પુત્રની સારવાર માટે હોસ્પિટલમાં પૈસા વગર લાચાર થઈને બેઠેલા પિતા પર અચાનક એવો ચમત્કાર થયો કે, વર્ષો પછી સત્ય સામે આવતા પિતાની આંખોમાં...
ગામડાના શાંત વાતાવરણ વચ્ચે એક નાનકડું મકાન આવેલું હતું, જ્યાં રામજીભાઈ પોતાના પરિવાર સાથે સાદગીથી રહેતા હતા. રામજીભાઈ એક સ્થાનિક મોટો વેપાર ચલાવતા હરગોવિંદ શેઠના ગોડાઉનમાં મજૂરી અને સામાનની ગોઠવણનું કામ કરતા હતા. સવારથી સાંજ સુધી લોહી-પાણી એક કરીને કામ કરવા છતાં તેમને એટલો જ પગાર મળતો જેનાથી ઘરનું ગુજરાન માંડ માંડ ચાલતું હતું. તેમની સાથે તેમની પત્ની શારદાબેન અને તેમનો આઠ વર્ષનો નાનકડો દીકરો આકાશ રહેતો હતો. ઘરની પરિસ્થિતિ ભલે કંગાળ હતી પણ પરિવારમાં પ્રેમ અને શાંતિ ભરપૂર હતા.
આકાશ ભણવામાં બહુ જ તેજસ્વી હતો. રામજીભાઈનું એક જ સ્વપ્ન હતું કે તેમનો દીકરો આકાશ ભણીગણીને મોટો માણસ બને અને તેમના પરિવારની આ ગરીબી દૂર કરે. આકાશ પણ રોજ સાંજે પિતા ઘરે આવે ત્યારે તેમની પાસે બેસીને પોતાના અભ્યાસની વાતો કરતો. રામજીભાઈ પોતાના થાકેલા હાથથી દીકરાના માથે હાથ ફેરવતા અને કહેતા કે "બેટા, તું ભણવામાં ધ્યાન આપજે. તારા ભણતર માટે મારે ગમે તેટલી મજૂરી કરવી પડશે તોય હું કરીશ." શારદાબેન પણ ઘરમાં મોડી રાત સુધી સીવણકામ કરીને બે પૈસા ઉમેરવાનો પ્રયાસ કરતા હતા.
પણ કહેવાય છે ને કે સુખના દિવસો ચાલતા હોય ત્યારે અચાનક દુઃખનું વાદળ ક્યાંથી ઘેરાઈ આવે તે કોઈ જાણી શકતું નથી. એક દિવસ શાળાએથી આવ્યા પછી નાનકડા આકાશને અચાનક તીવ્ર તાવ ચડી ગયો. શારદાબેને દેશી ઉપચારો કર્યા અને ગામના નાના દવાખાનેથી દવા લાવી આપાઈ, પણ બે દિવસ વીતી ગયા છતાં તાવ ઓછો થવાનું નામ લેતો નહોતો. ત્રીજા દિવસે આકાશની તબિયત વધુ લથડી અને તે બેભાન થઈ ગયો. રામજીભાઈ ગભરાઈ ગયા અને આજુબાજુના લોકોની મદદ લઈને તાત્કાલિક દીકરાને શહેરની મોટી ખાનગી હોસ્પિટલમાં લઈ ગયા.
હોસ્પિટલના ડોક્ટરોએ આકાશને આઈસીયુ રૂમમાં દાખલ કર્યો અને તાત્કાલિક વિવિધ ટેસ્ટ શરૂ કર્યા. થોડા કલાકો પછી ડોક્ટરે બહાર આવીને રામજીભાઈને કહ્યું કે આકાશને મગજનો ગંભીર ઈન્ફેક્શન થયો છે. જો તાત્કાલિક મોંઘી દવાઓ અને સારવાર શરૂ નહીં કરવામાં આવે તો બાળકનો જીવ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. ડોક્ટરે કહ્યું કે સારવારનો ખર્ચ અંદાજે બે લાખ રૂપિયા જેટલો થશે અને અત્યારે જ પચાસ હજાર રૂપિયા ડિપોઝિટ કાઉન્ટર પર જમા કરાવવા પડશે.
બે લાખ રૂપિયાનું નામ સાંભળતા જ રામજીભાઈના પગ નીચેથી જમીન ખસી ગઈ. જે માણસ પાસે દર મહિને બે અઠવાડિયાના કરિયાણાના પૈસા માંડ બચતા હોય, તેના માટે બે લાખ રૂપિયા એક અશક્ય રકમ હતી. રામજીભાઈએ પોતાના ખીસામાં હાથ નાખ્યો તો માત્ર અઢી હજાર રૂપિયા નીકળ્યા. હોસ્પિટલની લોબીમાં શારદાબેન રડી રહ્યા હતા અને રામજીભાઈ પણ લાચાર બનીને દીકરાના આઈસીયુ રૂમના કાચ બહારથી જ જોઈ રહ્યા હતા.
દીકરાની જિંદગી બચાવવા માટે રામજીભાઈએ ક્યાંકથી પૈસાની વ્યવસ્થા કરવાનું વિચાર્યું. તેમણે પોતાના સગા-સંબંધીઓ અને ઓળખીતા લોકોને ફોન કર્યા, પણ ગરીબ માણસને મોટો ઉપાડ આપવા માટે કોઈ તૈયાર નહોતું. છેવટે આશાનું એક જ કિરણ બચ્યું હતું - તેમના શેઠ હરગોવિંદભાઈ. હરગોવિંદ શેઠ શહેરના મોટા વેપારી હતા અને ખૂબ જ કડક સ્વભાવના ગણાતા હતા. રામજીભાઈ વિનંતી સાથે દોડતા શેઠની પેઢી પર પહોંચ્યા.
પેઢી પર પહોંચીને રામજીભાઈએ શેઠના પગ પકડી લીધા અને રડતા રડતા પોતાની પરિસ્થિતિ જણાવી. તેમણે કહ્યું, "શેઠજી, મારો એકનો એક દીકરો હોસ્પિટલમાં જીવન-મરણ વચ્ચે ઝોલા ખાઈ રહ્યો છે. ડોક્ટરે બે લાખ રૂપિયાનો ખર્ચ બતાવ્યો છે. તમે મને અત્યારે એડવાન્સ પૈસા આપી દો, હું મારી આખી જિંદગી તમારા ગોડાઉનમાં મફત મજૂરી કરીને એક એક રૂપિયો ચૂકવી દઈશ." રામજીભાઈની આંખોમાંથી આંસુ વહી રહ્યા હતા.
હરગોવિંદ શેઠે ચશ્મા ઉતારીને રામજીભાઈ સામે જોયું. તેમનો ચહેરો સાવ ગંભીર હતો. શેઠે રૂક્ષ અવાજે કહ્યું, "રામજી, તું વરસોથી મારી પાસે કામ કરે છે પણ બે લાખ રૂપિયા કોઈ નાની રકમ નથી. મારી પેઢીમાં પણ અત્યારે મંજૂરોને એડવાન્સ આપવાનો કોઈ નિયમ નથી. જો હું તને આટલી મોટી રકમ આપી દઈશ તો કાલે બીજા દસ મજૂરો આવીને ઊભા રહેશે. હું વ્યાજવટાવ કે દાનનો ધંધો નથી કરતો." એમ કહીને શેઠે ચોખ્ખી ના પાડી દીધી.
શેઠની ના સાંભળીને રામજીભાઈનું દિલ સાવ ભાંગી પડ્યું. તેઓ હતાશ થઈને પગ ઘસડતા પાછા હોસ્પિટલ પહોંચ્યા. રાતના બાર વાગી ચૂક્યા હતા. હોસ્પિટલના કાઉન્ટર પરથી સ્ટાફે આવીને કહ્યું કે જો સવાર સુધીમાં પૈસા જમા નહીં થાય તો સારવાર આગળ વધારવી મુશ્કેલ બનશે. રામજીભાઈ હોસ્પિટલના મંદિરના ખૂણામાં બેસી ગયા અને ઈશ્વર સામે હાથ જોડીને ચોધાર આંસુએ રડવા લાગ્યા. તેમણે ભગવાનને કહ્યું, "હે પ્રભુ, મારા બાળકે શું વાંક કર્યો છે? પૈસા વગર મારો દીકરો મરી જશે તો હું કેવી રીતે જીવીશ?"
આખી રાત પસ્તાવા અને પ્રાર્થનામાં વીતી ગઈ. સવારે આઠ વાગ્યે રામજીભાઈ ધ્રૂજતા હૃદય સાથે હોસ્પિટલના કેશિયર કાઉન્ટર પર પહોંચ્યા. તેમણે કેશિયરને નમ્રતાથી કહ્યું, "સાહેબ, મારી પાસે અત્યારે માત્ર પાંચ હજાર રૂપિયાની વ્યવસ્થા થઈ શકી છે. તમે આ રાખી લો અને મારા દીકરાની દવા ચાલુ રાખો, હું સાંજ સુધીમાં ગમે ત્યાંથી બાકીના પૈસા લઈ આવીશ."
કેશિયરે કોમ્પ્યુટરમાં જોઈને ફાઈલ ચકાસી અને હસીને રામજીભાઈ સામે જોયું. કેશિયરે કહ્યું, "રામજીભાઈ, તમારે કોઈ પૈસા આપવાની જરૂર નથી. તમારા દીકરા આકાશના તમામ બિલના પૂરા બે લાખ રૂપિયા કાલ રાત્રે જ રોકડા જમા થઈ ગયા છે! એટલું જ નહીં, આગળની સારવાર માટે પણ પચાસ હજાર રૂપિયા એડવાન્સ જમા છે. ડોક્ટરોએ ઓપરેશન શરૂ કરી દીધું છે."
આ સાંભળતા જ રામજીભાઈ સ્તબ્ધ થઈ ગયા. તેમને પોતાના કાન પર વિશ્વાસ ન આવ્યો. તેમણે કેશિયરને પૂછ્યું, "સાહેબ, આ પૈસા કોણે ભર્યા? અમારું આ દુનિયામાં કોઈ નથી, કોણ આવીને આટલી મોટી મદદ કરી ગયું?" કેશિયરે ચોપડો જોઈને કહ્યું, "જે માણસ પૈસા ભરી ગયો તેણે પોતાનું નામ ચોપડામાં લખાવવાની ચોખ્ખી ના પાડી હતી. તેમણે માત્ર એટલું જ કહ્યું હતું કે આ બાળકની સારવાર રોકાવી ન જોઈએ." રામજીભાઈની આંખોમાંથી હરખના અશ્રુ વહી નીકળ્યા. તેમણે ભગવાનનો આભાર માન્યો કે કોઈ અજ્ઞાત દેવદૂતે તેમના દીકરાનો જીવ બચાવી લીધો હતો.
તે ગુપ્ત મદદના કારણે આકાશની સારવાર બહુ સારી રીતે થઈ. થોડા દિવસોમાં આકાશ એકદમ સ્વસ્થ થઈ ગયો અને તેને હોસ્પિટલમાંથી રજા મળી ગઈ. રામજીભાઈ તેને ઘરે લઈ આવ્યા. પરંતુ રામજીભાઈના મનમાં કાયમ એક જ સવાલ ઘૂમરાતો રહેતો કે એ દયાળુ માણસ કોણ હતો જેણે તેમની આટલી મોટી મદદ કરી પણ પોતાનું નામ સુધી ન બતાવ્યું. રામજીભાઈએ ગામમાં અને શહેરમાં ઘણા લોકોને પૂછપરછ કરી, પણ એ ગુપ્ત મદદગાર વિશે કંઈ જ ખબર ન પડી.
વર્ષો વીતતા ગયા. રામજીભાઈના દીકરા આકાશ ભણવામાં સખત મહેનત કરતો રહ્યો. પિતાની ગરીબી અને તે દિવસે મળેલા જીવનદાનને આકાશ ક્યારેય ભૂલ્યો નહોતો. આકાશે રાત-દિવસ એક કરીને ભણાઈ કરી અને વર્ષો પછી તે એક મોટો સોફ્ટવેર એન્જિનિયર બની ગયો. તેને એક જાણીતી કંપનીમાં બહુ સરસ નોકરી મળી ગઈ. આકાશની સારી કમાણીથી રામજીભાઈ પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ એકદમ સુધરી ગઈ. તેમણે નવું ઘર બનાવ્યું અને પરિવારની તમામ તકલીફો દૂર થઈ ગઈ.
એક દિવસ રામજીભાઈ અને આકાશ બંને વાતો કરી રહ્યા હતા. આકાશે પિતાને કહ્યું, "પપ્પા, આજે હું જે કંઈ પણ છું તે તમારી મહેનત અને તે દિવસે હોસ્પિટલમાં જે અજાણ્યા માણસે મારી જિંદગી બચાવી હતી તેને આભારી છું. શું તમને હજી સુધી એ માણસ વિશે કઈં ખબર નથી પડી?" રામજીભાઈએ ઊંડો શ્વાસ લીધો અને કહ્યું, "ના બેટા, મેં બહુ શોધ્યો પણ એ ભલો માણસ ક્યારેય સામે ન આવ્યો." આકાશે કહ્યું, "પપ્પા, હવે આપણે આર્થિક રીતે સક્ષમ છીએ. આપણે એ પૈસા એ માણસને વ્યાજ સાથે પાછા આપવા જોઈએ."
રામજીભાઈના મનમાં અચાનક એક વિચાર આવ્યો. તેમણે જૂની ફાઈલમાંથી તે દિવસની હોસ્પિટલની રસીદ કાઢી. રસીદના ખૂણામાં કેશિયરે પેનથી નાનકડી સહી કરી હતી. રામજીભાઈ પોતાના દીકરા આકાશ સાથે તે જ હોસ્પિટલે પહોંચ્યા. વર્ષો વીતી ગયા હોવાથી ત્યાં સ્ટાફ બદલાઈ ગયો હતો પણ જૂના રેકોર્ડ રૂમમાંથી તે સમયના કેશિયરનો સંપર્ક મળ્યો. તે જૂના કેશિયર હવે નિવૃત્ત થઈને ઘરે રહેતા હતા. રામજીભાઈ તેમના ઘરે પહોંચ્યા અને હાથ જોડીને પૂછ્યું, "સાહેબ, પંદર વર્ષ પહેલા મારા દીકરાના બે લાખ રૂપિયા જે ગુપ્ત માણસે ભર્યા હતા, તેનું નામ શું તમે મને બતાવી શકશો?"
જૂના કેશિયરે થોડું વિચાર્યું અને પછી હસીને કહ્યું, "રામજીભાઈ, એ વાતને તો વર્ષો થઈ ગયા. પણ મને એ રાત બરાબર યાદ છે. જે માણસે પૈસા ભર્યા હતા તેણે મને કસમ આપી હતી કે જ્યાં સુધી એ જીવતા હોય ત્યાં સુધી તેમનું નામ કોઈને ન કહેવું. પણ હવે એ વાતને ઘણો સમય થઈ ગયો છે અને એ માણસ પણ હવે વૃદ્ધ થઈ ગયા છે. એ પૈસા ભરનાર બીજું કોઈ નહીં પણ તમારા શેઠ હરગોવિંદભાઈ જ હતા!"
આ સાંભળતા જ રામજીભાઈ અને આકાશ બંને સ્તબ્ધ થઈ ગયા. રામજીભાઈના પગ નીચેથી જમીન ખસી ગઈ. તેમને યાદ આવ્યું કે કેવી રીતે તેઓ શેઠની પેઢી પર રડ્યા હતા અને શેઠે તેમને મોઢા પર ના પાડી દીધી હતી! રામજીભાઈને વિશ્વાસ નહોતો આવતો કે જે શેઠે મોઢા પર ના પાડી હતી, તેમણે જ પાછળથી હોસ્પિટલ જઈને પૂરા પૈસા ભરી દીધા હતા.
રામજીભાઈ અને આકાશ ક્ષણનો પણ વિલંબ કર્યા વગર સીધા હરગોવિંદ શેઠના બંગલે પહોંચ્યા. હરગોવિંદ શેઠ હવે બહુ વૃદ્ધ થઈ ગયા હતા અને ઘરમાં આરામ કરી રહ્યા હતા. રામજીભાઈએ શેઠના ચરણ સ્પર્શ કર્યા અને તેમની આંખોમાંથી ચોધાર અશ્રુ વહી નીકળ્યા. રામજીભાઈએ રડતા રડતા પૂછ્યું, "શેઠજી! તમે તે દિવસે મારા દીકરાની સારવાર માટે પૂરા પૈસા ભરી દીધા હતા! તમે મને આટલી મોટી મદદ કરી પણ મને કહ્યું પણ નહીં? મોઢા પર ના પાડીને પાછળથી ગુપ્ત રીતે મદદ કેમ કરી સાહેબ?"
હરગોવિંદ શેઠે રામજીભાઈને ઊભા કર્યા અને તેમના ચહેરા પર એક મધુર સ્મિત આવ્યું. શેઠે શાંત અવાજે કહ્યું, "રામજી, જો મેં તે દિવસે તને પેઢી પર પૈસા આપી દીધા હોત તો તું આખી જિંદગી મારી સામે એક ગુલામ અને લાચાર માણસ બનીને રહ્યો હોત. તને કાયમ એવો અહેસાસ થાત કે તું મારા અહેસાન તળે દબાયેલો છે. અને હું તારો માલિક બનીને ફરતો હોત. મારે તારી મદદ તો કરવી જ હતી, પણ મને જતાવવું નહોતું કે હું બહુ મોટો પરોપકારી માણસ છું."
હરગોવિંદ શેઠે આગળ ઉમેર્યું, "એટલે જ કોઈએ કહ્યું છે ને કે તમે જમણા હાથે દાન કરો તો ડાબા હાથને પણ ખબર ન પડવી જોઈએ. દાન આપીને જો એનો અહંકાર કરવામાં આવે કે સામે વાળાને લાચાર બનાવવામાં આવે તો એ દાન નકામું થઈ જાય છે. પણ ખેર, અત્યારે દુનિયામાં લગભગ બધું બતાવો કરવાનો જ ધંધો ચાલી રહ્યો છે. લોકો દસ રૂપિયા આપીને સો રૂપિયાની જાહેરાત કરે છે. પણ સાચું દાન એ જ છે જે છાનું રહે."
હરગોવિંદ શેઠના આ શબ્દો સાંભળીને રામજીભાઈ અને આકાશની આંખોમાં અસીમ માન અને ભક્તિભાવ છવાઈ ગયો. આકાશે શેઠના ચરણોમાં માથું મૂકી દીધું. રામજીભાઈને સમજાઈ ગયું કે દુનિયામાં દેખાડો કરનારા દાનવીરો કરતા આવા ગુપ્ત અને નિઃસ્વાર્થ ભલા માણસો જ ખરેખર માનવતાને જીવંત રાખે છે. રામજીભાઈએ પોતાના જીવનમાં સંકલ્પ કર્યો કે તેઓ પણ હવેથી કોઈ જરૂરિયાતમંદને મદદ કરશે તો ક્યારેય તેનો દેખાડો નહીં કરે.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.