પતિને બે કરોડની લોટરી લાગી પણ પત્નીથી છૂપી રાખી, ચાર મહિના પછી કબાટમાંથી કાગળ મળ્યો તો...
અશોકભાઈ એક ખાનગી કંપનીમાં સામાન્ય કારકુન તરીકે નોકરી કરતા હતા. તેમનો પરિવાર સાદો અને મધ્યમવર્ગીય હતો. પત્ની સવિતાબેન ઘરનું બધું કામ સંભાળતી અને બંનેનો એક દીકરો કોલેજમાં ભણતો હતો. સવારે સાયકલ લઈને નોકરીએ જવું અને સાંજે ઘરે આવીને પરિવાર સાથે ટીવી જોવું, આ જ અશોકભાઈની રોજની જિંદગી હતી.
અશોકભાઈ સ્વભાવે સાવ શાંત અને કોઈ સાથે ઝગડો ન કરનારા માણસ હતા. ઘરમાં ક્યારેય મોટો ખર્ચ થતો નહોતો. સવિતાબેન પણ સમજુ હતા, એટલે ઘરમાં શાકભાજીના ભાવથી લઈને ઘરચલાવવા સુધીનો એક-એક રૂપિયો હિસાબથી વપરાતો હતો. આખી જિંદગી એમણે ખેંચાણમાં કાઢી હતી, પણ ઘરમાં સંતોષ હતો.
એક દિવસ સાંજે અશોકભાઈ નોકરી પરથી પાછા આવ્યા ત્યારે તેમના ચહેરા પર એક વિચિત્ર શાંતિ હતી. સામાન્ય રીતે તેઓ ઘરે આવીને દિવસભરનો થાક બતાવતા, પણ તે દિવસે તેઓ કશું બોલ્યા નહીં. તેમણે કપડાં બદલ્યા, હાથ-મોં ધોયા અને ચૂપચાપ ખાટલા પર બેસી ગયા. સવિતાબેને ચાનો કપ આપ્યો પણ તેમણે અડધો જ પીધો.
"શું થયું? આજે કેમ સાવ શાંત છો?" સવિતાબેને ચાનો કપ લેતાં પૂછ્યું.
"કંઈ નહીં, બસ ઓફિસમાં કામ થોડું વધારે હતું." અશોકભાઈએ નીચું જોઈને ટૂંકો જવાબ આપ્યો.
તે દિવસ પછી અશોકભાઈનો વ્યવહાર ધીમે ધીમે બદલાવા લાગ્યો. તેઓ મોડે સુધી જાગતા રહેતા. ક્યારેક પોતાના જૂના કબાટ પાસે ઉભા રહીને કંઈક વિચારતા. સવિતાબેનને લાગતું કે નોકરીમાં કોઈ તકલીફ હશે. પણ અશોકભાઈએ ક્યારેય કોઈ વાત સ્પષ્ટ કરી નહીં.
બે મહિના વીતી ગયા. એક રવિવારે સવારે અશોકભાઈ બજારમાં શાકભાજી લેવા ગયા હતા. સવિતાબેન રૂમની સાફ-સફાઈ કરી રહ્યા હતા. જૂના કબાટના ઉપરના ખાનામાંથી સામાન ખસેડતી વખતે એક પ્લાસ્ટિકની થેલી નીચે પડી. થેલીમાંથી બેંકની એક જૂની ડાયરી અને થોડા કાગળો બહાર નીકળી આવ્યા.
સવિતાબેને કાગળો ઉપાડ્યા. તેમાં એક મોટો આંકડો લખેલો હતો. તેમણે ચશ્મા સરખા કરીને ફરીથી જોયું. એ લોટરીનું બિલ અને બેંકમાં રકમ જમા થયાની પહોંચ હતી. રકમ પૂરી બે કરોડ રૂપિયા હતી.
સવિતાબેનના હાથમાંથી કાગળો ખરી પડ્યા. તેમના પગ નીચેથી જમીન ખસી ગઈ. બે કરોડ રૂપિયા! આટલી મોટી રકમ અશોકભાઈ પાસે હતી અને તેમણે ઘરમાં કોઈને કીધું પણ નહોતું. સવિતાબેનનું હૃદય જોરથી ધડકવા લાગ્યું. તેમને વિશ્વાસ નહોતો થતો કે તેમના પતિ આટલી મોટી વાત તેમનાથી છુપાવી શકે.
થોડી વારમાં અશોકભાઈ હાથમાં શાકભાજીની થેલી લઈને ઘરે આવ્યા. તેમણે સવિતાબેનના હાથમાં એ કાગળો જોયા. અશોકભાઈ ક્ષણભર માટે રોકાઈ ગયા. તેમના ચહેરા પરનો રંગ ઊડી ગયો.
"આ શું છે અશોક?" સવિતાબેનનો અવાજ ધ્રૂજી રહ્યો હતો. "બે કરોડ રૂપિયા? તમારી પાસે આટલા બધા પૈસા આવ્યા ક્યાંથી?"
અશોકભાઈએ શાકભાજીની થેલી ટેબલ પર મૂકી. તેમણે ધીમેથી કહ્યું, "ચાર મહિના પહેલાં લોટરી લાગી હતી. ટેક્સ કપાઈને પૈસા બેંકમાં આવી ગયા હતા."
"ચાર મહિના પહેલાં?" સવિતાબેનની આંખોમાંથી ગુસ્સો અને દુઃખ બંને બહાર આવ્યા. "તમે ચાર મહિનાથી આટલી મોટી વાત મારાથી છુપાવી રહ્યા હતા? આપણે પચ્ચીસ વર્ષથી સાથે છીએ. શું તમને મારા પર વિશ્વાસ નહોતો? પૈસા આવતા જ તમે આટલા બદલાઈ ગયા?"
અશોકભાઈ સાવ શાંત ઉભા રહ્યા. તેમણે કહ્યું, "સવિતા, તું જે વિચારો છો એવું કશું નથી. મને થોડો સમય આપ."
"શું સમય આપું?" સવિતાબેને રડતાં રડતાં કહ્યું. "પૈસા માણસને આટલો સ્વાર્થી બનાવી દે છે એ મેં આજે જોયું. જો તમારે આ પૈસા છુપાવીને જ રાખવા હતા, તો મને કેમ ન કીધું? શું હું આ પૈસા ઉડાવી દેત?"
અશોકભાઈ કશું જ બોલ્યા નહીં. તેમણે બસ નીચું જોઈ લીધું. સવિતાબેનને લાગ્યું કે પૈસાના મોહે તેમના પતિનો સ્વભાવ બદલી નાખ્યો છે. એ દિવસ પછી ઘરમાં એક મોટો સન્નાટો છવાઈ ગયો. સવિતાબેને અશોકભાઈ સાથે વાતો કરવાનું બંધ કરી દીધું. તેઓ બસ રસોડાનું કામ કરતા અને પોતાના રૂમમાં બેસી રહેતા.
આમને આમ બીજા ત્રણ મહિના નીકળી ગયા. ઘરમાં કોઈ આનંદ નહોતો રહ્યો. સવિતાબેન મનોમન ઘૂંટાતા હતા કે જે પતિ પર તેમને આખી જિંદગી ગર્વ હતો, તે જ પતિ પૈસાની લાલચમાં આટલો બદલાઈ ગયો.
એક દિવસ બપોરે ઘરના દરવાજે કોઈકે ટાંક માર્યો. સવિતાબેને દરવાજો ખોલ્યો. બહાર તેમના મોટા બહેન અને બનેવી ઉભા હતા. તેમની સાથે અશોકભાઈના નાના ભાઈ પણ હતા. આ બધા લોકો ગામડે રહેતા હતા અને વર્ષોથી ઘરમાં આર્થિક તકલીફો ભોગવી રહ્યા હતા.
સવિતાબેને તેમને અંદર બોલાવ્યા. "બહેન, તમે અચાનક? કોઈ તકલીફ છે?"
મોટા બહેનની આંખોમાં પાણી આવી ગયા. તેમણે સવિતાબેનના હાથ પકડી લીધા. "સવિતા, અમે તો આજે અશોકનો આભાર માનવા આવ્યા છીએ. જો એણે સમયસર મદદ ન કરી હોત તો અમારું ઘર હરાજી થઈ ગયું હોત."
સવિતાબેન આશ્ચર્યથી જોઈ રહ્યા. "બહેન, તમે શું બોલો છો? કઈ મદદ?"
અશોકભાઈના નાના ભાઈએ આગળ આવીને કહ્યું, "ભાભી, દસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે અમારો ધંધો ચોપટ થઈ ગયો હતો અને પપ્પાની સારવાર માટે પૈસા નહોતા, ત્યારે તમે લોકોએ પોતાના દાગીના ગીરો મૂકીને અમને બચાવ્યા હતા. પણ એ પછી અમારું દેવું વધતું જ ગયું. વ્યાજખોરો દરરોજ ઘરે આવીને ધમકી આપતા હતા."
તેમણે ખિસ્સામાંથી બેંકના કાગળો કાઢ્યા. "ગયા મહિને અશોકભાઈએ અમારું બાર લાખ રૂપિયાનું આખું દેવું ચૂકવી દીધું. માત્ર મારું જ નહીં, આપણા કૌટુંબિક કાકા જેમના પર પાંચ વર્ષથી બેંકનું કરજ હતું, તેમનું પણ પંદર લાખનું દેવું પૂરું કરી દીધું. અને વિધવા ફોઈનું ઘર જે જપ્ત થવાનું હતું, એ પણ તેમણે છોડાવી દીધું."
સવિતાબેન સ્તબ્ધ થઈને ઊભા રહી ગયા. તેમના પગ નીચેથી જમીન ખસી ગઈ.
મોટા બહેને કહ્યું, "અમે પૂછ્યું કે આટલા બધા પૈસા ક્યાંથી આવ્યા, તો અશોકે કીધું કે આ એ લોકોના પૈસા છે જેણે આપણા ખરાબ સમયમાં સાથ આપ્યો હતો. એણે અમને સોગંદ આપ્યા હતા કે તમને કોઈને આ વાતની ખબર ન પડવી જોઈએ."
સવિતાબેનની આંખોમાંથી દડ-દડ આંસુ વહેવા લાગ્યા. તેઓ કશું બોલી શક્યા નહીં.
બધા સગા-સંબંધિઓ આશીર્વાદ આપીને ગયા પછી, અશોકભાઈ સાંજે ઘરે આવ્યા. સવિતાબેન દરવાજા પાસે જ ઉભા હતા. તેમની આંખો લાલ હતી.
અશોકભાઈએ તેમને જોઈને ધીમેથી કહ્યું, "શું થયું સવિતા? તબિયત તો સારી છે ને?"
સવિતાબેન દોડીને અશોકભાઈ પાસે ગયા અને તેમના પગ પકડી લીધા. "મને માફ કરી દો... હું તમને કેટલા સ્વાર્થી સમજતી હતી. મેં વિચાર્યું કે પૈસાએ તમને બદલી નાખ્યા છે."
અશોકભાઈએ સવિતાબેનને ઊભા કર્યા અને તેમના માથા પર હાથ મૂક્યો. "સવિતા, જ્યારે લોટરી લાગી ત્યારે મેં વિચાર્યું કે આ પૈસાનું હું શું કરીશ? આપણે તો આપણી સાદી જિંદગીમાં ખુશ છીએ. પણ આપણા એ સગા-સંબંધિઓ, જેમણે વીસ વર્ષ પહેલાં આપણી ગરીબીના દિવસોમાં પોતાની થાળીમાંથી રોટલી આપણને આપી હતી, તેઓ આજે કરજમાં ડૂબેલા હતા."
અશોકભાઈનો અવાજ ભરાઈ આવ્યો. "જો હું તને પહેલાં કહી દેત, તો તું ના ન પાડત. પણ તારા મનમાં સંકોચ થાત કે આટલા બધા પૈસા બીજાને કેમ આપી દેવા. હું નહોતો ઈચ્છતો કે ઘરમાં કોઈ ચર્ચા થાય. મેં બધાના દેવા પૂરા કરી દીધા છે. હવે જે થોડા પૈસા બચ્યા છે, એ આપણા દીકરાના ભવિષ્ય માટે બેંકમાં મૂકી દીધા છે."
સવિતાબેને પોતાના પતિના ચહેરા સામે જોયું. જે માણસને તેઓ પાંચ મહિનાથી સ્વાર્થી સમજતા હતા, તે માણસ તો પોતાના આખા પરિવારના આંસુ લૂછી રહ્યો હતો.
ઘણીવાર આપણે માણસના મૌનને તેનો અહંકાર કે સ્વાર્થ સમજી લઈએ છીએ. પણ સત્ય એ હોય છે કે સાચો માણસ પોતાના સારા કામોનો ક્યારેય પ્રચાર નથી કરતો. પૈસાથી સુખ ખરીદી શકાય છે, પણ પ્રેમ અને આદર તો કેવળ ત્યાગથી જ કમાઈ શકાય છે.
જિંદગીમાં જ્યારે પણ આપણી પાસે જરૂર કરતાં વધારે આવે, ત્યારે તિજોરીઓ મોટી કરવા કરતાં બીજાના દુઃખ ઓછા કરવા જોઈએ. પરિવાર એ નથી જે માત્ર સાથે રહે છે, પણ પરિવાર એ છે જે મુશ્કેલીના સમયે એકબીજાનો હાથ પકડી રાખે છે.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.