સાસુને લાલચી સમજીને નવી વહુ ઘર છોડીને જવા લાગી, દરવાજે અજાણ્યા માણસો આવ્યા ત્યારે ખબર પડી કે…
લગ્નને હજુ માંડ પંદર દિવસ થયા હતા અને ઘરમાં તહેવાર જેવો માહોલ હતો. નવી વહુ પાયલ પોતાના રૂમમાં બેસીને લગ્નમાં આવેલા તમામ ભેટ-સોગાદોની યાદી બનાવી રહી હતી.
તેનો પતિ મનીષ પણ બાજુમાં બેસીને ઓફિસની ફાઈલો તપાસતો હતો. પાયલના ચહેરા પર એક નવી જિંદગીની શરૂઆતનો સંતોષ અને ખુશી સ્પષ્ટ દેખાતા હતા.
પાયલે કબાટ તરફ જોયું અને અચાનક તેનું ધ્યાન એક ખાલી ખૂણા પર ગયું. ત્યાં રાખેલા ત્રણ મોટા બોક્સ ગાયબ હતા.
તે બોક્સમાં લગ્ન વખતે આવેલા ખૂબ જ મોંઘા ઉપહારો રાખેલા હતા. જેમાં સોનાના સિક્કા, મોંઘી ચાંદીની થાળીઓ અને એક કિંમતી ટીવી પણ હતું.
પાયલે ઊભા થઈને આખો કબાટ તપાસ્યો પણ એ સામાન ક્યાંય ન મળ્યો. તેણે મનીષ તરફ ફરીને પૂછ્યું, "મનીષ, આ ખૂણામાં રાખેલા બોક્સ ક્યાં ગયા?"
મનીષે ફાઈલમાંથી નજર ઊંચી કરીને જોયું અને માથું ખંજવાળ્યું. "મને નથી ખબર પાયલ, કદાચ મમ્મીએ નીચેના મોટા રૂમમાં મૂક્યા હશે."
પાયલ તરત નીચે આવી અને રસોડામાં કામ કરી રહેલી સાસુ કાંતાબેન પાસે ગઈ. કાંતાબેન શાંતિથી શાક સમારી રહ્યા હતા.
"મમ્મીજી, અમારા રૂમમાંથી લગ્નની ભેટવાળા મોટા બોક્સ તમે ક્યાંક મૂક્યા છે?" પાયલે સામાન્ય અવાજે પૂછ્યું.
કાંતાબેને ક્ષણભર માટે શાક સમારવાનું રોકી દીધું. તેમના ચહેરા પર થોડી ગભરાહટ આવી પણ તેમણે તરત નજર નીચી કરી લીધી.
"હા બેટા, એ બોક્સ મેં ગઈકાલે બજારમાં વેચી દીધા છે," કાંતાબેને ધીમા અવાજે કહ્યું.
આ સાંભળતાં જ પાયલના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. તેને પોતાના કાન પર વિશ્વાસ ન થયો કે કોઈ સાસુ આવી રીતે વહુના લગ્નની ભેટ વેચી શકે.
"તમે શું કહો છો મમ્મીજી? અમારા લગ્નની ભેટો તમે અમને પૂછ્યા વગર વેચી દીધી?" પાયલનો અવાજ થોડો મોટો થઈ ગયો.
કાંતાબેને કોઈ લાંબો જવાબ ન આપ્યો અને માત્ર એટલું જ કહ્યું, "બેટા, મારે થોડા પૈસાની તાત્કાલિક જરૂર હતી એટલે વેચી દીધા."
પાયલનો ગુસ્સો હવે કાબૂ બહાર જતો રહ્યો હતો. તેને લાગ્યું કે સાસુ અત્યંત લાલચી છે અને તેના હકની વસ્તુઓ પર કબજો કરી રહી છે.
તે સીધી ઉપર દોડી ગઈ અને મનીષને આખી વાત જણાવી. મનીષ પણ આ સાંભળીને હેરાન થઈ ગયો અને બંને તરત નીચે આવ્યા.
મનીષે કાંતાબેન સામે ઊભા રહીને પૂછ્યું, "મમ્મી, પાયલ શું કહી રહી છે? તમે ખરેખર એ બધી મોંઘી ભેટો વેચી દીધી?"
કાંતાબેને ચૂપચાપ માથું હલાવીને હા પાડી. તેમની આંખોમાં એક વિચિત્ર લાચારી દેખાતી હતી પણ તેઓ કશું ખુલાસો કરતા નહોતા.
પાયલે ગુસ્સામાં કહ્યું, "મનીષ, આ ઘરમાં મારી કોઈ કિંમત જ નથી. મારા પિયરવાળા અને સંબંધીઓ સામે મારી શું ઈજ્જત રહેશે?"
મનીષે કાંતાબેનને પૂછ્યું, "મમ્મી, તમારે પૈસાની જરૂર હતી તો મને કેમ ન કહ્યું? અમે બંને કમાઈએ છીએ, તમે આવું કેમ કર્યું?"
કાંતાબેને ભારે હૈયે કહ્યું, "મને જે યોગ્ય લાગ્યું તે મેં કર્યું છે. હવે એ વસ્તુઓ પાછી નહીં આવે."
આટલું કહીને કાંતાબેન પોતાના રૂમમાં ચાલ્યા ગયા અને દરવાજો અંદરથી બંધ કરી દીધો. પાયલ સોફા પર બેસીને રડવા લાગી.
પાયલના મનમાં સાસુ પ્રત્યે તીવ્ર નફરત અને કડવાશ ભરાઈ ગઈ હતી. તેને લાગ્યું કે આ ઘરમાં પૈસાની ભૂખી સાસુ સાથે રહેવું અશક્ય છે.
તે રાત્રે ઘરમાં કોઈએ જમવાનું ન બનાવ્યું અને આખા ઘરમાં સ્મશાન જેવી શાંતિ છવાઈ ગઈ. મનીષ પણ પોતાની માતાના આ વ્યવહારથી ખૂબ દુઃખી હતો.
બીજા દિવસે સવારે પાયલે પોતાનો સામાન પેક કરવાનું શરૂ કરી દીધું. મનીષે તેને રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો પણ પાયલ એક પણ વાત સાંભળવા તૈયાર નહોતી.
"હું આવા લાલચી પરિવારમાં એક દિવસ પણ નથી રહેવા માંગતી," પાયલે આંસુ લૂછતાં કહ્યું. "જે ઘરમાં પારદર્શિતા ન હોય ત્યાં સંબંધ કેવી રીતે ટકે?"
પાયલ પોતાની બેગ લઈને નીચે આવી અને દરવાજા તરફ જવા લાગી. તે જ સમયે ઘરના દરવાજે જોરજોરથી ટકોરા પડ્યા.
મનીષે દરવાજો ખોલ્યો તો બહાર બે અજાણ્યા માણસો ઊભા હતા. તેમના હાથમાં કેટલીક કાગળની રસીદો અને ફાઈલો હતી.
તે માણસોમાંથી એકે કડક અવાજે પૂછ્યું, "કાંતાબેનનું ઘર આ જ છે ને?"
મનીષે પૂછ્યું, "હા, પણ તમે કોણ છો અને સવાર સવારમાં કેમ આવ્યા છો?"
એ માણસે કહ્યું, "અમે ફાઈનાન્સ કંપનીમાંથી આવીએ છીએ. તમારા કાકા અને ફુવાએ લીધેલી લોનની બાબતમાં અમે અહીં આવ્યા છીએ."
આ સાંભળીને પાયલ પણ દરવાજા પાસે આવીને ઊભી રહી ગઈ. કાંતાબેન પણ પોતાના રૂમમાંથી બહાર આવી ગયા.
કાંતાબેને તરત પોતાના પાલવમાંથી બેંકની પહોંચ કાઢીને એ માણસોના હાથમાં મૂકી. "આ જુઓ, તમારા તમામ વ્યાજ અને મુદ્દલના પૈસા ગઈકાલે જ તમારા ખાતામાં જમા કરાવી દીધા છે."
એ માણસોએ મોબાઈલમાં ચેક કર્યું અને પહોંચ તપાસી. તેમણે સંતોષથી માથું હલાવ્યું અને ફાઈલ બંધ કરી.
"ઠીક છે કાંતાબેન, તમારો હિસાબ પૂરો થઈ ગયો છે," પેલા માણસે કહ્યું. "નહીં તો આજે અમારે આ ઘરમાંથી સામાન જપ્ત કરવો પડત."
એ માણસો ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા. મનીષ અને પાયલ બંને આશ્ચર્યથી એકબીજા સામે જોઈ રહ્યા હતા.
મનીષે કાંતાબેન પાસે જઈને પૂછ્યું, "મમ્મી, આ બધું શું છે? કાકા અને ફુવાની લોન સાથે આપણને શું લેવાદેવા?"
કાંતાબેન સોફા પર બેસી પડ્યા અને એક ઊંડો શ્વાસ લીધો. તેમના ચહેરા પરનો ભાર હવે થોડો હળવો થયો હતો.
તેમણે પાયલ સામે જોયું અને પ્રેમથી બોલાવી, "બેટા પાયલ, અહીં મારી બાજુમાં બેસ."
પાયલ હજુ પણ અસમંજસમાં હતી પણ તે ધીમા પગલે જઈને સાસુની બાજુમાં બેસી ગઈ. કાંતાબેને પાયલનો હાથ પોતાના હાથમાં લીધો.
"બેટા, તું મને લાલચી સમજે છે એમાં તારો કોઈ વાંક નથી," કાંતાબેનનો અવાજ ભીનો થઈ ગયો. "પણ મારે તને સાચી હકીકત જણાવવી જ પડશે."
કાંતાબેને આગળ કહ્યું, "લગ્નમાં તારા કાકાજી અને ફુવાજીએ જે મોટી મોટી મોંઘી ભેટો આપી હતી, એ એમણે પોતાના પૈસાથી નહોતી ખરીદી."
મનીષે ચોંકીને પૂછ્યું, "તો એમણે એ ક્યાંથી લાવ્યા હતા?"
"એ લોકોએ તારા સસરાના અને આપણા ઘરના સરનામે ખાનગી ફાઈનાન્સવાળા પાસેથી ઊંચા વ્યાજે લોન લીધી હતી," કાંતાબેને ખુલાસો કર્યો. "એમણે માત્ર તારા પિયરવાળા સામે પોતાની ખોટી અમીરી અને વટ બતાવવા માટે આ નાટક કર્યું હતું."
પાયલ આ સાંભળીને સ્તબ્ધ થઈ ગઈ. તેની આંખો પહોળી થઈ ગઈ અને તે સાસુ સામે તાકી રહી.
કાંતાબેને કહ્યું, "લગ્ન પતી ગયા પછી એ લોકો હાથ ઊંચા કરીને પોતાના ઘરે જતા રહ્યા. ફાઈનાન્સ કંપનીવાળા રોજ મને ફોન કરીને ધમકી આપતા હતા."
"એ લોકો કહેતા હતા કે જો બે દિવસમાં પૈસા નહીં ભરાય, તો અમે પોલીસ લઈને આવીશું અને નવી વહુ સામે જ ઘરમાંથી સામાન ઉઠાવી જઈશું," કાંતાબેનની આંખમાંથી આંસુ વહી નીકળ્યા.
મનીષનો ચહેરો ગુસ્સાથી લાલ થઈ ગયો. "તો કાકા અને ફુવાએ આપણી સાથે આટલો મોટો વિશ્વાસઘાત કર્યો?"
કાંતાબેને મનીષના હાથ પર હાથ મૂક્યો. "બેટા, જો એ લોકો પોલીસ લઈને ઘરમાં આવત, તો આખા સમાજમાં આપણા ઘરની અને નવી વહુના પિયર સામે આપણી આબરૂ ધૂળમાં મળી જાત."
"પાયલના પિયરવાળાને એમ થાત કે અમે છેતરપિંડી કરીને આ સંબંધ બાંધ્યો છે," કાંતાબેને પાયલ સામે જોયું. "હું નહોતી ઈચ્છતી કે મારા દીકરા અને વહુની નવી જિંદગીની શરૂઆત કોઈ પોલીસ કે બદનામીથી થાય."
કાંતાબેને આગળ સમજાવ્યું, "એટલે મેં કોઈને કંઈ કહ્યા વગર એ ભેટો બજારમાં સાચા ભાવે વેચી દીધી અને એ લોનવાળાના તમામ પૈસા ચૂકવીને આપણી ઈજ્જત બચાવી લીધી."
આ શબ્દો સાંભળતાં જ પાયલના હાથમાંથી બેગની પટ્ટી છૂટી ગઈ. તેનું હૃદય પશ્ચાતાપની આગમાં બળવા લાગ્યું.
તેણે જે સાસુને લાલચી અને સ્વાર્થી સમજી લીધા હતા, તે સાસુ તો પોતાના પરિવારની અને વહુની ઈજ્જત બચાવવા માટે એકલી લડી રહી હતી. પાયલને પોતાની જાત પર અત્યંત શરમ આવવા લાગી.
તે ધીમેથી નીચે સરકી ગઈ અને કાંતાબેનના ખોળામાં માથું મૂકીને ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડી. "મમ્મીજી, મને માફ કરી દો. મેં તમારા વિશે કેટલું ખરાબ વિચારી લીધું."
કાંતાબેને ખૂબ જ વાત્સલ્યથી પાયલના માથા પર હાથ ફેરવ્યો. "ના બેટા, તું રડ નહીં. તારી જગ્યાએ કોઈ પણ હોત તો એને આવો જ ગુસ્સો આવત."
મનીષ પણ લાગણીવશ થઈ ગયો અને તેણે પોતાની માતાને ગળે લગાવી લીધી. "મમ્મી, તમે અમારા માટે આટલું મોટું અપમાન અને તકલીફ એકલા સહન કરી લીધા."
પાયલે ઊંચે જોયું અને સાસુના આંસુ પોતાના પાલવથી લૂછ્યા. "મમ્મીજી, મને ભેટોનું કોઈ દુઃખ નથી. મને તો ગર્વ છે કે મને તમારી જેવી સમજુ અને સંસ્કારી માં મળી છે."
કાંતાબેનના ચહેરા પર એક સુંદર સ્મિત આવી ગયું. ઘરમાં છવાયેલો તમામ તણાવ અને કડવાશ એક જ પળમાં ગાયબ થઈ ગયા હતા.
પાયલ ઊભી થઈ અને પોતાની પેક કરેલી બેગ પાછી કબાટમાં મૂકી આવી. તેણે રસોડામાં જઈને ચાનો આદુવાળો મસાલો વાટવાનું શરૂ કર્યું.
થોડી વારમાં આખા ઘરમાં ગરમાગરમ ચાની સુગંધ ફેલાઈ ગઈ. ત્રણેય જણા ઓસરીમાં સાથે બેસીને શાંતિથી ચા પીવા લાગ્યા.
ઘરના આંગણામાં સવારનો તાજો તડકો પથરાઈ રહ્યો હતો. પરિવારે સાથે મળીને એક મોટું તોફાન પાર કરી લીધું હતું અને સંબંધો પહેલાં કરતાં પણ વધુ મજબૂત બની ગયા હતા.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.