લગ્નની ત્રીસમી વર્ષગાંઠે પતિ આખો દિવસ ગાયબ રહ્યો, પણ રાત્રે ઘરે આવીને એવું કર્યું કે...

૧. લગ્નની ત્રીસમી વર્ષગાંઠે પતિ આખો દિવસ ગાયબ રહ્યો, પણ સાંજે દરવાજો ખોલતા જ... ૨. પત્ની ક્યારની રસોડામાં વાટ જોઈને બેઠી હતી, પણ પતિએ આખા દિવસનું કારણ આપ્યું ત્યારે... ૩. ત્રીસ વર્ષ જૂના સંબંધમાં પત્ની રોઈ પડી, પણ પછી આંગણામાં ભેગા થયેલા લોકોને જોઈને... ૪. પત્નીએ માન્યું કે પતિ હવે પ્રેમ નથી કરતો, પણ રાત્રે ખુલેલી જૂની ડાયરીમાંથી એવો જવાબ મળ્યો કે... ૫. સંસારના ત્રીસ વર્ષ પૂરા થવા પર પતિ ખાલી હાથે ઘરે આવ્યો, પણ પછી જે થાળી પીરસાઈ તે જોઈને...

રસોડાની નાની બારીમાંથી સાંજનો પવન અંદર આવી રહ્યો હતો. સરિતાના હાથમાં કાચની બે રકાબીઓ હતી, જે ધ્રૂજી રહી હતી. ટેબલ પર સવારની બનાવેલી ચા સાવ ઠંડી થઈ ગઈ હતી. ઘડિયાળમાં ટક-ટક અવાજ થતો હતો અને સાજના સાત વાગવા આવ્યા હતા. આખા ઘરમાં એક ઊંડી અને અસ્વસ્થ કરી મૂકે તેવી શાંતિ પથરાયેલી હતી.

આજે સરિતા અને નરેશના લગ્નને આખા ત્રીસ વર્ષ પૂરા થયા હતા. સવારે સરિતા બહુ આશા સાથે વહેલી ઊઠી હતી. તેણે પોતાની જૂની લાલ સાડી પહેરી હતી, જે નરેશે લગ્નના પાંચમા વર્ષે પહેલી વાર પોતાના પૈસાથી લઈ આપી હતી. પણ સવારે નરેશ ચા પીને કશું જ બોલ્યા વગર ચાલ્યો ગયો હતો. તેણે સરિતા સામે જોયું પણ નહોતું અને એક શબ્દ પણ કહ્યો નહોતો.

સરિતાનું હૃદય અંદરથી ભાંગી ગયું હતું. તેને લાગ્યું કે ત્રીસ વર્ષના આ લાંબા સંસાર પછી હવે નરેશના મનમાં તેના માટે કોઈ પ્રેમ બચ્યો નથી. ઉંમર વધવાની સાથે માણસ ભૂલી જાય તે સમજી શકાય, પણ આટલો મહત્વનો દિવસ સાવ ભૂલી જવાય તે વાત સરિતાથી સહન થતી નહોતી. તે આખો દિવસ રસોડામાં એકલી બેસીને જૂની યાદો વાગોળતી રહી.

સરિતા અને નરેશનો સંસાર બહુ સામાન્ય મધ્યમ વર્ગનો રહ્યો હતો. જ્યારે તેમના લગ્ન થયા ત્યારે ઘર બહુ નાનું હતું અને નરેશ પાસે કોઈ મોટી નોકરી નહોતી. બંનેએ સાથે મળીને એક એક રૂપિયો ભેગો કરીને આ સંસાર ઊભો કર્યો હતો. ક્યારેક ઘરમાં શાક બનાવવાના પૈસા નહોતા, તો ક્યારેક તહેવાર પર નવા કપડાં નહોતા આવતા. છતાં બંને વચ્ચે પ્રેમ હતો.

બપોરે સરિતાને આશા હતી કે નરેશ કદાચ ફોન કરશે. તેણે પોતાના ફોન સામે વારંવાર જોયું, પણ ફોનની સ્ક્રીન સાવ શાંત રહી. સરિતાએ જાતે ફોન કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો પણ નરેશનો ફોન સતત બંધ આવતો હતો. હવે સરિતાની આંખોમાંથી દડ-દડ આંસુ વહેવા લાગ્યા. તેને લાગ્યું કે આટલા વર્ષોની તેની સમર્પણ ભાવનાની કોઈ કિંમત જ નથી રહી.

સાંજના આઠ વાગ્યા. સરિતાએ રસોડાની લાઈટ બંધ કરી દીધી. તેણે નક્કી કર્યું કે હવે તે નરેશ સાથે કોઈ વાત નહીં કરે. તેને થયું કે હવે ઉંમર થઈ ગઈ છે એટલે કદાચ પોતાની હાજરી જ નરેશ માટે એક ભાર બની ગઈ છે. તે ઓસરીમાં જઈને લાકડાની જૂની સીધી ખુરશી પર બેસી ગઈ.

તે જ સમયે શેરીમાંથી એક મોટી ગાડીનો અવાજ આવ્યો. પછી એક પછી એક ત્રણ ગાડીઓ આવીને તેમના ઘરના નાના દરવાજા બહાર ઊભી રહી. સરિતાએ બારીમાંથી બહાર જોયું. ગાડીઓના દરવાજા ખુલવાનો અને લોકોના વાતો કરવાનો અવાજ આવ્યો. સરિતાને લાગ્યું કે શેરીમાં કોઈ મહેમાન આવ્યા હશે.

પણ પછી તેમના ઘરના મુખ્ય લોખંડના દરવાજા પર ટાંકણું પડ્યું. સરિતા ઊભી થઈ અને તેણે ધીમા પગલે જઈને દરવાજો ખોલ્યો. સામે નરેશ ઊભો હતો. તેનો કુરતો ધૂળવાળો થયેલો હતો અને તેના ચહેરા પર ભારે થાક દેખાતો હતો. તેના હાથમાં કોઈ ફુલ કે ભેટ નહોતી.

સરિતાએ કશું જ બોલ્યા વગર દરવાજો પૂરો ખોલી દીધો અને પાછળ હટી ગઈ. તે રસોડા તરફ જવા લાગી. પણ નરેશે તેનો હાથ પકડ્યો. નરેશનો હાથ ગરમ હતો અને તેના સ્પર્શમાં એક અનોખી નમ્રતા હતી.

"સરિતા, ક્યાં જાય છે? બહાર તો જો," નરેશે શાંત અને ધીમા અવાજે કહ્યું.

સરિતાએ બહાર નજર કરી અને તેની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. તેમના આંગણામાં સાતથી આઠ વૃદ્ધ લોકો ઊભા હતા. સરિતાની આંખો પોતાના આંસુ હોવા છતાં એ ચહેરાઓને ઓળખવાનો પ્રયત્ન કરવા લાગી.

સૌથી આગળ ડોક્ટર અરવિંદભાઈ ઊભા હતા. તેમની પાછળ કાન્તિભાઈ અને તેમના પત્ની શાંતાબેન ઊભા હતા. ખૂણામાં હાથમાં લાકડી લઈને જૂના શિક્ષક હરીશભાઈ ઊભા હતા. આ એ બધા લોકો હતા જેમને સરિતાએ છેલ્લા પંદર કે વીસ વર્ષથી જોયા નહોતા.

સરિતાના મોંમાંથી શબ્દ નીકળ્યો નહીં. તે આશ્ચર્યથી ક્યારેક એ લોકો સામે જોતી તો ક્યારેક નરેશ સામે જોતી.

નરેશે પોતાના ખિસ્સામાંથી એક કાળી ચામડાની જૂની ડાયરી કાઢી. આ ડાયરી સરિતા ઓળખતી હતી. આ એ જ ડાયરી હતી જેમાં નરેશ પોતાના લગ્નના શરૂઆતના દિવસોમાં ઘરમાં આવતા અને જતા એક એક રૂપિયાનો હિસાબ લખતો હતો. ડાયરીના પાના પીળા પડી ગયા હતા અને કિનારીઓ વળી ગઈ હતી.

નરેશે ડાયરી ખોલી અને સરિતા પાસે આવ્યો. "સરિતા, તને લાગતું હતું ને કે હું આજનો દિવસ ભૂલી ગયો છું? હું આખો દિવસ ક્યાં હતો તે તારે જાણવું છે?"

સરિતાએ કશું કહ્યું નહીં, બસ તે નરેશની આંખોમાં જોઈ રહી.

નરેશે પોતાના થાકેલા અવાજે બોલવાનું શરૂ કર્યું, "આજથી ત્રીસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે હું તને આ ઘરમાં લાવ્યો હતો, ત્યારે મારી પાસે તને આપવા માટે કશું નહોતું. લગ્નના બીજા જ મહિને જ્યારે તું બહુ બીમાર પડી અને મારી પાસે દવાખાનાના પૈસા નહોતા, ત્યારે આ ડોક્ટર અરવિંદભાઈએ અડધી રાત્રે આવીને તારો ઈલાજ કર્યો હતો અને એક રૂપિયો પણ લીધો નહોતો."

નરેશનો અવાજ થોડો કાંપવા લાગ્યો. તેણે ડાયરીનું બીજું પાનું ફેરવ્યું. "જે વર્ષે ઘરમાં રોટલાના પણ વાંધા હતા અને આપણે ભૂખ્યા ઊંઘવાની તૈયારીમાં હતા, ત્યારે આ કાન્તિભાઈ અને શાંતાબેને પોતાના ઘરની અનાજની ગુણમાંથી આપણને અનાજ આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે પૈસા થાય ત્યારે આપજો, અત્યારે રસોડું સળગાવો."

સરિતાએ કૂણા હાથે પોતાના મોં પર હાથ મૂકી દીધો. તેની આંખોમાંથી ફરીથી પાણી વહેવા લાગ્યું, પણ આ વખતે એ દુઃખના આંસુ નહોતા.

નરેશે હરીશભાઈ તરફ ઈશારો કર્યો. "અને હરીશભાઈએ મને પોતાની નાની દુકાનમાં નોકરી આપી હતી જેથી હું આપણું ઘર ચલાવી શકું. સરિતા, આપણે ત્રીસ વર્ષથી સાથે છીએ. લોકો કહે છે કે આપણે આપણી મહેનતથી આ ઘર બનાવ્યું છે. પણ સાચું તો એ છે કે આ લોકોના સાથ વગર આપણો સંસાર ક્યારેય ઊભો જ ન થયો હોત."

નરેશે સરિતાના બંને હાથ પોતાના હાથમાં લીધા. "હું સવારે વહેલો નીકળી ગયો કારણ કે આ બધા લોકો હવે અલગ અલગ ગામ અને શહેરમાં રહે છે. આજે ટેકનોલોજીના જમાનામાં બધાના સરનામા બદલાઈ ગયા હતા. હું આખો દિવસ એક ગામથી બીજે ગામ રખડ્યો. મેં આ બધાના પગ પકડીને કહ્યું કે આજે મારી ત્રીસમી વર્ષગાંઠ છે અને તમારે મારા ઘરે આવવું જ પડશે."

આંગણામાં ઊભેલા ડોક્ટર અરવિંદભાઈ આગળ આવ્યા. તેમણે નરેશના ખાંભા પર હાથ મૂક્યો. "સરિતાબેન, નરેશ આજે સવારે સાત વાગ્યે મારા ઘરે પહોંચી ગયો હતો. તે રડી પડ્યો અને કહેવા લાગ્યો કે આજે મારી પત્નીને આખા ગામની સૌથી મોટી ભેટ આપવી છે. જે લોકોએ અમને જીવતા રાખ્યા છે, તેમનો આભાર માનવો છે."

શાંતાબેને આગળ આવીને સરિતાને ભેટી લીધી. "બેટા, આજે આટલા વર્ષો પછી તારો પતિ અમને લેવા આવ્યો ત્યારે અમને સમજાણું કે આ જમાનામાં પણ કૃતજ્ઞતા જીવતી છે. લોકો પૈસા કમાઈને પોતાના જૂના દિવસો ભૂલી જાય છે, પણ તારો પતિ તારા માટે આખો ભૂતકાળ શોધી લાવ્યો."

સરિતા નરેશ સામે જોઈ રહી. જે માણસને તે આખો દિવસ નિષ્ઠુર અને બદલાઈ ગયેલો માનતી હતી, તે માણસ આખો દિવસ તડકામાં રખડીને તેમના સંસારનો પાયો ચણનારા લોકોને શોધી રહ્યો હતો. નરેશે કોઈ સોનાની બંગડી કે નવી સાડી નહોતી આણેલી, પણ તેણે એ પ્રેમ આણ્યો હતો જે સમય સાથે વધુ ઊંડો થયો હતો.

સરિતાએ ધીમેથી નરેશના કુરતા પરની ધૂળ સાફ કરી. "તમે મને કહ્યું હોત તો હું સવારથી તમારી સાથે આવત. તમે આખો દિવસ ભૂખ્યા પેટ રખડ્યા ને?"

નરેશે સ્મિત કર્યું. "જો તને કહી દીધું હોત તો આ આશ્ચર્ય કઈ રીતે બનત? અને તારા હાથની ખીચડી ખાધા વગર મને ભૂખ પણ ક્યાં લાગે છે?"

બધા લોકો ઘરમાં આવ્યા. રસોડામાં સવારે બનાવેલી રસોઈ હતી અને સરિતાએ ઝડપથી ગરમ ચા બનાવી. આખા ઘરમાં વાતો અને હાસ્યનો અવાજ ગૂંજવા લાગ્યો. ત્રીસ વર્ષ જૂની યાદો વાગોળાતી રહી. જે ઘરમાં સાંજે સન્નટો હતો, તે ઘરમાં હવે સાચો ઉત્સવ ઉજવાઈ રહ્યો હતો.

સાંજના સમયે જ્યારે બધા મહેમાનો વિદાય લઈ રહ્યા હતા, ત્યારે તેમણે નરેશ અને સરિતાના માથા પર હાથ મૂકીને આશીર્વાદ આપ્યા. ઘરના દરવાજે ઊભા રહીને સરિતાએ નરેશ સામે જોયું.

સંસારની સાચી સુંદરતા મોટા બંગલા કે મોંઘી ભેટમાં નથી હોતી. સાચો પ્રેમ એ છે જે મુશ્કેલીના દિવસોને ભૂલતો નથી અને જે લોકોએ સાથ આપ્યો છે તેમને હંમેશાં હૃદયમાં સાચવી રાખે છે. સરિતાને લાગ્યું કે આજે તેને પોતાના ત્રીસ વર્ષના લગ્ન જીવનની સૌથી કિંમતી ભેટ મળી ગઈ હતી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.