રક્ષાબંધનના દિવસે ભાઈના ઘરેથી વકીલ કાગળો લઈને આવ્યો, અંદર જોયું તો બહેનની આંખમાંથી...

શારદાબેન સવારથી રસોડામાં બેસીને લોટ બાંધી રહ્યા હતા. આજે રક્ષાબંધનનો દિવસ હતો, એટલે ઘરમાં સવારથી જ રોનક હતી. તેમના દીકરા અને વહુઓ તૈયાર થઈને તહેવારની તૈયારીઓમાં લાગેલા હતા.

બહાર હોલમાં છોકરાઓ એકબીજા સાથે હસીમજાક કરી રહ્યા હતા. દીકરીઓ પોતાના ભાઈઓને રાખડી બાંધવા માટે થાળીઓ સજાવી રહી હતી. આ બધું જોઈને શારદાબેનના ચહેરા પર એક અજીબ શાંતિ અને ઉદાસી બંને દેખાતા હતા.

તેમના મોટા દીકરા ભાવેશે રસોડામાં આવીને પૂછ્યું, "બા, આજે મામાના ઘરે ક્યારે જવાનું છે?" શારદાબેને લોટ બાંધતા બાંધતા જ માથું હલાવીને ના પાડી દીધી. તેમણે ધીમા અવાજે કહ્યું, "આપણે ક્યાંય નથી જવાનું, તમે લોકો તમારો તહેવાર ઉજવો."

ભાવેશ થોડીવાર ત્યાં જ ઊભો રહ્યો. તેની નાની બહેન પૂજા પણ ત્યાં આવી પહોંચી. પૂજાએ કહ્યું, "બા, અમે નાનપણથી જોતા આવ્યા છીએ કે તમે ક્યારેય મોટા મામાના ઘરે નથી જતા. આજે તો પચીસ વર્ષ થઈ ગયા, હજુ કેટલા વર્ષ નારાજ રહેશો?"

શારદાબેનના હાથ અચાનક થંભી ગયા. તેમણે એક ઊંડો શ્વાસ લીધો અને આંખો નીચી કરી લીધી. ઘરમાં એક ક્ષણ માટે સાવ શાંતિ છવાઈ ગઈ.

ભાવેશે આગ્રહ કરતા કહ્યું, "બા, મામા હવે ઘણા ઘરડા થઈ ગયા છે અને તેમની તબિયત પણ સારી નથી રહેતી. આટલા વર્ષો સુધી કોઈ પોતાના સગા ભાઈથી આટલું નારાજ રહી શકે? આજે તો તમારે અમને સાચી વાત કહેવી જ પડશે."

પૂજાએ પણ શારદાબેનનો હાથ પકડી લીધો. પૂજાએ કહ્યું, "હા બા, અમે મોટા થઈ ગયા છીએ, અમને તો કહો કે મામાએ એવો તે શું મોટો ગુનો કર્યો હતો કે તમે પચીસ વર્ષથી રાખડી નથી બાંધી?" શારદાબેને આંખમાંથી નીકળેલું એક આંસુ લૂછ્યું અને રસોડાના ઓટલા પર બેસી ગયા.

શારદાબેને ભારે અવાજે વાત શરૂ કરી. "પચીસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે હું કોલેજમાં ભણતી હતી, ત્યારે મને એક છોકરો ખૂબ ગમતો હતો. અમે બંને એકબીજા સાથે લગ્ન કરવા માંગતા હતા અને મેં આ વાત ઘરે જણાવી હતી."

બાળકો ધ્યાનથી તેમની વાત સાંભળી રહ્યા હતા. શારદાબેને આગળ કહ્યું, "તમારા નાનાજી તો માની ગયા હતા, પણ તમારા મોટા મામા અડિંગો જમાવીને બેસી ગયા. તેમણે ચોખ્ખી ના પાડી દીધી કે આ ઘરમાં તે છોકરા સાથે તારા લગ્ન ક્યારેય નહીં થાય."

શારદાબેનનો અવાજ થોડો ધ્રૂજવા લાગ્યો. "મેં તમારા મામાના પગ પકડ્યા હતા, ખૂબ કરગરી હતી. પણ તેમણે મારું એક ન સાંભળ્યું અને મને કહી દીધું કે જો તું લગ્ન કરીશ તો હું જીવ આપી દઈશ. એ જ દિવસે મેં માની લીધું કે મારા સગા ભાઈએ મારો સંસાર શરૂ થતાં પહેલાં જ ઉજ્જડ કરી નાખ્યો."

પૂજાએ આશ્ચર્યથી પૂછ્યું, "બસ આટલી જ વાત હતી બા? મામાએ આવું કેમ કર્યું એ ક્યારેય પૂછ્યું નહોતું?" શારદાબેને ગુસ્સા અને દર્દથી કહ્યું, "મેં પૂછ્યું હતું, પણ તેમણે કોઈ કારણ ન આપ્યું. બસ પોતાની જીદ પર અડી રહ્યા, એટલે મેં તે જ દિવસે નક્કી કર્યું હતું કે હવે હું આખી જિંદગી એમના હાથ પર રાખડી નહીં બાંધું."

ઘરમાં બધા સ્તબ્ધ થઈને ઊભા હતા. કોઈને સમજાતું નહોતું કે આ વાતમાં શું બોલવું. શારદાબેન ઊભા થયા અને ભગવાનના મંદિર પાસે જઈને દીવો પ્રગટાવવા લાગ્યા.

બરાબર એ જ સમયે ઘરના દરવાજે ટકોરા પડ્યા. ભાવેશે જઈને દરવાજો ખોલ્યો તો સામે એક વકીલ જેવા દેખાતા ભાઈ ઊભા હતા. તેમના હાથમાં એક જૂની ફાઇલ અને એક મોટો કાગળનો કવર હતો.

ભાવેશે પૂછ્યું, "કોનું કામ છે સાહેબ?" પેલા ભાઈએ અંદર આવીને કહ્યું, "મારું નામ નરેન્દ્ર છે, હું તમારા મોટા મામાનો જૂનો મિત્ર અને કાનૂની સલાહકાર છું. મારે શારદાબેનને રૂબરૂ મળવું છે અને આ કેટલીક અગત્યની વસ્તુઓ સોંપવી છે."

શારદાબેન મંદિર પાસેથી આગળ આવ્યા. તેમણે નરેન્દ્રભાઈ સામે જોયું અને પૂછ્યું, "ભાઈએ કંઈ મોકલ્યું છે? મારે એમની કોઈ વસ્તુ નથી જોઈતી."

નરેન્દ્રભાઈએ એક ઊંડો નિસાસો નાખ્યો અને સોફા પર બેઠા. તેમણે કહ્યું, "શારદાબેન, તમારા ભાઈએ મને સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે જ્યારે યોગ્ય સમય આવે ત્યારે જ આ કાગળો તમારા હાથમાં આપવા. આજે રક્ષાબંધન છે, એટલે હું જાતે આવ્યો છું."

શારદાબેને કમને પેલું કવર હાથમાં લીધું. કવરની અંદર એક જૂની ડાયરી, કેટલાક પીળા પડી ગયેલા ફોટા અને લગ્નનું એક જૂનું રજિસ્ટ્રેશન સર્ટિફિકેટ હતું. શારદાબેને કાંપતા હાથે એ સર્ટિફિકેટ ખોલ્યું.

એ સર્ટિફિકેટમાં તે જ છોકરાનું નામ અને ફોટો હતો, જેને શારદાબેન પચીસ વર્ષ પહેલાં પ્રેમ કરતા હતા. તેની બાજુમાં તેની પહેલી પત્નીનું નામ અને તેમની સહીઓ હતી. તારીખ જોઈને સમજાયું કે તે છોકરો શારદાબેનને મળ્યો તે પહેલાંથી જ પરણેલો હતો.

શારદાબેનની આંખો પહોળી થઈ ગઈ અને પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. તેમના હાથમાંથી કાગળો નીચે પડી ગયા. ભાવેશે તરત કાગળો ઉપાડી લીધા અને વાંચવા લાગ્યો.

નરેન્દ્રભાઈએ ધીમા અને ગંભીર અવાજે વાત આગળ વધારી. "પચીસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે તમારા ભાઈને ખબર પડી કે તમે એ છોકરા સાથે લગ્ન કરવા માંગો છો, ત્યારે તેમણે તપાસ કરાવી હતી. તેમને ખબર પડી ગઈ હતી કે તે માણસ પહેલાંથી પરણેલો હતો અને પોતાની પત્નીને ગામડે છોડીને શહેરમાં બીજી છોકરીઓને છેતરતો હતો."

શારદાબેન સ્તબ્ધ બનીને નરેન્દ્રભાઈ સામે તાકી રહ્યા. નરેન્દ્રભાઈએ કહ્યું, "તમારા ભાઈ પાસે બધા પુરાવા હતા. તેઓ ઇચ્છતા તો તે જ દિવસે બધાની સામે એ છોકરાનો પર્દાફાશ કરી શક્યા હોત અને પોતાની જાતને સાચા સાબિત કરી શક્યા હોત."

પૂજાએ પૂછ્યું, "તો પછી મામાએ બધાની સામે એ વાત કેમ ન કહી? શા માટે બાનો ગુસ્સો સહન કર્યો?" નરેન્દ્રભાઈની આંખોમાં પણ પાણી આવી ગયું.

તેમણે કહ્યું, "કારણ કે તે સમયે જમાનો બહુ કડક હતો. જો સમાજમાં એ વાત ફેલાઈ જાત કે શારદા એક પરણેલા ઠગ માણસના પ્રેમમાં પડી હતી, તો સમાજના લોકો શારદા પર જ આંગળીઓ ચીંધત. લોકો કહેત કે છોકરીમાં જ કોઈ ખામી હશે, અને શારદાની આખી જિંદગી બદનામીમાં વીતી જાત."

શારદાબેન બંને હાથે માથું પકડીને બેસી પડ્યા. નરેન્દ્રભાઈએ આગળ કહ્યું, "તમારા ભાઈએ વિચાર્યું કે જો હું સત્ય કહીશ તો મારી બહેનની આબરૂ જશે અને લોકો તેને જીવવા નહીં દે. એના કરતાં સારું છે કે મારી બહેન મને આખી જિંદગી નફરત કરે, પણ તે સમાજમાં માથું ઊંચું રાખીને જીવી શકે."

નરેન્દ્રભાઈએ જૂની ડાયરી શારદાબેનના હાથમાં મૂકી. "આ ડાયરી તમારા ભાઈની છે. છેલ્લા પચીસ વર્ષથી દર રક્ષાબંધને તેઓ એક નવી રાખડી ખરીદીને આ ડાયરીમાં મૂકતા હતા. તેઓ કહેતા હતા કે મારી શારદા ભલે મને રાખડી ન બાંધે, પણ મારી બહેન સુખી છે એ જ મારી રાખડી છે."

શારદાબેને ધ્રૂજતા હાથે ડાયરી ખોલી. અંદર પચીસ રાખડીઓ લાઈનમાં સજાવીને મૂકેલી હતી. દરેક રાખડીની નીચે તે વર્ષની તારીખ અને શારદાબેનના સુખી જીવન માટેની પ્રાર્થના લખેલી હતી.

શારદાબેનની છાતી ફાટી રહી હતી. તેમના ગળામાંથી ડૂસકું નીકળી ગયું અને તેઓ જોરજોરથી રડવા લાગ્યા. તેમને સમજાયું કે જેને તેઓ પચીસ વર્ષથી પોતાનો દુશ્મન માનતા હતા, તે ભાઈએ તો પોતાની જાતને હોમીને બહેનની આબરૂ બચાવી હતી.

શારદાબેન ઊભા થયા અને ભાવેશનો હાથ પકડ્યો. "ચાલ બેટા, મને હમણાં જ તારા મામાના ઘરે લઈ જા. મારે તેમના પગમાં પડીને માફી માંગવી છે. મેં મારા દેવ જેવા ભાઈને પચીસ વર્ષ સુધી અન્યાય કર્યો છે."

પૂજાએ તરત રાખડીની થાળી તૈયાર કરી લીધી. શારદાબેને પેલા કવરમાંથી નવી રાખડી લીધી અને હાથમાં પકડી રાખી. બધા ઉતાવળે ગાડીમાં બેઠા અને મામાના ઘર તરફ રવાના થયા.

રસ્તામાં શારદાબેન સતત ભગવાનને પ્રાર્થના કરી રહ્યા હતા. તેઓ મનમાં બોલતા હતા, "ભાઈ, મને માફ કરી દેજે. હું તારા પ્રેમ અને ત્યાગને સમજી ન શકી. આજે હું તારા કાંડા પર પચીસ વર્ષની બધી રાખડીઓ એકસાથે બાંધીશ."

અડધા કલાકમાં ગાડી મોટા મામાના ઘર પાસે પહોંચી ગઈ. ઘરની બહાર લોકોની ભીડ જમા થયેલી દેખાતી હતી. દરવાજા પર સફેદ ચાદરો પાથરેલી હતી અને વાતાવરણમાં ભારે શોક છવાયેલો હતો.

આ દ્રશ્ય જોઈને શારદાબેનના પગ ત્યાં જ થીજી ગયા. તેમના હાથમાંથી રાખડીની થાળી નીચે પડી ગઈ અને કંકુ-ચોખા જમીન પર વેરાઈ ગયા. ભાવેશ દોડીને આગળ ગયો અને પૂછપરછ કરવા લાગ્યો.

પાડોશીઓએ ભારે હૈયે જણાવ્યું કે આજે સવારે જ મોટાભાઈ શાંતિથી અનંતની યાત્રાએ નીકળી ગયા હતા. તેઓ છેલ્લા બે દિવસથી ખૂબ બીમાર હતા અને સવારે પથારીમાં જ આંખો મીંચી દીધી હતી.

શારદાબેન દોડતા ઘરમાં પ્રવેશ્યા. સામે તેમના ભાઈનો પાર્થિવ દેહ સફેદ કપડામાં ઢાંકેલો સૂતો હતો. ચહેરા પર એવી જ અદભુત શાંતિ હતી જે બાળપણમાં રહેતી હતી.

શારદાબેન ભાઈના પગ પાસે બેસી પડ્યા અને ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડવા લાગ્યા. "ભાઈ, ઊભો થા ને, જો તારી શારદા આવી છે. તું તો દર વર્ષે મારી રાહ જોતો હતો ને, આજે હું રાખડી લઈને આવી છું તો તું કેમ બોલતો નથી?"

ઘરમાં હાજર રહેલા તમામ લોકોની આંખો ભીની થઈ ગઈ. શારદાબેને જમીન પરથી પેલી રાખડી ઉપાડી, જે તેમના ભાઈએ ડાયરીમાં સાચવી રાખી હતી. તેમણે કાંપતા હાથે ભાઈના નિર્જીવ કાંડા પર એ રાખડી બાંધી દીધી.

તેમણે ભાઈના માથા પર હાથ મૂક્યો અને તેમના ચરણોમાં માથું નમાવી દીધું. વર્ષોનો ગુસ્સો, નફરત અને કડવાશ પળવારમાં અશ્રુધારા બનીને વહી ગયા. તેમના મનમાં હવે માત્ર અપાર આદર અને ભાઈ પ્રત્યેનો કૃતજ્ઞભાવ બચી ગયો હતો.

શારદાબેને ભાઈના કાન પાસે ધીમેથી કહ્યું, "તું સાચો હતો ભાઈ, અને હું સાવ અંધ હતી. તેં મારી જિંદગી બચાવવા માટે પોતાના પર આટલો મોટો ડાઘ લગાવી દીધો."

બાળકોએ શારદાબેનને સંભાળ્યા અને ઊભા કર્યા. શારદાબેને ભાઈના શાંત ચહેરા સામે જોયું, જાણે ભાઈ હજુ પણ કહી રહ્યા હોય કે તું ખુશ રહેજે બહેન.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.