મમ્મી રોજ જમવાની થાળીનો ફોટો ખેંચીને કોઈને મોકલતી, દીકરી આ જોઈને ગુસ્સે થઈ પણ જ્યારે મમ્મીનો ફોન ચેક કર્યો ત્યારે...

દુનિયામાં માતાનો પ્રેમ એક એવો અવિરત પ્રવાહ છે જે ગમે તેટલા અંતર કે મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં પણ ક્યારેય ઓછો થતો નથી. સંતાન ગમે એટલું મોટું થઈ જાય કે દુનિયાના ગમે તે ખૂણે ચાલ્યું જાય, પણ એક માનું દિલ હંમેશાં તેના બાળકના સુખ-દુઃખ અને ખાસ કરીને તેના જમવા સાથે જોડાયેલું રહે છે. કહેવાય છે ને કે દીકરો ગમે તેટલો કમાતો થઈ જાય, પણ મા માટે તો તે હંમેશાં એ જ નાનો બચ્ચો રહે છે જેને ભૂખ લાગે ત્યારે સૌથી પહેલાં મા જ યાદ આવે છે. આવી જ એક અત્યંત ભાવુક અને મમતાથી સભર વાર્તા સુમિત્રાબેન અને તેમના પરિવારની છે. સુમિત્રાબેન અમદાવાદના એક શાંત વિસ્તારમાં તેમના પતિ રમેશભાઈ અને દીકરી જાગૃતિ સાથે રહેતા હતા. તેમનો દીકરો આયર્લેન્ડ ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે ગયો હતો.

સુમિત્રાબેન એકદમ સાધારણ, જૂના વિચારોવાળા અને ઓછું ભણેલા ગૃહિણી હતા. તેમને સ્માર્ટફોન વાપરતા બહુ સરસ નહોતું આવડતું. માંડ-માંડ તેઓ ફોન રીસીવ કરતા અથવા કોઈનો ફોન લગાવતા. તેમના જીવનનું કેન્દ્રબિંદુ તેમનું રસોડું અને તેમનો પરિવાર હતો. સવારથી સાંજ સુધી ઘરના સભ્યો માટે અવનવી વાનગીઓ બનાવવી અને બધાને પ્રેમથી જમાડવા, એ જ એમની દિનચર્યા હતી. તેમનો દીકરો મનન ભણવામાં ખૂબ જ તેજસ્વી હતો. જ્યારે તેને વિદેશની એક પ્રતિષ્ઠિત યુનિવર્સિટીમાં સ્કોલરશીપ મળી, ત્યારે આખા ઘરમાં ખુશીનો માહોલ છવાઈ ગયો હતો. પરંતુ સુમિત્રાબેનના દિલ પર જાણે પથ્થર મુકાઈ ગયો હતો. તેમનો કાળજાનો કટકો તેમનાથી હજારો કિલોમીટર દૂર જવાનો હતો. મનન પણ માના હાથની રસોઈનો ભારે શોખીન હતો. તે કાયમ કહેતો કે મા, તારા હાથના બટાકા પૌઆ અને રીંગણનો ઓળો ન મળે તો મારી સવાર જ નથી પડતી.

મનન વિદેશ ગયો તેને લગભગ છ મહિના જેટલો સમય થઈ ગયો હતો. શરૂઆતના દિવસોમાં તો બધું નવું હોવાથી તે વ્યસ્ત રહ્યો, પણ ધીમે-ધીમે તેને ઘરની અને ખાસ કરીને માની બહુ જ યાદ આવવા લાગી. વિદેશની હોસ્ટેલનું મોળું અને થીજી ગયેલું ભોજન તેના ગળે નહોતું ઉતરતું. બીજી તરફ, અમદાવાદમાં સુમિત્રાબેનના વર્તનમાં એક મોટો બદલાવ આવ્યો હતો. જે સુમિત્રાબેન ક્યારેય મોબાઈલને અડતા પણ નહોતા, તેઓ હવે રોજ બપોરે અને સાંજે રસોઈ બનાવ્યા પછી કંઈક અજીબ પ્રવૃત્તિ કરતા હતા. તેઓ થાળી બરાબર પીરસે, વાટકીઓ લાઈનમાં ગોઠવે અને પછી ધ્રૂજતા હાથે સ્માર્ટફોન પકડીને એ જમવાની થાળીનો ફોટો પાડતા. ફોટો બરાબર ન આવે તો બે-ત્રણ વાર પ્રયત્ન કરતા અને પછી વોટ્સએપ પર કોઈને મોકલી દેતા.

તેમની દીકરી જાગૃતિ આ બધું રોજ બહુ ધ્યાનથી જોતી હતી. જાગૃતિ મોર્ડન વિચારોવાળી છોકરી હતી. તેને લાગ્યું કે આજકાલની ગરઢીઓ જેમ સોશિયલ મીડિયા અને દેખાડાના રવાડે ચડી છે, તેમ તેની મમ્મી પણ ગઢપણમાં વોટ્સએપ અને સ્ટેટસ મૂકવાના રવાડે ચડી ગઈ છે. જાગૃતિ મનોમન વિચારતી કે મમ્મીને હવે રસોઈના ફોટા પાડીને દુનિયાને દેખાડવાનો ચસકો લાગ્યો છે. એક દિવસ રવિવારે સુમિત્રાબેને ગુલાબજાંબુ, પૂરી અને છોલે ભટુરે બનાવ્યા હતા. થાળી તૈયાર કરીને તેઓ ફરીથી ફોટો પાડવા મથતા હતા. ક્યારેક કેમેરાની ફ્લેશ ચાલુ થઈ જાય તો ક્યારેક ફોટો ધૂંધળો આવે. સુમિત્રાબેન પરસેવે રેબઝેબ થઈને પણ ફોટો પાડવામાં પરોવાયેલા હતા.

આ જોઈને જાગૃતિથી રહેવાયું નહીં. તે થોડી ગુસ્સે થઈને રસોડામાં ગઈ અને બોલી, મમ્મી, તું પણ ગઢપણમાં સાચે જ સોશિયલ મીડિયાના રવાડે ચડી છે. તારે આ રોજ રોજ જમવાની થાળીના ફોટા પાડીને કોને મોકલવા હોય છે? આ ઉંમરે તને આ બધો શોખ ક્યાંથી જાગ્યો? હવે તો તું જમવા બેસે ત્યારે પણ પહેલાં ફોન શોધે છે. આ બધો દેખાડો સારો ન લાગે મમ્મી. સુમિત્રાબેન દીકરીની વાત સાંભળીને સહેજ ઝંખવાણા પડી ગયા. તેમણે નીચું જોઈ લીધું અને ફોન સાડીના છેડાથી લૂછતા લૂછતા શાંતિથી બોલ્યા, અરે ના બેટા, એવું કશું નથી. આ તો બસ એમ જ. આટલું કહીને તેઓ વાત ટાળીને જમવા બેસી ગયા.

પરંતુ જાગૃતિના મનમાં શંકા વધુ દ્રઢ થઈ ગઈ. તેને થયું કે મમ્મી ચોક્કસ તેની કોઈ બહેનપણીઓ સાથે કે ગ્રુપમાં આ બધું શેર કરીને ટાઈમપાસ કરે છે. થોડા દિવસો પછી એક બપોરે સુમિત્રાબેન પાડોશમાં કોઈ કામથી ગયા હતા અને તેમનો મોબાઈલ ઘરના ડાઇનિંગ ટેબલ પર જ ભૂલી ગયા હતા. એ જ સમયે ફોનમાં વોટ્સએપ નોટિફિકેશનનો અવાજ આવ્યો. જાગૃતિ રૂમમાં જ બેઠી હતી. તેના મનમાં થયું કે લાવ આજે મમ્મીનો ફોન ચેક જ કરી લઉં કે આખરે આ ફોટા જાય છે ક્યાં અને મમ્મી કોની સાથે આટલી વાતો કરે છે.

જાગૃતિએ ટેબલ પરથી ફોન લીધો અને લોક ખોલ્યું. લોક ખોલતાની સાથે જ વોટ્સએપ ચેટ સામે આવી. ચેટ લિસ્ટમાં સૌથી ઉપર કોઈ ગ્રુપ નહોતું, પણ તેના ભાઈ મનનનું નામ હતું. જાગૃતિએ આશ્ચર્ય સાથે મનનની ચેટ ઓપન કરી. અંદર જે દ્રશ્ય હતું તે જોઈને જાગૃતિના હોશ ઉડી ગયા. ચેટની અંદર છેલ્લા પાંચ મહિનાના રોજબરોજના ફોટા હતા. રોજ બપોરે અને રાત્રે સુમિત્રાબેન જે રસોઈ બનાવતા, તેનો એક સુંદર ફોટો મનનને મોકલેલો હતો. ક્યારેક રોટલી-શાક, ક્યારેક દાળ-ભાત તો ક્યારેક મનનના ભાવતા ભજીયા.

જાગૃતિએ થોડું ઉપર સ્ક્રોલ કર્યું તો તેને એક જૂની ચેટ જોવા મળી, જે આજથી પાંચ મહિના પહેલાની હતી. એ સમયે મનન હોસ્ટેલમાં સાવ એકલો પડી ગયો હતો. વિદેશની કડકડતી ઠંડી, ભણવાનું અતિશય પ્રેશર અને ત્યાંના ખાવાનો અજીબ સ્વાદ. મનન એક રાત્રે ખૂબ જ રડતો હતો અને તેણે માને વોટ્સએપ પર વોઈસ નોટ મોકલી હતી. જાગૃતિએ એ વોઈસ નોટ પ્લે કરી. અંદર મનનનો રડમસ અને ગળગળો અવાજ સંભળાયો, મા, મને અહીંયા બિલકુલ નથી ગમતું. અહીંનું ખાણું સાવ બેસ્વાદ છે. તારા હાથની રસોઈ બહુ જ યાદ આવે છે મા. જ્યારે પણ હું અહીં જમવા બેસું છું, મારી આંખોમાં આંસુ આવી જાય છે. મને એવું લાગે છે કે હું ભૂખ્યો જ સુઈ જાઉં. મને તારા હાથના ગરમાગરમ રોટલા અને શાક બહુ યાદ આવે છે.

એ વોઈસ નોટ સાંભળીને જાગૃતિનું હૃદય ધબકારો ચૂકી ગયું. તેની નીચે તેની મા સુમિત્રાબેનનો વળતો મેસેજ હતો, જે તેમણે તૂટેલા-ફૂટેલા અક્ષરોમાં ટાઈપ કર્યો હતો અથવા કોઈની પાસે કરાવ્યો હતો. માએ લખ્યું હતું, ગાંડા દીકરા, તું જરાય રડીશ નહીં. તું ભલે મારાથી દૂર હોય, પણ તારી મા તને ક્યારેય ભૂખી નહીં સુવા દે. કાલથી હું રોજ જે રસોઈ બનાવીશ, તેનો ફોટો તને મોકલીશ. તું ત્યાં તારી થાળી લઈને બેસજે અને મારો ફોટો જોઈને એવું જ વિચારજે કે તું મારી બાજુમાં બેસીને જ જમી રહ્યો છે. માના હાથનો સ્વાદ તારા દિલમાં છે બેટા, બસ તું ફોટો જોઈને જમી લેજે એટલે તારું પેટ ભરાઈ જશે.

ત્યાર પછીની આખી ચેટ રોજિંદા પ્રેમની સાક્ષી પૂરતી હતી. સુમિત્રાબેન રોજ ફોટો મોકલીને નીચે વોઈસ મેસેજ મૂકતા, જો બેટા, આજે મેં તારું મનગમતું રીંગણનું શાક અને સુખડી બનાવ્યા છે. તું પણ ત્યાં હોસ્ટેલમાં તારું ખાવાનું લઈને બેસી જા અને પ્રેમથી જમી લેજે. મારી દુઆ તારી સાથે છે. અને સામે મનનનો પણ મેસેજ આવતો, હા મા, મેં ફોટો જોઈ લીધો. આજે તો શાક બહુ મસ્ત દેખાય છે. તારો ફોટો જોઈને મેં અહીંયા મારું બધું જમવાનું પૂરું કરી લીધું. હવે મારું પેટ ભરાઈ ગયું મા.

આ આખી ચેટ વાંચતા વાંચતા જાગૃતિની આંખોમાંથી ચોધાર આંસુ વહેવા લાગ્યા. તેનું ગળું રૂંધાઈ ગયું. જે માને તે સોશિયલ મીડિયાના રવાડે ચડેલી અને દેખાડો કરનારી ગણતી હતી, તે મા તો હજારો કિલોમીટર દૂર બેઠેલા પોતાના સંતાનને ભૂખ્યો ન સુવા દેવા માટે મમતાનો એક અનોખો સેતુ બાંધી રહી હતી. માની ટેકનોલોજી ભલે સાદી હતી, પણ તેની પાછળની ભાવના બ્રહ્માંડ જેટલી વિશાળ હતી. જાગૃતિને પોતાની સંકુચિત અને આધુનિક માનસિકતા પર ભારે પસ્તાવો થઈ રહ્યો હતો. તે સમજી શકી નહીં કે એક માનું હૃદય કેટલું ગહન અને સંવેદનશીલ હોઈ શકે છે.

એટલામાં જ ઘરનો મુખ્ય દરવાજો ખુલ્યો અને સુમિત્રાબેન હાથમાં શાકભાજીની થેલી લઈને અંદર આવ્યા. તેમણે જોયું તો જાગૃતિ તેમના ફોનને હાથમાં પકડીને રડી રહી હતી. સુમિત્રાબેન ગભરાઈ ગયા. તેમણે શાકભાજીની થેલી એક બાજુ મૂકી અને દોડીને જાગૃતિ પાસે આવ્યા. તેમણે જાગૃતિના આંસુ લૂછતાં ચિંતાતુર અવાજે પૂછ્યું, શું થયું જાગુ બેટા? તું કેમ રડે છે? કોઈના ખરાબ સમાચાર આવ્યા છે કે શું? તબિયત તો બરાબર છે ને તારી?

જાગૃતિ કશું બોલી શકી નહીં. તેણે ફોન ટેબલ પર મૂક્યો અને સીધી તેની મા સુમિત્રાબેનને સજ્જડ રીતે ગળે વળગી પડી. તે જોરજોરથી રડવા લાગી અને બોલી, મમ્મી, મને માફ કરી દે. હું કેટલી મૂર્ખ છું કે તારા આ પવિત્ર પ્રેમને હું સોશિયલ મીડિયાનો દેખાડો સમજી બેઠી. મેં તને કેટલું ખોટું સંભળાવ્યું, પણ તું તારા દીકરાને ભૂખ્યો ન રાખવા માટે રોજ આટલી મહેનત કરતી હતી. મમ્મી, તારા જેવી મા આ દુનિયામાં કોઈને ન મળી શકે. તારો આ પ્રેમ સાચે જ અદ્ભુત છે.

સુમિત્રાબેન દીકરીની વાત સમજી ગયા. તેમના પોતાના ચહેરા પર પણ એક માતૃસહજ સ્મિત આવી ગયું અને તેમની આંખો પણ ભીની થઈ ગઈ. તેમણે જાગૃતિના માથે હાથ પંપાળતા કહ્યું, અરે પાગલ છોકરી, આમાં રડવાનું શું હોય? માંડ-માંડ તો મને આ ફોટા પાડતા આવડ્યું છે. મારો દીકરો ત્યાં એકલો પડી ગયો હતો, જો હું આટલું પણ ન કરું તો મારી મમતા લાજે બેટા. સંતાન ગમે ત્યાં હોય, માનું ધ્યાન તો એના ભાણા પર જ હોય ને.

આ સાંભળીને જાગૃતિએ લૂછ્યા આંસુ અને મક્કમતાથી બોલી, મમ્મી, હવેથી તારે એકલીએ આ ફોટા પાડવાની મથામણ કરવાની જરૂર નથી. કાલથી હું તને એકદમ સરસ અને ક્લિયર ફોટા પાડી આપીશ અને મનનને મોકલીશ. અને હા, રવિવારે આપણે મનનનું સૌથી ભાવતું ભોજન બનાવીશું જેથી એ ફોટો જોઈને રાજી-રાજી થઈ જાય. બંને નણંદ-ભોજાઈ અને મા-દીકરી વચ્ચેનો આ અદભુત પ્રેમ જોઈને આખું ઘર જાણે મમતાની સુગંધથી મહેકી ઉઠ્યું. જાગૃતિને સમજાયું કે સંબંધોમાં અને ખાસ કરીને માના પ્રેમમાં કોઈ કાયદા કે નિયમો નથી હોતા, ત્યાં બસ કેવળ નિઃસ્વાર્થ કરુણા હોય છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો.