રોજ વહુને ઉતારી પાડતી સાસુએ બીમારીમાં સેવા કરવાનો આગ્રહ કર્યો, સાસુએ મરણ પથારીએ એવું રહસ્ય ખોલ્યું કે...

સુમિત્રાબેન અને તેમની વહુ પૂજાના લગ્ન થયાને પાંચ વર્ષ થઈ ગયા હતા. દીકરો મેહુલ શહેરમાં કાપડના વેપારમાં સેટલ થયેલો હતો અને દર અઠવાડિયે ઘરે આંટો મારી જતો. ઘર બહુ મોટું નહોતું, પણ સુમિત્રાબેનનો વટ આખા મહોલ્લામાં ચાલતો. પૂજા સ્વભાવે એકદમ શાંત, ભોળી અને સહનશીલ હતી. પણ સુમિત્રાબેન માટે પૂજા ક્યારેય પૂર્ણ નહોતી થઈ શકતી.

રસોઈમાં મીઠું ઓછું હોય કે ઘરની સફાઈમાં થોડી ભૂલ રહી જાય, સુમિત્રાબેન આખા ઘરમાં હોબાળો મચાવી દેતા. "આજના છોકરાઓને તો કંઈ આવડતું જ નથી", "મારા ઘરમાં આવીને તો આણે મારી જિંદગી હરામ કરી નાખી છે" - આવી વાતો રોજની થઈ ગઈ હતી. પૂજા ક્યારેય સામે અવાજ ન ઉઠાવતી. તે ચુપચાપ આંખમાં અશ્રુ લાવીને પોતાનું કામ કરતી રહેતી.

જ્યારે પણ મેહુલ ઘરે આવતો, ત્યારે સુમિત્રાબેન તેની સામે પણ પૂજાની બુરાઈ કરવાનો એક પણ મોકો છોડતા નહીં. મેહુલ પોતાની માની વાતો સાંભળીને અકળાઈ જતો. તે પૂજાને જ દોષ આપતો અને કહેતો, "પૂજા, તું મમ્મીને થોડી સાચવી નથી શકતી? એમની ઉંમર થઈ છે, તારે થોડું નમતું જોખવું જોઈએ." પૂજા પોતાના પતિ સામે પણ કંઈ બોલી શકતી નહોતી. તેને લાગતું કે આ ઘરમાં તેનો કોઈ આધાર નથી.

સમય વીતતો ગયો અને અચાનક એક દિવસ સુમિત્રાબેનની તબિયત બહુ ખરાબ થઈ ગઈ. ડોક્ટરને બતાવતા ખબર પડી કે તેમને એક ગંભીર અને અસાધ્ય બીમારી થઈ ગઈ હતી. ડોક્ટરે સ્પષ્ટ કહી દીધું કે તેમની પાસે હવે બહુ ઓછો સમય બચ્યો છે અને તેમને ચોવીસે કલાક કોઈની સેવાની જરૂર પડશે.

આ செய்தி સાંભળીને મેહુલ ભાંગી પડ્યો. તેણે પૂજાને કહ્યું, "પૂજા, મમ્મીની હાલત બહુ ખરાબ છે. હું નોકરી-ધંધો છોડીને અહીં રહી શકું તેમ નથી. પણ તું એમનું ધ્યાન રાખજે." પૂજાના મનમાં જૂના બધા મેણા-ટોણા યાદ આવ્યા. સુમિત્રાબેને તેની સાથે કેટલું ખરાબ વર્તન કર્યું હતું તે બધું તેની સમક્ષ તરી આવ્યું. પણ પૂજાએ પોતાના મન પર પથ્થર મૂકીને કહ્યું, "તમે ચિંતા ન કરો, હું મમ્મીજીની પૂરી સેવા કરીશ."

પૂજાએ દિવસ-રાત જોયા વગર સુમિત્રાબેનની સેવા કરવાનું શરૂ કર્યું. સુમિત્રાબેન ખાટલાવશ હતા. તેમની દવાની ગોળીઓ સમયસર આપવી, તેમને નવડાવવા, તેમનું મલ-મૂત્ર સાફ કરવું, અને તેમના માટે અલગ પરેજીનું ખાવાનું બનાવવું - આ બધું પૂજા એકલી હાથે કરતી હતી. સુમિત્રાબેન બીમાર હોવા છતાં ક્યારેક ક્યારેક પૂજા પર ચીડાઈ જતા, પણ પૂજાએ ક્યારેય મોં બગાડ્યું નહીં કે સામો જવાબ ન આપ્યો.

મેહુલ દર શનિ-રવિવારે ઘરે આવતો. તે જોતો કે પૂજા થાકીને લોથપોથ થઈ જતી હતી, પણ તોય તે સુમિત્રાબેનની સેવામાં કોઈ ખામી રહેવા દેતી નહોતી. મેહુલને મનમાં આશ્ચર્ય થતું કે જે માએ પૂજાને આટલી હેરાન કરી, તે જ મા માટે પૂજા આટલો ત્યાગ કેમ કરી રહી છે? પણ તે આ અંગે પૂજા સાથે ક્યારેય ઊંડાણપૂર્વક વાત કરી શક્યો નહીં.

છ મહિના આ રીતે જ વીતી ગયા. સુમિત્રાબેનની હાલત દિન-પ્રતિદિન વધુ નાજુક બનતી ગઈ. એક રાત્રે સુમિત્રાબેનને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવા લાગી. તેમણે પૂજાને પોતાની પાસે બોલાવી અને મેહુલને પણ રૂમમાં આવવા ઈશારો કર્યો. સુમિત્રાબેનનો અવાજ બહુ ધીમો થઈ ગયો હતો.

સુમિત્રાબેને મેહુલનો હાથ પકડ્યો અને પછી પૂજાનો હાથ લઈને મેહુલના હાથમાં મૂક્યો. તેમની આંખોમાંથી અશ્રુ વહી રહ્યા હતા.

"મેહુલ..." સુમિત્રાબેને આંપતા અવાજે કહ્યું, "આજે મારે તને એક સત્ય કહેવું છે. તું આટલા વર્ષોથી મને જ સાચી સમજતો હતો અને તારી પત્નીને દોષી માનતો હતો, એ મારી જ રમત હતી."

મેહુલ અને પૂજા બંને આશ્ચર્યથી સુમિત્રાબેન સામે જોઈ રહ્યા.

સુમિત્રાબેને આગળ કહ્યું, "જ્યારે પૂજા આ ઘરમાં આવી, ત્યારે મેં જોયું કે તે બહુ ભોળી અને નમ્ર હતી. તું તારા કામમાં એટલો વ્યસ્ત રહેતો હતો કે તને ઘરની કે પત્નીની કોઈ પરવા નહોતી. મને ડર હતો કે તું પૂજાની કિંમત ક્યારેય નહીં સમજે. તું એવું જ વિચારતો રહેશે કે પત્નીનું કામ તો બસ ઘરમાં પડ્યા રહેવાનું છે."

તેમણે ઊંડો શ્વાસ લીધો અને બોલ્યા, "એટલે જ મેં જાણીબુઝીને પૂજા સાથે કડક વર્તન કરવાનું શરૂ કર્યું. મેં તારી સામે તેની પર ગુસ્સો કર્યો, તેના પર કડક નિયમો લાદ્યા. મારે તને બતાવવું હતું કે તારી પત્નીમાં કેટલી સહનશીલતા અને મમતા છે. હું જોવા માંગતી હતી કે જ્યારે હું તેની સાથે ખરાબ વર્તન કરું, ત્યારે પણ તે આ ઘરને પોતાનું સમજે છે કે નહીં."

સુમિત્રાબેનની આંખોમાંથી અશ્રુનો પ્રવાહ રોકાતો નહોતો. તેમણે મેહુલ સામે જોઈને કહ્યું, "અને જ્યારે હું બીમાર પડી, ત્યારે મેં જાણીબુઝીને પૂજાને મારી સેવા કરવાનો મોકો આપ્યો. હું ઈચ્છતી હતી કે તું પોતાની આંખોથી જોવે કે જે સાસુએ તેને આખી જિંદગી મેણા માર્યા, તે સાસુની સેવામાં પણ તેણે પોતાનું લોહી-પાણી એક કરી નાખ્યું. તું મારી મમતા તો જોતો હતો, પણ તારી પત્નીનો આ ત્યાગ તને ક્યારેય ન દેખાત જો મેં આ નાટક ન કર્યું હોત."

મેહુલ સ્તબ્ધ થઈને પોતાની માની વાત સાંભળી રહ્યો હતો. તેના પગ નીચેથી જમીન ખસી ગઈ.

સુમિત્રાબેને પૂજાનો હાથ પોતાના માથા પર મૂક્યો અને બોલ્યા, "પૂજા, મને માફ કરી દેજે બેટા. મેં તારા દિલને બહુ દુઃખ પહોંચાડ્યું છે. પણ જો મેં એવું ન કર્યું હોત, તો મેહુલ તારા ગુણોને ક્યારેય ઓળખી ન શકત. તે તને હંમેશાં એક સામાન્ય વહુ જ સમજત. પણ આજે એ જાણી ગયો છે કે તું આ ઘરની સાચી લક્ષ્મી છે. તારા જેવી વહુ મળવી એ આ ઘરના સદભાગ્ય છે."

પૂજાનું હૃદય ભરાઈ આવ્યું. તેના મનમાં સાસુ પ્રત્યેનો બધો રોષ ક્ષણવારમાં ઓગળી ગયો. તેણે સાસુના ચરણ સ્પર્શ કર્યા અને કહ્યું, "મમ્મીજી, તમે આવું ન બોલો. તમે મને જે આપ્યું છે તે મારો સંસ્કાર છે. મારે તમારી સાથે કોઈ ફરિયાદ નથી."

મેહુલ પોતાની જાત પર શરમ અનુભવવા લાગ્યો. જે પત્નીને તે કાયમ કમજોર અને ભૂલપાત્ર સમજતો હતો, તે પત્નીનું સમર્પણ કેટલું મોટું હતું એ આજે તેને સમજાયું હતું. તે પૂજા સામે જોઈ રહ્યો, તેની આંખોમાં પશ્ચાતાપ અને અપાર માન હતું.

તે જ રાત્રે સુમિત્રાબેને શાંતિથી અંતિમ શ્વાસ લીધા. તેમના ચહેરા પર એક અનોખો સંતોષ હતો, કારણ કે તેઓ જતા જતા પોતાના દીકરાના સંસારને સાચા પ્રેમ અને આદરના પાયા પર મજબૂત કરી ગયા હતા.

સુમિત્રાબેનના ગયા પછી, મેહુલ અને પૂજાના જીવનમાં એક નવો મોડ આવ્યો. મેહુલે પૂજાને ક્યારેય એકલી પડવા ન દીધી. તે હવે પૂજાના દરેક કામમાં સાથ આપતો અને તેની નાની નાની ખુશીઓનું ધ્યાન રાખતો. પૂજાના ત્યાગે અને સાસુના આ આખરી સત્યે એક તૂટતા પરિવારને કાયમ માટે પ્રેમ અને શ્રદ્ધાથી બાંધી દીધો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.