નાનકડા ચોરને પોલીસની ધમકી આપીને ઘર સુધી પીછો કર્યો, પણ અંદરનું દ્રશ્ય જોઈને...

દિવાળીની સવારે કૌશિકભાઈએ પોતાની દૂધની દુકાનનું શટર અડધું ઊંચું કર્યું જ હતું. વાસણોનો મોટો અવાજ આવ્યો અને પ્લાસ્ટિકના કેરેટમાંથી દૂધની એક થેલી અદ્રશ્ય થઈ ગઈ. એક નાનો છોકરો તે થેલી પોતાના જૂના શર્ટમાં છુપાવીને ભીડ તરફ ઝડપથી ભાગ્યો.

કૌશિકભાઈએ એક ક્ષણ પણ વિચાર્યા વગર ગલ્લા પરથી ઠેકડો માર્યો. તેમના ભારે ચંપલનો અવાજ રસ્તા પર ગૂંજવા લાગ્યો. થોડે દૂર જઈને તેમણે છોકરાના મેલા શર્ટનો કોલર પાછળથી મજબૂતીથી પકડી લીધો.

છોકરાના હાથમાંથી દૂધની થેલી નીચે પડી ગઈ પણ ફૂટી નહીં. તેનો શ્વાસ ઝડપથી ચાલી રહ્યો હતો અને આંખોમાં મોટો ડર હતો. કૌશિકભાઈનો હાથ ગુસ્સાથી કાંપી રહ્યો હતો.

"સવાર સવારમાં ચોરી કરતા શરમ નથી આવતી?" કૌશિકભાઈનો અવાજ મોટો હતો. "હમણાં જ તને પોલીસ સ્ટેશને લઈ જાઉં છું. ત્યાં જઈને બધી હોંશિયારી નીકળી જશે."

છોકરો જમીન પર બેસી પડ્યો અને કૌશિકભાઈના પગ પકડી લીધા. તેની આંખોમાંથી મોટા આંસુ સરી પડ્યા. તેના ગાલ પર માટીના ડાઘ હતા.

"સાહેબ, મને પોલીસને ના આપો." છોકરો રડતાં રડતાં બોલ્યો. "ઘરે મારી નાની બહેન બે દિવસથી ભૂખી છે. મારી પાસે એક પણ રૂપિયો નહોતો એટલે મેં આ કર્યું."

કૌશિકભાઈ એક સાધારણ મધ્યમ વર્ગના માણસ હતા. તેઓ છેલ્લા વીસ વર્ષથી આ નાની દુકાન ચલાવતા હતા. દરરોજ સવારે ચાર વાગ્યે ઊઠીને કામ પર લાગી જવું એ તેમનો નિયમ હતો.

તેમના ઘરમાં પત્ની સવિતા અને એક દીકરો આકાશ હતા. આકાશ શહેરમાં ભણતો હતો તેથી ઘરનો મોટાભાગનો ખર્ચ કૌશિકભાઈની આ નાની દુકાન પર જ નિર્ભર હતો. તેઓ ક્યારેય કોઈ સાથે અન્યાય કરતા નહીં અને ખોટું સહન પણ કરતા નહીં.

દિવાળીનો તહેવાર હોવાથી ઘરમાં ઘણા કામ હતા. સવિતા સવારથી ઘરની સાફસફાઈ અને મિઠાઈ બનાવવામાં લાગી ગઈ હતી. કૌશિકભાઈ પણ સવારે વહેલા દુકાને આવ્યા હતા જેથી તહેવારના દિવસે ગ્રાહકોને તકલીફ ના પડે.

કૌશિકભાઈએ છોકરા સામે જોયું. તેની ઉંમર માંડ દસ કે અગિયાર વર્ષની હશે. તેના પગમાં ચંપલ નહોતા અને શર્ટના બે બટન તૂટેલા હતા.

"તારા માતા-પિતા ક્યાં છે?" કૌશિકભાઈએ થોડા નરમ અવાજે પૂછ્યું. "તેઓ તને કામ પર મોકલે છે?"

"અમારા ઘરમાં કોઈ નથી સાહેબ." છોકરાએ આંસુ લૂછતાં કહ્યું. "મા બાપ ગયા વર્ષે બીમારીમાં ગુજરી ગયા. હું અને મારી બહેન સોનલ એકલા જ રહીએ છીએ."

કૌશિકભાઈને આ વાત પર પૂરો વિશ્વાસ ના આવ્યો. આજના જમાનામાં ઘણા લોકો આવી વાતો બનાવીને બચી જવાનો પ્રયત્ન કરતા હોય છે. કૌશિકભાઈએ જમીન પર પડેલી દૂધની થેલી ઉપાડી.

"ચાલ, મને તારા ઘરે લઈ જા." કૌશિકભાઈએ કહ્યું. "હું પોતે જોવા માગું છું કે તું સાચું બોલે છે કે ખોટું."

છોકરો ઊભો થયો અને આગળ ચાલવા લાગ્યો. કૌશિકભાઈ તેની પાછળ ચાલતા ગયા. રસ્તામાં દિવાળીની ચહલપહલ હતી. લોકો નવા કપડાં પહેરીને ફરી રહ્યા હતા અને દુકાનો સજેલી હતી.

થોડે દૂર ગયા પછી પાકા રસ્તા પૂરા થઈ ગયા. એક નાની ગલીમાં ઝૂંપડાં આવેલા હતા. વરસાદનું પાણી ભરાયેલું હોવાથી ત્યાં ચાલવું પણ મુશ્કેલ હતું.

છોકરો એક તૂટેલા પતરા વાળા ઝૂંપડા પાસે ઊભો રહ્યો. તેણે ધીમેથી પ્લાસ્ટિકનો પડદો બાજુ પર કર્યો. કૌશિકભાઈ પણ તેની પાછળ અંદર ગયા.

અંદર અંધારું હતું. એક ખૂણામાં જૂની ફાટેલી ગોદડી પર એક નાની છોકરી સૂતી હતી. તેની ઉંમર માંડ પાંચ વર્ષની હશે. તેનો ચહેરો તાવથી લાલ થઈ ગયો હતો.

છોકરો દોડીને તેની બહેન પાસે ગયો. "સોનલ, જો હું તારા માટે દૂધ લાવ્યો છું."

નાની છોકરીએ ધીમેથી આંખો ખોલી. તેના ચહેરા પર એક નાનું હાસ્ય આવી ગયું. તેણે પોતાના ધ્રૂજતા હાથ આગળ કર્યા.

કૌશિકભાઈ આ બધું ખૂણામાં ઊભા રહીને જોઈ રહ્યા હતા. ઝૂંપડામાં વાસણના નામે માત્ર એક જૂનો એલ્યુમિનિયમનો લોટો હતો. ઘરમાં અનાજનો એક દાણો પણ નહોતો.

છોકરાએ પેલા લોટામાં દૂધ ખાલી કર્યું અને પોતાની બહેનને પીવડાવવા લાગ્યો. નાની છોકરી ગટગટ દૂધ પી ગઈ. દૂધ પીધા પછી તેણે પોતાના ભાઈના ગાલ પર હાથ મૂક્યો.

કૌશિકભાઈની છાતીમાં કંઈક વાગ્યું. તેમને પોતાનો દીકરો આકાશ યાદ આવી ગયો. જ્યારે આકાશ નાનો હતો અને બીમાર પડતો, ત્યારે તેઓ પણ આટલા જ ચિંતિત થઈ જતા હતા.

કૌશિકભાઈ આગળ આવ્યા અને તેમણે છોકરાના માથા પર હાથ મૂક્યો. છોકરો ડરી ગયો અને તેણે બહેનને પોતાની પાછળ છુપાવી લીધી.

"તારું નામ શું છે બેટા?" કૌશિકભાઈએ ખૂબ જ પ્રેમથી પૂછ્યું.

"મારું નામ કાનજી છે સાહેબ." છોકરાએ નીચું જોઈને જવાબ આપ્યો.

"તું દરરોજ શું કામ કરે છે?" કૌશિકભાઈએ પૂછ્યું.

"હું કચરો ભેગો કરું છું." કાનજીએ કહ્યું. "પણ બે દિવસથી મારી બહેન બીમાર હતી એટલે હું કામ પર ના જઈ શક્યો. ઘરમાં પૈસા ખતમ થઈ ગયા હતા. સોનલ ભૂખથી રડતી હતી એટલે મેં તમારી દુકાનેથી ચોરી કરી."

કૌશિકભાઈ ઝૂંપડામાંથી બહાર આવ્યા. તેમણે આજુબાજુ જોયું. ત્યાં કોઈ તેમની મદદ કરવા વાળું નહોતું. કૌશિકભાઈએ પોતાના ખિસ્સામાંથી પાકીટ કાઢ્યું.

તેમણે કાનજીને પોતાની પાસે બોલાવ્યો. "કાનજી, મારી સાથે ચાલ."

કાનજી ડરતા ડરતા તેમની સાથે ચાલવા લાગ્યો. કૌશિકભાઈ તેને સીધા નજીકની દવાની દુકાને લઈ ગયા. તેમણે ડોક્ટરને બતાવીને નાની સોનલ માટે તાવની દવાઓ લીધી.

ત્યારબાદ તેઓ એક કરિયાણાની દુકાને ગયા. કૌશિકભાઈએ લોટ, ચોખા, દાળ અને તેલનો સામાન ખરીદ્યો. તેમણે આ બધો સામાન કાનજીના હાથમાં આપ્યો.

"સાહેબ, આ બધું મારા માટે?" કાનજીની આંખો આશ્ચર્યથી પહોળી થઈ ગઈ.

"હા બેટા." કૌશિકભાઈએ કહ્યું. "પણ એક વાત યાદ રાખજે. આજે તેં જે કર્યું તે ખોટું હતું. ગમે તેટલી મુશ્કેલી હોય પણ ચોરી ક્યારેય ના કરવી જોઈએ."

કાનજીએ માથું નીચું કરી લીધું. "મને માફ કરી દો સાહેબ. હવે હું ક્યારેય આવું નહીં કરું."

"કાલથી તું મારી દુકાને આવી જજે." કૌશિકભાઈએ હસીને કહ્યું. "સવારે ચાર વાગ્યે મારી સાથે કામ કરીશ. હું તને દર મહિને પગાર આપીશ અને તારી બહેન માટે દૂધ પણ આપીશ."

કાનજી આ સાંભળીને સ્તબ્ધ થઈ ગયો. તેની આંખોમાંથી ખુશીના આંસુ વહેવા લાગ્યા. તેણે કૌશિકભાઈના પગ પકડી લીધા.

કૌશિકભાઈએ તેને ઊભો કર્યો અને પોતાની છાતી સરસો ચાંપ્યો.

સાંજે જ્યારે કૌશિકભાઈ ઘરે પહોંચ્યા ત્યારે તેમણે સવિતાને બધી વાત કહી. સવિતાએ પણ કાનજી અને સોનલ માટે ઘરે બનાવેલી મિઠાઈ અને નવા કપડાં પેક કરી આપ્યા.

તે દિવાળીના દિવસે કૌશિકભાઈના ઘરમાં માત્ર દીવા નહોતા પ્રગટ્યા, પણ બે અનાથ બાળકોના જીવનમાં અજવાળું પથરાયું હતું. સાચી દિવાળી એ જ છે જ્યારે આપણે કોઈના અંધારા જીવનમાં પ્રકાશ લાવી શકીએ.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.