રોજ ઓફિસેથી ખાલી લંચબોક્સ લાવતા પતિ પાછળનું સાચું સત્ય જ્યારે પત્ની સામે આવ્યું, ત્યારે આખા ઘરમાં...
એક પ્રતિષ્ઠિત મલ્ટીનેશનલ કંપનીમાં સિનિયર મેનેજર તરીકે ફરજ બજાવતા દિનેશભાઈ પોતાના વિસ્તારમાં ખૂબ જ આદરણીય વ્યક્તિ હતા. પચાસ વર્ષની ઉંમરે પણ તેમના ચહેરા પર એક અનોખી નમ્રતા અને શાંતિ હંમેશાં દેખાતી હતી. ઓફિસમાં સેંકડો કર્મચારીઓ તેમના હાથ નીચે કામ કરતા હતા, છતાં ક્યારેય કોઈ કર્મચારીએ તેમને ઊંચા અવાજે વાત કરતા સાંભળ્યા નહોતા. દિનેશભાઈ માટે તેમનું કામ અને તેમના નૈતિક મૂલ્યો જ બધું જ હતા. તેઓ રોજ સવારે નવ વાગ્યે તૈયાર થઈને ઓફિસે નીકળી જતા અને સાંજે સાડા છ વાગ્યે નિયમિત ઘરે પાછા ફરતા હતા.
દિનેશભાઈના પત્ની સુમનબેન સ્વભાવે અત્યંત પ્રેમાળ, ધાર્મિક અને ઘરરખ્ખુ સ્ત્રી હતા. લગ્ન જીવનના પચીસ વર્ષોમાં સુમનબેને દિનેશભાઈની નાની મોટી દરેક જરૂરિયાતોનું ખૂબ જ વ્હાલથી ધ્યાન રાખ્યું હતું. સુમનબેનનો રોજનો એક નિયમ હતો કે તેઓ સવારે વહેલા ઉઠીને દિનેશભાઈ માટે ગરમાગરમ અને સ્વાદિષ્ટ રસોઈ બનાવતા હતા. દિનેશભાઈને ઘરનું જમવાનું ખૂબ જ પસંદ હતું, તેથી સુમનબેન પણ રોજ કશુંક નવું અને પૌષ્ટિક શાક, રોટલી, દાળ અને ભાત પ્રેમથી ટિફિનમાં ભરી આપતા હતા.
છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી સુમનબેન એક બાબત ખૂબ જ ધ્યાનથી નોંધી રહ્યા હતા. દિનેશભાઈ રોજ સાંજે જ્યારે ઓફિસેથી ઘરે પાછા ફરતા, ત્યારે તેમનું લંચબોક્સ બિલકુલ ખાલી અને સાફ હોતું હતું. ડબ્બામાં ક્યાંય અન્નનો એક દાણો પણ બચતો નહોતો. આ જોઈને સુમનબેન મનોમન ખૂબ જ રાજી થતા હતા. તેઓ ઘણીવાર વિચારતા કે મારા હાથની રસોઈ દિનેશભાઈને આટલી બધી ભાવે છે કે તેઓ જરાય બગાડ કર્યા વગર બધું જ જમી લે છે. કોઈ પણ ગૃહિણી માટે આનાથી મોટો સંતોષ બીજો કયો હોઈ શકે કે તેનો પતિ રોજ ટિફિન પૂરું કરીને ઘરે આવે.
સુમનબેન ક્યારેક સાંજે ચા પીતી વખતે દિનેશભાઈને પૂછતા પણ ખરા કે કેમ આજે શાક કેવું બન્યું હતું? દિનેશભાઈ હંમેશાં મંદ સ્મિત સાથે ટૂંકો જવાબ આપતા કે સુમન, તારા હાથની રસોઈ તો અમૃત જેવી હોય છે, હું એક પણ બટકું બાકી રાખ્યા વગર બધું જ તૃપ્તિથી જમી લઉં છું. દિનેશભાઈનો આ સંતોષ જોઈને સુમનબેનનો ઉત્સાહ બમણો થઈ જતો અને તેઓ બીજા દિવસે વધુ પ્રેમથી લંચબોક્સ તૈયાર કરતા હતા.
એક દિવસ મંગળવારની બપોરે સુમનબેન ઘરમાં સાફસફાઈ કરી રહ્યા હતા, ત્યાં જ અચાનક રસોડાના પ્લેટફોર્મ પર તેમની નજર ગઈ. દિનેશભાઈ સવારે ઉતાવળમાં પોતાનો ખાસ મોબાઈલ અને ઓફિસના કેટલાક અગત્યના દસ્તાવેજો ઘરે જ ભૂલી ગયા હતા. સુમનબેનને ચિંતા થઈ કે આ દસ્તાવેજો વગર દિનેશભાઈને ઓફિસમાં મોટી મીટિંગ દરમિયાન મુશ્કેલી પડી શકે છે. વળી, દિનેશભાઈની ઓફિસ ઘરથી બહુ દૂર નહોતી, તેથી સુમનબેને પોતે જ ઓફિસે જઈને આ વસ્તુઓ આપી આવવાનો નિર્ણય કર્યો.
સુમનબેન રિક્ષા કરીને બપોરે બરાબર દોઢ વાગ્યે દિનેશભાઈની ઓફિસના મુખ્ય ગેટ પાસે પહોંચ્યા. આ એ જ સમય હતો જ્યારે ઓફિસમાં લંચ બ્રેક પડતો હતો. સુમનબેને વિચાર્યું કે હું સીધી તેમની કેબિનમાં જઈશ અને તેમને સરપ્રાઈઝ આપીશ. પણ જેવા તેઓ ઓફિસના મુખ્ય લોખંડના દરવાજા પાસે પહોંચ્યા, ત્યાં જ તેમની નજર ગેટની બાજુમાં આવેલા સિક્યોરિટી ગાર્ડની નાની કેબિન તરફ ગઈ. ત્યાં જે દ્રશ્ય તેમની નજર સામે આવ્યું તે જોઈને સુમનબેનના પગ ત્યાં જ થંભી ગયા.
ઓફિસના એ ભવ્ય ગેટની બહાર લાકડાના એક સાદા બાંકડા પર દિનેશભાઈ બેઠા હતા. તેમની બાજુમાં કંપનીના વરિષ્ઠ અને વૃદ્ધ સિક્યોરિટી ગાર્ડ રામદિન કાકા બેઠા હતા. સુમનબેને જોયું કે દિનેશભાઈએ પોતાનું ત્રણ ખાના વાળું સ્ટીલનું લંચબોક્સ વચમાં ખોલીને મૂક્યું હતું. દિનેશભાઈ પોતે બે રોટલી અને થોડું શાક પોતાના હાથમાં લઈને ખાઈ રહ્યા હતા, જ્યારે બાકીની રોટલી અને અડધું શાક તેમણે રામદિન કાકાની પ્લેટમાં ખૂબ જ આદરપૂર્વક પીરસ્યું હતું. બંને જણા કોઈ પણ જાતના ભેદભાવ વગર, ખૂબ જ આત્મીયતાથી વાતો કરતા કરતા એક જ ટિફિનમાંથી અડધું અડધું વહેંચીને જમી રહ્યા હતા.
સુમનબેન કબાટની આડમાં ઊભા રહીને આ બધું જ જોઈ રહ્યા હતા. તેમની આંખો આશ્ચર્ય અને લાગણીથી ભરાઈ આવી. જે પતિ માટે તેઓ એમ સમજતા હતા કે તે બધું એકલા જમી લે છે, તે પતિ આ ભરબપોરે ગરીબ ચોકીદાર સાથે બેસીને રસ્તા પર પોતાનું લંચ વહેંચી રહ્યા હતા. સુમનબેનથી રહેવાયું નહીં એટલે તેઓ ધીમે પગલે દિનેશભાઈની નજીક ગયા. અચાનક સુમનબેનને પોતાની સામે જોતાં જ દિનેશભાઈ થોડા ક્ષોભજનક સ્થિતિમાં મુકાઈ ગયા અને ઊભા થઈ ગયા. રામદિન કાકાએ પણ વહુને જોઈને આદરપૂર્વક હાથ જોડ્યા.
દિનેશભાઈએ થોડા સંકોચ સાથે પૂછ્યું કે સુમન, તું અહીં અચાનક આ સમયે? કોઈ મુશ્કેલી તો નથી ને? સુમનબેને દિનેશભાઈના હાથમાં રહેલો સામાન આપ્યો અને ભીની આંખે લંચબોક્સ સામે ઈશારો કરતા પૂછ્યું કે તમે રોજ આ રીતે અડધું ટિફિન વહેંચીને ખાઓ છો? તમે મને ક્યારેય આ બાબતે કેમ કશું ન કહ્યું? સુમનબેનની આંખોમાં ગુસ્સો નહીં પણ પોતાના પતિ પ્રત્યેનો આદર અને ભક્તિ સાફ દેખાઈ રહ્યા હતા.
દિનેશભાઈએ લાંબો શ્વાસ લીધો, સુમનબેનનો હાથ પકડ્યો અને તેમને થોડે દૂર લઈ જઈને શાંતિથી બેસાડ્યા. તેમણે અત્યંત નમ્રતાથી વાતની શરૂઆત કરી કે સુમન, તું ખોટું ના લગાડીશ. અત્યારે તો હું આ કંપનીમાં ખૂબ જ ઊંચા હોદ્દા પર છું અને મોટો મેનેજર કહેવાઉં છું. પણ વર્ષો પહેલાં જ્યારે મેં આ કંપનીમાં સાવ નાની પોસ્ટ પર કરિયરની શરૂઆત કરી હતી, ત્યારે મારી સ્થિતિ બહુ સામાન્ય હતી. તે સમયે આ ઓફિસમાં કોઈ મને ઓળખતું પણ નહોતું, પણ આ રામદિન કાકા ત્યારથી અહીં ફરજ બજાવે છે.
દિનેશભાઈના ચહેરા પર જૂની યાદો તાજી થઈ ગઈ. તેમણે આગળ કહ્યું કે હું જ્યારે સાવ નાનો કર્મચારી હતો, ત્યારથી આ રામદિન કાકા મને એટલા જ સન્માનથી બોલાવે છે. હું રોજ સવારે ઓફિસે આવું ત્યારે અને સાંજે ઘરે જાવ ત્યારે તેઓ ગમે તેટલા વ્યસ્ત હોય, પણ ઊભા થઈને મને ખૂબ જ પ્રેમથી 'જય શ્રી રામ' અચૂક કરે છે. તેમનો એ સાદ અને એ આદત આજે પણ બદલાઈ નથી. ઓફિસના મોટા સાહેબો પણ ક્યારેક તેમની સામે જોતા નથી, પણ રામદિન કાકાની ભક્તિ અને વડીલ જેવો આદર મારા હૃદયને હંમેશાં સ્પર્શી જતા હતા.
પોતાની વાત આગળ વધારતા દિનેશભાઈએ ગળગળા અવાજે કહ્યું કે થોડા મહિનાઓ પહેલાં રામદિન કાકાના પત્નીનું લાંબી બીમારી બાદ અવસાન થઈ ગયું. ત્યારથી આ વૃદ્ધ માણસ ઘરમાં સાવ એકલો પડી ગયો છે. તેમની દીકરીઓ પોતાના સાસરે છે, એટલે કાકા માટે ઘરે રસોઈ બનાવવા વાળું કોઈ નથી. મેં થોડા દિવસો પહેલાં નોંધ્યું કે તેઓ બપોરે બહારની લારી પરથી અત્યંત બળેલું અને બિનઆરોગ્યપ્રદ ટિફિન મંગાવીને ખાતા હતા, જેના કારણે તેમની તબિયત વારંવાર બગડતી હતી.
દિનેશભાઈએ સુમનબેનની સામે જોયું અને કહ્યું કે મને આ વૃદ્ધ વડીલની આવી હાલત જોઈને ખૂબ જ દુઃખ થયું. મારાથી તેમનું એ બહારનું ખરાબ ખાવાનું જોવાયું નહીં. એટલે મેં એક દિવસ તેમને પ્રેમથી કહી દીધું કે કાકા, આજ પછી તમે બહારનું ટિફિન મંગાવવાનું બંધ કરી દો. હું રોજ મારા ઘરેથી જે ટિફિન લાવું છું, તેમાંથી આપણે બંને અડધું અડધું વહેંચીને જમીશું. બહારનું ખાવાનું તમને આ ઉંમરે અનુકૂળ નહીં આવે. બસ ત્યારથી અમે બંને રોજ અહીં સાથે બેસીને જમીએ છીએ. તારા હાથની રસોઈ ખાઈને કાકાના ચહેરા પર જે તૃપ્તિ અને આશીર્વાદ દેખાય છે ને સુમન, એ જોઈને મારું પેટ અને મન બંને ભરાઈ જાય છે. મને ડર હતો કે જો હું તને કહીશ તો તને એવું લાગશે કે તારી મહેનત હું બીજાને આપી દઉં છું, એટલે મેં આ વાત છુપાવી હતી.
દિનેશભાઈના મોઢેથી આખી હકીકત સાંભળ્યા પછી સુમનબેનની આંખોમાંથી વ્હાલ અને ગર્વના આંસુ વહી ગયા. તેમને અહેસાસ થયો કે તેમના પતિ માત્ર એક સફળ મેનેજર જ નથી, પણ એક ઉત્કૃષ્ટ અને સંવેદનશીલ માણસ પણ છે જે બીજાના આંસુ લૂછવાનું જાણે છે. સુમનબેને દિનેશભાઈના હાથમાંથી ખાલી લંચબોક્સ લીધું અને હસતાં હસતાં કહ્યું કે તમે મને આટલી નાની સમજી લીધી? બીજા ભૂખ્યા માણસને અન્ન આપવું એ તો પુણ્યનું કામ છે. તમે આટલું મોટું સરસ કામ કરી રહ્યા હતા અને મને ભાગીદાર ન બનાવી?
બીજા દિવસે સવારે જ્યારે દિનેશભાઈ ઓફિસે જવા માટે તૈયાર થયા, ત્યારે સુમનબેને રસોડામાંથી બહાર આવીને તેમના હાથમાં એક નહીં, પણ બે મોટા સ્ટીલના ટિફિન બોક્સ સોંપી દીધા. બંને ટિફિન ગરમાગરમ શાક, નરમ રોટલી અને મનપસંદ વાનગીઓથી છલોછલ ભરેલા હતા. દિનેશભાઈએ આશ્ચર્યથી સુમનબેન સામે જોયું.
સુમનબેને અત્યંત આદરપૂર્વક દિનેશભાઈના માથા પર હાથ મૂક્યો અને સ્મિત સાથે કહ્યું કે આજથી તમારે અડધું ટિફિન ખાવાની કે ભૂખ્યા રહેવાની બિલકુલ જરૂર નથી. આ એક ટિફિન તમારા માટે છે અને આ બીજું મોટું ટિફિન મારા આદરણીય રામદિન કાકા માટે છે. આજ પછી એ વડીલ ક્યારેય બહારનું જમવાનું નહીં ખાય, તેમના માટે પણ રોજ આ ઘરમાંથી જ પ્રેમપૂર્વક રસોઈ બનશે. પત્નીની આ અદભુત સમજદારી અને ઉદારતા જોઈને દિનેશભાઈનું હૃદય ગદ્ગદ થઈ ગયું. તેમણે સુમનબેનનો આભાર માન્યો. આજે ઓફિસના ગેટ પર રામદિન કાકા અને દિનેશભાઈ જ્યારે પોતપોતાનું આખું ટિફિન ખોલીને બેઠા, ત્યારે માનવતા અને પ્રેમની સાચી સુગંધ આખા વાતાવરણમાં ફેલાઈ ગઈ હતી.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો.