સસરાને કંજૂસ સમજીને ઘરમાંથી કાઢી મૂકનારા જમાઈને વકીલે એવો જવાબ આપ્યો કે...

હાથમાં પકડેલી પ્લાસ્ટિકની થેલીમાં સફરજનનું એક પણ બોક્સ નહોતું. દરવાજા પર વાગેલી સાંકળનો અવાજ સાંભળીને પ્રકાશે પોતાના રૂમમાંથી બહાર નજર કરી. સામે લાકડાની ખુરશી પર બેઠેલા વૃદ્ધ માણસના પગમાં જૂના ચંપલ હતા.

તેમના હાથમાં માત્ર એક નાની કાગળની થેલી હતી. અંદર થોડી અમથી મોસંબી પડી હતી. પ્રકાશે દરવાજા પાસે ઊભા રહીને ચાનો ખાલી ગ્લાસ ટેબલ પર મૂક્યો. કાચનો ગ્લાસ વાગતાં જ મોટો અવાજ થયો.

"તમે દર વખતે ખાલી હાથે જ આવો છો, અહીં કઈ મેળવડો નથી રાખ્યો." પ્રકાશનો અવાજ બહુ કડક હતો. તેણે પોતાની પત્ની સીમા સામે જોયું. સીમાનું માથું શરમથી ઝૂકી ગયું.

સસરા શાંતિથી બેસી રહ્યા. તેમણે પોતાના હાથમાં રહેલી કાગળની થેલી ટેબલ પર મૂકી. તેમની આંખોમાં કોઈ ગુસ્સો નહોતો. તેમણે ધીમેથી કહ્યું કે બેટા, હું તો બસ મારી દોહિત્રીને જોવા આવ્યો હતો.

પ્રકાશ એક મધ્યમ વર્ગના પરિવારમાં રહેતો હતો. તે એક નાના શિપિંગ એજન્ટની ઓફિસમાં ક્લાર્ક તરીકે કામ કરતો હતો. તેનો પગાર બહુ વધારે નહોતો.

ઘરમાં તેની પત્ની સીમા અને આઠ વર્ષની દીકરી રિયા સાથે રહેતા હતા. ઘરનું ગુજરાન ધીમે ધીમે ચાલતું હતું. દર મહિને રાશન અને શાળાની ફી ભરવામાં પ્રકાશના બધા પૈસા વપરાઈ જતા હતા.

સીમાના પિતાજી મનસુખભાઈ નિવૃત્ત શિક્ષક હતા. તેઓ ગામડામાં પોતાના એક નાનકડા ઘરમાં એકલા રહેતા હતા. તેમની પાસે પેન્શનના થોડા પૈસા આવતા હતા.

પણ જ્યારે પણ મનસુખભાઈ પોતાની દીકરીના ઘરે આવતા, ત્યારે કોઈ મોંઘી ગિફ્ટ કે કપડાં લાવતા નહોતા. તેઓ માત્ર થોડા ફળો કે શાકભાજી લઈને આવતા હતા.

પ્રકાશને આ વાત બિલકુલ પસંદ નહોતી. તે મનમાં ને મનમાં પોતાના સસરાને બહુ કંજૂસ માનતો હતો. તે વિચારતો કે સસરા પાસે પેન્શન આવે છે છતાં તેઓ રિયા માટે કશું લાવતા નથી.

ઘરમાં જ્યારે પણ સસરા આવતા ત્યારે પ્રકાશ ઘરની બહાર જતો રહેતો હતો. તે સીમા સાથે પણ આ બાબતે ઝઘડો કરતો હતો. તે કહેતો કે તારા પિતાજી ફક્ત ખાવા આવે છે, ક્યારેય રૂપિયો વાપરતા નથી.

સીમા પોતાના પિતાજીનો પક્ષ લેવાનો પ્રયત્ન કરતી. તે કહેતી કે પિતાજી સાદું જીવન જીવે છે. તેમને આડંબર પસંદ નથી. પણ પ્રકાશ તેની એક પણ વાત સાંભળવા તૈયાર નહોતો.

ધીમે ધીમે પ્રકાશે સસરાનું ઘરે આવવું સાવ બંધ કરાવી દીધું. મનસુખભાઈ પણ જમાઈનું આ વર્તન સમજી ગયા હતા. તેઓ હવે ઘરે આવવાનું ટાળતા હતા.

રિયા પોતાની દાદાને બહુ પ્રેમ કરતી હતી. તે જ્યારે પણ દાદા સાથે ફોન પર વાત કરતી ત્યારે મનસુખભાઈ કહેતા કે તું ભણીને બહુ મોટી માણસ બનજે.

ત્રણ વર્ષ નીકળી ગયા. રિયા હવે મોટા ધોરણમાં આવી ગઈ હતી. તેની શાળાની ફી અને ટ્યુશનનો ખર્ચ વધી ગયો હતો. પ્રકાશ પર આર્થિક તણાવ વધવા લાગ્યો હતો.

તે દરરોજ રાત્રે હિસાબ કરવા બેસતો ત્યારે ચિડાઈ જતો હતો. તે સીમાને કહેતો કે તારા પિતાજી પાસે થોડી મદદ માગ, પણ સીમા ના પાડી દેતી.

એક સવારે ગામમાંથી ફોન આવ્યો. મનસુખભાઈની તબિયત અચાનક બગડી હતી. તેઓ આ ફાની દુનિયા છોડીને ચાલી ગયા હતા.

સીમા મોટેથી રડી પડી. પ્રકાશ પણ સીમા અને રિયાને લઈને ગામડે ગયો. ત્યાં સસરાના સાદા ઘરમાં બહુ ઓછો સામાન હતો.

અંતિમ સંસ્કાર પૂરા થયા પછી, ગામના એક જાણીતા વકીલ મહેશભાઈ ઘરમાં આવ્યા. તેમના હાથમાં એક કાળી ફાઈલ હતી.

મહેશભાઈએ બધા લોકોને પાસે બેસાડ્યા. તેમણે કહ્યું કે મનસુખભાઈએ પોતાના જીવનકાળ દરમિયાન એક વસિયતનામું બનાવ્યું હતું. મારે તે તમારા બધાની સામે વાંચવું પડશે.

પ્રકાશ ખૂણામાં બેઠો હતો. તેને લાગ્યું કે સસરા પાસે એવું તે શું હોવાનું છે. કદાચ આ નાનું જૂનું ઘર સીમાના નામે હશે.

વકીલે ફાઈલ ખોલી. તેમણે ચશ્મા સરખા કર્યા. તેમણે વાંચવાનું શરૂ કર્યું.

વસિયતનામામાં લખ્યું હતું કે, "મારી પાસે જે કંઈ પણ પેન્શન આવતું હતું, તેમાંથી મેં મારી રોજીરોટી માટે માત્ર થોડા જ રૂપિયા વાપર્યા છે. બાકીના બધા પૈસા મેં એક સરકારી ટ્રસ્ટમાં જમા કરાવ્યા છે."

વકીલે આગળ કહ્યું કે મનસુખભાઈએ છેલ્લા પંદર વર્ષમાં બેંકમાં અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં ચાલીસ લાખ રૂપિયા ભેગા કર્યા હતા.

આ સાંભળીને પ્રકાશની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. તેના હોશ ઊડી ગયા. તેને વિશ્વાસ નહોતો આવતો કે જે માણસ જૂના ચંપલ પહેરીને ફરતો હતો તેની પાસે ચાલીસ લાખ રૂપિયા હતા.

વકીલે આગળ વાંચ્યું કે, "આ ચાલીસ લાખ રૂપિયાનું એક કાયમી ટ્રસ્ટ બનાવવામાં આવ્યું છે. આ ટ્રસ્ટમાંથી દર વર્ષે જે વ્યાજ અને રકમ મળશે, તે મારી દોહિત્રી રિયાના ઉચ્ચ અભ્યાસ અને વિદેશ ભણવા માટે જ વાપરી શકાશે."

"આ પૈસાનો ઉપયોગ રિયાના ભણતર સિવાય બીજા કોઈ કામ માટે થઈ શકશે નહીં. મારી રિયાને ક્યારેય ભણવા માટે કોઈની સામે હાથ લંબાવવો ન પડે, એ જ મારા જીવનનું સૌથી મોટું સપનું હતું."

વસિયતનામાની નીચે મનસુખભાઈની એક નાની ચિઠ્ઠી પણ ચોંટાડેલી હતી. વકીલે એ ચિઠ્ઠી પ્રકાશના હાથમાં આપી.

ચિઠ્ઠીમાં લખ્યું હતું કે, "પ્રકાશ બેટા, મને ક્ષમા કરી દેજે. હું જ્યારે પણ તારા ઘરે આવતો ત્યારે ફળો સિવાય કશું લાવતો નહોતો. તને લાગતું હશે કે હું કંજૂસ છું."

"પણ જો હું તમને અત્યારે પૈસા વાપરવા આપી દેત, તો એ પૈસા રોજબરોજના ખર્ચમાં વપરાઈ જાત. રિયાના ભવિષ્ય માટે કશું બચત ના થાત."

"એટલે મેં મારી જાત પર કષ્ટ વેઠીને, જૂના કપડાં પહેરીને અને પેટ બાંધીને આ પૈસા બચાવ્યા છે. જેથી રિયા જ્યારે મોટી થાય ત્યારે તેને પોતાના ભણતર માટે કોઈ તકલીફ ના પડે."

આ કાગળ વાંચતાં જ પ્રકાશના હાથમાંથી ચિઠ્ઠી નીચે પડી ગઈ. આખા રૂમમાં ઘેરી શાંતિ છવાઈ ગઈ.

જે સસરાને તે જિંદગીભર કંજૂસ અને સ્વાર્થી સમજતો રહ્યો, તે સસરા પોતાની કમાણી અને શરીર સુખ કુરબાન કરીને તેની દીકરીના ભવિષ્યનો મોટો પાયો રચી રહ્યા હતા.

તેમણે પોતાના જમાઈની ગાળો અને અપમાન સહન કર્યા, પણ ક્યારેય પોતાની બચતમાંથી એક રૂપિયો આડંબરમાં વાપર્યો નહીં.

પ્રકાશ પોતાના બંને હાથ મોં પર રાખીને જમીન પર બેસી ગયો. તેની આંખોમાંથી ઝડપથી આંસુ વહેવા લાગ્યા. તેને પોતાની હીન સોચ પર ભારે પસ્તાવો થઈ રહ્યો હતો.

તેણે મનસુખભાઈના ફોટા સામે જોયું. ફોટામાં મનસુખભાઈ હસી રહ્યા હતા. પ્રકાશ દોડીને એ ફોટા પાસે ગયો અને માથું ટેકવી દીધું.

તેણે રડતા રડતા કહ્યું કે પિતાજી, મને માફ કરી દો. હું પૈસા અને આડંબરમાં એટલો આંધળો થઈ ગયો હતો કે તમારી સાચી કિંમત સમજી ન શક્યો. તમે મારા પરિવાર માટે જે કર્યું તે હું ક્યારેય નહીં કરી શકું.

સીમાએ આવીને પ્રકાશના ખભા પર હાથ મૂક્યો. રિયાએ પોતાના પિતાજીનો હાથ પકડ્યો.

એ દિવસે પ્રકાશને સમજાયું કે બહારના દેખાવથી માણસની કિંમત નથી થતી. સાચો પ્રેમ અને ત્યાગ એ જ છે જે છાનીમાની બીજાના ભવિષ્ય માટે કુરબાન થઈ જાય છે.

સંબંધોમાં ક્યારેક મૌન હોય છે, પણ એ મૌનની પાછળ બહુ મોટો પ્રેમ અને આશીર્વાદ છુપાયેલા હોય છે. વડીલોના નિર્ણય સમય જતાં જ સાચા સાબિત થાય છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.