પત્નીએ 30 વર્ષ સુધી પોતાના લગ્નના ફોટા જોવાની ના પાડી, બાળકોને લાગ્યું લગ્નનો અફસોસ છે... પછી તેણે કારણ કહ્યું તો...

મેઘાબેનના ઘરમાં એક મોટું લાકડાનું કબાટ હતું.

કબાટના ઉપરના ખાનામાં એક જૂનો ફોટો આલ્બમ પડ્યો હતો. ઘરમાં બધા જાણતા હતા કે એ મેઘાબેનના લગ્નનો આલ્બમ છે, પણ કોઈએ તેમને ક્યારેય એ ખોલતા જોયા નહોતા.

તેમની દીકરી નિશાએ એક વખત બાળપણમાં પૂછ્યું હતું, "મમ્મી, તમારા લગ્નના ફોટા બતાવો ને."

મેઘાબેને તરત કહ્યું હતું, "પછી ક્યારેક."

"ક્યારે?"

"જ્યારે તું મોટી થઈશ."

નિશા મોટી થઈ ગઈ.

પછી તેના પોતાના લગ્ન પણ થઈ ગયા.

પણ એ આલ્બમ ક્યારેય ખુલ્યો નહીં.

મેઘાબેનના દીકરા હાર્દિકે પણ એક વખત મજાકમાં કહ્યું હતું, "મમ્મી, તમે પપ્પા સાથે લગ્ન કર્યા હતા કે કોઈ સજા ભોગવવા ગયા હતા?"

મેઘાબેન હસી નહોતી.

તેમણે ફક્ત કહ્યું, "બધી વાતો મજાકમાં ન કરાય."

હાર્દિક ચૂપ થઈ ગયો.

મેઘાબેન અને મહેશભાઈના લગ્નને ત્રીસ વર્ષ થઈ ગયા હતા.

બહારથી તેમનું ઘર સામાન્ય લાગતું હતું.

સવારે બંને સાથે ચા પીતા.

બપોરે મેઘાબેન જમવાનું બનાવતા.

સાંજે મહેશભાઈ છત પર બેસતા અને મેઘાબેન તેમની બાજુમાં ચા લઈને જતા.

ક્યારેક બંને વચ્ચે નાની બાબતે બોલાચાલી પણ થતી.

પણ ઘરમાં ક્યારેય એવું લાગતું નહોતું કે બંને વચ્ચે પ્રેમ નથી.

મહેશભાઈ મેઘાબેનની પસંદની વસ્તુઓ યાદ રાખતા.

મેઘાબેનને ચામાં ખાંડ ઓછી ગમતી હતી.

તેમને ઠંડી વધારે લાગતી હતી.

સાંજે થાકે ત્યારે પગમાં દુખાવો થતો હતો.

મહેશભાઈને આ બધી વાતો ખબર હતી.

પણ એક વાત તેઓ ક્યારેય પૂછતા નહોતા.

"તમે તમારા લગ્નના ફોટા કેમ નથી જોતા?"

બાળકોને આ વાત સમજાતી નહોતી.

એક દિવસ નિશાએ પોતાના ભાઈને કહ્યું, "મને લાગે છે મમ્મીને પોતાના લગ્ન પસંદ નહોતા."

હાર્દિક બોલ્યો, "મને પણ એવું જ લાગે છે."

"પણ પપ્પા સાથે તો તેઓ આખી જિંદગી રહી."

"એટલે જ તો સમજાતું નથી."

બંનેએ નક્કી કર્યું કે એક દિવસ મમ્મીને સીધું પૂછશે.

પણ એ દિવસ આવતાં પહેલાં જ મહેશભાઈની તબિયત અચાનક બગડી.

થોડા સમયની સારવાર પછી તેમનું અવસાન થયું.

ઘરમાં લોકો આવવા લાગ્યા.

સગાંઓ બેઠા.

જૂની વાતો થવા લાગી.

કોઈ કહે, "મહેશભાઈ બહુ સારા માણસ હતા."

કોઈ કહે, "મેઘાબેનનું બહુ ધ્યાન રાખતા."

નિશા ચૂપચાપ પોતાની માતાને જોતી હતી.

પતિના અવસાન પછી મેઘાબેન ખૂબ શાંત થઈ ગઈ હતી.

કોઈ રડવા કહે તો રડી લેતી.

કોઈ સાથે વાત કરે તો જવાબ આપે.

પણ એકલા બેસે ત્યારે મહેશભાઈની જૂની ખુરશી તરફ જોતાં રહેતી.

એક સાંજે નિશા રસોડામાં ગઈ.

મેઘાબેન ચા બનાવી રહ્યા હતા.

નિશાએ કહ્યું, "મમ્મી."

"હા."

"તમને એક વાત પૂછું?"

"પૂછ."

"તમને તમારા લગ્નના ફોટા કેમ નથી ગમતા?"

મેઘાબેનનો હાથ અટકી ગયો.

થોડીવાર સુધી ગેસ પર ચા ઉકળતી રહી.

પછી તેમણે ગેસ બંધ કર્યો.

"આ વાત હવે શા માટે યાદ આવી?"

નિશા બોલી, "કારણ કે પપ્પા નથી. અને મને લાગે છે કે હવે અમારે જાણવું જોઈએ."

મેઘાબેને દીકરી તરફ જોયું.

હાર્દિક પણ ત્યાં આવી ગયો હતો.

"હા મમ્મી," તેણે કહ્યું, "અમને હંમેશા લાગતું કે કદાચ તમને તમારા લગ્નનો અફસોસ છે."

મેઘાબેને ખુરશી ખેંચી.

"બેસો."

બંને બાળકો તેમની સામે બેઠા.

મેઘાબેને થોડા સમય સુધી કંઈ કહ્યું નહીં.

પછી ધીમેથી બોલ્યાં, "મને મારા લગ્નનો અફસોસ નથી."

નિશાએ તરત પૂછ્યું, "તો પછી ફોટા કેમ નથી જોતા?"

મેઘાબેનની આંખોમાં પાણી આવી ગયું.

"કારણ કે એ ફોટા મને એક એવી છોકરી યાદ અપાવે છે જે એ દિવસે કંઈક બીજું કરવા માગતી હતી."

હાર્દિક ચોંકી ગયો.

"શું?"

મેઘાબેને નીચે જોયું.

"એ દિવસે હું લગ્ન કરવા માગતી નહોતી."

બંને બાળકો ચૂપ થઈ ગયા.

મેઘાબેને આગળ કહ્યું, "હું મહેશ સાથે લગ્ન કરવા માટે તૈયાર નહોતી."

"તો પછી લગ્ન કેમ કર્યા?"

મેઘાબેને ઊંડો શ્વાસ લીધો.

"મારી નાની બહેન કિરણના લગ્ન મારા લગ્ન પછી નક્કી થવાના હતા."

કિરણ તે સમયે બહુ નાની હતી.

ઘરમાં પૈસાની તંગી હતી.

મેઘાબેનના પિતાએ ઘણું દેવું લીધું હતું.

મેઘાબેનના લગ્નની વાત ચાલી ત્યારે કિરણ માટે પણ સારો સંબંધ આવ્યો હતો.

પણ બંને લગ્ન માટે પૈસા ક્યાંથી આવે એ સૌથી મોટો પ્રશ્ન હતો.

મેઘાબેનને એ વાત ખબર હતી.

લગ્નના થોડા દિવસ પહેલાં તેમને ખબર પડી કે તેમના પિતાની સ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ ગઈ હતી.

તેમણે મહેશને મળીને કહ્યું હતું, "મારે આ લગ્ન નથી કરવા."

મહેશભાઈએ પૂછ્યું હતું, "કેમ?"

મેઘાબેને કહ્યું હતું, "મને લાગે છે હું આ માટે તૈયાર નથી."

મહેશભાઈએ થોડા સમય સુધી કંઈ કહ્યું નહોતું.

પછી ફક્ત પૂછ્યું, "તમારે કોઈ બીજું કારણ છે?"

મેઘાબેનની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.

તેમણે સાચું કહ્યું.

"મારે કિરણનું જીવન બગાડવું નથી. મારા લગ્ન નહીં થાય તો ઘરમાં બધું અટકી જશે."

મહેશભાઈએ પૂછ્યું, "એટલે તમે મારા સાથે લગ્ન ફક્ત બહેન માટે કરશો?"

મેઘાબેને માથું નીચે કરી દીધું.

"હા."

મહેશભાઈ લાંબા સમય સુધી ચૂપ રહ્યા.

પછી તેમણે કહ્યું હતું, "જો તમારે જવું હોય તો હું તમને રોકીશ નહીં."

મેઘાબેન ચોંકી ગઈ હતી.

"તમે મારા પિતાને કહી દેશો?"

"હા."

"તો પછી કિરણનું શું?"

મહેશભાઈએ જવાબ આપ્યો નહોતો.

લગ્નના દિવસે મેઘાબેન ખરેખર ઘર છોડીને જવા તૈયાર થઈ ગયા હતા.

તેમણે કપડાંની એક નાની બેગ પણ તૈયાર કરી હતી.

તેમણે નક્કી કર્યું હતું કે કોઈને કશું કહ્યા વગર જતી રહેશે.

પણ ઘરની બહાર નીકળતા પહેલાં તેમણે પોતાની બહેન કિરણને જોયી.

કિરણ લગ્ન માટેના કપડાંમાં બેઠી હતી.

તેની આંખોમાં ઉત્સાહ હતો.

મેઘાબેન અટકી ગઈ.

થોડા સમય પછી તેમણે બેગ નીચે મૂકી.

અને લગ્નમંડપમાં જઈને બેસી ગઈ.

બાળકો આ બધું સાંભળીને શાંત થઈ ગયા.

નિશાએ ધીમેથી પૂછ્યું, "પપ્પાને આ બધું ખબર હતું?"

મેઘાબેને કહ્યું, "લગ્ન પહેલાં જ."

હાર્દિકે આશ્ચર્યથી પૂછ્યું, "પછી તેમણે તમને કંઈ કહ્યું નહીં?"

"ના."

"તમારા પર ગુસ્સો નહોતો?"

"ક્યારેય નહીં."

લગ્ન થયા.

કિરણના લગ્ન પણ થોડા સમય પછી થઈ ગયા.

મેઘાબેનને લાગ્યું હતું કે હવે જીવન બસ જવાબદારી બનીને પસાર થશે.

પણ મહેશભાઈએ તેમને ક્યારેય એવું અનુભવવા દીધું નહીં.

લગ્ન પછી પહેલી જ સવાર તેમણે પૂછ્યું હતું, "તમારે આજે શું કરવું છે?"

મેઘાબેને કહ્યું, "ઘરનું કામ."

મહેશે કહ્યું, "એ તો થઈ જશે. તમે શું કરવા માંગો છો?"

મેઘાબેન પાસે કોઈ જવાબ નહોતો.

એ પછી મહેશભાઈ ધીમે ધીમે તેમને પોતાની પસંદની વસ્તુઓ તરફ પાછા લઈ ગયા.

તેમને ગાવું ગમતું હતું.

મહેશભાઈએ તેમના માટે નાનું રેડિયો લાવી આપ્યું.

મેઘાબેનને વાંચવું ગમતું હતું.

તેમણે દર મહિને એક પુસ્તક લાવી આપ્યું.

એક વખત મેઘાબેને કહ્યું હતું, "મારે ફરી ભણવું છે."

મહેશે કહ્યું, "ભણો."

"ઘરમાં શું કહેશે?"

"ઘર મારું પણ છે."

મેઘાબેન ફરી ભણવા લાગી.

પછી તેમણે સિલાઈ શીખી.

થોડા વર્ષ પછી ઘરેથી નાનું કામ પણ શરૂ કર્યું.

મહેશભાઈ દરેક વખતે તેમને પ્રોત્સાહન આપતા.

એક વખત મેઘાબેને કહ્યું, "તમે મને આટલું બધું કેમ કરવા દો છો?"

મહેશભાઈ હસ્યા.

"દઉં છું નહીં. તમે કરો છો."

"પણ તમે મદદ કરો છો."

"કારણ કે તમે જે દિવસે લગ્ન કર્યા હતા એ દિવસે તમારી ઘણી ઇચ્છાઓ પાછળ મૂકી હતી."

મેઘાબેન તેમની તરફ જોયા.

"તમને હજુ યાદ છે?"

મહેશભાઈએ કહ્યું હતું, "હું ભૂલ્યો નથી."

"એટલે?"

"એટલે મને આખી જિંદગી એ દિવસની ખોટ પૂરી કરવી છે."

મેઘાબેનની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા હતા.

પણ મહેશભાઈએ તેમને ક્યારેય એ વાત ફરીથી યાદ અપાવી નહોતી.

તેમણે કોઈ ઉપકાર ગણાવ્યો નહીં.

કોઈને કહ્યું નહીં કે તેમની પત્નીએ પોતાના પરિવાર માટે લગ્ન કર્યા હતા.

તેમણે ફક્ત 30 વર્ષ સુધી એક જ કામ કર્યું.

મેઘાબેન જે ખુશીથી વંચિત રહી હતી, એ ખુશી તેમને અલગ અલગ રીતે આપવાની.

મેઘાબેન થોડા સમય માટે ચૂપ રહ્યા.

પછી દીકરીને કહ્યું, "એટલે મને ફોટા જોવાની હિંમત થતી નહોતી."

નિશાએ પૂછ્યું, "કેમ?"

"કારણ કે એ ફોટામાં મને મહેશ દેખાતા નહોતા."

હાર્દિકે પૂછ્યું, "તો કોણ દેખાતું હતું?"

મેઘાબેને કહ્યું, "એક ડરી ગયેલી છોકરી."

રૂમમાં શાંતિ થઈ ગઈ.

"મને દર વખતે એ દિવસ યાદ આવતો. પણ પછી જ્યારે હું મહેશને યાદ કરતી ત્યારે મને સમજાતું કે એ છોકરીને તેણે આખી જિંદગી એકલી રહેવા દીધી નહોતી."

નિશાની આંખોમાંથી આંસુ નીકળવા લાગ્યા.

"મમ્મી, તમે ક્યારેય પપ્પાને કહ્યું?"

"શું?"

"કે તમે તેમને પ્રેમ કરવા લાગી હતી?"

મેઘાબેન હળવું હસ્યાં.

"કેટલીક વાતો કહેવી પડતી નથી."

હાર્દિકે પૂછ્યું, "પપ્પાએ ક્યારેય તમને પૂછ્યું કે હવે તમે ખુશ છો?"

મેઘાબેન બોલ્યાં, "એક વાર."

"શું કહ્યું?"

"લગ્નના પચ્ચીસ વર્ષ પછી."

"શું પૂછ્યું?"

"તેમણે કહ્યું, 'જો આજે ફરી એ દિવસ આવે તો શું તમે મારી સાથે લગ્ન કરશો?'"

નિશાએ ધીમેથી પૂછ્યું, "તમે શું કહ્યું?"

મેઘાબેનના ચહેરા પર પહેલી વાર લાંબા સમય પછી સ્મિત આવ્યું.

"મેં કહ્યું, 'આ વખતે હું જાતે તમને પસંદ કરીશ.'"

હાર્દિકની આંખોમાં પણ આંસુ આવી ગયા.

થોડા દિવસ પછી નિશા અને હાર્દિકે કબાટ ખોલ્યું.

જૂનો લાલ આલ્બમ બહાર કાઢ્યો.

તેઓએ તે મેઘાબેન સામે મૂકી દીધો.

"મમ્મી, આજે ખોલશો?"

મેઘાબેને આલ્બમ તરફ જોયું.

ત્રીસ વર્ષથી તેમણે જેને હાથ પણ લગાવ્યો નહોતો, એ જ વસ્તુ આજે તેમની સામે હતી.

તેમણે ધીમેથી આલ્બમ ખોલ્યો.

પહેલા ફોટામાં એક યુવાન મેઘાબેન બેઠા હતા.

ચહેરા પર હાસ્ય હતું, પણ આંખોમાં કંઈક બીજું હતું.

બાજુમાં મહેશભાઈ બેઠા હતા.

મેઘાબેને ફોટાને હાથથી સ્પર્શ કર્યો.

"આ દિવસે મને લાગ્યું હતું કે મારી જિંદગી અહીં પૂરી થઈ ગઈ."

નિશાએ તેમનો હાથ પકડી લીધો.

મેઘાબેન આગળના પાના પર ગયા.

એક ફોટામાં મહેશભાઈ તેમને જોઈને હસી રહ્યા હતા.

બીજા ફોટામાં બંને પરિવાર સાથે બેઠા હતા.

ત્રીજા ફોટામાં કિરણ પણ હતી.

મેઘાબેન થોડા સમય સુધી એ ફોટો જોતા રહ્યા.

પછી ધીમેથી બોલ્યા, "આ ફોટો મને હવે ગમે છે."

હાર્દિકે પૂછ્યું, "કેમ?"

"કારણ કે આ ફોટામાં મારી બહેનનું ભવિષ્ય છે."

પછી તેમણે મહેશભાઈના ફોટા પર હાથ ફેરવ્યો.

"અને આ માણસે મને જે દિવસે મારી પોતાની ખુશી છોડતા જોઈ હતી, એ દિવસથી મારી ખુશી પાછી આપવા આખી જિંદગી પસાર કરી."

નિશાએ માતાને ગળે લગાવી લીધી.

મેઘાબેન રડી પડ્યા.

પણ એ રડવું દુઃખનું નહોતું.

એમાં ત્રીસ વર્ષની સમજણ હતી.

એમાં ગુમાવેલા દિવસોની યાદ હતી.

અને એ માણસ માટેનો પ્રેમ હતો જેણે ક્યારેય પોતાના ઉપકારની વાત કરી નહોતી.

આલ્બમ ખુલ્લો જ રહ્યો.

પહેલી વાર ત્રીસ વર્ષ પછી મેઘાબેને પોતાના લગ્નના ફોટા બંધ કર્યા નહીં.

તેમણે આલ્બમ પોતાની પાસે રાખ્યો.

અને છેલ્લો ફોટો જોતા ધીમેથી કહ્યું,

"મહેશ, એ દિવસે હું તમારી સાથે રહેવા માટે નહોતી આવી. પણ તમે આખી જિંદગી મને એવું કારણ આપતા રહ્યા કે હું તમને છોડવા ન માગું."

રૂમમાં બેઠેલા બંને બાળકો ચૂપ રહ્યા.

કેટલાક સંબંધો એક જ દિવસે શરૂ થતા નથી.

ક્યારેક બે લોકો સાથે રહેતા રહેતા એકબીજાને ફરીથી પસંદ કરતા શીખે છે.

અને ક્યારેક જીવનમાં કરેલો સૌથી મોટો ત્યાગ કોઈ બીજાના જીવનનો અંત નથી બનતો.

જો સામેનો માણસ સાચો હોય, તો એ જ ત્યાગ ધીમે ધીમે એવી જિંદગી બની શકે છે જેને માણસ એક દિવસ દિલથી પોતાની કહી શકે.

"જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો."