા. "સાહેબ, મને મારો આખરી પક્ષ રાખવાની એક છેલ્લી તક આપો."

ન્યાયાધીશે આશ્ચર્યથી જોયું. "બોલો નીતાબેન, હવે શું કહેવું છે તમારે?"

નીતા પોતાના પિતા પાસે ગઈ અને તેમની સામે ઊભી રહી ગઈ. તેણે પિતાના બંને હાથ પોતાના હાથમાં લીધા.

"સાહેબ, હું આ કોર્ટમાં મિલકત કે પૈસા પડાવવા માટે નહોતી આવી," નીતાએ ખૂબ જ શાંતિથી કહ્યું.

બધા સ્તબ્ધ થઈને નીતા સામે જોઈ રહ્યા.

"મારા સસરાનું ઘર ખૂબ સુખી છે અને મારા પતિ મને ખૂબ પ્રેમથી રાખે છે," નીતાએ સ્પષ્ટતા કરી. "મને આ ફેક્ટરીમાંથી એક રૂપિયાની પણ જરૂર નથી."

"તો પછી તમે આટલો મોટો કેસ કેમ કર્યો?" ન્યાયાધીશે આશ્ચર્યથી પૂછ્યું.

"હું માત્ર એટલું સાબિત કરવા આવી હતી કે મારા પપ્પાએ મુસીબતમાં જે વચન આપ્યું હતું, તે સાચું હતું," નીતાની આંખોમાંથી આંસુ વહી રહ્યા હતા. "હું એ બતાવવા માંગતી હતી કે દીકરી માત્ર લેવા માટે નથી હોતી, પણ સંકટ સમયે બાપની ઢાલ બનીને ઊભી રહી શકે છે."

નીતાએ પોતાના વકીલ પાસેથી ભાગીદારીના કાગળો લીધા. તેણે તે કાગળો પર સહી કરીને પોતાના પિતાના હાથમાં પાછા મૂકી દીધા.

"પપ્પા, આ ફેક્ટરી તમારી હતી અને તમારી જ રહેશે," નીતાએ પિતાના આંસુ લૂછતા કહ્યું. "મને મારો હક જોઈતો હતો, જે મને આજે આ કોર્ટમાં મળી ગયો. હવે મારે આ કાગળિયાં નથી જોઈતા."

જયંતીભાઈ પોતાના પરનો કાબૂ ગુમાવી બેઠા અને ધોળા દિવસે કોર્ટ રૂમની વચ્ચે જ દીકરીના ગળે વળગીને ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડ્યા.

"મને માફ કરી દે બેટા," જયંતીભાઈ બોલી રહ્યા હતા. "હું બાપ થઈને પણ તારા મોટા મનને ન ઓળખી શક્યો. મેં સમાજના દંભ ખાતર મારી લક્ષ્મી જેવી દીકરીનું અપમાન કર્યું."

વિપુલ અને અલ્પેશ બંને ભાઈઓ પણ પોતાની જગ્યા પરથી આગળ આવ્યા. તેમના માથા શરમથી જમીનમાં ખૂંપી ગયા હતા.

"નીતા, અમને માફ કરી દે," વિપુલે હાથ જોડીને કહ્યું. "અમે સ્વાર્થમાં એટલા આંધળા થઈ ગયા હતા કે તારી મહેનત અને ત્યાગને ભૂલી ગયા."

અલ્પેશે પણ નીતાના પગ પકડી લીધા. "બહેન, આજે તેં અમને સાચો પાઠ ભણાવ્યો છે."

નીતાએ બંને ભાઈઓને ઊભા કર્યા અને તેમના માથે હાથ મૂક્યો. "ભાઈ, પૈસા તો આજે છે ને કાલે નથી, પણ પરિવાર એકવાર તૂટી જાય તો ફરી નથી જોડાતો."

કોર્ટ રૂમમાં હાજર દરેક વ્યક્તિની આંખો ભીની થઈ ગઈ હતી. બહાર ઊભેલા ગામના લોકો પણ હવે પશ્ચાત્તાપ ભરી નજરે નીતા સામે જોઈ રહ્યા હતા.

ન્યાયાધીશ સાહેબ પોતાની ખુરશી પરથી ઊભા થયા અને તેમણે નીતા તરફ જોઈને હાથ જોડ્યા.

"આજના સમયમાં આવી દીકરી મળવી એ કોઈ પણ પિતા માટે સૌથી મોટું સદભાગ્ય છે," ન્યાયાધીશે કહ્યું.

તે દિવસે કોર્ટના પગથિયાં ઉતરતી વખતે જયંતીભાઈનો હાથ લાકડી પર નહીં, પણ તેમની વહાલી દીકરી નીતાના ખભા પર હતો. પરિવાર વચ્ચેનો વર્ષો જૂનો ભાર અને કડવાશ હંમેશ માટે દૂર થઈ ગયા હતા.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.