માતાના અવસાન પછી જૂના પટારા માટે બંને ભાઈઓ વચ્ચે ઉગ્ર ઝઘડો થયો, પટારાનું તાળું તોડીને અંદર જોયું તો બંને ભાઈઓના...

શહેરના એક સામાન્ય મધ્યમ વર્ગીય વિસ્તારમાં શાંતિથી રહેતા એક પરિવારમાં વર્ષોથી ખુશીઓ અને સંતોષનો વાસ હતો. પિતાના અવસાન પછી માતા પાર્વતીબેને ખૂબ જ કષ્ટ વેઠીને પોતાના બે સંતાનો, એટલે કે મોટા દીકરા મહેશ અને નાના દીકરા અલ્પેશને ઉછેરીને મોટા કર્યા હતા. પાર્વતીબેન સ્વભાવે અતિશય સંસ્કારી, શાંત અને સરળ સ્ત્રી હતા. તેમણે પોતાનું આખું જીવન બંને દીકરાઓના સારા ભવિષ્ય અને શિક્ષણ માટે કુરબાન કરી દીધું હતું.

દરરોજ સવારે ઘરના આંગણામાં પક્ષીઓનો કલરવ થતો અને પાર્વતીબેન પોતાના હાથે ઘરના તમામ સભ્યો માટે ચા-નાસ્તો બનાવીને પીરસતા હતા. પરિવારમાં ગમે તેવી આર્થિક તંગી આવી હોય, છતાં પાર્વતીબેને ક્યારેય પોતાના ચહેરા પર દુઃખની રેખા આવવા દીધી ન હતી. તેઓ હંમેશાં કહેતા કે સંપ અને પ્રેમ જ ઘરની સાચી સંપત્તિ છે.

સમય વીતતો ગયો અને બંને ભાઈઓ મોટા થયા. મહેશ અને અલ્પેશ બંનેના લગ્ન થઈ ગયા. મોટો દીકરો મહેશ એક ખાનગી કંપનીમાં નોકરી કરતો હતો અને નાનો દીકરો અલ્પેશ પોતાનો નાનો-મોટો વેપાર ચલાવતો હતો. શરૂઆતમાં ઘરમાં બધું બરાબર ચાલતું હતું, પણ સમય જતાં બંને વહુઓ વચ્ચે નાની નાની વાતોમાં સરખામણીઓ અને મતભેદો શરૂ થઈ ગયા. ઘરનું વાતાવરણ ધીમે ધીમે કડવાશથી ભરાવા લાગ્યું.

મોટી વહુ ભાવના અને નાની વહુ સીમા બંને થોડા સ્વાર્થી અને પૈસાપ્રિય સ્વભાવના હતા. તેઓ અવારનવાર પોતાના પતિઓને એકબીજા સામે ઉશ્કેરતી રહેતી હતી. પાર્વતીબેન પોતાની આંખો સામે ઘરના આ બદલાતા વાતાવરણને જોઈને મનોમન ખૂબ પીડાતા હતા. તેઓ કાયમ સંતાનોને હળીમળીને રહેવાની શિખામણ આપતા, પણ વહુઓના મનમાં તો મિલકત અને પૈસાની ગણતરીઓ ચાલતી રહેતી હતી.

પાર્વતીબેનની ઉંમર વધવાની સાથે તેમની તબિયત પણ લથડવા લાગી. એક દિવસ અચાનક હૃદયરોગના હુમલાના કારણે પાર્વતીબેનનું શાંતિથી અવસાન થઈ ગયું. ઘરમાં શોકની કાળી ડિબંગ છાયા છવાઈ ગઈ. બંને ભાઈઓ પોતાની માતાના અવસાનથી ખૂબ દુઃખી થયા. સાસુના અવસાનના તમામ અંતિમ સંસ્કાર અને બારમા-તેરમાની વિધિઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ.

માતાના મૃત્યુના માંડ અઠવાડિયા પછી જ ઘરમાં મિલકત અને સામાનના ભાગ પાડવાની કડવાશ શરૂ થઈ ગઈ. મોટી વહુ ભાવના અને નાની વહુ સીમાના ચડાવવાથી મહેશ અને અલ્પેશ વચ્ચે બોલાચાલી થવા લાગી. જમીન, ઘરના વાસણો, રોકડ રકમ અને દાગીના બધું જ બંને ભાઈઓ વચ્ચે અડધોઅડધ વહેંચાઈ ગયું.

પરંતુ બધી વસ્તુઓના ભાગ પડી ગયા પછી પણ ઝઘડો એક ખાસ વસ્તુ માટે અટકી ગયો. એ હતી માતા પાર્વતીબેનની રૂમમાં પડેલો એક ચાલીસ વર્ષ જૂનો લાકડાનો પટારો. એ પટારો પાર્વતીબેનને તેમના પિયર તરફથી લગ્નમાં ભેટ મળ્યો હતો. પાર્વતીબેન એ પટારાને કાયમ માટે તાળું મારીને રાખતા અને તેની ચાવી હંમેશાં પોતાની પાસે સાચવીને રાખતા. તેમણે જીવતેજીવ ક્યારેય કોઈને એ પટારો ખોલવા દીધો ન હતો.

બંને વહુઓના મનમાં કાયમ માટે એ વાત ઘર કરી ગઈ હતી કે આ પટારામાં જરૂર સાસુએ પોતાના ખાનદાનનું કિંમતી સોનું, હીરા, દાગીના અને ગુપ્ત રોકડ રકમ સાચવીને રાખ્યા હશે. એટલે તો સાસુ જીવતેજીવ કોઈને એ પટારા પાસે જવા દેતા ન હતા અને ચાવી સાચવી રાખતા હતા.

સવારના સમયે બંને વહુઓએ પોતાના પતિઓને પટારાના ભાગ માટે આગળ કર્યા. મહેશે કહ્યું કે આ પટારો ઘરમાં મોટો દીકરો હોવાના નાતે મારો છે, જ્યારે અલ્પેશે સામેથી દાવો કર્યો કે માતાની છેલ્લી ઘડીઓમાં સેવા તેણે વધારે કરી છે એટલે પટારા પર તેનો હક છે. વાત એટલી બધી વધી ગઈ કે બંને ભાઈઓ વચ્ચે ગાળા-ગાડી અને મારામારી સુધીની સ્થિતિ સર્જાઈ ગઈ.

શેરીના પાડોશીઓ પણ પોતાના ઘરની બાલ્કનીઓમાંથી આ ઝઘડાનું મફત મનોરંજન લેવા એકઠા થઈ ગયા. બંને ભાઈઓ એકબીજાને અપશબ્દો કહી રહ્યા હતા અને વહુઓ રૂમની બહાર ઊભી રહીને આ ઝઘડામાં બળતામાં ઘી હોમી રહી હતી. ઘરના નાના બાળકો બંને ભાઈઓનો આ ઉગ્ર અવતાર જોઈને ગભરાઈને ખૂણામાં ભરાઈ ગયા હતા.

અગાઉ પણ પિતાના સમયની કેટલીક જૂની ચીજવસ્તુઓની વહેંચણી વખતે બંને ભાઈઓ વચ્ચે ઘર્ષણ થયું હતું. પરંતુ આ વખતે તો વહુઓની ઉશ્કેરણીના કારણે વાત મર્યાદાની બહાર નીકળી ગઈ હતી. ઘરમાંથી પટારાની ચાવી ક્યાંય મળતી ન હતી, કારણ કે પાર્વતીબેને મૃત્યુ પહેલાં એ ચાવી પોતાના તકિયા નીચે સંતાડી રાખી હતી જે હોસ્પિટલમાં સાફસફાઈ કરતી વખતે ક્યાંય ખોવાઈ ગઈ હતી.

ઝઘડો ચરમસીમાએ પહોંચ્યો એટલે બંને ભાઈઓએ નક્કી કર્યું કે હવે આ પટારાનું તાળું તોડીને અંદરથી નીકળતા સોના-ચાંદીના બે સરખા ભાગ કરી લેવા. મહેશે ઘરમાંથી એક ભારે હથોડી આણી અને પટારાના જૂના તાળા પર જોરથી ઘા માર્યો. બે-ત્રણ ઘા વાગતા જ તાળું તૂટી ગયું અને પટારાનું ભારે ઢાંકણું ખૂલી ગયું.

બંને વહુઓ ઉતાવળે આગળ આવી અને પોતાની આંખો પહોળી કરીને પટારાની અંદર જોવા લાગી કે અંદરથી સોનાના કડાં, હાર કે હીરાના ઘરેણાં નીકળે છે. પણ પટારાની અંદર નજર કરતાં જ બધા સન્ન થઈ ગયા. પટારાની અંદર સોનું કે ચાંદી તો દૂરની વાત, એક રૂપિયો પણ રોકડો ન હતો!

પટારાના તળિયે ખૂબ જ જતનથી સાચવીને રાખેલી કેટલીક જૂની વસ્તુઓ પડી હતી. મહેશે ધ્રૂજતા હાથે પટારામાંથી એ સામાન બહાર કાઢવાનું શરૂ કર્યું. સૌથી પહેલાં અંદરથી પ્લાસ્ટિકની થેલીમાં સાચવેલા બે જૂના રિપોર્ટ કાર્ડ નીકળ્યા. એ રિપોર્ટ કાર્ડ બીજા કોઈના નહીં પણ મહેશ અને અલ્પેશના પ્રાથમિક શાળાના બાળપણના રિપોર્ટ કાર્ડ હતા, જેમાં માતાએ બંને દીકરાઓના સારા ગુણો પર પેન્સિલથી ગોળ કુંડાળા કર્યા હતા.

બીજી વસ્તુ બહાર કાઢી તો અંદરથી કેટલાક તૂટેલા રમકડાં નીકળ્યા. એક નાની માટીની ગાડી અને એક તૂટેલી પ્લાસ્ટિકની સીટી, જેને બાળપણમાં મહેશ અને અલ્પેશ એકબીજા સાથે લડીને રમતા હતા. માતાએ પોતાના દીકરાઓના નાનપણની એ વાતોને સોના કરતાં પણ વધારે કિંમતી સમજીને પટારામાં સાચવી રાખી હતી.

ત્રીજી વસ્તુ એક પીતળની જૂની થાળી હતી, જેમાં નાનપણમાં પાર્વતીબેન પોતાના બંને દીકરાઓને એકસાથે બેસાડીને પ્રેમથી જમાડતા હતા. જે થાળીમાં બંને ભાઈઓ એકબીજાના મોઢામાં કોળિયા આપતા હતા. અને છેલ્લે પટારાના એક ખૂણામાંથી પીળા પડી ગયેલા કાગળ પર લખેલી એક જૂની ચિઠ્ઠી મળી.

મહેશે ધ્રૂજતા હાથે એ ચિઠ્ઠી ખોલી. એ ચિઠ્ઠીમાં માતા પાર્વતીબેનના પોતાના હાથે લખેલા અક્ષરો હતા. મહેશ મોટેથી એ ચિઠ્ઠી વાંચવા લાગ્યો. ચિઠ્ઠીમાં લખ્યું હતું: "મારા વહાલા દીકરાઓ મહેશ અને અલ્પેશ, મને ખબર છે કે મારા ગયા પછી તમે આ પટારો જરૂર ખોલશો. પણ દીકરાઓ, મારી પાસે કોઈ સોના-ચાંદી કે હીરા-ઝવેરાત નથી. મારી સૌથી મોટી સંપત્તિ તો તમે બંને જ છો."

"આ પટારામાં મેં તમારા બાળપણની યાદો સાચવીને રાખી છે, જ્યારે તમે બંને એકબીજા વિના એક ક્ષણ પણ રહી શકતા ન હતા. એક રમકડું તૂટી જતું તો બીજો ભાઈ તેને રડતો જોઈને પોતાનું રમકડું આપી દેતો હતો. દીકરાઓ, મેં મારી આખી જિંદગી તમને પ્રેમ અને સંપથી રાખવા માટે મહેનત કરી છે. મારા ગયા પછી સંપત્તિ કે મિલકત માટે ક્યારેય લડતા નહીં. એકબીજાનો હાથ પકડીને રહેજો, એ જ મારી આત્મા માટે સાચી શાંતિ હશે."

ચિઠ્ઠીના આ શબ્દો વાંચતાં જ મહેશના હાથમાંથી કાગળ નીચે સરી પડ્યો. મહેશ અને અલ્પેશ બંનેના પગ નીચેથી જમીન ખસી ગઈ. પટારામાં રહેલા બાળપણના રિપોર્ટ કાર્ડ, તૂટેલા રમકડાં અને માતાનો આ કાળજા કંપાવી દેનારો સંદેશ જોઈને બંને ભાઈઓ સ્તબ્ધ થઈ ગયા.

જે સોના-ચાંદીના મોહમાં તેઓ પોતાની માતાના અવસાનના થોડા જ દિવસોમાં એકબીજાના લોહીના તરસ્યા બની ગયા હતા, એ સાચું સોનું તો તેમની માતાના આ સંસ્કારો અને બાળપણના પ્રેમમાં છુપાયેલું હતું. વહુઓ ભાવના અને સીમા પણ આ જોઈને શરમથી પાણી પાણી થઈ ગઈ અને મોઢું લટકાવીને નીચે જોઈ ગઈ.

બંને ભાઈઓને પોતાની ભૂલ, અહંકાર અને અજ્ઞાનતા પર અતિશય પસ્તાવો થવા લાગ્યો. મહેશે પોતાના નાના ભાઈ અલ્પેશ તરફ જોયું, અલ્પેશની આંખોમાંથી અશ્રુઓની ધારા વહી રહી હતી. મહેશથી એક ક્ષણ પણ દૂર ન રહેવાયું, તેણે અલ્પેશને ભેટી લીધો. બંને ભાઈઓ અદાલત કે શેરીની પરવા કર્યા વગર એકબીજાને વળગીને ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડી પડ્યા.

અલ્પેશે રડતાં રડતાં કહ્યું કે મોટા ભાઈ, મને માફ કરી દો! હું પૈસા અને સામાનના મોહમાં આંધળો થઈ ગયો હતો. હું ભૂલી ગયો કે તમે જ મારા માટે પિતા સમાન છો. હવે મારે કોઈ મિલકત કે ભાગ નથી જોઈતા, બસ તમારો છાયડો મારી પર રહેવા દો. મહેશે પણ નાના ભાઈના માથા પર હાથ મૂકીને માફી માંગતા તેને છાતીએ લગાડી લીધો.

એ દિવસ પછી ઘરમાંથી કાયમ માટે કડવાશ અને ઝઘડા ગાયબ થઈ ગયા. બંને ભાઈઓએ માતાના ચિઠ્ઠીના શબ્દોને પોતાના હૃદયમાં કોતરી લીધા અને ફરી એકવાર સંપથી સાથે રહેવા લાગ્યા.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.