રક્ષાબંધન પર સાત વર્ષ પછી અજાણ્યા સરનામેથી બે રાખડીઓ આવી, અંદરથી નીકળેલી ચિઠ્ઠી વાંચીને બહેનની આંખમાંથી…
રક્ષાબંધનની સવાર હતી અને ઘરમાં અગરબત્તીની સુગંધ ફેલાયેલી હતી. ગીતાએ પૂજાની થાળી તૈયાર કરી હતી, જેમાં કંકુ, ચોખા અને મીઠાઈ ગોઠવેલા હતા. પણ દર વર્ષની જેમ તેની આંખોમાં એક સૂનો ખૂણો સ્પષ્ટ દેખાતો હતો.
તેના પતિ રમેશે ચાનો કપ ટેબલ પર મૂક્યો અને ગીતા સામે જોયું. સાત વર્ષથી આ ઘરમાં રક્ષાબંધનનો તહેવાર એક ભારે મૌન સાથે આવતો હતો. ભાઈ વિનય સાથે થયેલા ઝઘડા પછી બંને વચ્ચે કોઈ વાતચીત રહી નહોતી.
"ગીતા, તું હજુ પણ જૂની વાતો યાદ કરીને મન ભારે કરે છે?" રમેશે ધીમેથી પૂછ્યું.
ગીતાએ થાળી પર હાથ ફેરવતા એક ઊંડો નિસાસો નાખ્યો. "પપ્પા ગયા પછી વિનયે જે રીતે ઘર છોડ્યું, એ હું ક્યારેય ભૂલી નથી શકતી. પણ ગમે તે કહો, ભાઈ તો મારો જ હતો ને."
એટલામાં ઘરના દરવાજે ટકોરા પડ્યા અને સાથે જ પોસ્ટમેનની સાયકલની ઘંટડી વાગી. રમેશ દરવાજો ખોલવા ગયો અને થોડી વારમાં હાથમાં બે પાર્સલ લઈને પાછો આવ્યો.
"જો ગીતા, આ તારા નામે બે કવર આવ્યા છે," રમેશે કહ્યું.
ગીતાએ આશ્ચર્યથી બંને કવર હાથમાં લીધા. એક કવર પર વિનયનું નામ અને જૂનું સરનામું લખેલું હતું. અક્ષરો જોતાં જ ગીતાના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા.
સાત વર્ષમાં પહેલી વાર વિનય તરફથી કંઈક આવ્યું હતું. ગીતાનું હૃદય જોરથી ધડકવા લાગ્યું કે આટલા વર્ષો પછી ભાઈને અચાનક બહેનની યાદ કેમ આવી હશે. તેણે ધ્રૂજતા હાથે પહેલું કવર ખોલ્યું.
અંદર એક સુંદર રેશમી રાખડી અને એક નાની ચિઠ્ઠી હતી. ચિઠ્ઠીમાં માત્ર એટલું જ લખ્યું હતું, "મારી વહાલી બેન ગીતા, તારો ભાઈ તને ક્યારેય ભૂલ્યો નથી."
ગીતાની આંખમાંથી આંસુ ટપકી પડ્યા અને તે સોફા પર બેસી પડી. વર્ષોનો ગુસ્સો અને કડવાશ એક જ ક્ષણમાં પીગળવા લાગ્યા હતા. તેને થયું કે ભાઈએ આખરે બધી ભૂલો ભૂલીને સંબંધ સુધારવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
ત્યાં જ તેનું ધ્યાન બીજા પાર્સલ પર ગયું. એ પાર્સલ થોડું મોટું હતું અને તેના પર કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિનું નામ લખેલું હતું. મોકલનારનું નામ હતું મહેશભાઈ અને નીચે એક મોબાઈલ નંબર પણ લખેલો હતો.
ગીતાએ વિચાર્યું કે આ અજાણ્યા માણસે મને રક્ષાબંધન પર શું મોકલ્યું હશે. તેણે ઉત્સુકતાથી એ બીજું પેકેટ પણ ખોલ્યું. અંદરથી એક ખૂબ જ કિંમતી રાખડી અને સાથે સુકા મેવાનો ડબ્બો નીકળ્યો.
તેમાં કોઈ પત્ર નહોતો, માત્ર એક નાની કાપલી પર લખ્યું હતું, "આ રાખડી તમારા માટે છે, કૃપા કરીને આ નંબર પર એક વાર ફોન કરજો."
ગીતા ખૂબ અસમંજસમાં પડી ગઈ. એક સાથે બે રાખડીઓ આવી હતી, એક વર્ષોથી રિસાયેલા ભાઈ તરફથી અને બીજી સાવ અજાણ્યા માણસ તરફથી. રમેશે પણ આશ્ચર્યથી કહ્યું, "આ મહેશભાઈ કોણ છે? તું એમને ઓળખે છે?"
"ના, મેં આ નામ પહેલાં ક્યારેય સાંભળ્યું નથી," ગીતાએ માથું હલાવતા કહ્યું. તેના મનમાં અનેક સવાલો ઘૂમરાવા લાગ્યા કે આ માણસ મારી સાથે કેમ સંપર્ક કરવા માંગે છે.
રમેશે કહ્યું, "તું ચિંતા ન કર, ચાલ આપણે એ નંબર પર ફોન લગાવીને જ પૂછી લઈએ."
ગીતાએ પોતાના ફોનમાં એ નંબર ડાયલ કર્યો અને સ્પીકર ઓન કર્યું. સામે છેડે બે ત્રણ રિંગ વાગ્યા પછી એક ભારે અને પરિપક્વ અવાજે ફોન ઉપાડ્યો.
"હેલો, કોણ બોલો છો?" સામેથી અવાજ આવ્યો.
ગીતાનો અવાજ થોડો સંકોચાયો, "નમસ્તે ભાઈ, હું ગીતા બોલું છું. મને આજે તમારું એક પાર્સલ મળ્યું છે જેમાં રાખડી છે."
સામે છેડે થોડી ક્ષણો માટે એકદમ શાંતિ છવાઈ ગઈ. પછી એ વ્યક્તિનો અવાજ એકદમ નરમ અને ભાવુક થઈ ગયો. "ગીતાબેન, તમે ફોન કર્યો એ જાણીને મને ખૂબ શાંતિ થઈ. હું છેલ્લા બે દિવસથી તમારા ફોનની જ રાહ જોતો હતો."
ગીતાએ આશ્ચર્યથી પૂછ્યું, "પણ ભાઈ, તમે મને કેવી રીતે ઓળખો છો? અને તમે મને રાખડી કેમ મોકલી?"
મહેશભાઈએ એક ઊંડો શ્વાસ લીધો અને કહ્યું, "બેન, હું તમને રૂબરૂ નથી ઓળખતો, પણ તમારા ભાઈ વિનયને હું બહુ સારી રીતે ઓળખતો હતો."
'ઓળખતો હતો' શબ્દ સાંભળતાં જ ગીતાના કાન ચમક્યા. તેના પેટમાં ફાળ પડી અને તેણે તરત પૂછ્યું, "તમે 'હતો' કેમ કહો છો? મારો ભાઈ ક્યાં છે? હમણાં જ તો એની રાખડી પણ મને મળી છે."
સામેથી મહેશભાઈનો અવાજ રૂંધાઈ ગયો. તેમણે ધીમા અવાજે કહ્યું, "બેન, વિનયભાઈ હવે આ દુનિયામાં નથી રહ્યા. ગયા મહિને જ એમનું અવસાન થઈ ગયું છે."
આ શબ્દો સાંભળતાં જ ગીતાના હાથમાંથી ફોન પડી જતાં જતાં બચ્યો. રમેશે તરત ગીતાનો ખભો પકડી લીધો. ગીતાના પગ નીચેથી જાણે જમીન સરકી ગઈ હતી.
"ના, આવું ન બની શકે! તમે જૂઠું બોલો છો," ગીતા રડતાં રડતાં બોલી ઉઠી. "હમણાં જ એના હાથની લખેલી ચિઠ્ઠી અને રાખડી મારી સામે પડી છે."
મહેશભાઈએ શાંતિથી સમજાવતા કહ્યું, "બેન, એ પહેલી રાખડી પણ વિનયભાઈએ પોતાની હયાતીમાં જ પોસ્ટ ઓફિસમાં સમયસર મોકલવા માટે બુક કરાવી રાખી હતી. એમની તબિયત છેલ્લા એક વર્ષથી બહુ ખરાબ હતી."
ગીતાનું રુદન રોકાતું નહોતું. જે ભાઈ સાથે બોલવાના કોડ હતા, જેની સાથે લડીને ફરી ગળે મળવું હતું, એ ભાઈ હવે ક્યારેય પાછો નહીં આવે એ વાત તે સ્વીકારી શકતી નહોતી.
તેણે ધ્રૂજતા અવાજે પૂછ્યું, "પણ વિનયને શું થયું હતું? અને તમે એમની સાથે કેવી રીતે જોડાયેલા છો?"
મહેશભાઈએ સત્ય કહેવાનું શરૂ કર્યું, "બેન, ત્રણ વર્ષ પહેલાં મારી બંને કિડની ફેલ થઈ ગઈ હતી. ડોક્ટરોએ કહી દીધું હતું કે જો કોઈ દાતા નહીં મળે તો હું થોડા મહિનાથી વધુ નહીં જીવી શકું."
ગીતા સ્તબ્ધ થઈને સાંભળી રહી હતી. રમેશ પણ ફોનની નજીક આવીને ધ્યાનથી બધી વાત સાંભળતો હતો.
"તે સમયે વિનયભાઈને એક ગંભીર બીમારીનું નિદાન થયું હતું," મહેશભાઈ આગળ બોલ્યા. "એમને ખબર પડી ગઈ હતી કે એમની પાસે હવે બહુ ઓછો સમય બાકી છે. એટલે એમણે હોસ્પિટલમાં અંગદાન કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો."
મહેશભાઈનો અવાજ ભીનો થઈ ગયો હતો. "એમની એક કિડની મને મળી અને મને નવું જીવન મળ્યું. વિનયભાઈના કારણે જ આજે હું જીવતો બેઠો છું અને મારા પરિવાર સાથે છું."
ગીતાના આંસુ સતત વહી રહ્યા હતા. તેને યાદ આવ્યું કે વિનય બાળપણથી જ કેટલો પરોપકારી હતો, પણ પોતાના અહંકારમાં તે ભાઈની આ ભલાઈ ભૂલી બેઠી હતી.
"પણ મહેશભાઈ, આ બીજી રાખડી તમે કેમ મોકલી?" રમેશે પૂછ્યું.
મહેશભાઈએ ગળગળા થઈને કહ્યું, "જ્યારે વિનયભાઈના છેલ્લા દિવસો હતા, ત્યારે હું એમને મળવા ગયો હતો. એમણે મને હાથ જોડીને એક જ વિનંતી કરી હતી."
ગીતાએ શ્વાસ રોકી લીધો. મહેશભાઈએ આગળ કહ્યું, "વિનયભાઈએ મને કહ્યું હતું કે મારી એક બહેન છે જેને હું ખૂબ પ્રેમ કરું છું. પણ સંજોગો એવા બન્યા કે અમે વર્ષોથી મળી નથી શક્યા."
"વિનયભાઈએ મને કહ્યું હતું કે હું રહું કે ન રહું, પણ મારી બહેન ક્યારેય રક્ષાબંધનના દિવસે એકલી ન પડવી જોઈએ. એમણે મારી પાસેથી વચન લીધું હતું કે જ્યાં સુધી હું જીવીશ, ત્યાં સુધી દર વર્ષે એમની બહેનને એક રાખડી મોકલીશ."
મહેશભાઈએ કહ્યું, "એમણે કહ્યું હતું કે મારી કિડનીથી તારું રક્ષણ થયું છે, તો તારે મારા ગયા પછી મારી બહેનના ભાઈ તરીકે એનું ધ્યાન રાખવાનું છે. આ બીજી રાખડી મારા તરફથી તમારા માટે છે બેન."
આટલું સાંભળતાં જ ગીતા ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડી. તેનો ભાઈ દુનિયા છોડીને જતી વખતે પણ પોતાની બહેનની સુરક્ષા અને ખુશીની ચિંતા કરતો ગયો હતો.
જે ભાઈને તે સ્વાર્થી સમજતી હતી, તે ભાઈએ પોતાના ગયા પછી પણ બહેનનો હાથ ક્યારેય ખાલી ન રહે એવો પાકો બંદોબસ્ત કરી રાખ્યો હતો. ભાઈના આ અસીમ પ્રેમ સામે ગીતાના બધા જૂના ગુસ્સા અને ફરિયાદો રાખ થઈ ગયા.
"ગીતાબેન, તમે રડશો નહીં," મહેશભાઈએ લાગણીસભર અવાજે કહ્યું. "વિનયભાઈનું શરીર ભલે ન રહ્યું, પણ એમનો એક હિસ્સો આજે પણ મારા શરીરમાં ધબકે છે. તમે ક્યારેય પોતાને ભાઈ વિનાની ન સમજતા, આ ભાઈ હંમેશા તમારા માટે હાજર રહેશે."
ગીતાએ રૂમાલથી આંસુ લૂછ્યા અને ભારે હૈયે કહ્યું, "આભાર મહેશભાઈ. આજે મને સમજાયું કે લોહીના સંબંધો કરતાં પણ પ્રેમ અને લાગણીના સંબંધો કેટલા મોટા હોય છે."
તેણે ફોન મૂક્યો અને બંને રાખડીઓ હાથમાં લીધી. એક રાખડી તેના ભાઈના આખરી આશીર્વાદ સમાન હતી, અને બીજી રાખડી ભાઈએ મોકલેલા જીવંત રક્ષકની સાક્ષી પૂરતી હતી.
ગીતા ઊભી થઈ અને ભગવાનના મંદિર પાસે ગઈ. તેણે વિનયના ફોટા સામે દીવો પ્રગટાવ્યો અને બંને રાખડીઓ ભગવાનના ચરણોમાં મૂકીને હાથ જોડ્યા.
તેના ચહેરા પર હવે દુઃખની સાથે એક ગજબની શાંતિ અને ગર્વ હતો. તેને ખાતરી થઈ ગઈ હતી કે ભાઈ ભલે નજરોથી દૂર થઈ ગયો હોય, પણ તેનો પ્રેમ હંમેશા તેની સાથે એક ઢાલ બનીને રહેશે.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.