પિતાના ગયા પછી કરોડોની મિલકત વેચીને વિદેશ ભાગતા દીકરાઓ સામે જ્યારે પિતાનું આ રહસ્ય ખુલ્યું ત્યારે…

ગામડાના પાદરમાં આવેલી એક મોટી અને ભવ્ય હવેલી હંમેશા આખા વિસ્તારમાં આકર્ષણનું કેન્દ્ર રહેતી હતી. આ હવેલીના માલિક જગદીશભાઈ હતા, જેઓ પોતાની સચ્ચાઈ, પ્રામાણિકતા અને ઉદાર સ્વભાવ માટે જાણીતા હતા. તેમણે પોતાના જીવનમાં ખૂબ જ મહેનત કરીને કરોડો રૂપિયાની મિલકત અને જમીન-જાયદાદ વસાવી હતી. જગદીશભાઈને બે દીકરાઓ હતા, જેમના નામ અજય અને વિજય હતા. બંને દીકરાઓ ભણી-ગણીને શહેરમાં સ્થાયી થયા હતા અને વૈભવી જીવન જીવતા હતા. પરંતુ તેમની અંદર પિતા જેવા સંસ્કાર કે સાદગીનો સદંતર અભાવ હતો.

આ ભવ્ય હવેલીમાં જગદીશભાઈની સાથે એક ઘરડો નોકર કાનજી રહેતો હતો. કાનજી છેલ્લા ચાલીસ વર્ષથી આ પરિવારની સેવા કરી રહ્યો હતો. તે માત્ર નોકર નહીં પણ જગદીશભાઈના સુખ-દુઃખનો સાથી હતો. જ્યારે જગદીશભાઈના પત્ની ગુજરી ગયા ત્યારે કાનજીએ જ નાના દીકરાઓને સાચવ્યા હતા અને ઘરની તમામ જવાબદારીઓ નિભાવી હતી. કાનજી એકદમ વફાદાર અને ઈમાનદાર માણસ હતો, જેના મનમાં ક્યારેય લોભ કે લાલચ આવ્યા નહોતા.

સમય વહેતો ગયો અને જગદીશભાઈની ઉંમર વધતી ગઈ. તેઓ શારીરિક રીતે અશક્ત થવા લાગ્યા અને તેમને ખબર પડી ગઈ કે હવે તેમનો અંતિમ સમય નજીક આવી રહ્યો છે. તેમણે પોતાના વકીલને બોલાવીને એક ખાસ વસિયતનામું તૈયાર કરાવ્યું. વસિયતનામું લખાયાના થોડા જ દિવસોમાં જગદીશભાઈએ આ દુનિયામાંથી કાયમ માટે વિદાય લઈ લીધી. પિતાના અવસાનના સમાચાર સાંભળીને બંને દીકરાઓ ગામડે આવ્યા. પરંતુ તેમના ચહેરા પર પિતાને ગુમાવવાનું દુઃખ ઓછું અને મિલકત મેળવવાની ઉતાવળ વધારે દેખાતી હતી.

જગદીશભાઈના અવસાન પછી વકીલે સોસાયટીના સભ્યો અને પરિવારની હાજરીમાં વસિયતનામું વાંચવાનું શરૂ કર્યું. વસિયતનામા મુજબ જગદીશભાઈએ પોતાની કરોડોની મિલકત, બંગલા, ગાડીઓ અને બેંક બેલેન્સ બંને દીકરાઓ અજય અને વિજયના નામે સરખે ભાગે વહેંચી દીધા હતા. આ સાંભળીને બંને દીકરાઓના ચહેરા પર ખુશીની લહેર દોડી ગઈ. વસિયતનામાના અંતમાં જગદીશભાઈએ લખ્યું હતું કે મારા વર્ષો જૂના અને વફાદાર નોકર કાનજીને મારી યાદગીરી રૂપે માત્ર એક માટીના કલરની જૂની ડાયરી આપવામાં આવે.

અજય અને વિજયે કાનજી સામે હસતા હસતા જોયું અને કીધું કે લે કાનજી, તારી ચાલીસ વર્ષની સેવાનું ઈનામ તને મળી ગયું. પિતાજીએ તને માત્ર એક નકામી રદ્દી ડાયરી આપી. કાનજીએ એક પણ શબ્દ બોલ્યા વિના અત્યંત આદરપૂર્વક એ ડાયરી પોતાના હાથમાં લીધી અને તેને પોતાની આંખો સાથે લગાડી. કાનજી માટે એ ડાયરી પિતાજીના આશીર્વાદ સમાન હતી, તેને મિલકતનો કોઈ લોભ નહોતો.

પિતાના ગયા પછી બંને દીકરાઓ ખૂબ જ ઉતાવળમાં હતા. તેઓ આ ગામડાની મિલકત અને હવેલીને જલ્દીથી વેચીને બધી રકમ રોકડી કરવા માંગતા હતા. તેમનો પ્લાન એવો હતો કે આ બધું વેચીને જે કરોડો રૂપિયા મળે તેનાથી તેઓ કાયમ માટે વિદેશમાં સેટલ થઈ જાય. તેમણે પિતાની યાદો કે ગામના લોકોની કોઈ પરવા નહોતી. તેમણે પ્રોપર્ટી ડીલર્સ સાથે વાતચીત શરૂ કરી દીધી અને હવેલી પર 'વેચવાની છે' નું બોર્ડ લગાવી દીધું.

બીજી તરફ કાનજી હવેલીના એક નાના ખૂણામાં બેઠો હતો. તેણે ધ્રૂજતા હાથે જગદીશભાઈની આપેલી એ જૂની ડાયરી ખોલી. ડાયરીના પાનાઓ પીળા પડી ગયા હતા અને તેમાં જગદીશભાઈએ પોતાના જીવનના અનુભવો અને કેટલીક વાતો લખેલી હતી. કાનજી એક પછી એક પાનું ફેરવી રહ્યો હતો અને પિતાજીની યાદોમાં ડૂબી રહ્યો હતો. જ્યારે તે ડાયરીના સાવ છેલ્લે પહોંચ્યો ત્યારે તેને ડાયરીના પાછળના કવરની અંદર એક નાનું પાનું ચીપકેલું જોવા મળ્યું.

કાનજીએ એ પાનું ધ્યાનથી વાંચવાનું શરૂ કર્યું. તેમાં જગદીશભાઈના અક્ષરે એક પત્ર લખેલો હતો. પત્રમાં લખ્યું હતું કે કાનજી, હું જાણું છું કે મારા ગયા પછી મારા દીકરાઓ તને આ ઘરમાંથી કાઢી મૂકશે અને તેઓ મિલકતના લોભમાં અંધ બની જશે. તેં તારી આખી જિંદગી કોઈ પણ સ્વાર્થ વિના મારા પરિવારની સેવામાં વિતાવી દીધી છે. તારી આ વફાદારીનું ઈનામ આ ડાયરીના છેલ્લા પાનામાં છુપાયેલું છે. આ પાનાની પાછળ એક પચાસ લાખ રૂપિયાની ફિક્સ ડિપોઝિટ (એફડી) ના કાગળો છે, જેના પર માત્ર તારો જ હક છે. તું આ પૈસાથી તારું જીવન સુખેથી જીવજે.

કાનજી આ વાંચીને રડી પડ્યો. તેને પૈસા મળવાની ખુશી નહોતી, પણ પિતાજીએ તેના પ્રત્યે જે પ્રેમ અને વિશ્વાસ રાખ્યો હતો તેનાથી તેનું હૃદય ભરાઈ આવ્યું હતું. તેણે એ એફડીના કાગળો બહુ જ સાચવીને પોતાના થેલામાં મૂકી દીધા અને ભગવાનનો આભાર માન્યો. તે હવેલી છોડીને ગામમાં એક નાની ઝૂંપડીમાં રહેવા ચાલ્યો ગયો કારણ કે દીકરાઓએ તેને હવેલીમાંથી નીકળી જવાનો આદેશ આપી દીધો હતો.

બરાબર એક મહિના પછી અજય અને વિજયે હવેલીનો સોદો એક મોટા બિલ્ડર સાથે ફાઈનલ કરી દીધો. સોદો કરોડો રૂપિયામાં થયો હતો અને બંને દીકરાઓ ખુશ હતા કે હવે તેઓ વિદેશ જઈ શકશે. પરંતુ જે દિવસે રજિસ્ટ્રેશન થવાનું હતું, તે જ દિવસે અચાનક સોસાયટીમાં સરકારી અધિકારીઓ અને બેંકના માણસોની એક મોટી ટીમ આવી પહોંચી. તેમની સાથે પોલીસ પણ હતી. આ જોઈને બંને દીકરાઓ ગભરાઈ ગયા.

બેંકના મેનેજરે અજય અને વિજયને એક મોટી ફાઈલ બતાવી અને કીધું કે તમારા પિતા જગદીશભાઈએ પોતાના બિઝનેસ પાર્ટનરની છેતરપિંડીના કારણે અને એક જૂના પ્રોજેક્ટ માટે બેંકમાંથી કરોડો રૂપિયાની લોન લીધી હતી, જેના માટે આ હવેલી ગીરો મૂકવામાં આવી હતી. તે લોન વ્યાજ સાથે એટલી વધી ગઈ છે કે હવેલીની કિંમત કરતાં પણ વધારે છે. વળી જગદીશભાઈના ગયા પછી બિઝનેસમાં બહુ મોટું દેવું સામે આવ્યું છે, જેના પેપર્સ પર જગદીશભાઈની સહી છે.

અધિકારીએ કડક શબ્દોમાં કીધું કે કાયદા મુજબ જો તમે પિતાની મિલકત લો છો તો તમારે પિતાનું દેવું પણ ચૂકવવું પડશે. જો તમે આ દેવું નહીં ચૂકવો તો આ હવેલી અને તમારી તમામ બેંક મિલકતો સરકાર જપ્ત કરી લેશે. અજય અને વિજયના હોશ ઉડી ગયા. તેમણે વકીલ સાથે વાત કરી તો વકીલે પણ હાથ ઊંચા કરી દીધા કે આ દેવું કાયદેસર છે અને મિલકત વેચીને પણ આ પૂરું થઈ શકે તેમ નથી. જોતજોતામાં સરકારી નોટિસ આવી ગઈ અને હવેલી સીલ થઈ ગઈ. બંને દીકરાઓ જે કરોડોના સપના જોતા હતા તે એક જ પળમાં રોડ પર આવી ગયા.

તેમની પાસે રહેવા માટે ઘર નહોતું અને ખાવા માટે પૈસા નહોતા. જે મિત્રો અને સગા-સંબંધીઓ તેમની આસપાસ ફરતા હતા, તેમણે પણ ફોન ઉપાડવાના બંધ કરી દીધા. અજય અને વિજય હવેલીના બહારના પગથિયાં પર માથું નીચું રાખીને બેઠા હતા. કાલ સુધી કરોડોની મિલકતના માલિક આજે ભિખારી જેવી હાલતમાં આવી ગયા હતા. વિદેશ જવાની વાતો તો દૂર, તેમને સાંજનું ભોજન ક્યાંથી મળશે તેની ચિંતા હતી.

બરાબર એ જ સમયે કાનજી ત્યાં આવી પહોંચ્યો. તેના હાથમાં એક થેલો હતો. તેણે બંને ભાઈઓની આ દયનીય હાલત જોઈ. કાનજીના દિલમાં દીકરાઓ પ્રત્યે કોઈ ગુસ્સો નહોતો, માત્ર દયા હતી કારણ કે તે જગદીશભાઈના લોહીને આ રીતે રસ્તા પર રઝળતું જોઈ શકતો નહોતો. કાનજી તેમની નજીક ગયો અને અત્યંત નમ્રતાથી કહ્યું કે નાના શેઠ, તમે ચિંતા ન કરો. ભગવાન બધું સારું કરશે.

અજયે ગુસ્સા અને નિરાશામાં કહ્યું કે તું અહીં અમારી મજાક ઉડાવવા આવ્યો છે કાનજી? અમારી પાસે હવે કંઈ જ નથી બચ્યું, પિતાજીએ અમને રોડ પર લાવી દીધા. કાનજીએ શાંતિથી પોતાના થેલામાંથી એ જૂની ડાયરી અને બેંકના નવા કાગળો બહાર કાઢ્યા. તેણે કહ્યું કે નાના શેઠ, પિતાજીએ કોઈને રોડ પર નથી લાવ્યા. તેમણે મને જે પચાસ લાખની એફડી આપી હતી, તે મેં આજે બેંકમાંથી વટાવી લીધી છે અને સરકારી હરાજીમાં મેં બેંકનું બધું દેવું ચૂકવીને આ હવેલી પાછી ખરીદી લીધી છે. આ હવેલીના કાગળો હવે મારા નામે છે.

બંને દીકરાઓ આ સાંભળીને ચોંકી ગયા. કાનજીએ આગળ વધતા કહ્યું કે પણ આ હવેલી મારી નથી, આ તો જગદીશભાઈની છે અને તેમના સંતાનો તરીકે તમારો જ હક છે. તમે બંને ભાઈઓ આ હવેલીમાં આરામથી રહો. મારે આ ઉંમરે આટલા મોટા ઘરનું શું કામ છે? હું તો બસ પિતાજીના આ ઘરને તૂટતું બચાવવા માંગતો હતો. મને પિતાજીએ આપેલા સંસ્કાર અને વફાદારી જ મારા માટે સાચું ધન છે.

અજય અને વિજયની આંખોમાંથી દડદડ આંસુ વહેવા લાગ્યા. તેમને પોતાની ભૂલ સમજાઈ ગઈ હતી. જે નોકરને તેઓ નકામો ગણીને કાઢી મૂક્યો હતો, તેણે જ આજે તેમની લાજ બચાવી હતી અને રહેવા માટે છત આપી હતી. બંને ભાઈઓ કાનજીના પગમાં પડી ગયા અને રડતા રડતા માફી માંગી. તેમને સમજાયું કે સાચું ધન કાગળના ટુકડા કે બેંક બેલેન્સ નથી, પણ પિતાએ આપેલી વફાદારી, પ્રેમ અને સંસ્કાર છે જે સમય આવ્યે આખા ઘરને તૂટતા બચાવી લે છે. તે દિવસથી બંને ભાઈઓએ વિદેશ જવાનો વિચાર માંડી વાળ્યો અને ગામમાં જ રહીને મહેનત કરવાનું શરૂ કર્યું અને કાનજીને પિતા સમાન દરજ્જો આપ્યો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.