પિતાની અંતિમયાત્રામાંથી મોટા દીકરાને કાઢી મૂક્યો, બીજા દિવસે વકીલે વીડિયો બતાવ્યો ત્યારે નાના ભાઈઓના પગ નીચેથી…

મકાનની બહાર લોકોની ભારે ભીડ જમા થઈ હતી. વડીલ મોહનભાઈનું સવારે અચાનક અવસાન થયું હતું. આખા ફળિયામાં શોકનો માહોલ છવાઈ ગયો હતો.

ઘરની અંદર બેઠેલા બંને નાના દીકરાઓ રોહિત અને સંજય માથું પકડીને બેઠા હતા. સગાંવહાલાં આવીને બંને ભાઈઓને સાંત્વના આપી રહ્યા હતા. વાતાવરણ સાવ ગંભીર અને ભારે થઈ ગયું હતું.

એવામાં શેરીના નાકે એક રિક્ષા આવીને ઊભી રહી. રિક્ષામાંથી સફેદ કુર્તા-પાયજામામાં મોટો દીકરો કમલેશ નીચે ઉતર્યો. તેના ચહેરા પર પિતાને ગુમાવ્યાનું ઊંડું દર્દ સાફ દેખાતું હતું.

કમલેશ પાંચ વર્ષ પછી પોતાના વતનમાં પગ મૂકી રહ્યો હતો. તે ભારે પગલે ઘરના દરવાજા તરફ આગળ વધવા લાગ્યો. લોકો તેને જોઈને અંદરોઅંદર ધીમા અવાજે વાતો કરવા લાગ્યા.

કમલેશ જેવા ઉંબરા પર પગ મૂકવા ગયો, તરત જ નાનો ભાઈ સંજય દરવાજે આવીને ઊભો રહી ગયો. સંજયની આંખોમાં ગુસ્સો અને નફરત સાફ દેખાતા હતા.

"અહીં જ ઊભો રહી જા, આગળ એક ડગલું પણ ન ભરતો," સંજયે જોરથી કહ્યું. આજુબાજુ ઊભેલા બધા લોકો અચાનક ચૂપ થઈ ગયા.

કમલેશનો અવાજ ધ્રૂજતો હતો. "સંજય, મને બાપુજીનું છેલ્લીવાર મોં જોવા દે," કમલેશે હાથ જોડીને વિનંતી કરી. "હું ફક્ત દર્શન કરવા આવ્યો છું."

રોહિત પણ અંદરથી બહાર દોડી આવ્યો. "તને બાપુજીનું મોં જોવાનો કોઈ જ હક નથી," રોહિતે કઠોર અવાજે કહ્યું. "પાંચ વર્ષ પહેલાં તું અમને બધાને છોડીને જતો રહ્યો હતો."

સગાંવહાલાંમાંથી એક કાકા આગળ આવ્યા. "કમલેશ, જીવતેજીવ તેં બાપનું ધ્યાન ન રાખ્યું," કાકાએ કહ્યું. "હવે અહીં આવીને દેખાડો કરવાનો કોઈ મતલબ નથી."

કમલેશે નીચું જોઈ લીધું અને તેની આંખોમાંથી આંસુ ટપકી પડ્યા. તેણે પોતાની સફાઈમાં એક પણ શબ્દ ન બોલ્યો. તે જાણતો હતો કે અત્યારે કોઈ તેની વાત સાંભળવાના મૂડમાં નથી.

સંજયે આગળ વધીને ઘરનો મોટો દરવાજો અડધો બંધ કરી દીધો. "અંતિમવિધિમાં તારી કોઈ જરૂર નથી," સંજયે મોં ફેરવીને કહી દીધું. "તું અહીંથી ચાલ્યો જા."

કમલેશ કશું બોલ્યા વગર પાછળ હટી ગયો. તે ઘરથી થોડે દૂર આવેલા એક જૂના લીમડાના ઝાડ નીચે જઈને ઊભો રહી ગયો. તેના બંને હાથ જોડાયેલા હતા અને નજર ઘરના દરવાજા તરફ હતી.

થોડી વારમાં મોહનભાઈની નનામી તૈયાર થઈ ગઈ. લોકો રામનામ બોલતા બોલતા ઘરની બહાર નીકળ્યા. બંને નાના ભાઈઓ આગળ ચાલી રહ્યા હતા.

કમલેશ લીમડા નીચે ઊભો રહીને પિતાની નનામી સામે હાથ જોડીને રડતો રહ્યો. કોઈએ તેને કાંધ આપવા માટે પણ ન બોલાવ્યો. તે ચૂપચાપ અંતિમયાત્રાની પાછળ પાછળ સ્મશાન સુધી ગયો.

સ્મશાનમાં પણ કમલેશ સૌથી છેલ્લે એક ખૂણામાં ઊભો રહ્યો. તેણે દૂરથી જ પિતાને અગ્નિદાહ અપાતો જોયો. તેની છાતીમાં દર્દનું મોટું વાવાઝોડું ઊઠી રહ્યું હતું પણ તે મૂંગો રહ્યો.

વિધિ પૂરી થયા પછી બધા લોકો ધીમે ધીમે પાછા વળ્યા. કમલેશ ત્યાં જ ઊભો રહ્યો જ્યાં સુધી ચિતાની જ્વાળાઓ શાંત ન થઈ. સાંજ ઢળી ગઈ ત્યારે તે ભારે હૈયે ગામના એક ધર્મશાળા જેવા ઓટલા પર જઈને બેઠો.

બીજા દિવસે સવારે મોહનભાઈના ઘરે બધા નજીકના સંબંધીઓ ભેગા થયા હતા. મોહનભાઈના જૂના મિત્ર અને વકીલ હસમુખભાઈ પણ એક મોટી બેગ લઈને ત્યાં પહોંચ્યા.

હસમુખભાઈએ સોફા પર બેસીને ચશ્મા સરખા કર્યા. "રોહિત અને સંજય, મોહનભાઈએ જતાં પહેલાં મને એક ખાસ જવાબદારી સોંપી હતી," વકીલે ગંભીરતાથી કહ્યું.

રોહિતે પૂછ્યું, "કેવી જવાબદારી હસમુખકાકા? વસિયતની વાત છે?" રોહિતના અવાજમાં થોડી ઉત્સુકતા હતી.

હસમુખભાઈએ બેગમાંથી એક લેપટોપ અને પેનડ્રાઈવ બહાર કાઢી. "મોહનભાઈએ પોતાના છેલ્લા દિવસોમાં એક વિડીયો રેકોર્ડ કરાવ્યો હતો," વકીલે કહ્યું. "એમણે કહ્યું હતું કે આ વિડીયો આખા પરિવારની સામે જ બતાવવાનો છે."

બધા સગાંવહાલાં ટીવી સ્ક્રીનની આસપાસ ગોઠવાઈ ગયા. હસમુખભાઈએ લેપટોપ ચાલુ કર્યું અને ટીવી સાથે જોડી દીધું. સ્ક્રીન પર મોહનભાઈનો ચહેરો દેખાયો.

મોહનભાઈ ખાટલામાં બેઠા હતા અને સાવ નબળા દેખાતા હતા. પણ તેમની આંખોમાં એક ચમક હતી. તેમણે હાથ જોડીને વિડીયોમાં બોલવાનું શરૂ કર્યું.

"મારા ગયા પછી કદાચ તમે બધા આ વિડીયો જોઈ રહ્યા હશો," મોહનભાઈનો ધીમો અવાજ રૂમમાં ગૂંજી ઊઠ્યો. બધા એકદમ સ્તબ્ધ થઈને સાંભળવા લાગ્યા.

"મને ખબર છે કે રોહિત અને સંજય મારા કહ્યા પ્રમાણે જ કરશે," મોહનભાઈ વિડીયોમાં બોલ્યા. "મેં જ રોહિતને કહ્યું હતું કે મારા મરણ પછી કમલેશને કોઈ સમાચાર ન આપતા અને એને ઘરમાં ન ઘૂસવા દેતા."

આ સાંભળીને રોહિત અને સંજય એકબીજા સામે જોવા લાગ્યા. સંજયે ગર્વથી કહ્યું, "જોયું ને, અમે તો બાપુજીની આજ્ઞાનું જ પાલન કર્યું હતું."

સ્ક્રીન પર મોહનભાઈ આગળ બોલવા લાગ્યા. "રોહિત, મને પાક્કી ખાતરી હતી કે તમે સમાચાર નહીં આપો તો પણ કમલેશ કોઈને કોઈ રીતે દોડીને આવશે જ."

રૂમમાં અચાનક સોપો પડી ગયો. કોઈનો શ્વાસ પણ સંભળાય એટલી શાંતિ છવાઈ ગઈ.

મોહનભાઈ બોલ્યા, "કમલેશ પાંચ વર્ષ પહેલાં ઘર છોડીને ગયો નહોતો, મેં જ એને મોકલ્યો હતો. આપણા પર જે મોટું દેવું થઈ ગયું હતું, એ ચૂકવવા એણે પરદેશમાં જઈને રાત-દિવસ મજૂરી કરી છે."

સંજયના મોંમાંથી અવાજ નીકળી ગયો. "શું? કમલેશે દેવું ચૂકવ્યું?" સંજય અવાક બની ગયો.

"હા, દર મહિને એ પોતાના ખાવાના પૈસા કાપીને અહીં રકમ મોકલતો હતો જેથી આપણું આ મકાન હરાજી ન થઈ જાય," મોહનભાઈની આંખોમાં વિડીયોમાં આંસુ દેખાતા હતા. "એણે મને સોગંદ આપ્યા હતા કે હું તમને બંનેને આ વાત ક્યારેય ન કહું જેથી તમારા મનમાં નાનપ ન આવે."

રોહિત અને સંજયના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. તેમના ગળામાં ડૂમો ભરાઈ ગયો.

મોહનભાઈએ વિડીયોમાં ઊંડો શ્વાસ લીધો. "મેં તમને કમલેશને રોકવાનું એટલા માટે કહ્યું હતું કારણ કે હું તમારી પરીક્ષા લેવા માંગતો હતો."

બધા સંબંધીઓ એકબીજાના મોં સામે જોવા લાગ્યા. કોઈ કશું બોલી શકવાની સ્થિતિમાં નહોતું.

"હું જોવા માંગતો હતો કે મારો સંસાર છોડ્યા પછી તમે નિયમો અને ગુસ્સાને પકડી રાખો છો કે પછી લોહીના સંબંધને ઓળખો છો," મોહનભાઈ બોલ્યા. "દુઃખ કોઈ એકનું નથી હોતું, શોક કરવાનો હક બધા સંતાનોનો સરખો હોય છે."

મોહનભાઈએ વિડીયોના અંતમાં હાથ જોડ્યા. "જો તમે કમલેશને ઉંબરેથી પાછો કાઢ્યો હોય, તો તમે મારી આજ્ઞા તો પાળી પણ મારા સંસ્કારો ભૂલી ગયા. જાઓ, તમારા મોટાભાઈને શોધીને પગે લાગો અને ઘરમાં પાછો લાવો."

વિડીયો પૂરો થઈ ગયો અને સ્ક્રીન કાળી પડી ગઈ. આખા રૂમમાં ભારે રુદનનો અવાજ ગૂંજવા લાગ્યો.

સંજય માથા પર બંને હાથ મૂકીને જમીન પર બેસી પડ્યો. "અમે આ શું કરી નાખ્યું," સંજય ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડ્યો. "જે ભાઈએ આ ઘર બચાવ્યું, એને જ અમે કૂતરાની જેમ તગેડી મૂક્યો."

રોહિત પણ આંસુ લૂછતાં ઊભો થયો. "સંજય, ચાલ, આપણે મોટાભાઈને શોધવા જવું પડશે," રોહિતે ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું.

બંને ભાઈઓ ખુલ્લા પગે ઘરની બહાર દોડ્યા. તેમની પાછળ પાછળ કેટલાક સગાંઓ પણ નીકળ્યા. ગામના ચોરે, બસ સ્ટેન્ડે અને મંદિરે બધે તેમણે કમલેશને શોધ્યો.

છેવટે ગામના પાદરે આવેલા એક જૂના ઓટલા પર કમલેશ બેઠેલો જોવા મળ્યો. તે માથું ઢીંચણ વચ્ચે રાખીને એકલો રડી રહ્યો હતો.

રોહિત અને સંજય દોડીને કમલેશ પાસે પહોંચી ગયા. બંને ભાઈઓ કમલેશના પગમાં પડી ગયા અને જોરજોરથી રડવા લાગ્યા.

કમલેશે ચમકીને બંને નાના ભાઈઓને જોયા. "શું થયું રોહિત? સંજય? કેમ રડો છો?" કમલેશે બંનેને ઊભા કરવાની કોશિશ કરી.

"મોટાભાઈ, અમને માફ કરી દો," સંજયે કમલેશના પગ પકડી રાખ્યા. "અમે તમને ઓળખી ન શક્યા. અમે તમારા જેવા દેવતા જેવા ભાઈ સાથે રાક્ષસ જેવો વ્યવહાર કર્યો."

રોહિતે કમલેશને વળગી લીધો. "બાપુજીએ બધું કહી દીધું મોટાભાઈ. તમે અમારા માટે આટલું બધું સહન કર્યું અને અમે તમને પિતાના અંતિમ દર્શન પણ ન કરવા દીધા."

કમલેશની આંખોમાંથી પણ આંસુ વહી નીકળ્યા. તેણે બંને નાના ભાઈઓને પોતાના ગળે લગાવી લીધા. "રડશો નહીં, તમે તો બાપુજીની વાત માનતા હતા, એમાં તમારો કોઈ વાંક નહોતો."

કમલેશે પોતાના હાથે બંને ભાઈઓના આંસુ લૂછ્યા. તેના ચહેરા પર કોઈ કડવાશ નહોતી, માત્ર પોતાના પરિવારને પાછો મેળવ્યાનો સંતોષ હતો.

ગામના લોકો અને સંબંધીઓ પણ ત્યાં આવી પહોંચ્યા હતા. બધાની આંખો ભીની હતી અને બધા કમલેશના ત્યાગ આગળ નતમસ્તક થઈ ગયા હતા.

રોહિતે કમલેશનો હાથ પોતાના હાથમાં લીધો. "મોટાભાઈ, હવે તમે ક્યાંય નહીં જાઓ. આ ઘર તમારું છે અને તમે જ અમારા વડીલ છો."

ત્રણેય ભાઈઓ એકબીજાનો હાથ પકડીને ગામની શેરીઓમાંથી પસાર થઈને ઘર તરફ ચાલવા લાગ્યા. જે ઉંબરા પરથી કમલેશને કાઢી મૂકાયો હતો, તે જ ઉંબરે આજે બંને નાના ભાઈઓએ તેને સન્માન સાથે અંદર લીધો.

ઘરના વચલા ખંડમાં મોહનભાઈની તસવીર પર ફૂલહાર ચડેલો હતો. તસવીરમાં મોહનભાઈનો ચહેરો જોઈને લાગતું હતું કે તેઓ આ ત્રણેય દીકરાઓને સાથે જોઈને સંતોષથી હસી રહ્યા હતા.

કડવાશ અને ગેરસમજની દીવાલો તૂટી ગઈ હતી. પરિવાર ફરી એકવાર પ્રેમ અને સ્નેહના તાંતણે બંધાઈ ગયો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.