ફાટેલા જૂના બુટ બદલવા માટે જ્યારે વૃદ્ધ શિક્ષકને દુકાને લઈ ગયા, પછી એવું થયું કે...
ચામડાની જૂની સિલાઈ તૂટી ગઈ હતી. સોલમાંથી નીચેનો ભાગ બહાર દેખાતો હતો. આનંદના હાથમાં એ ભારે અને તૂટેલો બુટ હતો. તેના પર ધૂળના જાડા થર જામ્યા હતા.
સામે લાકડાની બેંચ પર બેઠેલા વૃદ્ધ માસ્તરે પોતાના ખુલ્લા સગડી જેવા ગરમ પગ જમીન પર ટેકવ્યા. બસ સ્ટેન્ડના ખુણામાં ધૂળ ઉડતી હતી. લોકો બસની વાટ જોતા ઉભા હતા. પણ આનંદની નજર એ તૂટેલા બુટ પર જ અટકેલી હતી.
આનંદ નજીક ગયો. તેણે રસ્તા પર પડી રહેલા એ જૂના ચપ્પલ જેવા બુટને ઊંચક્યા. તેણે પ્રેમથી કહ્યું કે ગુરુજી, આ બુટ હવે ચાલવા લાયક નથી રહ્યા. તમારા પગમાં કાંકરા વાગશે. ચલો હું તમને સામેની દુકાનેથી નવા બુટ લઈ આપું.
વૃદ્ધ માસ્તરે ધીમેથી પોતાનો ધ્રૂજતો હાથ આગળ કર્યો. તેમણે આનંદના હાથમાંથી એ તૂટેલો બુટ પાછો લઈ લીધો. તેમણે તેના પર પડેલી ધૂળ પોતાના રૂમાલથી સાફ કરી.
તેમણે બહુ નમ્રતાથી ના પાડી દીધી. તેમણે કહ્યું કે દીકરા, આ બુટ હું ક્યારેય ફેંકી ન શકું. આ તો મારા એક વહાલા વિદ્યાર્થીએ મને ભેટ આપ્યા હતા. આ મારી પાસે સૌથી મોટી મૂડી છે.
આનંદ એક સામાન્ય મધ્યમ વર્ગના પરિવારનો છોકરો હતો. તેના પિતા એક નાની ફેક્ટરીમાં નોકરી કરતા હતા. ઘરમાં હંમેશા પૈસાની ખેંચતાણ રહેતી હતી. છતાં પણ ઘરમાં સંસ્કાર અને પ્રેમ પૂરેપૂરો હતો.
આનંદનો નાનો ભાઈ અને મા-બાપ બધા એક જ નાના મકાનમાં રહેતા હતા. આનંદ રોજ સવારે બસમાં બેસીને પોતાની નાની ઓફિસે નોકરી કરવા જતો હતો. તેના પિતાએ તેને હંમેશા બીજાને મદદ કરવાનો ગુણ શીખવ્યો હતો.
બંને જણા બસ સ્ટેન્ડની એ નાની બેંચ પર બાજુ બાજુમાં બેઠા. બસ આવવામાં હજુ અડધો કલાકની વાર હતી. તડકો ધીમે ધીમે વધી રહ્યો હતો.
આનંદે માસ્તરના ચહેરા સામે જોયું. તેમના ચહેરા પર કરચલીઓ હતી પણ આંખોમાં એક અલગ જ શાંતિ હતી. તેઓ વર્ષો સુધી શાળામાં ગણિત ભણાવતા હતા.
માસ્તરે બુટને પોતાની ગોદમાં મૂક્યો. તેમણે કહ્યું કે આ બુટ પાછળ એક મોટી વાર્તા છે. પંદર વર્ષ પહેલા મારી પાસે પહેરવા માટે ચપ્પલ પણ નહોતા. મારી આર્થિક સ્થિતિ બહુ ખરાબ હતી.
શાળાના બધા બાળકો મારી ગરીબી જાણતા હતા. પણ કોઈ કંઈ બોલતું નહોતું. એક દિવસ એક નાના છોકરાએ પોતાની પોકેટ મની બચાવીને મને આ બુટ આપ્યા હતા.
તેણે પોતાના માટે નવા કપડાં ના લીધા. પણ મારા માટે આ સુંદર બુટ લાવ્યો હતો. એ દિવસે મારી આંખમાં આંસુ આવી ગયા હતા. ત્યારથી હું આ બુટ સાચવીને રાખું છું.
આનંદ માસ્તરની વાત શાંતિથી સાંભળી રહ્યો હતો. તેને અચાનક કંઈક યાદ આવવા લાગ્યું. તેના મનમાં જૂની સ્મૃતિઓ તાજી થવા લાગી.
પંદર વર્ષ પહેલા તે પણ એ જ શાળામાં ભણતો હતો. તેને પોતાના ગણિતના શિક્ષક બહુ ગમતા હતા. તે પોતાના ખિસ્સાખર્ચના એક-એક રૂપિયો માટીની ગુલ્લકમાં ભેગો કરતો હતો.
તેણે અઠવાડિયા સુધી પોતાના માટે નાસ્તો પણ નહોતો ખરીદ્યો. તેણે એ જમા કરેલા પૈસામાંથી આ જ કાળા રંગના બુટ ખરીદ્યા હતા. તે બુટના બોક્સ પર એક નાનું લાલ સ્ટીકર લગાવેલું હતું.
આનંદે ધીમેથી માસ્તરની ગોદમાં પડેલા બુટને નજીકથી જોયો. બુટની અંદરના ભાગમાં આજે પણ એ લાલ સ્ટીકરનો નાનો ટુકડો ચોંટેલો હતો.
આનંદનું હૃદય જોરથી ધડકવા લાગ્યું. તેની આંખો ભીની થઈ ગઈ. તેને વિશ્વાસ નહોતો આવતો કે જે ભેટ તેણે પંદર વર્ષ પહેલા આપી હતી, તે આજે પણ તેના ગુરુજી પાસે સુરક્ષિત હતી.
તેણે માસ્તરના હાથ પર પોતાનો હાથ મૂક્યો. તેનો અવાજ ધ્રૂજી રહ્યો હતો. તેણે કહ્યું કે ગુરુજી, એ નાનો છોકરો બીજો કોઈ નહીં પણ હું જ છું.
માસ્તરે આશ્ચર્યથી આનંદ સામે જોયું. તેમણે પોતાના ચશ્મા સરખા કર્યા. તેમણે આનંદના ચહેરાને બે હાથથી પકડ્યો.
તેમને એ જૂનો નાનો આનંદ યાદ આવી ગયો. બંને વચ્ચે થોડીવાર માટે ઘેરી શાંતિ છવાઈ ગઈ. કોઈની પાસે બોલવા માટે શબ્દો નહોતા.
માસ્તરની આંખમાંથી પણ આંસુ સરકી પડ્યા. તેમણે કહ્યું કે તું એટલો મોટો થઈ ગયો કે હું તને ઓળખી પણ ન શક્યો. પણ તારા પ્રેમની ભેટ હું આજે પણ સાચવીને રખું છું.
આનંદે તરત જ નીચે નમીને માસ્તરના બંને પગ સ્પર્શ કર્યા. તેણે ગુરુજીના આશીર્વાદ લીધા. તેના મનમાં પોતાના ગુરુ પ્રત્યે માન આકાશ જેટલું વધી ગયું હતું.
માસ્તરે તેને ઊભો કરીને ભેટી પડ્યા. તેમણે કહ્યું કે એક શિક્ષક માટે આનાથી મોટો કોઈ પુરસ્કાર ન હોઈ શકે. મારી ભણાવેલી વિદ્યા આજે સાર્થક થઈ ગઈ.
આનંદે પરાણે માસ્તરને મનાવ્યા. તે તેમને નજીકની દુકાને લઈ ગયો અને પોતાના હાથે નવા બુટ પહેરાવ્યા. જૂના બુટ તેણે એક થેલીમાં સાચવીને પોતાની પાસે મૂકી દીધા.
બસ આવી ગઈ હતી. માસ્તર બસમાં બેઠા અને બારીમાંથી આનંદ સામે જોઈને હસ્યા. આનંદ રસ્તા પર ઊભો રહીને બસ દૂર જાય ત્યાં સુધી જોતો રહ્યો.
જીવનમાં સાચો પ્રેમ અને આદર ક્યારેય એળે જતો નથી. વડીલો અને ગુરુજનો પ્રત્યેની કૃતજ્ઞતા જ માણસને સાચો માણસ બનાવે છે.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.