પિતાના મરણ પછી દીકરાએ કરોડોનું મકાન દાનમાં આપી દીધું, પત્ની ગુસ્સે થઈ પણ પિતાનો છેલ્લો પત્ર વાંચ્યો ત્યારે...
પિતાજીના ગયા પછી વકીલે હાથમાં લાલ કલરની મોટી ફાઈલ પકડી રાખી હતી.
ઘરમાં બધા સગા-સંબંધીઓ બેઠા હતા અને બધાની નજર તે ફાઈલ પર જ ટકેલી હતી.
પિતાજી શહેરમાં જે જૂના મકાનમાં રહેતા હતા, તે જમીનની કિંમત આજે કરોડો રૂપિયા થઈ ગઈ હતી.
વકીલે ચશ્મા સરખા કર્યા અને વસિયતનામું વાંચી સંભળાવ્યું. "આ આખું મકાન અને તેની નીચેની દુકાનો તેમના એકમાત્ર દીકરા મનોજના નામે રહેશે."
મનોજની પત્ની અલ્પાના ચહેરા પર એક મોટી ચમક આવી ગઈ. તેણે બાજુમાં બેઠેલી પોતાની બહેન સામે જોઈને હળવું સ્મિત આપ્યું.
તેને લાગતું હતું કે હવે તેમની આખી જિંદગીના આર્થિક પ્રશ્નો હંમેશ માટે ઉકલી ગયા હતા. હવે તેઓ આ જૂનું મકાન વેચીને કોઈ મોટા પોશ વિસ્તારમાં નવો વૈભવી બંગલો ખરીદી શકશે.
મનોજ માત્ર ચૂપચાપ બેસી રહ્યો અને પિતાજીના ફોટા સામે જોતો રહ્યો. તેના ચહેરા પર કરોડોની મિલકત મળ્યાનો કોઈ ખાસ ઉત્સાહ દેખાતો નહોતો.
વકીલ ગયા પછી સાંજે મનોજે ઘરના બધા લોકોને હોલમાં બોલાવ્યા. અલ્પા પણ હાથમાં ડાયરી લઈને બેઠી જેથી મકાન વેચવાની યોજના બનાવી શકાય.
"અલ્પા, મારે આ મકાન અંગે એક મોટો નિર્ણય લેવો છે," મનોજે ખૂબ જ શાંત અવાજે કહ્યું.
અલ્પાએ ઉત્સાહથી પૂછ્યું, "હા બોલો, આપણે ક્યારે આ જૂની પ્રોપર્ટી વેચવા માટે બ્રોકરને બોલાવીએ છીએ?"
મનોજે એક ઊંડો શ્વાસ લીધો અને પત્નીની આંખોમાં જોયું. "હું આ મકાન વેચવા નથી માંગતો, હું આ મકાન દાનમાં આપી રહ્યો છું."
આ સાંભળીને અલ્પાના હાથમાંથી પેન નીચે પડી ગઈ. રૂમમાં બેઠેલા મનોજના મામા અને કાકા પણ પોતાની જગ્યા પરથી ઊભા થઈ ગયા.
"તમારું મગજ તો ઠેકાણે છે ને?" અલ્પાનો અવાજ આખા ઘરમાં ગુંજી ઊઠ્યો. "કરોડો રૂપિયાની મિલકત કોઈ દાનમાં આપી દેતું હશે?"
મનોજના મામાએ પણ આગળ આવીને ખભા પર હાથ મૂક્યો. "ભાણેજ, લાગણીમાં આવીને આવા મૂર્ખામીભર્યા નિર્ણયો ન લેવાય."
મનોજે કોઈ દલીલ ન કરી અને ખિસ્સામાંથી ઘરની જૂની પિત્તળની ચાવીઓ બહાર કાઢી. તે ઊભો થયો અને ઘરની બહાર નીકળવા લાગ્યો.
અલ્પા પણ ગુસ્સામાં તેની પાછળ દોડી. "હું તમને ક્યાંય જવા નહીં દઉં, પહેલાં મને જવાબ આપો કે તમે આ મિલકત કોને આપી રહ્યા છો."
મનોજ કશું બોલ્યા વગર નીચેના માળે ગયો જ્યાં છેલ્લા ત્રીસ વર્ષથી એક વૃદ્ધ દંપતી ભાડે રહેતું હતું. તેણે નીચેનો લાકડાનો જૂનો દરવાજો ધીમેથી ખખડાવ્યો.
દરવાજો ખૂલ્યો અને સામે પંચોતેર વર્ષના રમણકાકા ધોતી પહેરીને ઊભા હતા. પાછળ રસોડામાંથી તેમના પત્ની જશોદાબા પણ બહાર આવ્યા.
રમણકાકાના ચહેરા પર કરચલીઓ હતી અને હાથમાં ધ્રૂજારી હતી. "આવો મનોજ બેટા, શું કામ હતું?"
મનોજે રમણકાકાના બંને હાથ પોતાના હાથમાં પકડી લીધા. તેણે પેલી પિત્તળની ચાવીઓ કાઢીને રમણકાકાની હથેળીમાં મૂકી દીધી.
"કાકા, આજથી આ આખું મકાન અને નીચેની બંને દુકાનો તમારી થઈ ગઈ," મનોજે ગળગળા અવાજે કહ્યું.
રમણકાકા સ્તબ્ધ થઈને મનોજ સામે જોવા લાગ્યા. તેમનાથી એક શબ્દ પણ બોલાયો નહીં.
અલ્પા આ દ્રશ્ય જોઈને સહન ન કરી શકી. તે આગળ આવી અને તેણે રમણકાકાના હાથમાંથી ચાવીઓ આંચકી લેવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
"મનોજ, તમે પાગલ થઈ ગયા છો?" અલ્પા રડવા જેવી થઈ ગઈ. "આ ભાડૂઆતોને તમે આખી મિલકત આપી રહ્યા છો જેઓ માત્ર પાંચસો રૂપિયા ભાડું આપતા હતા?"
અલ્પાએ રમણકાકા સામે જોઈને ગુસ્સામાં કહ્યું, "તમે લોકોએ મારા ભોળા પતિને શું પટાવ્યો છે કે આટલી મોટી મિલકત તમારા નામે કરી દીધી?"
જશોદાબા ગભરાઈને પાછળ હટી ગયા અને તેમની આંખોમાંથી આંસુ વહેવા લાગ્યા. રમણકાકાએ પણ ચાવીઓ મનોજ તરફ પાછી લંબાવી દીધી.
"બેટા મનોજ, અમારે આ મિલકત નથી જોઈતી," રમણકાકાએ ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું. "અમે તો અહીં ભાડે રહીને જ ખુશ છીએ."
મનોજે ફરીથી તે ચાવીઓ રમણકાકાના હાથમાં દાબી દીધી. "ના કાકા, આ તમારો હક છે અને મારા પિતાજીનો આદેશ છે."
અલ્પાએ મનોજનો હાથ પકડીને ખેંચ્યો. "તમારે મને અત્યારે ને અત્યારે આખો ખુલાસો કરવો પડશે, નહીંતર હું આ ઘરમાં પગ પણ નહીં મૂકું."
મનોજે અલ્પાનો હાથ પકડીને તેને ઉપરના હોલમાં લઈ આવ્યો. તેણે બધા સગા-સંબંધીઓ સામે જોયું જેઓ હજુ પણ આશ્ચર્યથી જોઈ રહ્યા હતા.
મનોજે પિતાજીની જૂની લાકડાની તિજોરી ખોલી. તેમાંથી તેણે એક જૂનો લાલ રંગનો ચોપડો અને એક હાથથી લખેલો પત્ર બહાર કાઢ્યો.
"અલ્પા, તું હંમેશા કહેતી હતી ને કે પિતાજી આટલા વર્ષોથી આ ભાડૂઆતોનું ભાડું કેમ નથી વધારતા?" મનોજે પૂછ્યું.
અલ્પાએ ગુસ્સાથી મોં ફેરવી લીધું. "હા, આખી સોસાયટીમાં પચાસ હજાર ભાડું ચાલતું હતું અને પિતાજી માત્ર પાંચસો રૂપિયા લેતા હતા."
મનોજે પેલો પત્ર ખોલ્યો અને ટેબલ પર મૂક્યો. "કારણ કે પિતાજી કોઈના ઉપકારને ક્યારેય ભૂલતા નહોતા."
મનોજે ચાલીસ વર્ષ જૂની વાત શરૂ કરી. જ્યારે તેના પિતાજી આ મોટા શહેરમાં ગામડેથી સાવ એકલા અને ખાલી હાથે આવ્યા હતા.
તે સમયે પિતાજી પાસે ન તો રહેવાનું કોઈ ઠેકાણું હતું કે ન તો ખાવાના પૈસા હતા. તેઓ રેલવે સ્ટેશનના પ્લેટફોર્મ પર રાતો વિતાવતા હતા અને નાની-મોટી મજૂરી શોધતા હતા.
એક રાત્રે ભારે વરસાદમાં પિતાજી સખત તાવથી ધ્રૂજતા હતા અને રસ્તાની બાજુમાં બેભાન થઈને પડી ગયા હતા. ત્યાંથી પસાર થતા રમણકાકા અને જશોદાબાએ તેમને જોયા હતા.
રમણકાકા તે સમયે એક નાની ફેક્ટરીમાં કામ કરતા હતા અને તેમનું પોતાનું ઘર પણ સાવ નાનું હતું. છતાં તેઓ પિતાજીને પોતાના ઘરે ઉપાડીને લઈ આવ્યા હતા.
જશોદાબાએ આખી રાત જાગીને પિતાજીના માથે પાણીના પોતાં મૂક્યા હતા અને પોતાના હાથથી કાઢો બનાવીને પીવડાવ્યો હતો. તેમણે પોતાના ઘરના છેલ્લા રૂપિયા વાપરીને પિતાજીની દવાઓ કરાવી હતી.
પિતાજી સાજા થયા પછી રમણકાકાએ જ તેમને પોતાની ફેક્ટરીમાં કામ અપાવ્યું હતું. એટલું જ નહીં, પોતાના ઘરમાં જ તેમને એક નાનો ખૂણો રહેવા માટે આપ્યો હતો.
પછીના વર્ષોમાં પિતાજીએ રાત-દિવસ એક કરીને મહેનત કરી અને પોતાનો નાનો ધંધો શરૂ કર્યો. જ્યારે પિતાજીને પહેલીવાર મોટી સફળતા મળી, ત્યારે તેમણે આ જમીન ખરીદીને મોટું મકાન બનાવ્યું.
જ્યારે મકાન તૈયાર થયું ત્યારે પિતાજીએ સૌથી પહેલાં રમણકાકાને નીચેનો આખો માળ રહેવા માટે આપી દીધો હતો. રમણકાકાએ ભાડું આપવાની જીદ કરી એટલે પિતાજીએ માત્ર નામ પૂરતા પાંચસો રૂપિયા નક્કી કર્યા હતા.
"છેલ્લા ત્રીસ વર્ષમાં રમણકાકાની ફેક્ટરી બંધ થઈ ગઈ અને તેમની આર્થિક સ્થિતિ સાવ ખરાબ થઈ ગઈ," મનોજે આગળ જણાવ્યું. "તેમનો પોતાનો કોઈ દીકરો પણ નહોતો જે તેમને સાચવી શકે."
પિતાજી આખી જિંદગી રમણકાકાનું ભાડું વધારવાને બદલે છૂપી રીતે તેમના ઘરનું કરિયાણું પણ ભરી આપતા હતા. પણ તેમણે ક્યારેય આ વાતનો ઢંઢેરો નહોતો પીટ્યો.
મનોજે પિતાજીનો છેલ્લો પત્ર વાંચવાનું શરૂ કર્યું. પત્રમાં પિતાજીના પોતાના ધ્રૂજતા અક્ષરો સ્પષ્ટ દેખાતા હતા.
"બેટા મનોજ, જ્યારે મારી પાસે આ દુનિયામાં કશું નહોતું ત્યારે આ બે જીવોએ મને નવો જન્મ આપ્યો હતો," પિતાજીએ લખ્યું હતું. "જો તે રાત્રે તેમણે મને આશરો ન આપ્યો હોત, તો આજે તું કે આ કરોડોની સંપત્તિ કશું જ અસ્તિત્વમાં ન હોત."
પત્રમાં આગળ લખ્યું હતું, "મારા ગયા પછી આ મકાન વેચીને તે લોકો પાસેથી પૈસા કમાવાની ભૂલ ક્યારેય ન કરતો જેમણે મને જીવતો રાખ્યો હતો."
પિતાજીએ આખરી આદેશ આપ્યો હતો કે તેમના મૃત્યુ પછી આ આખી મિલકત રમણકાકા અને જશોદાબાના નામે કરી દેવામાં આવે જેથી તેઓ પોતાના બાકીના દિવસો કોઈના ઓશિયાળા વગર જીવી શકે.
આખો રૂમ એકદમ શાંત થઈ ગયો હતો. મનોજના મામા અને કાકા પણ પોતાની નજરો નીચે ઢાળીને બેસી ગયા હતા.
અલ્પાના હાથમાંથી પત્ર છૂટી ગયો અને તેની આંખોમાંથી આંસુ ટપકી પડ્યા. તેને પોતાની સંકુચિત અને સ્વાર્થી વિચારસરણી પર ખૂબ જ પસ્તાવો થઈ રહ્યો હતો.
તેને સમજાઈ ગયું કે જે કરોડોની સંપત્તિ પર તે ઘમંડ કરી રહી હતી, તે સંપત્તિનો પાયો જ આ વૃદ્ધ દંપતીના ત્યાગ અને દયા પર રચાયેલો હતો.
અલ્પા ધીમા પગલે નીચે ઉતરી અને સીધી રમણકાકાના ઘરમાં પ્રવેશી. તે રમણકાકા અને જશોદાબાની સામે આવીને ઊભી રહી ગઈ.
તેણે બંને હાથ જોડ્યા અને નીચે ઝૂકીને જશોદાબાના પગ પકડી લીધા. "બા, મને માફ કરી દો, મેં પૈસાના મોહમાં આવીને તમારું બહુ મોટું અપમાન કરી નાખ્યું."
જશોદાબાએ નીચે નમીને અલ્પાને ઊભી કરી અને પોતાના પાલવથી તેના આંસુ લૂછ્યા. "ના દીકરી, તારો કોઈ વાંક નથી, તું તો તારા પરિવારનું સારું વિચારતી હતી."
રમણકાકાએ મનોજ સામે જોયું. "બેટા, તારા પિતાજી દેવ જેવા માણસ હતા અને તું પણ સાચો દીકરો સાબિત થયો છે."
મનોજે આગળ આવીને રમણકાકાના ખભા પર હાથ મૂક્યો. "કાકા, પિતાજીનું ઋણ તો અમે ક્યારેય નહીં ચૂકવી શકીએ, પણ આ નાની ભેટ સ્વીકારીને અમને આશીર્વાદ આપો."
અલ્પાએ પોતે આગળ વધીને પેલી પિત્તળની ચાવીઓ ફરીથી રમણકાકાના હાથમાં મૂકી દીધી. "હા કાકા, આ ઘર તમારું જ હતું અને હંમેશા તમારું જ રહેશે."
તે દિવસે મનોજે વકીલને બોલાવીને તમામ કાયદાકીય કાગળો રમણકાકા અને જશોદાબાના નામે કરાવી આપ્યા.
જ્યારે કાગળો પર સહી થઈ ત્યારે રમણકાકા અને જશોદાબા બંનેની આંખોમાંથી વહેતા હર્ષના આંસુ આખા પરિવાર માટે સૌથી મોટો આશીર્વાદ બની ગયા.
મનોજ અને અલ્પા જ્યારે પોતાના ઘરે પાછા આવ્યા ત્યારે તેમના મનમાં કરોડોની મિલકત ગુમાવવાનું કોઈ દુઃખ નહોતું. તેમના હૃદયમાં એક અનોખી શાંતિ અને સંતોષ છવાઈ ગયા હતા.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.