સાસુની ગંભીર બીમારીનો રિપોર્ટ વહુએ છુપાવી રાખ્યો, પણ જ્યારે હોસ્પિટલમાં પર્દાફાશ થયો ત્યારે સાસુએ...

બપોરના બે વાગ્યા હતા અને ઘરમાં સાવ શાંતિ છવાયેલી હતી. રેખા રસોડામાં ઊભી રહીને વાસણ ગોઠવી રહી હતી, પણ એનું ધ્યાન સતત બાજુના રૂમમાં ચાલી રહેલી હિલચાલ પર હતું.

રૂમમાંથી એની સાસુ કમળાબેનનો ખાંસીનો અવાજ આવ્યો. કમળાબેને હંમેશની જેમ મોટેથી બૂમ પાડી, "રેખા, જરા ગરમ પાણી આપજે અને સાથે પેલી ડાયરી પણ લેતી આવજે."

રેખાએ એક ઊંડો નિસાસો નાખ્યો અને ગરમ પાણીનો ગ્લાસ ભર્યો. છેલ્લા દસ વર્ષથી આ ઘરમાં સવારથી સાંજ સુધી ફક્ત કમળાબેનનો જ હુકમ ચાલતો હતો.

રસોઈમાં કયું શાક બનશે ત્યાંથી લઈને ઘરમાં કઈ વસ્તુ ક્યાં મુકાશે, એ બધું જ કમળાબેન નક્કી કરતા હતા. રેખાને ક્યારેય પોતાની મરજી મુજબ કોઈ નિર્ણય લેવાની છૂટ નહોતી મળી.

રેખા પાણીનો ગ્લાસ લઈને રૂમમાં ગઈ. કમળાબેન બિસ્તર પર બેઠા બેઠા હાંફી રહ્યા હતા અને એમનો ચહેરો સાવ ફીકો પડી ગયો હતો.

"આ પાણી પી લો બા," રેખાએ ટેબલ પર ગ્લાસ મૂકતાં કહ્યું. "બીજું કંઈ કામ છે તમારું?"

કમળાબેને પાણીનો ઘૂંટડો ભર્યો અને તિજોરી તરફ આંગળી ચીંધી. "મારી પેલી નાની લાલ બેગમાં દવાઓ અને જૂના કાગળો પડ્યા છે, એ જરા બહાર કાઢી આપ."

રેખાએ તિજોરી ખોલીને લાલ બેગ બહાર કાઢી. બેગ ખોલતા જ અંદરથી એક મોટી હોસ્પિટલની ફાઈલ નીચે પડી ગઈ.

કાગળો વેરવિખેર થઈ ગયા એટલે રેખા એ ભેગા કરવા નીચે નમી. અચાનક એક મોટા અક્ષરે લખેલા રિપોર્ટ પર એની નજર પડી.

એ રિપોર્ટ શહેરની જાણીતી કેન્સર હોસ્પિટલનો હતો. એમાં સ્પષ્ટ લખ્યું હતું કે કમળાબેનને ફેફસાનું ચોથા સ્ટેજનું ગંભીર કેન્સર છે અને એમની પાસે બહુ ઓછો સમય બાકી છે.

રેખાના હાથમાંથી કાગળ ધ્રૂજી ગયો. તે સ્તબ્ધ થઈને રિપોર્ટ સામે જોઈ રહી.

"રેખા, શું કરે છે તું ત્યાં?" કમળાબેને તરત જ કડક અવાજે પૂછ્યું. "કાગળો ફટાફટ મને આપ અને પોતાનું કામ કર."

રેખાએ કાગળો ભેગા કરીને કમળાબેનના હાથમાં મૂકી દીધા. પણ એના મગજમાં વિચારોનું મોટું વાવાઝોડું શરૂ થઈ ગયું હતું.

તે રસોડામાં પાછી આવી અને પ્લેટફોર્મ પકડીને ઊભી રહી ગઈ. તેને થયું કે ઘરમાં કોઈને પણ આ ગંભીર બીમારી વિશે ખબર નથી.

કમળાબેને આટલી મોટી વાત પોતાના એકના એક દીકરા વિપુલથી પણ છુપાવી રાખી હતી. વિપુલ આખો દિવસ પોતાની નાની દુકાનમાં મહેનત કરતો અને રાત્રે થાકીને ઘેર આવતો હતો.

રેખાના મનમાં એક તરફ આંચકો હતો, પણ બીજી તરફ વર્ષોથી દબાયેલો ક્રોધ બહાર આવવા લાગ્યો. તેને યાદ આવ્યું કે કેવી રીતે કમળાબેને એના દરેક નાના સપનાને કચડી નાખ્યું હતું.

જ્યારે પણ રેખાએ પિયર જવાની વાત કરી હોય, ત્યારે કમળાબેને ઘરમાં કોઈને કોઈ બહાનું કાઢીને રોકી લીધી હતી. પોતાના દીકરા આરવના એડમિશનની વાત હોય કે ઘરના કોઈ મોટા ખર્ચની, કમળાબેન સિવાય કોઈનું ચાલતું નહોતું.

"જો આ વાત હું વિપુલને કહીશ તો આખું ઘર દોડતું થઈ જશે," રેખાએ મનમાં વિચાર્યું. "બધા ફરીથી બાની સેવામાં લાગી જશે અને ઘર પર એમનો જ કાબૂ રહેશે."

રેખાના મનમાં એક કડવો વિચાર આવ્યો. તેણે વિચાર્યું કે આ ઘરમાંથી ક્યારેક તો એમનો કંટ્રોલ ઓછો થવો જોઈએ.

"જો પરિવારને ખબર જ નહીં પડે, તો બધા સામાન્ય રીતે જીવી શકશે," રેખાએ પોતાના મનને મનાવી લીધું. "બા પોતે પણ ક્યાં કોઈને કહેવા માંગે છે, તો હું શા માટે વચ્ચે પડું?"

આ વિચારે રેખાના મન પર કબજો કરી લીધો. તેણે નક્કી કર્યું કે તે આ રિપોર્ટ વિશે કોઈને પણ કશું નહીં કહે.

દિવસો વીતતા ગયા અને કમળાબેનની તબિયત ધીમે ધીમે વધુ લથડવા લાગી. તેઓ પહેલા કરતાં ઓછા બોલતા થઈ ગયા હતા અને મોટાભાગનો સમય રૂમમાં જ સૂઈ રહેતા હતા.

વિપુલ રોજ રાત્રે આવીને પૂછતો, "બા, તબિયત સારી નથી લાગતી, આપણે કાલે સારા ડૉક્ટર પાસે જઈએ."

પણ કમળાબેન વાત વાળી લેતા, "ના બેટા, આ તો ઉંમરની કળતર છે, બે દિવસમાં સારું થઈ જશે."

રેખા આ બધું ચૂપચાપ જોતી રહેતી. તેનું મન ક્યારેક કચવાતું, પણ જૂનો ગુસ્સો તેને સત્ય બોલતા રોકી લેતો હતો.

એક દિવસ સાંજે વિપુલ વહેલો ઘેર આવી ગયો. કમળાબેન રૂમમાં ખૂબ જ જોરથી ઉધરસ ખાઈ રહ્યા હતા અને એમના મોંમાંથી લોહી નીકળતું હતું.

વિપુલ ગભરાઈને રૂમમાં દોડ્યો. તેણે બાની હાલત જોઈને તાત્કાલિક એમ્બ્યુલન્સ બોલાવી લીધી.

હોસ્પિટલ પહોંચ્યા પછી ડૉક્ટરોએ કમળાબેનને સીધા ઈમરજન્સી વોર્ડમાં દાખલ કર્યા. વિપુલ બહાર બેસીને ચિંતામાં રડી રહ્યો હતો.

ડૉક્ટર બહાર આવ્યા અને વિપુલને પોતાની કેબિનમાં બોલાવ્યો. વિપુલે હાથ જોડીને પૂછ્યું, "સાહેબ, બાને અચાનક શું થઈ ગયું?"

ડૉક્ટરે ચશ્મા ઉતારીને કહ્યું, "વિપુલભાઈ, આ બીમારી અચાનક નથી થઈ. તમારા બાને છેલ્લા છ મહિનાથી એડવાન્સ સ્ટેજનું કેન્સર છે."

વિપુલના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. "કેન્સર? પણ અમને તો કોઈ વાતની ખબર જ નહોતી."

"એમની જૂની ફાઈલ અમારા જ રેકોર્ડમાં છે," ડૉક્ટરે કમ્પ્યુટર સ્ક્રીન બતાવતાં કહ્યું. "બે મહિના પહેલાં કોઈએ આવીને એમનો આ બાયોપ્સી રિપોર્ટ પણ કલેક્ટ કર્યો હતો."

વિપુલ સ્તબ્ધ થઈ ગયો. તેણે ડૉક્ટર પાસેથી એ ફાઈલ લીધી અને બહાર આવ્યો.

હોસ્પિટલના લોબીમાં રેખા પણ આવી પહોંચી હતી. વિપુલના હાથમાં એ જ લાલ ફાઈલ હતી જે રેખાએ તિજોરીમાંથી જોઈ હતી.

ફાઈલની અંદર રિસીવિંગ સ્લિપ પર રેખાની સહી હતી, જે તેણે ગયા મહિને કુરિયરવાળા સામે કરી હતી. વિપુલની આંખો લાલચોળ થઈ ગઈ.

વિપુલ ધ્રૂજતા પગલે રેખા તરફ આગળ વધ્યો. તેના ચહેરા પર એવો ભયાનક ક્રોધ હતો જે રેખાએ ક્યારેય જોયો નહોતો.

"રેખા, આ સહી તારી છે ને?" વિપુલે ફાઈલ એના મોં સામે ધરીને રાડ પાડી. "તને ખબર હતી કે બાને કેન્સર છે?"

રેખાનો ચહેરો સાવ સફેદ પૂણી જેવો થઈ ગયો. તે એક શબ્દ પણ બોલી ન શકી અને માથું નીચું કરી દીધું.

"બોલ, તું ચૂપ કેમ છે?" વિપુલનો અવાજ આખી લોબીમાં ગુંજી ઊઠ્યો. "મારી મા મોતના મોંમાં હતી અને તેં આખી વાત મારાથી છુપાવી રાખી?"

વિપુલના હાથ ગુસ્સાથી ધ્રૂજી રહ્યા હતા. "તેં આટલી હદે નિર્દયતા કેમ બતાવી? ફક્ત એટલા માટે કે બા તારા પર હુકમ ચલાવતા હતા?"

રેખાની આંખોમાંથી આંસુ વહેવા લાગ્યા. તેને પોતાની જાત પર એટલો પસ્તાવો થતો હતો કે તે જમીનમાં ગરકાવ થઈ જવા માંગતી હતી.

"વિપુલ, હું... હું ક્રોધમાં આંધળી થઈ ગઈ હતી," રેખા ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડી. "મને માફ કરી દો."

"હું તને ક્યારેય માફ નહીં કરું," વિપુલે કઠોર અવાજે કહ્યું. "જે સ્ત્રી મારી માના મોતની રાહ જોઈ શકે, એ મારી પત્ની બનીને આ ઘરમાં ન રહી શકે."

વિપુલ જેવો રેખા પર હાથ ઉપાડવા ગયો, ત્યાં જ પાછળથી એક નબળો અવાજ આવ્યો. "વિપુલ... ઊભો રહી જા બેટા."

વિપુલે પાછળ ફરીને જોયું. કમળાબેન વ્હીલચેર પર બેઠા હતા અને એક નર્સ એમને પકડીને લાવી રહી હતી.

વિપુલ દોડીને બા પાસે પહોંચ્યો અને ઘૂંટણિયે બેસી ગયો. "બા, તમે આટલી મોટી વાત મારાથી કેમ છુપાવી? અને આ રેખાએ બધું જાણીને પણ..."

કમળાબેને ધ્રૂજતા હાથે વિપુલના ગાલ પર હાથ મૂક્યો. એમની આંખોમાં અપાર શાંતિ અને આંસુ હતા.

"વિપુલ, રેખાનો કોઈ વાંક નથી," કમળાબેને ધીમા અવાજે કહ્યું. "એણે જે કર્યું એના માટે હું પોતે જવાબદાર છું."

વિપુલ આશ્ચર્યથી બા સામે જોઈ રહ્યો. "બા, તમે શું કહો છો? એણે તમારી બીમારી છુપાવી રાખી."

"હા, કારણ કે મેં એને એ મજબૂરી સુધી પહોંચાડી દીધી હતી," કમળાબેને એક ઊંડો શ્વાસ લીધો. "આ ઘરમાં આવ્યા પછી મેં એને ક્યારેય પોતાની દીકરી ન માની."

કમળાબેને હોસ્પિટલના કોરિડોરમાં ઊભેલી રેખા સામે જોયું. રેખા મોં ઢાંકીને રડી રહી હતી.

"મેં આખી જિંદગી આ ઘર પર એવો કંટ્રોલ રાખ્યો કે કોઈને મોકળાશથી શ્વાસ પણ ન લેવા દીધો," કમળાબેનની આંખમાંથી આંસુ ટપકી પડ્યું. "રેખાની દરેક ખુશી મેં મારી જીદ નીચે દબાવી દીધી હતી."

કમળાબેને આગળ કહ્યું, "જ્યારે માણસને સતત દબાવવામાં આવે, ત્યારે એના મનમાં કડવાશ ભરાઈ જવી સ્વાભાવિક છે. રેખાએ જે કર્યું એ એનો ગુસ્સો હતો, એનું પાપ નહોતું."

"પણ બા, આ કેન્સર જેવી મોટી બીમારી હતી," વિપુલે રડતા રડતા કહ્યું.

"મેં પોતે પણ તને ક્યાં જણાવ્યું હતું બેટા?" કમળાબેને વિપુલને સમજાવ્યું. "હું જાણતી હતી કે આ ઉંમરે આનો કોઈ ઈલાજ નથી, હું તમને બધાને ચિંતામાં નાખવા નહોતી માંગતી."

કમળાબેને ઈશારો કરીને રેખાને પોતાની પાસે બોલાવી. રેખા ધ્રૂજતી ધ્રૂજતી આગળ આવી અને કમળાબેનના ચરણોમાં પડી ગઈ.

"મને માફ કરી દો બા, હું બહુ મોટી પાપી છું," રેખા કમળાબેનના પગ પકડીને બોલી. "મેં મારા સ્વાર્થ અને ગુસ્સામાં માણસાઈ ગુમાવી દીધી હતી."

કમળાબેને નીચે નમીને રેખાને બંને હાથે ઊભી કરી. એમણે રેખાને પોતાના હૃદય સરસી ચાંપી લીધી.

"ના બેટા, તું પાપી નથી," કમળાબેને એના માથા પર હાથ ફેરવ્યો. "પાપ તો મારા અહંકારનું હતું જેણે તને આટલી હદે દુભાવી. મેં સાસુ બનીને હુકમ કર્યો, પણ મા બનીને પ્રેમ ન આપ્યો."

આ દ્રશ્ય જોઈને વિપુલ પણ પોતાની આંખોના આંસુ રોકી ન શક્યો. હોસ્પિટલના એ શાંત વાતાવરણમાં વર્ષોથી જામેલી કડવાશ પળવારમાં પીગળી ગઈ.

કમળાબેને વિપુલનો હાથ પકડીને રેખાના હાથમાં મૂક્યો. "વિપુલ, મારી પાસે હવે બહુ ઓછો સમય છે. તું રેખાને માફ કરી દે અને આપણે બંનેને ક્ષમા આપી દે."

વિપુલે માથું નમાવી દીધું અને રેખા સામે જોયું. રેખાની આંખોમાં સાચો પસ્તાવો જોઈને વિપુલનો ક્રોધ શાંત થઈ ગયો.

ડૉક્ટરોએ કમળાબેનને જરૂરી દવાઓ આપી અને બાકીના દિવસો ઘરે શાંતિથી વિતાવવાની સલાહ આપી. તે જ રાત્રે કમળાબેનને ઘરે પાછા લાવવામાં આવ્યા.

ઘરે પહોંચતા જ રેખાએ આખા ઘરની જવાબદારી પ્રેમથી સંભાળી લીધી. તેણે પોતાના હાથે બાની દવાઓ, જમવાનું અને દરેક નાની જરૂરિયાતનું ધ્યાન રાખવાનું શરૂ કર્યું.

કમળાબેને પણ ઘરની બધી ચાવીઓ અને નિર્ણયો રેખાના હાથમાં સોંપી દીધા. ઘરમાં હવે કોઈ હુકમ નહોતો ચાલતો, ફક્ત એકબીજા પ્રત્યેનો પ્રેમ અને આદર હતો.

કમળાબેનના જીવનના છેલ્લા દિવસો કોઈ ભાર કે કડવાશ વગર, આખા પરિવારના સ્નેહ વચ્ચે ખૂબ શાંતિથી વીત્યા. રેખાને સમજાઈ ગયું હતું કે ગુસ્સાનો જવાબ મૌન કે વેર નથી, પણ ક્ષમા અને પ્રેમ જ સાચો સંબંધ બનાવી શકે છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.