નવી ગાડી આવ્યા પછી પણ પિતા કેમ સાચવી રહ્યા હતા ૧૦ રૂપિયાની જૂની નોટ? કારણ જાણીને તમે પણ...
રાકેશભાઈના હાથમાં એ જૂની ડાયરીનો વજન બરાબર વર્તાતો હતો. ડાયરીના પાના પીળા પડી ગયા હતા અને કિનારીઓ વળી ગઈ હતી. સોફાના ખૂણામાંથી એક નાની સ્પ્રિંગ બહાર આવી ગઈ હતી, જે દર વખતે એમના કુર્તામાં ભરાતી હતી. તેમણે ડાયરી બંધ કરી અને ચશ્મા નાક પર સરખા કર્યા. બરાબર એ જ ક્ષણે રૂમનો દરવાજો ખોલીને અજય અંદર આવ્યો. તેના હાથમાં સ્ટીલની એક નવી, ચમકતી ચાવી લોલકની જેમ હલી રહી હતી. ચાવી પર એક મોટો લોગો બનેલો હતો, જે હજી બજારમાં નવો જ આવ્યો હતો.
"પપ્પા, જુઓ તમારી નવી ગાડી બહાર ઊભી છે." અજયના અવાજમાં એક ગર્વ હતો, પણ એ ગર્વમાં કોઈ અભિમાન નહોતું. તેના ચહેરા પર એ બાળકની ખુશી હતી જેણે પોતાના પિતા માટે કંઈક મોટું કર્યું હોય. રાકેશભાઈ ઊભા થયા અને બારી પાસે ગયા. બહાર રસ્તા પર એક કાળા રંગની મોટી એસયુવી કાર ઊભી હતી, જેના પર હજી પ્લાસ્ટિકના કવર પણ ચડેલા હતા. રાકેશભાઈની આંખો સહેજ ભીની થઈ ગઈ, તેમણે અજયના ખભા પર હાથ મૂક્યો. તેમનો હાથ સહેજ ધ્રૂજતો હતો, પણ એ ધ્રૂજારી ઉંમરની નહોતી, એક પિતાના સંતોષની હતી.
રાત સહેજ ભારે થઈ રહી હતી. બહાર શેરીના કૂતરાનો એક નાનો અવાજ આવતો હતો. અજય પપ્પાના રૂમ તરફ ચાલ્યો, કારણ કે તે ગાડીના કાગળો ટેબલ પર મૂકવાનું ભૂલી ગયો હતો. રૂમનો દરવાજો સહેજ ખુલ્લો હતો અને અંદર નાનો લેમ્પ ચાલુ હતો. અજયે જોયું કે રાકેશભાઈ પલંગ પર બેઠા હતા. તેમના હાથમાં એક જૂનું, કાળા રંગનું ચામડાનું પાકીટ હતું. પાકીટની સિલાઈ ઘણી જગ્યાએથી નીકળી ગઈ હતી. રાકેશભાઈ ખૂબ જ સાવચેતીથી એ પાકીટને પોતાના તકિયાની નીચે સરકાવી રહ્યા હતા, જાણે કોઈ મોટી સંપત્તિ છુપાવતા હોય.
અજય રૂમમાં દાખલ થયો અને પલંગની કિનારી પર બેસી ગયો. લાકડાનો પલંગ સહેજ કરડ્યો, જે અવાજ આ ઘરમાં વર્ષોથી પરિચિત હતો. અજયે પિતાની આંખોમાં જોયું અને પછી તકિયા તરફ ઈશારો કર્યો. "પપ્પા, હવે આ ભંગાર પાકીટ કેમ રાખો છો?" અજયનો અવાજ એકદમ ધીમો અને નમ્ર હતો, તેમાં કોઈ ગુસ્સો કે મજાક નહોતી. તેને ખરેખર નવાઈ લાગતી હતી કે આટલા મોટા ઘરમાં આ જૂની વસ્તુ કેમ પડી છે.
રાકેશભાઈ થોડીવાર માટે શાંત રહ્યા. તેમણે તકિયા નીચેથી એ પાકીટ પાછું બહાર કાઢ્યું. ચામડું ઘસાઈ જવાને કારણે તેનો રંગ બદલાઈ ગયો હતો. તેમણે પાકીટની ચેઈન ખોલી, જે અડધે જઈને અટકી જતી હતી. તેમણે બહુ જ આરામથી અંદર હાથ નાખ્યો અને એક કાગળનો ટુકડો બહાર કાઢ્યો. એ દસ રૂપિયાની એક જૂની નોટ હતી, જે ગડી વળી જવાથી સાવ પાતળી થઈ ગઈ હતી. નોટની એક બાજુ વાદળી શાહીથી કંઈક લખેલું હતું.
અજયે નજીક આવીને જોયું. નોટ પર રાકેશભાઈના જ અક્ષરોમાં લખ્યું હતું, "મારા દીકરાની પહેલી કમાણી." અજયને યાદ આવ્યું કે આ એ જ નોટ હતી જે તેણે બાર વર્ષની ઉંમરે પાડોશીના ઘરે નાનું કામ કરીને મેળવી હતી. તેણે એ દસ રૂપિયા બહુ જ હોંશથી પિતાના હાથમાં મૂક્યા હતા. રાકેશભાઈએ એ નોટને પોતાની હથેળી પર સીધી કરી, જાણે તે હમણાં જ બેંકમાંથી નીકળી હોય.
"બેટા, આ દસ રૂપિયાએ જ મને આજે આ મોટી કાર સુધી પહોંચાડ્યો છે." રાકેશભાઈના અવાજમાં એક અનોખી શાંતિ હતી. તેમણે નોટને પાછી પાકીટમાં મૂકી અને પાકીટ બંધ કર્યું. અજય પિતાના ચહેરા તરફ જોઈ રહ્યો, જ્યાં વર્ષોની મહેનતની રેખાઓ સ્પષ્ટ દેખાતી હતી. તેને સમજાયું કે આ પાકીટ કોઈ ભંગાર નહોતું, પણ એ પાયો હતો જેના પર આજે આખું ઘર ઊભું હતું.
અજય કશું જ બોલી શક્યો નહીં. તેનું ગળું ભરાઈ આવ્યું અને આંખોમાંથી પાણી વહેવા લાગ્યું. તે ધીમેથી પલંગ પરથી નીચે નમ્યો અને પિતાના પગ પકડી લીધા. રાકેશભાઈએ તરત જ તેને ઊભો કર્યો અને પોતાની છાતી સરસો ચાંપી દીધો. ઓરડામાં માત્ર લેમ્પનો આછો પ્રકાશ હતો, અને બે માણસો વચ્ચેનો એ મૌન સંવાદ આખા ઘરને હૂંફ આપી રહ્યો હતો.