માતા રોજ પોતાના રોટલામાંથી અડધો રોટલો અનાથ બાળકને આપી દેતી તો વહુ કાયમ ઝઘડો કરતી, વર્ષો પછી એ જ બાળક ઘરમાં આવ્યો ત્યારે...
ગામડાના એક નાના ફળિયામાં આવેલું જૂનું મકાન અને તેના આંગણામાં ચાલતી ચાસણી જેવી મીઠી પણ કડવાશથી ભરેલી બોલાચાલી રોજનો નિયમ બની ગઈ હતી. સવાર પડે અને રસોડામાંથી થાળી-વાસણનો અવાજ આવે એટલે આજુબાજુના પાડોશીઓ પણ સમજી જતા કે ઘરમાં સાસુ અને વહુ વચ્ચે ઝઘડો શરૂ થઈ ગયો છે. આ ઘર હતું શાંતિબેનનું. શાંતિબેન ઉંમરના એવા પડાવ પર હતા જ્યાં શરીરમાં શક્તિ ઘટી ગઈ હતી પણ હૃદયમાં દયા અને કરુણાનો સાગર છલકાતો હતો. તેમનો એકનો એક દીકરો રમેશ ખેતીકામ કરતો અને તેની પત્ની સવિતા ઘરમાં ગૃહિણી તરીકે કામ કરતી હતી.
ઘરમાં આર્થિક પરિસ્થિતિ બહુ સારી નહોતી. ખેતીમાંથી માંડ માંડ ઘરનું ગુજરાન ચાલતું હતું. આ જ કારણે વહુ સવિતા કાયમ પૈસાની ખેંચ અને મોંઘવારીને લઈને ચિંતામાં રહેતી હતી. પણ શાંતિબેનનો એક નિત્યક્રમ હતો. તેઓ રોજ બપોરે જ્યારે જમવા બેસતા, ત્યારે પોતાની થાળીમાંથી અડધો રોટલો અને થોડું શાક અલગ કાઢીને ફળિયાના દરવાજે ઊભા રહેતા એક નાનકડા બાળકને આપી દેતા. આ બાળકનું નામ રોહન હતું. રોહનના માતા-પિતા બાળપણમાં જ એક અકસ્માતમાં ગુજરી ગયા હતા અને ગામમાં તેનો કોઈ જ આધાર નહોતો. તે આજુબાજુના ઘરોમાંથી મળતા એંઠવાડ કે દયા પર જીવતો હતો.
શાંતિબેનને જ્યારે પણ રોહન દેખાતો ત્યારે તેમની આંખોમાં વાત્સલ્ય ઉભરાઈ આવતું. તેઓ રોહનને પ્રેમથી પાસે બોલાવતા, તેના માથે હાથ ફેરવતા અને પોતાની થાળીમાંથી ગરમ અડધો રોટલો તેના હાથમાં મૂકી દેતા. રોહન પણ બહુ જ સંસ્કારી અને નમ્ર છોકરો હતો. તે બાના હાથનો રોટલો બંને હાથે સ્વીકારીને તેમના ચરણ સ્પર્શ કરતો અને આંખોમાં કૃતજ્ઞતા સાથે રોટલો ખાતો. શાંતિબેન કાયમ તેને કહેતા કે "બેટા, તું ભણજે અને મોટો માણસ બનજે, ભગવાન તારું ભલું કરશે."
પણ વહુ સવિતાને આ દાનધર્મ જરાય પસંદ નહોતો. સવિતા જ્યારે પણ સાસુ શાંતિબેનને અડધો રોટલો પેલા અનાથ બાળકને આપતા જોતી ત્યારે તેનો પિત્તો જતો રહેતો. તે મોટેથી બોલવા લાગતી કે "ઘરમાં ધાનનો દાણો માંડ ભેગો થાય છે, આપણે પોતે અડધા પેટે ઊંઘીએ છીએ અને બાને બહાર દાનવીર બનવાનો શૌખ છે! આ રોજ રોજ અનાથ ભિખારીને ઘરે બોલાવીને રોટલા આપવાનું બંધ કરો. આપણું ઘર કોઈ અન્નક્ષેત્ર નથી ચાલતું!"
શાંતિબેન વહુના કડવા વેણ સાંભળીને કાયમ શાંત રહેતા. તેઓ સવિતાને પ્રેમથી સમજાવવાનો પ્રયાસ કરતા કે "વહુ, રોટલો આપવાથી આપણું અન્ન ખૂટી નથી જવાનું. આ અનાથ બાળકના પેટનો ખાડો પૂરવો એ આપણી ફરજ છે. ભગવાન આપણને જે આપે છે તેમાંથી થોડો ભાગ જરૂરિયાતમંદને આપવો જોઈએ. આ અડધો રોટલો કોઈનું ભવિષ્ય બદલી શકે છે." પણ સવિતા સાસુની એક પણ વાત સાંભળવા તૈયાર નહોતી. તે રોજ સાંજે પોતાના પતિ રમેશને પણ સાસુ વિરુદ્ધ ભડકાવતી હતી.
રમેશ શાંત સ્વભાવનો માણસ હતો, તેથી તે માતા અને પત્ની વચ્ચે શાંતિ જાળવવાનો પ્રયાસ કરતો. તે પત્ની સવિતાને કહેતો કે "સવિતા, બા પોતાની થાળીમાંથી જ અડધો રોટલો આપે છે, તારી પાસે અલગથી બનાવીને માંગતા નથી. તો પછી તું શા માટે આટલો ગુસ્સો કરે છે?" પણ સવિતાનું મન સાવ કઠોર બની ગયું હતું. તે અનાથ બાળક રોહનને જોતાં જ મોઢું બગાડતી અને અવારનવાર તેને ધિક્કારીને ભગાડી મૂકતી હતી.
જોતજોતામાં સમય વીતતો ગયો. એક શિયાળાની રાત્રે શાંતિબેનની તબિયત અચાનક બહુ ખરાબ થઈ ગઈ. ઉંમરના હિસાબે તેમનું શરીર સાથ આપતું નહોતું. દવાખાને લઈ જવામાં આવ્યા પણ ડૉક્ટરો તેમને બચાવી ન શક્યા. શાંતિબેને પોતાની અંતિમ ક્ષણોમાં પણ નાના રોહનના માથે હાથ મૂકીને તેને આશીર્વાદ આપ્યા હતા. શાંતિબેનના અવસાન પછી ઘરમાં શાંતિ છવાઈ ગઈ. સવિતાને લાગ્યું કે હવે ઘરમાંથી રોટલાનો બગાડ બંધ થઈ જશે. રોહન પણ બાના ગયા પછી ગામમાંથી ગાયબ થઈ ગયો હતો. ગામના લોકોને લાગ્યું કે તે કોઈ બીજા શહેરમાં મજૂરી કરવા જતો રહ્યો હશે.
વર્ષો વીતતા ગયા. લગભગ પંદર વર્ષનો લાંબો સમય પસાર થઈ ગયો. સમયની સાથે ઘરમાં ઘણી પરિસ્થિતિઓ બદલાઈ ગઈ હતી. રમેશ અને સવિતાનો દીકરો હવે મોટો થઈ રહ્યો હતો, પણ ખેતીમાં સતત નુકસાનના કારણે તેમની આર્થિક સ્થિતિ બહુ કંગાળ થઈ ગઈ હતી. કમાણી ઘટી ગઈ હતી અને દેવું વધી ગયું હતું. એવામાં ગામમાં જમીનના ભાવ અચાનક આસમાને પહોંચી ગયા. શહેરમાંથી મોટા ઉદ્યોગપતિઓ અને જમીન માફિયાઓની નજર આ નાના ગામડાની ખેતીની જમીન પર પડી.
ગામડાના એક બળવાન અને ગુનાહિત ઈતિહાસ ધરાવતા જમીન માફિયા વિક્રમ અને તેના ગુંડાઓએ ગામના ગરીબ ખેડૂતોની જમીનો પચાવી પાડવાનું કામ શરૂ કર્યું. વિક્રમની નજર રમેશના ખેતર અને તેના ઘર પર પડી. રમેશનું ખેતર મુખ્ય રસ્તા પર હોવાથી તેની કિંમત બહુ વધારે હતી. વિક્રમે રમેશને નજીવી કિંમતે ખેતર વેચી દેવા માટે ધમકી આપી. પણ રમેશે પોતાની બાપદાદાની જમીન વેચવાની સ્પષ્ટ ના પાડી દીધી.
રમેશની ના સાંભળીને જમીન માફિયા વિક્રમ ક્રોધે ભરાયો. તેણે પોતાના ગુંડાઓને મોકલીને રમેશના ખેતરમાં ઊભો પાક સળગાવી દીધો અને રમેશને ઢોર માર માર્યો. રમેશ લોહીલુહાણ હાલતમાં ઘરે આવ્યો. સવિતા અને તેનો પરિવાર ભયના ઓથાર હેઠળ જીવવા લાગ્યા. તેમણે સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, પણ જમીન માફિયાની પહોંચ ઉપર સુધી હોવાના કારણે પોલીસે પણ કોઈ પગલાં ન લીધા. સવિતા રોજ રાત્રે ડરના કારણે ઊંઘી શકતી નહોતી.
એક દિવસ બપોરના સમયે વિક્રમ પોતાના દસ-બાર હથિયારધારી ગુંડાઓ સાથે રમેશના ઘર આગળ આવી પહોંચ્યો. તેણે ઘરનો દરવાજો લાત મારીને તોડી નાખ્યો અને અંદર ઘૂસી ગયો. વિક્રમે રમેશનું ગળું પકડીને જમીન પર પટકી દીધો અને બળજબરીથી જમીનના કાગળો પર અંગૂઠો લગાવવા માટે રમેશ પર પિસ્તોલ તાકી દીધી. સવિતા અને તેનો દીકરો હાથ જોડીને રડવા લાગ્યા અને ભીખ માંગવા લાગ્યા કે "અમારા પર દયા કરો, અમારી જમીન ન છીનવો!" પણ ગુંડાઓ અટ્ટહાસ્ય કરી રહ્યા હતા.
બરાબર એ જ ક્ષણે, ઘરની બહાર સાયરનનો જોરદાર અવાજ ગૂંજવા લાગ્યો. એક પછી એક પાંચ સરકારી પોલિસ ગાડીઓ અને લાલ બત્તી વાળી આઈપીએસ ઓફિસરની ગાડી રમેશના આંગણામાં આવીને ઊભી રહી ગઈ. ગાડીમાંથી કડક ખાખી વર્દી પહેરેલા અને ચહેરા પર ગંભીરતા ધરાવતા એક યુવાન આઈપીએસ ઓફિસર બહાર આવ્યા. તેમની સાથે ભારે પોલીસ કાફલો હતો. કમાન્ડિંગ ઓફિસરે ઘરમાં પ્રવેશ કરતા જ આદેશ આપ્યો, "તમામ ગુંડાઓ પોતાના હથિયાર નીચે ફેંકી દો, નહિતર ગોળી મારી દેવામાં આવશે!"
પોલીસ કાફલાને જોઈને જમીન માફિયા વિક્રમ અને તેના ગુંડાઓના હાથમાંથી હથિયારો નીચે પડી ગયા. પોલીસે ક્ષણવારમાં જ વિક્રમ અને તેના તમામ ગુંડાઓને કસ્ટડીમાં લઈ લીધા અને ગાડીમાં પૂરી દીધા. રમેશ અને સવિતા આશ્ચર્યથી આ બધું જોઈ રહ્યા હતા. તેમને સમજાતું નહોતું કે આટલો મોટો પોલીસ અધિકારી તેમની મદદ માટે અચાનક ક્યાંથી આવી પહોંચ્યો.
ગુંડાઓને પકડ્યા પછી, તે યુવાન આઈપીએસ ઓફિસર શાંતિથી રમેશ અને સવિતા તરફ આગળ વધ્યા. તેમણે પોતાની કેપ ઉતારી અને નમ્રતાથી રમેશના પગે લાગ્યા. આઈપીએસ ઓફિસરે કહ્યું, "રમેશભાઈ, ઓળખ્યો મને? હું આ જ ફળિયામાં ભૂખ્યો ભટકતો નાનો અનાથ રોહન છું." આ સાંભળતા જ રમેશ અને સવિતાના પગ નીચેથી જમીન ખસી ગઈ. તેમની આંખો આશ્ચર્યથી પહોળી થઈ ગઈ.
આઈપીએસ રોહને ભીની આંખોથી કહ્યું, "રમેશભાઈ, જ્યારે મારા માતા-પિતા ગુજરી ગયા અને આ આખું ગામ મને ધિક્કારતું હતું, ત્યારે આ ઘરમાં રહેતા શાંતિ બા જ એકમાત્ર એવા વ્યક્તિ હતા જેમણે મને માણસ ગણ્યો હતો. બા રોજ પોતાની થાળીમાંથી અડધો રોટલો મને આપતા હતા. એ અડધો રોટલો માત્ર મારી ભૂખ નહોતો સંતોષતો, પણ મારામાં જીવવાની અને આગળ વધવાની આશા જગાડતો હતો. બા કાયમ મને કહેતા હતા કે 'બેટા, ભણીગણીને મોટો માણસ બનજે.' "
રોહને આગળ ઉમેર્યું, "બાના ગયા પછી મેં રાત-દિવસ મજૂરી કરીને ભણવાનું ચાલુ રાખ્યું. બાના આશીર્વાદ અને તેમના એ અડધા રોટલાની શક્તિથી જ હું આજે આઈપીએસ બન્યો છું. મને સમાચાર મળ્યા કે જમીન માફિયાઓ શાંતિ બાના પરિવારને ત્રાસ આપી રહ્યા છે, એટલે હું તરત જ મારી ટીમ લઈને તમારી રક્ષણ કરવા માટે અહીં આવી પહોંચ્યો. આ ઘર અને આ જમીન પર કોઈ ગુંડો આંગળી પણ નહીં ચિંધી શકે."
આઈપીએસ રોહનના આ શબ્દો સાંભળીને વહુ સવિતાના હાથમાંથી ધ્રૂજારી છૂટી ગઈ. તેની આંખોમાંથી પસ્તાવાના અશ્રુઓની અવિરત ધારા વહેવા લાગી. તેને યાદ આવ્યું કે કેવી રીતે તે દરરોજ સાસુ શાંતિબેન સાથે અડધા રોટલા માટે ઝઘડો કરતી હતી, કેવી રીતે તે નાના રોહનને ધિક્કારીને ભગાડી મૂકતી હતી. જે રોટલાના ટુકડાને તે ગરીબી અને બગાડ ગણતી હતી, તે જ અડધા રોટલાએ આજે એક અનાથ બાળકને આઈપીએસ બનાવી દીધો હતો અને તેના જ પરિવારના પ્રાણ અને આબરૂ બચાવ્યા હતા.
સવિતા પસ્તાવાની આગમાં બળતી રોહનના પગમાં પડી ગઈ અને ચોધાર આંસુએ રડતા બોલી, "બેટા રોહન, મને માફ કરી દે! હું બહુ જ સ્વાર્થી અને કઠોર મનની હતી. હું તારા બાના દાનધર્મને સમજી ન શકી અને રોજ ઝઘડા કરતી રહી. આજે જો તારા બા જીવતા હોત તો તારા આ ખાખી ગણવેશને જોઈને ખુશીથી રડી પડ્યા હોત." રોહને તરત જ સવિતાને ઊભી કરી અને કહ્યું, "કાકી, રડો નહીં. બાના સંસ્કાર આજે પણ આ ઘરમાં જીવે છે."
સવિતાને તે દિવસે સમજાઈ ગયું કે નિઃસ્વાર્થ ભાવે આપેલું દાન ક્યારેય વ્યર્થ નથી જતું. સાસુ શાંતિબેનનો એ અડધો રોટલો આજે તેમના પરિવાર માટે કવચ બનીને ઊભો રહ્યો હતો. રોહને રમેશના પરિવારને તમામ કાનૂની મદદ પૂરી પાડી અને ગામમાંથી જમીન માફિયાઓનો કાયમી સફાયો કરી દીધો. સવિતાએ પોતાના ઘરના મુખ્ય દરવાજે સાસુ શાંતિબેનની એક સુંદર તસવીર મૂકી અને સંકલ્પ કર્યો કે હવેથી તેમના ઘરેથી કોઈ ભૂખ્યો માણસ ક્યારેય ખાલી હાથે નહીં જાય.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.