સાસુ વહુને રોજ મહેણાં મારતી કે તારી માએ કાંઈ શીખવાડ્યું નથી, એક દિવસ સવારે રસોડાનું દ્રશ્ય જોઈને સાસુના પગ નીચેથી...
રાજપુર ગામના એક મોટા અને પ્રતિષ્ઠિત ગણાતા ઘરમાં સવારની શરૂઆત અવારનવાર કલહ સાથે જ થતી હતી. આ ઘરના વડા મનસુખભાઈ સ્વભાવે ખૂબ જ શાંત અને સરળ માણસ હતા, પણ તેમના પત્ની કંચનબેન સ્વભાવે અત્યંત કડક, શિસ્તબદ્ધ અને થોડા અહંકારી મહિલા હતા. કંચનબેનને આખા ઘરમાં પોતાની મરજી પ્રમાણે જ બધું કામ થવું જોઈએ એવો આગ્રહ રહેતો હતો. તેમના એકના એક દીકરા આકાશના લગ્ન હજુ ત્રણ મહિના પહેલાં જ શ્રદ્ધા સાથે થયા હતા. શ્રદ્ધા એક અત્યંત માયાળુ, નમ્ર અને ગંભીર સ્વભાવની છોકરી હતી.
લગ્ન થઈને ઘરમાં આવ્યા પછી શ્રદ્ધાએ ઘરના બધા કામ બહુ જ સારી રીતે સંભાળી લીધા હતા. તે વહેલી સવારે ઊઠીને આખા ઘરની સફાઈ કરતી, ભગવાનની પૂજા કરતી અને સાસુ-સસરાના સ્વાસ્થ્યનું પૂરું ધ્યાન રાખતી હતી. પરંતુ શ્રદ્ધા માટે સૌથી મોટી મુસીબત રસોડામાં ઊભી થતી હતી. શ્રદ્ધા ભણવામાં ખૂબ જ હોશિયાર હતી પણ ઘરકામમાં અને ખાસ કરીને રસોઈ બનાવવામાં તેનો હાથ થોડો કાચો હતો. જ્યારે પણ તે રસોડામાં રોટલી બનાવવા બેસતી ત્યારે અવારનવાર તેનાથી રોટલીઓ બળી જતી હતી અથવા તો તેનો આકાર બગડી જતો હતો.
કંચનબેન રસોઈના બાબતમાં અત્યંત ચોક્કસ હતા. જ્યારે પણ જમતી વખતે થાળીમાં એકાદ રોટલી પણ સહેજ બળેલી આવતી ત્યારે તેમનો પિત્તો જતો રહેતો હતો. તેઓ ડાઈનિંગ ટેબલ પર જ બધાની સામે શ્રદ્ધાને ખરાબ રીતે વઢવાનું શરૂ કરી દેતા હતા. કંચનબેન હંમેશાં એક જ કડવું મહેણું મારતા કે, તારી માએ તને ઘરમાં કાંઈ સંસ્કાર કે રસોઈ શીખવાડ્યું નથી? આખો દિવસ ચોપડીઓ વાંચવામાં કાઢ્યો લાગે છે, એક સીધી રોટલી બનાવતા પણ નથી આવડતું.
શ્રદ્ધા સાસુના આવા કડવા વેણ સાંભળીને ક્યારેય સામે એક પણ શબ્દ બોલતી નહોતી. તે નીચું માથું રાખીને ચુપચાપ બધું સાંભળી લેતી અને તેની આંખોમાંથી આંસુની ધારાઓ વહેવા લાગતી હતી. મનસુખભાઈ ઘણીવાર કંચનબેનને ટોકતા કે નવી વહુ છે, ધીમે ધીમે શીખી જશે, તારે આટલા બધા મહેણાં ન મારવા જોઈએ. પણ કંચનબેન પોતાના સ્વભાવ સામે કોઈનું સાંભળતા નહોતા. આકાશ પણ પોતાની ઓફિસના કામમાં વ્યસ્ત રહેતો હોવાથી ઘરમાં થતી આ રોજની માથાકૂટથી થોડો દૂર જ રહેતો હતો.
શ્રદ્ધા દરરોજ રાત્રે ભગવાન સામે હાથ જોડીને રડતી હતી કે તેનાથી રસોઈમાં કોઈ ભૂલ ન થાય. તે પોતાની તરફથી પૂરો પ્રયત્ન કરતી હતી કે સાસુને બોલવાનો કોઈ મોકો ન મળે, પણ વહેલી સવારની ઉતાવળમાં દર વખતે એકાદ-બે રોટલી તો તવા પર સહેજ વધુ શેકાઈને બળી જ જતી હતી. કંચનબેનનો આક્રોશ દિનપ્રતિદિન વધતો જતો હતો. તેમને લાગતું હતું કે વહુ જાણીજોઈને આવું કરે છે અને તેમનું અપમાન કરવા માંગે છે. તેમની શંકાશીલ પ્રકૃતિ શ્રદ્ધાને એક કલંકની જેમ જોવા લાગી હતી.
એક દિવસ મનસુખભાઈને વહેલી સવારે પાંચ વાગ્યે કોઈ સામાજિક પ્રસંગે બહારગામ જવાનું હોવાથી ઘરમાં વહેલી હલચલ શરૂ થઈ ગઈ હતી. કંચનબેન પણ સામાન્ય દિવસો કરતાં વહેલા જાગી ગયા હતા. તેઓ મનસુખભાઈને વિદાય કરીને સીધા રસોડા તરફ આગળ વધ્યા જેથી વહુને સવારની ચા-પાણી માટે વહેલી જગાડી શકાય. પરંતુ રસોડાની નજીક પહોંચતા જ કંચનબેનને આશ્ચર્ય થયું કારણ કે રસોડાની લાઈટ પહેલેથી જ ચાલુ હતી અને અંદરથી વાસણોનો ધીમો અવાજ આવી રહ્યો હતો.
કંચનબેનને લાગ્યું કે વહુ આજે કદાચ વહેલી ઉઠી ગઈ છે. તેઓ દબાતા પગલે રસોડાના દરવાજા પાસે ગયા અને અંદર ડોકિયું કર્યું. અંદરનું દ્રશ્ય જોઈને કંચનબેન એક ક્ષણ માટે સ્તબ્ધ થઈ ગયા અને તેમના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. રસોડાના પ્લેટફોર્મની એક બાજુ ગરમ રોટલીઓ રાખવાનું કેસરોલ પડ્યું હતું. શ્રદ્ધા નીચે જમીન પર એક નાની પ્લેટ લઈને બેઠી હતી. એ પ્લેટમાં ગઈકાલની અને આજે સવારે બનેલી તદ્દન કાળી અને બળેલી ત્રણ-ચાર રોટલીઓ પડી હતી.
શ્રદ્ધા અત્યંત ચુપચાપ, આંખોમાંથી વહેતા આંસુ લૂછતાં લૂછતાં એ બળેલી અને કડક થઈ ગયેલી રોટલીઓ પાણી સાથે ગળે ઉતારવાનો પ્રયત્ન કરી રહી હતી. તે પોતે બધી જ ખરાબ અને બળેલી રોટલીઓ ખાઈ જતી હતી, જ્યારે સાસુ-સસરા અને આકાશ માટે કેસરોલની અંદર એકદમ નરમ, સુંદર અને તાજી રોટલીઓ અલગ સાચવીને રાખતી હતી જેથી તેમને જમતી વખતે કોઈ તકલીફ ન પડે અને ઘરના કોઈ સભ્યને ખરાબ અન્ન ન જમવું પડે.
કંચનબેન આ દ્રશ્ય જોઈને અંદરથી સાવ હલી ગયા. તેમનો આખો અહંકાર અને ગુસ્સો એક ક્ષણમાં ઓગળી ગયા. જે વહુને તેઓ આટલા સમયથી કઠોર વેણ કહેતા હતા, જેને તેઓ નકામી સમજતા હતા, તે વહુ પોતાની ભૂલની સજા પોતે જ ભોગવી રહી હતી અને પરિવારને સર્વશ્રેષ્ઠ આપવાનો પ્રયત્ન કરતી હતી. કંચનબેનથી હવે પોતાને રોકી ન શકાયા અને તેઓ સીધા રસોડાની અંદર પ્રવેશ્યા. સાસુને અચાનક સામે જોઈને શ્રદ્ધા ગભરાઈ ગઈ અને તેણે ફટાફટ પોતાની પ્લેટ છુપાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
કંચનબેને આગળ વધીને શ્રદ્ધાના હાથમાંથી એ પ્લેટ લઈ લીધી અને અત્યંત ગળગળા સાદે પૂછ્યું કે, બેટા, તું આ શું કરી રહી છે? તું રોજ આવી બળેલી રોટલીઓ એકલી સંતાઈને કેમ ખાય છે? અને અમારા માટે આટલી સરસ રોટલીઓ કેમ રાખે છે? સાસુનો આવો નરમ અને પ્રેમભર્યો અવાજ શ્રદ્ધાએ લગ્ન પછી પહેલીવાર સાંભળ્યો હતો. તેના હૃદયનો બંધ તૂટી ગયો અને તે કંચનબેનના પગમાં બેસીને ધ્રુસ્કે ધ્રુસ્કે રડવા લાગી.
શ્રદ્ધાએ રડતા રડતા પોતાની જિંદગીનું સૌથી મોટું દર્દ જાહેર કર્યું કે, મમ્મી, જ્યારે હું માત્ર પાંચ વર્ષની હતી ત્યારે મારી સગી મા આ દુનિયા છોડીને ગુજરી ગઈ હતી. મને નાનપણથી કોઈએ રસોડાનું કામ કે રોટલી બનાવતા શીખવાડ્યું જ નથી. હું પિયરમાં એકલી જ મોટી થઈ છું. તમે જ્યારે મને મહેણાં મારો છો ત્યારે મને મારી માની બહુ યાદ આવે છે. મારી કોઈ મા નહોતી એટલે મારી ભૂલો સુધારનાર કોઈ નહોતું. પણ હું આ ઘરના કોઈ સભ્યને, મારા સાસુ-સસરાને ક્યારેય ખરાબ કે બળેલું અન્ન જમાડવા નથી માંગતી, એટલે હું બધી બળેલી રોટલીઓ જાતે જ ખાઈ લઉં છું.
આ શબ્દો સાંભળતા જ કંચનબેનની આંખોમાંથી પસ્તાવાના ચોધાર આંસુ વહેવા લાગ્યા. તેમનું હૃદય ભારે ગ્લાનિથી ભરાઈ ગયું કે જે મા વગરની દીકરીને પ્રેમ અને હૂંફની જરૂર હતી, તેને તેઓ રોજ પોતાની કડવી વાણીથી ઘાયલ કરતા હતા. કંચનબેન નીચે બેસી ગયા અને તેમણે શ્રદ્ધાને ઊભી કરીને સીધી પોતાના છાતી સરસી ચાંપી દીધી. તેમણે વહુના માથા પર હાથ મૂક્યો અને પસ્તાવો કરતા બોલ્યા કે, બેટા, મને માફ કરી દે. હું તારી સાસુ બનવાના ચક્કરમાં એક મા બનવાનું સાવ ભૂલી જ ગઈ હતી.
કંચનબેને શ્રદ્ધાના આંસુ લૂછ્યા અને ગર્વથી કહ્યું કે, આજથી તારી મા મરી નથી ગઈ, આજથી હું જ તારી સગી મા છું. જો તને રોટલી બનાવતા નથી આવડતું તો તારી આ મા તને પ્રેમથી શીખવાડશે. હવેથી આ ઘરમાં ક્યારેય કોઈ દીકરીને આંસુ સાથે બળેલી રોટલીઓ નહીં ખાવી પડે. આ સાંભળીને શ્રદ્ધાને પોતાની ગુમાવેલી મા પાછી મળી ગઈ હોય તેવો અહેસાસ થયો. રસોડાની એ સવાર આખા ઘરના સંબંધોને એક નવી સુગંધ અને પ્રેમથી ભરી ગઈ. સાસુ અને વહુનો આ પવિત્ર સંબંધ આજે એક સાચી મા-દીકરીના સંબંધમાં બદલાઈ ચૂક્યો હતો.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.