પૌત્રએ કરોડોનો બિઝનેસ છોડવાનું કહ્યું, દાદાએ જવાબ આપ્યો તો આખું ઘર ચોંકી
કબીર છેલ્લા ત્રણ દિવસથી ઘરમાં કોઈની સાથે વાત નહોતો કરી રહ્યો. તે પોતાના રૂમમાં બેસીને પુસ્તકો વાંચતો, અથવા બારીની બહાર જોતો રહેતો. તેની મમ્મી નયનાબેન દરવાજા પાસેથી ઘણી વાર પસાર થયા, પણ કબીરે દરવાજો ખોલ્યો નહીં.
આજે સવારે ફરી એક વાર ઘરમાં તણાવ હતો. કબીરના પપ્પા વિજયભાઈ ડાઈનિંગ ટેબલ પર બેસીને ચા પીતા હતા, પણ તેમનો ચહેરો ગુસ્સામાં લાલ હતો.
"આ છોકરો શું વિચારે છે એ?" વિજયભાઈએ પોતાની પત્ની સામે જોઈને કહ્યું. "ત્રણ પેઢીથી આ બિઝનેસ ચાલે છે. દાદાજીએ પોતાના હાથે ઊભો કર્યો છે. અને આ કહે છે કે એને શિક્ષક બનવું છે!"
નયનાબેને ધીમેથી કહ્યું, "એને એની પસંદગી કરવા દો ને."
"પસંદગી? આ કંઈ રમત નથી. કરોડોનો બિઝનેસ છે આ. આખા શહેરમાં આપણી કંપનીનું નામ છે. અને એ કહે છે કે એને સ્કૂલમાં ભણાવવું છે. લોકો શું કહેશે?"
એ જ સમયે કબીરના દાદા હરિપ્રસાદભાઈ લાકડી ટેકવતા ટેકવતા રૂમમાં આવ્યા. તેમની ઉંમર પંચોતેર વર્ષની હતી, પણ આંખોમાં હજુ તેજ હતું. તેમણે આખી વાત સાંભળી લીધી હતી.
"વિજય," હરિપ્રસાદભાઈએ કહ્યું, "કબીરને બોલાવ."
વિજયભાઈ થોડા આશ્ચર્યમાં પડ્યા. "પપ્પા, તમે એને સમજાવશો ને? એ તમારી વાત તો સાંભળશે."
હરિપ્રસાદભાઈ કંઈ બોલ્યા નહીં, ફક્ત ખુરશી પર બેસી ગયા.
થોડી વારમાં કબીર નીચે આવ્યો. તેનો ચહેરો ઉદાસ હતો, પણ આંખોમાં એક જીદ પણ દેખાતી હતી.
"દાદાજી," કબીરે ધીમેથી કહ્યું, "તમે પણ મને સમજાવવા બોલાવ્યો છે?"
હરિપ્રસાદભાઈએ તેની સામે જોયું અને હસ્યા. "ના બેટા, હું તને કંઈ સમજાવવા નથી બોલાવ્યો. હું તારી પાસેથી કંઈક જાણવા માંગુ છું. તું શિક્ષક કેમ બનવા માંગે છે?"
આખા ટેબલ પર સન્નાટો છવાઈ ગયો. વિજયભાઈ અને નયનાબેન બંને ચોંકી ગયા. તેમને લાગ્યું હતું કે દાદાજી કબીરને બિઝનેસ સંભાળવા માટે સમજાવશે.
કબીરે થોડી હિંમત ભેગી કરી. "દાદાજી, મને બાળકોને ભણાવવું ગમે છે. જ્યારે હું કોઈ બાળકને કંઈક નવું શીખવું છું, અને એની આંખોમાં એ ચમક જોઉં છું, ત્યારે મને લાગે છે કે હું કંઈક સાચું કરી રહ્યો છું. મને બિઝનેસમાં એ ખુશી નથી મળતી."
"પણ કરોડોનો બિઝનેસ છોડીને, જ્યાં તારું ભવિષ્ય સુરક્ષિત છે?" વિજયભાઈએ વચ્ચે બોલ્યા. "શિક્ષકનો પગાર કેટલો હોય છે? તું જાણે છે?"
"પપ્પા, મને પૈસાની જરૂર નથી એટલી, જેટલી મને સંતોષની જરૂર છે."
વિજયભાઈ કંઈક બોલવા જ જતા હતા, ત્યાં હરિપ્રસાદભાઈએ હાથ ઊંચો કરીને તેમને રોક્યા.
"વિજય, બેસ. મને કબીર સાથે વાત કરવા દે."
હરિપ્રસાદભાઈ થોડી વાર ચૂપ રહ્યા. પછી તેમણે એક ઊંડો શ્વાસ લીધો અને બોલવાનું શરૂ કર્યું.
"કબીર, તને ખબર છે હું કેવી રીતે મોટો થયો?"
કબીરે ના પાડી.
"મારા પપ્પા, તારા દાદાના પપ્પા, ખેતરમાં મજૂરી કરતા હતા. અમે ખૂબ ગરીબ હતા. મને યાદ છે, હું નાનો હતો ત્યારે મને ચિત્રો દોરવાનો ખૂબ શોખ હતો. હું કલાકાર બનવા માંગતો હતો. પણ મારા પપ્પાએ મને ક્યારેય એ પસંદગી કરવા ન દીધી. તેમણે કહ્યું, 'ઘરમાં ખાવાના ફાંફા છે, અને તું ચિત્રો દોરવાની વાત કરે છે?' મારે તેર વર્ષની ઉંમરે ભણવાનું છોડીને કામ કરવું પડ્યું."
કબીર ધ્યાનથી સાંભળી રહ્યો હતો. ઘરના બીજા બધા સભ્યો પણ ચૂપ થઈ ગયા હતા.
"મેં નાની નાની નોકરીઓ કરી. કાપડની દુકાનમાં કામ કર્યું. પછી થોડા પૈસા ભેગા કરીને નાનો ધંધો શરૂ કર્યો. દિવસ-રાત મહેનત કરી. ઘણી વાર ખાવાના પણ પૈસા નહોતા. પણ મેં ક્યારેય હાર ન માની. ધીમે ધીમે ધંધો વધતો ગયો. તારા પપ્પા જન્મ્યા ત્યાં સુધીમાં અમારી પાસે એક નાની ફેક્ટરી હતી."
"તો પપ્પાએ પણ ધંધો સંભાળ્યો?" કબીરે પૂછ્યું.
"હા, પણ મેં એને પણ પસંદગી ન આપી. મેં વિચાર્યું કે મેં જે મહેનતથી આ ઊભું કર્યું છે, એ કોઈ બહારનું માણસ કેમ સંભાળે? મારો દીકરો જ સંભાળે. વિજયને ભણવામાં બીજા વિષયોમાં રસ હતો, પણ મેં તેને બિઝનેસમાં જ નાખ્યો." હરિપ્રસાદભાઈએ વિજયભાઈ સામે જોયું. વિજયભાઈની આંખોમાં કંઈક જૂનું દુઃખ ઝબક્યું, જે તેમણે વર્ષોથી છુપાવ્યું હતું.
"મને ખબર છે વિજય, તને ક્યારેક ડોક્ટર બનવું હતું. પણ મેં તને ક્યારેય એ તક ન આપી." હરિપ્રસાદભાઈનો અવાજ ધીમો પડ્યો.
વિજયભાઈ કંઈ બોલ્યા નહીં. તેમણે ફક્ત નીચે જોયું.
હરિપ્રસાદભાઈ ફરી કબીર તરફ ફર્યા. "કબીર, મેં આખી જિંદગી પૈસા કમાવ્યા, બિઝનેસ વધાર્યો, કરોડોની સંપત્તિ ઊભી કરી. પણ મેં એ બધું શા માટે કર્યું, ખબર છે? એટલા માટે, જેથી મારા પછીની પેઢીઓને એ મજબૂરી ન સહેવી પડે જે મેં સહી. જેથી તમને પસંદગી કરવાની આઝાદી મળે, જે મને ક્યારેય નહોતી મળી."
આખા ઘરમાં સન્નાટો છવાયેલો હતો. કબીરની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.
"તો પછી તમે મને બિઝનેસ સંભાળવા કેમ કહો છો?" કબીરે પૂછ્યું.
"હું નથી કહેતો બેટા. હું ફક્ત ઈચ્છું છું કે તું જે ખરેખર બનવા માંગે છે, એ બન. જો તારે શિક્ષક બનવું છે, તો શિક્ષક બન. જો તું બાળકોને ભણાવીને ખુશ રહીશ, તો એ જ સાચી સફળતા છે. પૈસા તો ઘણા છે આપણી પાસે. હવે જરૂર છે ખુશીની."
વિજયભાઈ હવે બોલ્યા, પણ તેમનો અવાજ પહેલા જેવો ગુસ્સાવાળો નહોતો. "પપ્પા, પણ બિઝનેસનું શું થશે? આટલી મોટી કંપની, કોણ સંભાળશે?"
હરિપ્રસાદભાઈ હસ્યા. "તારે ફક્ત કબીરમાં જ કેમ જોવું છે? તારી દીકરી ક્યાં છે?"
બધાની નજર રૂમના ખૂણામાં ઊભેલી કબીરની નાની બહેન દિશા તરફ ગઈ. દિશા અઢાર વર્ષની હતી અને કોમર્સનું ભણતી હતી.
દિશા થોડી શરમાઈ ગઈ, પણ પછી હિંમતથી બોલી. "દાદાજી, મને ખરેખર બિઝનેસમાં રસ છે. હું નાનપણથી તમારી સાથે ફેક્ટરીમાં જતી, હિસાબ જોતી. મને એ કામ ગમે છે."
હરિપ્રસાદભાઈની આંખોમાં ચમક આવી ગઈ. "તો પછી નક્કી. જેને જે ગમે છે, એ કરે. કબીર ભણાવે, દિશા બિઝનેસ સંભાળે. બંને પોતપોતાની જગ્યાએ સફળ થશે."
વિજયભાઈએ થોડી વાર વિચાર્યું. પછી તેમણે ઊંડો શ્વાસ લીધો અને કબીર તરફ જોયું. "કબીર, મને માફ કર. મેં તારા પર દબાણ કર્યું, જેમ પપ્પાએ મારા પર કર્યું હતું. પણ મને ખબર નહોતી કે હું એ જ ભૂલ દોહરાવી રહ્યો છું, જે વિશે પપ્પા હમણાં જ વાત કરી રહ્યા હતા."
કબીર ઊભો થયો અને પોતાના પપ્પાને ગળે લગાવ્યો. "પપ્પા, હું સમજુ છું. તમે પણ તમારા સંજોગોમાં જે યોગ્ય લાગ્યું એ કર્યું."
એ સાંજે આખું ઘર ફરી હસતું થઈ ગયું. નયનાબેને ખાસ કબીરની પસંદનું જમવાનું બનાવ્યું. હરિપ્રસાદભાઈ પોતાની ખુરશી પર બેસીને બધાને જોઈ રહ્યા હતા, અને તેમના ચહેરા પર એક શાંતિ હતી, જે વર્ષોથી નહોતી.
આગલા થોડા મહિનાઓમાં કબીરે B.Ed કર્યું અને એક સ્કૂલમાં શિક્ષક તરીકે નોકરી શરૂ કરી. શરૂઆતમાં પગાર ઓછો હતો, પણ કબીર દરરોજ ખુશીથી ઘરે પાછો આવતો. તે પોતાના વિદ્યાર્થીઓની વાતો કરતો, તેમની પ્રગતિ વિશે વાત કરતો. તેની આંખોમાં એક ચમક હતી, જે પહેલા ક્યારેય નહોતી.
દિશાએ પણ ધીમે ધીમે બિઝનેસમાં જવાબદારીઓ સંભાળવાનું શરૂ કર્યું. હરિપ્રસાદભાઈ અને વિજયભાઈ તેને દરેક વાત શીખવતા. દિશા પણ ખૂબ મહેનતથી શીખતી ગઈ.
એક દિવસ સાંજે હરિપ્રસાદભાઈ ઘરના આંગણામાં બેઠા હતા. કબીર સ્કૂલેથી પાછો ફર્યો અને દાદાજી પાસે બેસી ગયો.
"દાદાજી, તમારો આભાર. જો તમે એ દિવસે મારો સાથ ન આપ્યો હોત, તો કદાચ હું આજે પણ મારા મનની વિરુદ્ધ કંઈક કરી રહ્યો હોત."
હરિપ્રસાદભાઈએ કબીરના માથે હાથ ફેરવ્યો. "બેટા, પૈસા તો કોઈ પણ કમાઈ શકે. પણ પોતાના મનની વાત સાંભળીને જીવવું, એ ભાગ્યે જ કોઈને મળે છે. હું ઈચ્છું છું કે તું અને દિશા, બંને એ નસીબદાર બનો, જે હું ક્યારેય નહોતો."
કબીરની આંખોમાં ફરી આંસુ આવ્યા, પણ આ વખતે એ ખુશીના આંસુ હતા.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.