જન્મ સમયે પૌત્રીનું મોં જોવાની પણ દાદાએ ના પાડી દીધી, બાર વર્ષ પછી માળિયામાંથી જૂનો ફોટો મળ્યો ત્યારે...
હોસ્પિટલના રૂમ બહાર આખો પરિવાર ખુશીથી ઝૂમી રહ્યો હતો. ઘરમાં પહેલીવાર લક્ષ્મી જેવી દીકરીનો જન્મ થયો હતો.
નવા પિતા બનેલા અજયે મીઠાઈના બોક્સ ખોલીને બધા સંબંધીઓને વહેંચવાનું શરૂ કર્યું. તેની પત્ની કોમલ પણ પલંગ પર બેસીને બાળકીને વહાલથી જોઈ રહી હતી.
અજયના પિતા હસમુખભાઈ માત્ર દૂર પડેલી લોખંડની બેન્ચ પર બેસી રહ્યા. તેમના ચહેરા પર ન તો કોઈ ઉત્સાહ દેખાતો હતો કે ન તો કોઈ હાસ્ય.
"પપ્પા, અંદર આવો અને તમારી પૌત્રીને ખોળામાં લો," અજયે હસીને પિતાનો હાથ પકડવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
હસમુખભાઈએ હાથ ધીમેથી પાછો ખેંચી લીધો. "મારે અંદર નથી આવવું, તમે લોકો તેને સંભાળો."
અજય સ્તબ્ધ થઈ ગયો અને તેણે પિતા સામે જોયું. તેને લાગ્યું કે કદાચ પિતા થાકી ગયા હશે એટલે આવું બોલે છે.
અઠવાડિયા પછી બાળકીના નામકરણનો મોટો કાર્યક્રમ રાખવામાં આવ્યો. આંગણામાં મોટો મંડપ બંધાયો હતો અને તમામ સગા-સંબંધીઓ હાજર હતા.
બધા રાહ જોઈ રહ્યા હતા કે દાદા આવીને બાળકીને આશીર્વાદ આપે. પણ હસમુખભાઈ આખો દિવસ પોતાના રૂમમાંથી બહાર જ ન નીકળ્યા.
અજય ગુસ્સામાં રૂમમાં ગયો અને દરવાજો જોરથી ખોલ્યો. "પપ્પા, આટલા બધા મહેમાનો સામે તમે અમારું અપમાન કરી રહ્યા છો."
હસમુખભાઈએ માળા ફેરવતા ફેરવતા કહ્યું, "હું પૂજામાં બેઠો છું, તમે નામકરણ પૂરું કરી લો."
તે દિવસ પછી અજયના મનમાં પિતા પ્રત્યે કડવાશ ભરાઈ ગઈ. તેણે નક્કી કરી લીધું કે જે પિતા તેની દીકરીને નથી સ્વીકારી શકતા, તેમની સાથે હવે કોઈ સંબંધ નથી રાખવો.
ઘરમાં જ રહેવા છતાં બંને વચ્ચે અબોલા થઈ ગયા. હસમુખભાઈ આખો દિવસ પોતાના એકાંતમાં વિતાવતા અને અજય પોતાની દીકરી રિયાને મોટો કરવામાં લાગી ગયો.
વર્ષો વીતતા ગયા અને નાની રિયા હવે બાર વર્ષની સમજદાર છોકરી બની ગઈ હતી. તે ઘરમાં હંમેશા હસતી-રમતી રહેતી અને ભણવામાં પણ ખૂબ હોશિયાર હતી.
દાદા હસમુખભાઈ હવે ઘણા વૃદ્ધ થઈ ગયા હતા અને લાકડીના ટેકે ચાલતા હતા. તેઓ દૂરથી રિયાને જોતા પણ ક્યારેય તેને પાસે બોલાવીને વહાલ નહોતા કરતા.
રિયાને ઘણીવાર આશ્ચર્ય થતું કે બધાના દાદા વાર્તાઓ સંભળાવે છે, તો તેના દાદા કેમ હંમેશા દૂર રહે છે. તેણે ઘણીવાર પિતાને પૂછ્યું પણ અજય હંમેશા વાત ટાળી દેતો હતો.
એક રવિવારે બપોરે રિયા જૂના માળિયાની સફાઈ કરી રહી હતી. ત્યાંથી તેને લાકડાની એક જૂની, ધૂળ ભરેલી પેટી મળી.
તેણે ઉત્સુકતાથી તે પેટી ખોલી તો અંદર ઘણા જૂના કાગળો અને ફોટાઓ પડ્યા હતા. એક જૂના આલ્બમમાંથી એક અજાણ્યો ફોટો નીચે પડ્યો.
તે બ્લેક એન્ડ વ્હાઈટ ફોટામાં દાદા હસમુખભાઈ એક યુવાન છોકરી સાથે ઊભા હતા. તે છોકરીના ચહેરા પરનું સ્મિત બિલકુલ તેની મમ્મી કોમલ જેવું જ લાગતું હતું.
રિયા તે ફોટો લઈને સીધી દાદાના રૂમ તરફ દોડી ગઈ. રૂમનો દરવાજો અડધો ખુલ્લો હતો અને હસમુખભાઈ હિંચકા પર બેઠા હતા.
"દાદા, આ ફોટામાં તમારી બાજુમાં કોણ ઊભું છે?" રિયાએ નિર્દોષતાથી પૂછ્યું.
હસમુખભાઈએ ચશ્મા સરખા કર્યા અને ફોટો હાથમાં લીધો. ફોટો જોતાં જ તેમના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા અને આંખો ભીની થઈ ગઈ.
તેમણે ફોટા પર ધીમેથી હાથ ફેરવ્યો પણ કશું બોલ્યા નહીં. તેમના ચહેરા પર વર્ષો જૂનો એક ઊંડો દર્દ અચાનક ઉપસી આવ્યો.
"દાદા, તમે મને ક્યારેય રમાડતા કેમ નથી?" રિયાએ હિંમત કરીને બીજો સવાલ પૂછી લીધો. "શું તમે મને પ્રેમ નથી કરતા?"
હસમુખભાઈના ગળામાંથી ડૂસકું નીકળી ગયું. તેમણે રિયા સામે જોયું પણ પોતાની નજર તરત જ નીચે ઢાળી દીધી.
"બેટા, તું તારી મમ્મી પાસે જા," હસમુખભાઈએ ખૂબ જ ધીમા અને તૂટેલા અવાજે કહ્યું.
રિયા તે ફોટો લઈને સીધી રસોડામાં ગઈ જ્યાં તેની માતા કોમલ રસોઈ બનાવી રહી હતી.
"મમ્મી, આ જો, આ ફોટો મને માળિયામાંથી મળ્યો," રિયાએ ફોટો કોમલ સામે ધર્યો.
કોમલે ફોટો જોયો અને તેના હાથમાંથી લોટની થાળી છટકીને નીચે પડી ગઈ. તેનો ચહેરો સાવ ફિક્કો પડી ગયો અને શ્વાસ તેજ થઈ ગયા.
"આ તને ક્યાંથી મળ્યો રિયા?" કોમલે ધ્રૂજતા અવાજે પૂછ્યું.
"માળિયામાંથી," રિયાએ કહ્યું. "પણ મમ્મી, આ ફોટામાં તું દાદા સાથે કેમ ઊભી છે? અને દાદા આ જોઈને રડવા કેમ લાગ્યા?"
કોમલ જમીન પર બેસી પડી અને તેણે પોતાનું મોં બંને હાથથી ઢાંકી દીધું. તેની આંખોમાંથી આંસુઓની ધાર વહેવા લાગી.
રિયા દોડીને તેની પાસે ગઈ અને તેને ગળે લગાવી લીધી. "શું થયું મમ્મી? મને સાચી વાત કેમ કોઈ નથી કહેતું?"
કોમલે આંસુ લૂછ્યા અને રિયાનો હાથ પકડીને પોતાના બેડરૂમમાં લઈ ગઈ. તેણે પંદર વર્ષ જૂનું એક અજાણ્યું સત્ય જણાવવાનું શરૂ કર્યું.
લગ્ન પહેલાં કોમલ અને તેના પિતા વચ્ચે એક બાબતે ખૂબ મોટો ઝઘડો થયો હતો. વાત એટલી હદે વણસી ગઈ હતી કે કોમલે જીદમાં આવીને ઘર છોડી દીધું હતું.
તે સમયે પિતા હસમુખભાઈએ ખૂબ દુઃખી થઈને દરવાજે ઊભા રહીને એક વાત કહી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે જ્યાં સુધી તું મને સામેથી પ્રેમથી નહીં બોલાવે, ત્યાં સુધી હું તારી જિંદગીમાં ક્યારેય પગ નહીં મૂકું.
ત્યારબાદ કોમલના લગ્ન અજય સાથે થઈ ગયા. પણ તે પોતાના અહંકાર અને ડરમાં જીવતી રહી કે તેના પિતાએ તેને કાયમ માટે તરછોડી દીધી છે.
"મેં વિચાર્યું હતું કે પપ્પા મને હવે પોતાની દીકરી નથી માનતા," કોમલ રડતા રડતા બોલી. "એટલે મેં ક્યારેય તેમને સામેથી બોલાવવાની હિંમત ન કરી."
રિયા આ બધું સાંભળીને સ્તબ્ધ થઈ ગઈ. તેણે બંને વડીલોના મનમાં રહેલી વર્ષોની ગેરસમજને એક જ ક્ષણમાં સમજી લીધી.
તેને સમજાયું કે બંને પક્ષે પ્રેમ ઓછો નહોતો, પણ માત્ર પહેલ કોણ કરે તે અહંકાર અને સંકોચ વચ્ચે વર્ષો વીતી ગયા હતા. દાદા પોતાની પૌત્રીથી નફરત નહોતા કરતા, પણ પોતાની દીકરીને આપેલા વચનમાં બંધાયેલા હતા.
"મમ્મી, તું હજુ પણ રાહ જોઈ રહી છે?" રિયાએ કોમલનો હાથ ખેંચ્યો. "દાદા દરરોજ તારી રાહ જુએ છે."
કોમલ અચકાતી રહી. "ના રિયા, હવે બહુ મોડું થઈ ગયું છે, પપ્પા મને ક્યારેય માફ નહીં કરે."
રિયાએ કોઈનું સાંભળ્યા વગર કોમલનો હાથ પકડી રાખ્યો અને તેને ખેંચીને હસમુખભાઈના રૂમ તરફ લઈ ગઈ.
રૂમના દરવાજે પહોંચીને કોમલના પગ થંભી ગયા. સામે હસમુખભાઈ હિંચકા પર બેસીને પેલો જૂનો ફોટો હજુ પણ છાતી સરસો ચાંપીને બેઠા હતા.
કોમલ ધીમા પગલે અંદર ગઈ અને તેના મુખમાંથી વર્ષો પછી એક શબ્દ નીકળ્યો, "પપ્પા..."
હસમુખભાઈએ ચમકીને માથું ઊંચું કર્યું. સામે પોતાની સગી દીકરીને આંસુ ભરેલી આંખો સાથે ઊભેલી જોઈને તેઓ ઊભા થઈ ગયા.
તેમની લાકડી હાથમાંથી છૂટીને જમીન પર પડી ગઈ. કોમલ દોડીને પિતાના પગમાં બેસી પડી અને તેમના બંને પગ પકડીને ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડી.
"મને માફ કરી દો પપ્પા," કોમલનો અવાજ ગળામાં રૂંધાઈ રહ્યો હતો. "હું એટલી અણસમજુ હતી કે તમારો પ્રેમ ન સમજી શકી."
હસમુખભાઈ નીચે ઝૂક્યા અને તેમણે બંને હાથે કોમલને ઊભી કરી. તેમણે દીકરીને પોતાની છાતી સરસી ચાંપી લીધી.
હોલમાંથી અવાજ સાંભળીને અજય પણ દોડીને દરવાજે આવીને ઊભો રહી ગયો. તે આ દ્રશ્ય જોઈને સાવ સ્તબ્ધ થઈ ગયો હતો.
"પપ્પા, તમે આટલા વર્ષો સુધી મારી સાથે કેમ ન બોલ્યા?" કોમલે રડતા રડતા પૂછ્યું. "તમે તમારી પૌત્રીને પણ પોતાના ખોળામાં ન લીધી?"
હસમુખભાઈએ દીકરીના માથા પર હાથ ફેરવ્યો અને તેમની પોતાની આંખોમાંથી પણ આંસુ વહી રહ્યા હતા.
"બેટા, મેં તને વચન આપ્યું હતું કે તારા કહ્યા વગર હું તારી જિંદગીમાં નહીં આવું," હસમુખભાઈએ ગળગળા અવાજે કહ્યું. "હું તારા આમંત્રણની રાહ જોતો રહ્યો, પણ મેં રાહ જોવાનું ક્યારેય બંધ નહોતું કર્યું."
આ સાંભળીને દરવાજે ઊભેલા અજયની આંખો પણ પહોળી થઈ ગઈ. તેને પોતાની ભૂલ સમજાઈ ગઈ કે તેણે પિતાને કેટલા ખોટા સમજ્યા હતા.
જે પિતાને તે પથ્થર દિલનો માનતો હતો, તે પિતા માત્ર પોતાની દીકરીના આત્મસન્માન અને પોતાના વચનને ખાતર આટલી મોટી વેદના સહન કરી રહ્યા હતા.
હસમુખભાઈએ રિયા તરફ બંને હાથ લંબાવ્યા. "આવ મારી દીકરી, આવ મારી લક્ષ્મી."
રિયા દોડીને પોતાના દાદાના ખોળામાં ભરાઈ ગઈ. હસમુખભાઈએ બાર વર્ષ પછી પહેલીવાર પોતાની પૌત્રીને વહાલથી ચૂમી લીધી.
અજય આગળ આવ્યો અને તેણે પિતા સામે હાથ જોડ્યા. તેનું માથું શરમ અને પશ્ચાત્તાપથી ઝૂકી ગયું હતું.
"પપ્પા, મને માફ કરી દો," અજયે ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું. "મેં તમને સમજ્યા વગર તમારા પર ગુસ્સો કર્યો અને વર્ષો સુધી અબોલા રાખ્યા."
હસમુખભાઈએ અજયના ખભા પર હાથ મૂક્યો અને તેને પણ પોતાની પાસે ખેંચી લીધો. "દીકરા, હવે કોઈ જૂની વાતો યાદ નથી કરવી, આજે મારું ઘર સાચે જ પૂરું થયું છે."
ઘરમાં વર્ષોથી છવાયેલી ખામોશી અને કડવાશ એક જ પળમાં ઓગળી ગઈ. આખા પરિવારના ચહેરા પર સાચો સંતોષ અને ખુશીની ચમક આવી ગઈ હતી.
તે દિવસે સાંજે આખા પરિવારે સાથે બેસીને આનંદથી ભોજન લીધું. રિયા પોતાના દાદાના ખોળામાં બેસીને નવી નવી વાર્તાઓ સાંભળી રહી હતી.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.હોસ્પિટલના રૂમ બહાર આખો પરિવાર ખુશીથી ઝૂમી રહ્યો હતો. ઘરમાં પહેલીવાર લક્ષ્મી જેવી દીકરીનો જન્મ થયો હતો.