રિક્ષાની સીટ નીચેથી 15 લાખ ભરેલી બેગ મળી, સાચા માલિક પાસે પહોંચીને અંદર જોયું તો...

રામનાથ પોતાની પત્ની સુનિતા અને દીકરી પૂજા સાથે રહેતો હતો. તે છેલ્લા વીસ વર્ષથી શહેરમાં ઓટોરિક્ષા ચલાવીને પરિવારનું ગુજરાન ચલાવતો હતો. રામનાથ સ્વભાવે સાવ સરળ, મહેનતુ અને પોતાના કામથી કામ રાખનારો માણસ હતો. સવારે વહેલા નીકળી જવું અને રાત્રે થાકીને ઘરે પાછા આવવું, આ જ તેનો દૈનિક નિયમ હતો.

તેની દીકરી પૂજા ભણવામાં બહુ હોંશિયાર હતી. તે બારમા ધોરણમાં ખૂબ સારા ટકા લાવી હતી અને તેનું સ્વપ્ન ડોક્ટર બનવાનું હતું. પરંતુ રામનાથની આર્થિક સ્થિતિ એવી નહોતી કે તે મેડિકલ કોલેજની મોટી ફી ભરી શકે. રામનાથ રાત્રે ઘણીવાર વિચારતો કે પોતે પોતાની દીકરીનું સ્વપ્ન પૂરું કરવા માટે કશું કરી શકતો નથી. છતાં પૂજા ક્યારેય પોતાના પિતા સામે કોઈ અપેક્ષા રાખતી નહોતી અને શાંતિથી પોતાનો અભ્યાસ કરતી હતી.

એક દિવસ બપોરના સમયે ભારે ગરમી હતી. રામનાથ બસ સ્ટેન્ડ નજીકથી એક વૃદ્ધ મુસાફરને બેસાડીને રેલવે સ્ટેશન તરફ ગયો હતો. મુસાફર ઉતરી ગયો અને તેણે ભાડું આપી દીધું. રામનાથ આગળ વધી ગયો અને થોડે દૂર જઈને પોતાની રિક્ષા સાફ કરવા રોકાયો. ત્યારે તેની નજર પાછળની સીટની નીચે પડેલી એક કાળા રંગની ચામડાની બેગ પર પડી.

રામનાથે આશ્ચર્ય સાથે તે બેગ બહાર કાઢી. તેણે આજુબાજુ જોયું તો કોઈ દેખાયું નહીં. તેણે ધીમેથી બેગની ચેન ખોલી. અંદર જોયું તો અંદર પાંચ-પાંચ સોની ચલણી નોટોના બંડલ ભરેલા હતા. રામનાથના હાથ ધ્રૂજી ઉઠ્યા. તેણે ગણતરી કર્યા વગર જ અંદાજ લગાવ્યો તો તે રકમ લગભગ પંદર લાખ રૂપિયા જેટલી હતી. તે ક્ષણે તેના મનમાં એક ધ્રાસ્કો પડ્યો.

તેણે તરત જ બેગ બંધ કરી દીધી અને રિક્ષાની સીટ નીચે મૂકી દીધી. રામનાથનું દિલ જોરથી ધડકી રહ્યું હતું. આટલી મોટી રકમ તેણે જિંદગીમાં ક્યારેય એકસાથે જોઈ નહોતી. જો તે આ પૈસા પોતાના માટે રાખી લે, તો તેની દીકરીનું મેડિકલનું ભણતર આસાનીથી પૂરું થઈ જાય અને તેની ગરીબી કાયમ માટે દૂર થઈ જાય. તે બેગ લઈને ઘરે આવ્યો અને આખી રાત ઊંઘી ન શક્યો.

બીજી સવારે રામનાથે પોતાની પત્ની સુનિતાને બધી વાત કહી. સુનિતાએ પણ બેગ જોઈને આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું. પરંતુ રામનાથે કહ્યું, "સુનિતા, આ પૈસા આપણા નથી. જે માણસના આ પૈસા ખોવાયા હશે, તેની શું હાલત થઈ હશે? કદાચ આ પૈસા કોઈની સારવાર માટે કે લગ્ન માટે હોય. આપણે કોઈની મજબૂરીનો ફાયદો ન ઉઠાવી શકીએ."

રામનાથે નિર્ણય કર્યો કે તે આ બેગ તેના સાચા માલિક સુધી પહોંચાડશે. તેણે આગલા ત્રણ દિવસ સુધી પોતાની રિક્ષા ચલાવવાનું બંધ કરી દીધું. તે દરરોજ એ જ રેલવે સ્ટેશન અને બસ સ્ટેન્ડ નજીક ચક્કર મારતો રહ્યો જ્યાં તેણે એ વૃદ્ધ મુસાફરને ઉતાર્યો હતો. તે પાડોશીઓ અને આજુબાજુના દુકાનદારોને પણ પૂછપરછ કરતો હતો કે કોઈ પોતાની બેગ ભૂલી ગયું છે કે કેમ.

ત્રીજા દિવસે બપોરે, રામનાથને સ્ટેશન પાસેની એક ચાની લારી પાસે એક વૃદ્ધ માણસ અત્યંત ઉદાસ અને નિરાશ બેઠેલો દેખાયો. તેના ચહેરા પર ભારે ચિંતા હતી. રામનાથે તરત જ એ માણસને ઓળખી લીધો. તે એ જ મુસાફર હતો જે તેની રિક્ષામાં બેઠો હતો. રામનાથ ધીમા પગલે તેની નજીક ગયો.

"કાકા, તમે ત્રણ દિવસ પહેલાં એક રિક્ષામાં બેઠા હતા ને?" રામનાથે આદરથી પૂછ્યું.

એ વૃદ્ધ માણસે ઊંચું જોયું. તેમની આંખોમાં પાણી આવી ગયા. તેમણે કહ્યું, "હા બેટા, હું એ જ રિક્ષામાં બેઠો હતો. મારી આખી જિંદગીની કમાણી અને મારી ફેક્ટરીના કામ માટે બચાવેલા પંદર લાખ રૂપિયા એ રિક્ષામાં રહી ગયા. હવે મારી પાસે કશું જ નથી બચ્યું."

રામનાથે સ્મિત કર્યું અને કહ્યું, "કાકા, તમે ચિંતા ન કરો. તમારી અનામત સાચવેલી પડી છે. ચાલો મારી સાથે."

રામનાથ એ વૃદ્ધને પોતાના ઘરે લઈ ગયો. તેણે કબાટમાંથી એ કાળી બેગ કાઢીને એ વૃદ્ધના હાથમાં મૂકી દીધી. વૃદ્ધે બેગ ખોલીને જોયું તો બધી રકમ એમ ને એમ જ હતી, એક પણ રૂપિયો ઓછો નહોતો. તે વૃદ્ધ સ્તબ્ધ થઈ ગયા. તેમની આંખોમાંથી દડ-દડ આંસુ વહેવા લાગ્યા.

એ વૃદ્ધનું નામ મોહનભાઈ હતું અને તેઓ એક મોટા વેપારી હતા. મોહનભાઈએ રામનાથના હાથ પકડી લીધા અને કહ્યું, "બેટા, આજના જમાનામાં જ્યાં લોકો પાંચસો રૂપિયા માટે ઈમાન વેચી દે છે, ત્યાં તેં પંદર લાખ રૂપિયા સુરક્ષિત રાખ્યા? તારી પ્રમાણિકતા જોઈને મારી પાસે શબ્દો નથી."

મોહનભાઈએ તરત જ પોતાની બેગમાંથી બે લાખ રૂપિયા કાઢીને રામનાથ તરફ લંબાવ્યા. તેમણે કહ્યું, "આ તારી પ્રમાણિકતાનું ઈનામ છે. આ તું રાખી લે."

રામનાથે નમ્રતાથી પોતાના હાથ પાછા ખેંચી લીધા. તેણે કહ્યું, "ના કાકા, મને આ પૈસા ના આપો. જો મારે પૈસા જ જોઈતા હોત તો હું આખી બેગ મારી પાસે રાખી શકતો હતો. મેં આ કામ કોઈ ઈનામની લાલચમાં નથી કર્યું. આ તો મારી ફરજ હતી."

મોહનભાઈ રામનાથ સામે જોઈ રહ્યા. તેમણે રામનાથના ઘરમાં એક ખૂણામાં મુકેલી પુસ્તકોની થાપી જોઈ અને પૂછ્યું, "તારા ઘરમાં કોણ ભણે છે?" રામનાથે નીચું જોઈને કહ્યું, "મારી દીકરી પૂજા છે. તે ભણવામાં બહુ હોંશિયાર છે, પણ મારી પરિસ્થિતિ એવી નથી કે તેને આગળ ભણાવી શકું."

મોહનભાઈ કશું જ બોલ્યા નહીં. તેમણે રામનાથનો આભાર માન્યો, તેનું સરનામું અને ફોન નંબર લીધો અને ત્યાંથી નીકળી ગયા. રામનાથને લાગ્યું કે વાત પૂરી થઈ ગઈ. તેણે ફરીથી પોતાની રિક્ષા ચલાવવાનું શરૂ કરી દીધું અને પોતાની સાદી જિંદગીમાં વ્યસ્ત થઈ ગયો.

આ વાતને બે મહિના વીતી ગયા. એક દિવસ બપોરે રામનાથના ઘરે એક મોટી કાર આવીને ઉભી રહી. કારમાંથી એક વકીલ અને મોહનભાઈ બહાર આવ્યા. રામનાથ અને સુનિતા ગભરાઈ ગયા કે શું થયું હશે.

મોહનભાઈ ઘરની અંદર આવ્યા અને તેમના ચહેરા પર એક ખુશહાલ સ્મિત હતું. તેમણે વકીલના હાથમાંથી એક કવર લીધું અને પૂજાના હાથમાં મૂક્યું. પૂજાએ કવર ખોલીને જોયું તો તેમાં શહેરની સૌથી મોટી મેડિકલ કોલેજમાં એડમિશનનો પત્ર હતો. તેની સાથે જ પાંચ વર્ષની પૂરી ફી ભરાઈ ગઈ હોવાની પહોંચ પણ હતી.

રામનાથ આશ્ચર્યથી મોહનભાઈ સામે જોઈ રહ્યો. "કાકા, આ શું છે?"

મોહનભાઈએ રામનાથના ખભા પર હાથ મૂક્યો અને તેમની આંખો ભીની થઈ ગઈ. તેમણે કહ્યું, "રામનાથ, તેં મને મારી કમાણી પાછી આપી હતી. પણ મેં વિચાર્યું કે જે માણસ આટલો સચ્ચાઈ પસંદ છે, તેની દીકરીનું સ્વપ્ન અધૂરું ન રહેવું જોઈએ. મેં તારી દીકરીના આખા મેડિકલ અભ્યાસનો ખર્ચ ઉઠાવી લીધો છે."

મોહનભાઈએ આગળ કહ્યું, "તારી પ્રમાણિકતાની કિંમત પૈસાથી ન ચૂકવી શકાય. તારી દીકરી જ્યારે ડોક્ટર બનશે, ત્યારે તે સમાજના કેટલાય લોકોના જીવ બચાવશે. આ ઈનામ નથી, આ તો તારા પુણ્યનું ફળ છે."

રામનાથ અને સુનિતાની આંખોમાંથી આંસુ વહેવા લાગ્યા. પૂજા પોતાના પિતાના પગે પડી ગઈ. જે પિતા પોતાની દીકરીને આગળ ભણાવવા માટે લાચાર હતા, તેમની એક સાચી નીતિએ તેમની દીકરીનું આખું ભવિષ્ય બદલી નાખ્યું હતું.

માનવતા અને ઈમાનદારી ક્યારેય એળે જતાં નથી. જ્યારે માણસ પોતાના સ્વાર્થ કરતાં સત્યનો માર્ગ પસંદ કરે છે, ત્યારે કુદરત કોઈને કોઈ રૂપે તેને એવું ફળ આપે છે જેની તેણે ક્યારેય કલ્પના પણ ન કરી હોય. પૈસા કરતાં માણસની નીતિ વધારે કિંમતી હોય છે.

પરિવારમાં આપેલી સાચી શિખામણ અને નીતિમત્તા જ જીવનની સૌથી મોટી સંપત્તિ છે. જ્યારે ઘરમાં સંતોષ અને પ્રમાણિકતા હોય, ત્યારે ગમે તેટલી મોટી મુશ્કેલી પણ રસ્તો કરી આપે છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.