મંદિરના પગથિયે ફૂલ વેચતી ગરીબ છોકરી સામે કરોડપતિ શેઠે અચાનક ગાડી રોકીને...
રાધાએ ભીના હાથે ગુલાબની પાંખડીઓ પકડી અને સોય-દોરો ઝડપથી ચલાવવા લાગી. હાથમાં વાગેલા કાંટાનું દર્દ સહન કરીને પણ તે સુંદર ગજરો ગૂંથી રહી હતી. બાજુની દુકાનમાંથી ફૂલના મોટા વેપારી દિનેશનો કર્કશ અવાજ આવ્યો કે એય રાધા, મારી દુકાન આગળથી તારી ટોકરી હટાવી લે. અહીં મોટા મોટા અમીર ગ્રાહકો આવે છે અને તારા જેવા ગરીબ લોકો અહીં ઊભા રહે તે મને પસંદ નથી.
રાધાએ ચૂપચાપ પોતાની વાંસની જૂની ટોકરી ઊંચકી લીધી અને મંદિરના છેલ્લા પગથિયે જઈને બેસી ગઈ. તેની આંખોમાં આંસુ હતા પણ ચહેરા પર ગજબની ખુમારી હતી. રાધાના પિતા હસમુખ વર્ષોથી આ મંદિર બહાર ફૂલ વેચતા હતા અને હવે લકવાના કારણે ખાટલામાં હતા. રાધા સવારે ચાર વાગ્યે જાગીને ફૂલ બજારમાંથી વધેલા ફૂલો લાવીને અદ્ભુત હાર અને ગજરા બનાવતી હતી.
રાધાનો નાનો ભાઈ કાનજી દોડતો આવ્યો અને બોલ્યો કે દીદી, આજે બાપુની દવાનો છેલ્લો દિવસ છે. જો આજે સાંજ સુધીમાં ત્રણસો રૂપિયા નહીં થાય તો મેડિકલવાળા કાકા દવા આપવાની ના પાડે છે. રાધાએ ભાઈના માથા પર હાથ ફેરવીને કહ્યું કે તું ચિંતા ન કર કાનજી. આજે શ્રાવણ સોમવાર છે એટલે ભોળાનાથના આશીર્વાદથી આપણા બધા હાર વેચાઈ જશે અને બાપુની દવા આવી જશે.
રાધાએ સફેદ મોગરા, લાલ ગુલાબ અને પીળા ગલગોટાના ફૂલો ભેગા કરીને એક અનોખી ડિઝાઈન બનાવવાનું શરૂ કર્યું. તે ફૂલોના રંગોને એવી રીતે મેળવતી હતી કે જાણે કુદરતી રંગોળી બની જતી હોય. દરેક ફૂલને દોરામાં પરોવતી વખતે તે મનમાં શ્રદ્ધાથી ઈશ્વરનું સ્મરણ કરતી હતી. મંદિરના પગથિયે બેઠેલા અન્ય દર્શનાર્થીઓ પણ તેની આ સુંદર કળા જોઈને આશ્ચર્ય પામતા હતા.
દિનેશ પોતાની દુકાનમાંથી રાધા તરફ જોઈને મોં મચકોડતો હતો. દિનેશે પોતાના નોકર રમેશને કહ્યું કે આ છોકરી રોજ અહીં આવીને આપણો ગ્રાહક તોડવાની કોશિશ કરે છે. પણ એને ખબર નથી કે ગરીબના હાથના ફૂલ કોઈ મોટા માણસો ખરીદતા નથી. રમેશે કહ્યું કે માલિક, એ ભલે ગરીબ રહી પણ એના હાથમાં ગજબની સફાઈ અને આવડત છે.
બપોરે બરાબર બાર વાગ્યે મંદિરના મુખ્ય દરવાજે એક ચમકતી સફેદ લક્ઝરી ગાડી આવીને ઊભી રહી. ગાડીમાંથી શહેરના સૌથી મોટા ઉદ્યોગપતિ અને જાણીતા ઈવેન્ટ ઓર્ગેનાઈઝર વિરેન પોતાના પરિવાર સાથે નીચે ઊતર્યા. વિરેનના દીકરાના લગ્ન આવતા મહિને શહેરના સૌથી મોટા રિસોર્ટમાં યોજાવાના હતા. તેઓ ભગવાનના આશીર્વાદ લેવા અને લગ્નની પહેલી કંકોત્રી ચડાવવા મંદિરે આવ્યા હતા.
દિનેશ પોતાની મોટી દુકાનમાંથી મોંઘા મોંઘા ઓર્કિડ અને વિદેશી ફૂલોના હાર લઈને વિરેન તરફ દોડ્યો. દિનેશે હાથ જોડીને કહ્યું કે આવો શેઠ સાહેબ, મારી દુકાનેથી સૌથી કિંમતી હાર લઈ જાઓ. તમારા જેવા કરોડપતિ માણસ માટે મેં ખાસ વિદેશથી તાજા ફૂલો મંગાવ્યા છે. વિરેને એ હાર જોયા પણ તેમના ચહેરા પર કોઈ ખાસ પ્રભાવ કે ઉત્સાહ ન દેખાયો.
વિરેન જ્યારે મંદિરના પગથિયાં ચડતા હતા ત્યારે તેમની નજર અચાનક ખૂણામાં બેઠેલી રાધા પર પડી. રાધા વાંસની ટોકરી પાસે બેસીને મોગરા અને ગુલાબમાંથી એક વિશિષ્ટ શૈલીનો મોટો મુગટ અને માળા ગૂંથી રહી હતી. એ માળામાં ફૂલોની ગોઠવણી એટલી સચોટ અને કલાત્મક હતી કે કોઈ મોટા કલાકારની પેઇન્ટિંગ જેવી લાગતી હતી. વિરેનના પગ ત્યાં જ અટકી ગયા.
વિરેન ધીમા પગલે રાધા પાસે આવ્યા અને નીચે નમીને પૂછ્યું કે બેટા, આ હાર તેં પોતે બનાવ્યો છે. રાધાએ ગભરાઈને માથું ઊંચું કર્યું અને ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું કે હા સાહેબ, મેં મારી જાતે બનાવ્યો છે. જો તમને ન ગમ્યો હોય તો હું અહીંથી મારી ટોકરી લઈને જતી રહું છું. વિરેને સ્મિત આપીને કહ્યું કે ના બેટા, મેં આખી દુનિયામાં મોટા મોટા ફ્લોરિસ્ટ જોયા છે પણ આવી કુદરતી અને દિલથી બનાવેલી કળા મેં ક્યાંય નથી જોઈ.
વિરેનની પત્ની સરલા પણ આગળ આવી અને એ માળા પોતાના હાથમાં લીધી. સરલાએ આશ્ચર્યથી કહ્યું કે આમાં કોઈ કૃત્રિમ વાયર કે પ્લાસ્ટિક નથી વાપર્યું, માત્ર સાદા સુતરાઉ દોરાથી આટલી મજબૂત અને નાજુક ગૂંથણી કરી છે. વિરેને પોતાના ખિસ્સામાંથી બે હજાર રૂપિયા કાઢીને રાધાના હાથમાં મૂક્યા અને એ માળા ખરીદી લીધી. રાધાએ કહ્યું કે સાહેબ, આના માત્ર પચાસ રૂપિયા થાય છે, હું મહેનત વગરના આટલા બધા પૈસા નહીં લઉં.
વિરેને રાધાના સ્વાભિમાનની પ્રશંસા કરતા કહ્યું કે આ પૈસા ફૂલના નથી પણ તારી અંદર છુપાયેલી અદ્ભુત કળાના છે. વિરેને પોતાના કોટના ખિસ્સામાંથી એક સોનેરી વિઝિટિંગ કાર્ડ કાઢીને રાધાને આપ્યું. તેમણે કહ્યું કે આવતા અઠવાડિયે મારા દીકરાના લગ્ન છે અને દેશ-વિદેશથી હજારો મહેમાનો આવવાના છે. જો તું આખા મંડપ અને સ્ટેજનું ફ્લોરલ ડેકોરેશન સંભાળી શકે તો મને બહુ આનંદ થશે.
બાજુમાં ઊભેલો વેપારી દિનેશ આ સાંભળીને અદેખાઈથી બળી ગયો. દિનેશે વચ્ચે આવીને કહ્યું કે સાહેબ, આ રસ્તા પર બેસતી છોકરી શું મોટો પ્રસંગ સંભાળશે. તેને તો મોટા હોટલોના નિયમોની પણ ખબર નથી હોતી. તમે મને કોન્ટ્રાક્ટ આપો, મારી પાસે પચાસ કારીગરોની મોટી ટીમ છે. વિરેને દિનેશ સામે કડક નજરે જોયું અને કહ્યું કે તમારી પાસે માત્ર વેપાર છે પણ આ દીકરી પાસે સાચી કળા અને સંસ્કાર છે.
વિરેને રાધાને કહ્યું કે બેટા, કાલે સવારે મારી ઓફિસે આવી જજે અને જરૂરી એડવાન્સ રકમ લઈ જજે. રાધા ઘરે પહોંચી ત્યારે તેના ચહેરા પર નવી આશા અને ખુશીની ચમક હતી. તેણે બીમાર પિતા હસમુખના હાથમાં દવા અને વિરેનનું કાર્ડ મૂક્યું. હસમુખે આંસુ ભરેલી આંખોએ કહ્યું કે બેટા, તારી દાદી પણ ગામડામાં આવી જ અનોખી માળાઓ બનાવતી હતી. તારા હાથમાં ઈશ્વરની કૃપા છે, પણ આટલા મોટા શેઠિયાઓનો મોટો પ્રોજેક્ટ તું એકલી કેવી રીતે પૂરો કરી શકીશ.
રાધાએ કહ્યું કે બાપુ, તમે ચિંતા ન કરો, આપણી સાથે આપણા મહોલ્લાની તમામ બહેનો છે. રાધાએ પોતાના મહોલ્લાની તમામ ગરીબ, વિધવા અને જરૂરિયાતમંદ મહિલાઓને ભેગી કરી. રાધાએ કહ્યું કે બહેનો, આપણી પાસે મહેનત કરવાની તાકાત અને આવડત છે. જો આપણે બધા ભેગા મળીને દિવસ-રાત ઈમાનદારીથી કામ કરીશું તો આપણું ભાગ્ય બદલાઈ જશે. રાધાએ બધી મહિલાઓને ફૂલોની નાજુક ગૂંથણી અને પરંપરાગત તોરણ બનાવવાની તાલીમ આપવાનું શરૂ કર્યું.
બીજા દિવસે રાધા વિરેનની મોટી ઓફિસે પહોંચી. વિરેને તેને પાંચ લાખ રૂપિયાનો એડવાન્સ ચેક આપ્યો અને કહ્યું કે તારે જે પ્રકારના દેશી અને વિદેશી ફૂલો જોઈતા હોય તે મંગાવી લેજે. રાધાએ સીધા ખેડૂતોનો સંપર્ક કર્યો અને વચેટિયા વગર સીધા ખેતરોમાંથી તાજા ફૂલો ખરીદવાનું નક્કી કર્યું. ખેડૂતો પણ રાધાની આ પહેલથી ખુશ થઈ ગયા કારણ કે તેમને પૂરો ભાવ મળતો હતો.
લગ્નના ત્રણ દિવસ પહેલાં શહેરના સૌથી મોટા ફાઈવ સ્ટાર રિસોર્ટમાં રાધા પોતાની મહિલા ટીમ સાથે પહોંચી ગઈ. ત્યાં મોટા મોટા મોર્ડન ડેકોરેટર્સ પણ બીજા કામ માટે હાજર હતા. તેઓ રાધા અને તેની સાદી સાડી પહેરેલી મહિલાઓની મજાક ઉડાવતા હતા. તેઓ કહેતા હતા કે આ ગામડાની બહેનો આ આધુનિક પેલેસને શું શણગારી શકશે. પણ રાધાએ કોઈની વાત પર ધ્યાન ન આપ્યું અને સતત અડતાલીસ કલાક સુધી અથાક પરિશ્રમ કર્યો.
રાધાએ આખા લગ્ન મંડપને દેશી ગુલાબ, મોગરા, ચંપા, કેવડો અને કમળના ફૂલોથી એવો શણગાર્યો કે આખો પરિસર અદ્ભુત સુગંધથી મહેકી ઊઠ્યો. તેણે સ્ટેજ પર ભગવાન કૃષ્ણ અને રાધાની ફૂલોમાંથી જીવંત લાગતી ભવ્ય કલાકૃતિઓ બનાવી. મંડપની છત પરથી લટકતા ફૂલોના ઝુમ્મર જોઈને એવું લાગતું હતું કે જાણે સાક્ષાત સ્વર્ગ ધરતી પર ઉતરી આવ્યું હોય. દરેક પ્રવેશદ્વાર પર પારંપરિક ગુજરાતી સંસ્કૃતિની ઝાંખી કરાવતા તોરણો શોભતા હતા.
સાંજે જ્યારે દેશ-વિદેશના મહેમાનો, ફિલ્મ જગતના સિતારાઓ અને મોટા ઉદ્યોગપતિઓ રિસોર્ટમાં આવ્યા ત્યારે સૌ કોઈ મંડપ જોઈને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા. બોલિવૂડના જાણીતા નિર્માતા અને વિદેશી રાજદૂતો પણ આ ડેકોરેશનના ફોટા પોતાના મોબાઈલમાં પાડવા લાગ્યા. દરેક વ્યક્તિ પૂછી રહી હતી કે આ આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાનું અદ્ભુત ડેકોરેશન કઈ મોટી કંપનીએ કર્યું છે. આખા લગ્ન પ્રસંગમાં માત્ર ફૂલોની સુંદરતા અને સુગંધની જ ચર્ચા થતી હતી.
વિરેને સ્ટેજ પર આવીને માઈક હાથમાં લીધું અને સંગીત બંધ કરાવ્યું. તેમણે આખા હોલ સમક્ષ જાહેરાત કરી કે આ અદ્ભુત કળા કોઈ મોટી વિદેશી કંપનીની નથી પણ આપણા શહેરના મંદિર બહાર બેસતી એક સામાન્ય ગરીબ દીકરી રાધા અને તેની ટીમે બનાવી છે. વિરેને રાધા અને તેની સાથે આવેલી તમામ મહિલાઓને સ્ટેજ પર બોલાવી. રાધા સાદા કપડાંમાં સ્ટેજ પર આવી ત્યારે હજારો પ્રતિષ્ઠિત મહેમાનોએ ઊભા થઈને તાળીઓના ગડગડાટથી તેનું સન્માન કર્યું.
વિરેને તે જ ક્ષણે રાધાને પચીસ લાખ રૂપિયાનો મોટો ચેક અને તેમની રાષ્ટ્રીય કંપનીના કાયમી ચીફ ડિઝાઈનર તરીકેનો નિમણૂક પત્ર એનાયત કર્યો. સાથે સાથે સમારંભમાં હાજર રહેલા મોટા મોટા ઉદ્યોગપતિઓએ પોતાના ઘરના આગામી શુભ પ્રસંગો માટે રાધાને લાખો રૂપિયાના એડવાન્સ બુકિંગના ઓર્ડર આપી દીધા. રાધાની આંખોમાંથી ખુશી અને આભારના આંસુ વહી નીકળ્યા. તેની સાથે આવેલી તમામ ગરીબ બહેનોના ચહેરા ગર્વથી ચમકી ઊઠ્યા.
બીજા દિવસે સવારે તમામ અખબારો અને ટીવી ન્યૂઝ ચેનલોમાં રાધાની પ્રતિભા અને સફળતાના સમાચારો છવાઈ ગયા. જે વેપારી દિનેશ તેને મંદિરના પગથિયેથી કાઢી મૂકતો હતો, તે આજે હાથમાં મોટો હાર અને મીઠાઈનો ડબ્બો લઈને રાધાના ઝૂંપડે માફી માંગવા આવ્યો. દિનેશે હાથ જોડીને કહ્યું કે બેટા, મેં તારી ગરીબી જોઈ પણ તારી અંદર રહેલા મહાન કલાકારને ન ઓળખ્યો, મને મારા વર્તન માટે માફ કરી દે.
રાધાએ દિનેશને નમ્રતાથી માફ કરતા કહ્યું કે કાકા, ગરીબી માણસની પરિસ્થિતિ હોઈ શકે પણ તેની આવડત અને ઈમાનદારી કોઈ છીનવી શકતું નથી. સાચી મહેનત અને કળાને ઈશ્વર ક્યારેય અંધારામાં રહેવા દેતો નથી. રાધાએ મળેલી રકમમાંથી પોતાના પિતાની ઉત્તમ હોસ્પિટલમાં સંપૂર્ણ સારવાર કરાવી અને ગામની ગરીબ દીકરીઓ માટે એક વિશાળ ફ્લોરલ આર્ટ તાલીમ કેન્દ્ર શરૂ કર્યું. એક સામાન્ય ફૂલવાળી છોકરી પોતાની અજોડ પ્રતિભા, પરિશ્રમ અને સંસ્કારના બળે સમગ્ર રાજ્યમાં ગૌરવશાળી ઉદ્યોગસાહસિક બની ગઈ હતી.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.