મોંઘી હોટલનું ખાવાનું નકારતી માતા પર દીકરો ગુસ્સે થયો, સવારે માતાનો પીછો કરતાં જ ઓરડીમાં દ્રશ્ય જોઈને દીકરો સ્તબ્ધ થઈ ગયો જ્યારે...

રવિવારની સાંજ ઢળી ચૂકી હતી અને ઘરના ડાઈનિંગ ટેબલ પર શહેરની સૌથી મોંઘી હોટલના ભોજનના મોટા પાર્સલ ગોઠવાયેલા હતા.

તેમાંથી પનીરની શાહી સબ્જી, બટર નાન અને કેસરવાળા ગુલાબજાંબુની તીવ્ર અને લલચાવનારી સુગંધ આખા ઘરમાં પ્રસરી રહી હતી.

વિશાલ પોતાની પત્ની નીતા સાથે સોફા પર બેસીને ખુશખુશાલ ચહેરે હાથ ધોઈને જમવાની તૈયારી કરી રહ્યો હતો.

તેમની વૃદ્ધ માતા યશોદાબા રસોડામાંથી સ્ટીલની થાળીઓ, વાટકીઓ અને ચમચીઓ લાવીને ટેબલ પર વ્યવસ્થિત ગોઠવી રહ્યાં હતાં.

યશોદાબાના ચહેરા પર હંમેશની જેમ એક નિર્દોષ અને પ્રેમાળ સ્મિત હતું, પણ તેમની આંખોમાં એક અકળ ઉદાસી છુપાયેલી હતી.

'બા, આજે તો જુઓ હું તમારા માટે શું લાવ્યો છું!' વિશાલે ઉત્સાહથી એક મોટો ચમચો પનીરની ગ્રેવી યશોદાબાની થાળીમાં પીરસતાં કહ્યું.

'આ આખા શહેરની સૌથી પ્રખ્યાત હોટલનું શાહી પનીર અને કલાકંદ છે, તમે આંગળા ચાટતા રહી જશો.'

યશોદાબાએ થાળી તરફ જોયું અને તરત જ બંને હાથ જોડીને પોતાની થાળી સહેજ પાછળ ખેંચી લીધી.

'ના બેટા વિશાલ, આટલું બધું તેલ, ઘી અને મસાલાવાળું ખાવાનું મારાથી નહીં ખવાય,' યશોદાબાએ અત્યંત નમ્રતાથી કહ્યું.

'મારી ઉંમરે આવું ભારે ભોજન પચતું નથી, મારું પેટ ભારે થઈ જશે અને આખી રાત અજંપો રહેશે.'

'મેં રસોડામાં મારા માટે સાદી મગની દાળ અને બે સુકી રોટલી બનાવીને રાખી છે, હું એ જ શાંતિથી ખાઈ લઈશ.'

યશોદાબાના આ ઇનકારથી વિશાલના ચહેરા પરનો તમામ ઉત્સાહ એક ક્ષણમાં ગાયબ થઈ ગયો અને તેની ભ્રમરો ખેંચાઈ ગઈ.

'બા, તમે દર વખતે આવું જ નાટક કરો છો!' વિશાલે કંટાળીને ચમચો ટેબલ પર પછાડતાં કહ્યું.

'હું દર રવિવારે આટલા પ્રેમથી હજારો રૂપિયા ખર્ચીને તમારા માટે સારું ખાવાનું લાવું છું, અને તમે એને અડતા પણ નથી.'

'તમને અમારા પ્રેમની કોઈ કિંમત જ નથી? શું અમે તમને સાદું ખાવાનું ખવડાવવા માટે આટલી મહેનત કરીએ છીએ?'

નીતાએ પણ મોં બગાડીને વિશાલની વાતમાં સૂર પુરાવ્યો.

'સાચું કહું વિશાલ, તો બાને આપણી કોઈ ચીજ ક્યારેય પસંદ જ નથી આવતી. આપણે ગમે તેટલો ખર્ચો કરીએ તો પણ બા મોં જ બગાડે છે.'

યશોદાબા કંઈ બોલ્યાં નહીં, તેમણે ચૂપચાપ નીચી નજર કરી લીધી અને રસોડામાં જઈને પોતાની સાદી રોટલી ખાવા લાગ્યાં.

પરંતુ વિશાલે એક અત્યંત વિચિત્ર બાબત નોંધી જે તેણે છેલ્લા ઘણા મહિનાઓથી જોઈ હતી.

જ્યારે પણ ઘરમાં મોંઘું ભોજન આવતું, ત્યારે યશોદાબા પોતે ખાવાની ના પાડતાં, પણ તેમાંથી એક ચોક્કસ વસ્તુ ખૂબ કાળજીપૂર્વક અલગ તારવી લેતાં હતાં.

આજે પણ યશોદાબાએ પેકેટમાંથી કલાકંદના બે મોટા ટુકડા સિલ્વર ફોઈલમાં લપેટીને પોતાના પાલવમાં છુપાવી લીધા હતા.

ગયા અઠવાડિયે તેમણે કાજુ કતરીનો આખો નાનો ડબ્બો સંતાડ્યો હતો, અને એ પહેલાં મોંઘા ડ્રાયફ્રૂટ્સનું પેકેટ પોતાની પાસે રાખી લીધું હતું.

વિશાલના મનમાં ધીમે ધીમે શંકાનો કીડો સળવળવા લાગ્યો.

'બા પોતે ખાતાં નથી તો પછી આ મોંઘી મીઠાઈઓ અને ખાવાનું સંતાડીને ક્યાં મૂકે છે?' વિશાલે મનોમન વિચાર્યું.

'શું બા આ બધું પોતાના પિયરના સગાંઓને મોકલે છે? કે પછી ચોરીછૂપીથી બહાર કોઈને વેચી દે છે?'

વિશાલને લાગ્યું કે તેની માતા તેમની લાગણીઓ સાથે રમત રમી રહી છે અને પીઠ પાછળ કોઈ અજાણ્યો ખેલ કરી રહી છે.

બીજા દિવસે સોમવારે સવારે સાત વાગ્યે વિશાલે જોયું કે યશોદાબા પોતાના જૂના સુતરાઉ સાડલાનો છેડો કમરે બાંધીને ઘરની બહાર નીકળવાની તૈયારી કરી રહ્યાં હતાં.

તેમના હાથમાં કાપડની એક જૂની થેલી હતી, જેમાં પેલી સિલ્વર ફોઈલમાં લપેટેલી મીઠાઈઓ અને ખાવાના નાના ડબ્બાઓ ભરેલા હતા.

વિશાલે પોતાની ઓફિસે જવાનું મોડું કર્યું અને ચૂપચાપ પોતાની બાઇક લઈને માતાનો પીછો કરવાનું નક્કી કર્યું.

યશોદાબા સોસાયટીના નાકેથી ધીમા પગલે ચાલતાં ચાલતાં મુખ્ય માર્ગ તરફ ગયાં અને ત્યાંથી સિટી બસમાં બેસી ગયાં.

વિશાલ પણ પોતાની બાઇક પર બસની પાછળ પાછળ ચાલતો રહ્યો.

લગભગ અડધા કલાકની મુસાફરી પછી બસ શહેરના જૂના વિસ્તારમાં આવેલી સિવિલ હોસ્પિટલના મોટા દરવાજા પાસે ઊભી રહી.

યશોદાબા બસમાંથી નીચે ઊતર્યાં અને હોસ્પિટલના કેન્સર વોર્ડ તથા બાળરોગ વિભાગ તરફ આગળ વધ્યાં.

વિશાલને આશ્ચર્ય થયું કે બા હોસ્પિટલમાં કોને મળવા જઈ રહ્યાં છે, કારણ કે પરિવારમાં તો કોઈ બીમાર નહોતું.

યશોદાબા બાળરોગ વિભાગના જનરલ વોર્ડની અંદર દાખલ થયાં, જ્યાં ગરીબ પરિવારોના ગંભીર બીમાર બાળકો દાખલ હતાં.

વિશાલ પણ દબાયેલા પગલે વોર્ડના બારણા પાસે પહોંચ્યો અને કાચની બારીમાંથી અંદરનું દ્રશ્ય જોવા લાગ્યો.

વોર્ડના છેલ્લા બેડ પર એક સાત વર્ષનો અત્યંત સુકાઈ ગયેલો અને કમજોર બાળક સૂતો હતો, જેના માથા પર કેન્સરની કીમોથેરાપીના કારણે એક પણ વાળ નહોતો.

તેની બાજુમાં તેની ગરીબ અને લાચાર વિધવા માતા આંસુ લૂછતી બેઠી હતી.

જેવાં યશોદાબા ઓરડામાં દાખલ થયાં કે પેલા બીમાર બાળકના ફિક્કા ચહેરા પર અચાનક એક દિવ્ય ચમક અને સ્મિત આવી ગયું.

'દાદીમા આવ્યા! દાદીમા આવ્યા!' બાળકે પોતાના ક્ષીણ અવાજે હરખાઈને બૂમ પાડી.

યશોદાબા તરત જ પ્રેમથી આગળ વધ્યાં અને પેલા બાળકના માથા પર વહાલથી હાથ ફેરવીને તેને પોતાની છાતીએ લગાડી લીધો.

તેમણે પોતાની થેલીમાંથી પેલી સિલ્વર ફોઈલ ખોલી અને તાજો કલાકંદ કાઢીને પોતાના હાથે પેલા બાળકને ખવડાવવા લાગ્યાં.

બાળકે અત્યંત તૃપ્તિ અને આનંદથી એ મીઠાઈ ખાધી અને યશોદાબાની આંખોમાંથી પ્રેમના અશ્રુ વહી નીકળ્યાં.

'દાદીમા, આ મીઠાઈ કેટલી મીઠી છે! હોસ્પિટલની કડવી દવાઓ પછી આ ખાવાની બહુ મજા આવી,' બાળકે નિર્દોષતાથી કહ્યું.

તે બાળકની માતા હાથ જોડીને યશોદાબાના પગમાં પડી ગઈ અને ધ્રૂસકે ને ધ્રૂસકે રડવા લાગી.

'માજી, તમે દર અઠવાડિયે મારા આ અનાથ દીકરા માટે આટલી મોંઘી મીઠાઈઓ અને ફળો લાવો છો, તમારો આ ઉપકાર હું કેવી રીતે ચૂકવીશ?'

'મારા પતિના ગયા પછી મારી પાસે આને એક ટંકનું સારું ખાવાનું આપવાના પણ પૈસા નથી, અને તમે એના મોંમાં આટલું વહાલ પીરસો છો.'

યશોદાબાએ પેલી સ્ત્રીને ઊભી કરી અને ગળગળા અવાજે પોતાના ભૂતકાળનું રહસ્ય ખોલ્યું.

'બહેન, તું મને કોઈ ઉપકારનો ભાર ન આપ. આ તો મારું જૂનું દેવું છે જે હું ચૂકવી રહી છું,' યશોદાબાએ ધીમા અવાજે કહ્યું.

'પચીસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે મારો દીકરો વિશાલ આ બાળકની ઉંમરનો હતો, ત્યારે એને પણ આવી જ ગંભીર બીમારી થઈ હતી.'

'તે વખતે મારા પતિની નોકરી છૂટી ગઈ હતી અને અમારા ઘરમાં એક એક રૂપિયાના સાંસા હતા.'

'હોસ્પિટલના આ જ વોર્ડમાં મારા બાળકે સામેના બેડ પર કોઈ અમીર બાળકના હાથમાં મોંઘી મીઠાઈ જોઈને મારી પાસે હઠ કરી હતી.'

'મારી પાસે એ મીઠાઈ ખરીદવાના ચાર આના પણ નહોતા, અને મેં મારા ભૂખ્યા દીકરાને એક તમાચો મારીને ચૂપ કરી દીધો હતો.'

'તે રાત્રે મારો વિશાલ આંસુ ભરી આંખે ભૂખ્યો સૂઈ ગયો હતો, અને મેં ભગવાન સામે બેસીને આખી રાત રડીને પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી.'

'મેં પ્રભુને કહ્યું હતું કે હે ઈશ્વર, જો મારો દીકરો મોટો થઈને કમાતો થશે, તો જ્યાં સુધી મારા શરીરમાં પ્રાણ હશે ત્યાં સુધી હું કોઈ લાચાર બાળકના મોંમાં મીઠાશ આપ્યા વિના ક્યારેય મોંઘું ભોજન મારા ગળા નીચે નહીં ઉતારું.'

'આજે મારો દીકરો મોટો થઈ ગયો છે અને હજારો રૂપિયાનું ભોજન લાવે છે.'

'પણ જ્યારે હું એ મોંઘી વાનગીઓ જોઉં છું, ત્યારે મને આ હોસ્પિટલના વોર્ડમાં કડવી દવાઓ પીતાં અને મીઠાઈ માટે તરસતાં ભૂખ્યા બાળકો યાદ આવી જાય છે.'

'હું મારા દીકરાના પૈસા વેડફવા નથી માંગતી, એટલે હું મારા પોતાના ભાગની મીઠાઈ અને ભોજન બચાવીને અહીં લઈ આવું છું.'

'મારા આ દીકરાના ચહેરા પરનું આ હાસ્ય જોઈને મારું પેટ અને મારો આત્મા બંને ધરાઈ જાય છે.'

બારી બહાર ઊભેલા વિશાલના કાનમાં જ્યારે માતાના આ પવિત્ર શબ્દો પડ્યા, ત્યારે તેના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ.

તેનું આખું અસ્તિત્વ શરમ અને પશ્ચાત્તાપના ઊંડા સમંદરમાં ડૂબી ગયું.

તેના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા અને તેની આંખોમાંથી આંસુઓની અવિરત ધાર વહેવા લાગી.

તે પોતાના મનમાં બોલેલા કડવા વેણ યાદ કરીને ધ્રૂજી ઊઠ્યો: 'તમે નાટક કરો છો... તમને અમારા પ્રેમની કિંમત નથી... કંજૂસ છો... worldview...'

વિશાલને પોતાની જાત પર એટલી હદે ધિક્કાર થયો કે તે પોતાની નજરો મિલાવી શકતો નહોતો.

જે માતા પોતાની મમતા અને ત્યાગથી અજાણ્યા લાચાર બાળકોની જિંદગીમાં મીઠાશ ભરી રહી હતી, એ માતાને તે સ્વાર્થી અને નાટકબાજ સમજી બેઠો હતો!

વિશાલ હવે પોતાની જાતને રોકી ન શક્યો, તે ધ્રૂજતા પગલે વોર્ડની અંદર દોડી ગયો.

તેણે સીધા જ યશોદાબાના બંને ચરણો પકડી લીધા અને પોતાનું માથું માતાના પગ પર પછાડીને પોક મૂકીને રડી પડ્યો.

'બા... મને માફ કરી દો! હું બહુ મોટો અંધ અને નાલાયક દીકરો છું!' વિશાલ ધ્રૂસકે ને ધ્રૂસકે બોલવા લાગ્યો.

'મેં તમારી મમતા અને તમારા મહાન તપને ઓળખ્યા વિના તમારા પર કેટલા ગંદા આક્ષેપો કર્યા!'

યશોદાબા અચાનક વિશાલને સામે જોઈને સ્તબ્ધ થઈ ગયાં, તેમણે ધ્રૂજતા હાથે દીકરાને ઊભો કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો.

'વિશાલ બેટા! તું અહીં ક્યાંથી? તું રડ કેમ છે?' માતા ગભરાઈ ગયાં.

વિશાલે ઊભા થઈને માતાને પોતાની છાતી સરસા વળગાડી લીધા અને રડતાં રડતાં કહ્યું.

'બા, તમે મને તમાચો કેમ ન માર્યો? હું પૈસાના અહંકારમાં આંધળો થઈ ગયો હતો.'

'આજથી આ હોસ્પિટલના તમામ બીમાર બાળકોની દવા અને સારા ભોજનનો તમામ ખર્ચો હું ઉપાડીશ.'

'તમારે હવે ક્યારેય તમારા ભાગનું ખાવાનું છોડવું નહીં પડે, આપણે બંને સાથે મળીને આ તમામ બાળકોના ચહેરા પર ખુશી લાવીશું.'

યશોદાબાની આંખોમાંથી પણ વાત્સલ્ય અને ગર્વના આંસુ છલકાઈ આવ્યા અને તેમણે દીકરાના માથા પર પોતાના બંને આશીર્વાદભર્યા હાથ મૂકી દીધા.

વોર્ડમાં હાજર તમામ દર્દીઓ અને સ્ટાફની આંખો આ પવિત્ર દ્રશ્ય જોઈને ભીની થઈ ગઈ હતી.

ઘરે પાછા ફરીને વિશાલે નીતાને આખી હકીકત કહી ત્યારે નીતા પણ શરમથી લાલ થઈ ગઈ અને તેણે સાસુમાના ચરણ સ્પર્શીને માફી માંગી.

પરિવારમાં ખોટા અહંકારનો અંત આવ્યો હતો અને નિઃસ્વાર્થ સેવાની સાચી જ્યોત પ્રગટી ચૂકી હતી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.