જેને આખી જિંદગી નકામો અને ઠોઠ ગણીને ધિક્કારતી રહી, એ જ નાના દીકરાએ માતા માટે જે કર્યું તે જાણીને...
મંગળાબેન પોતાના બે દીકરાઓ સાથે એક મોટા બંગલામાં રહેતા હતા. મંગળાબેનના પતિનું અવસાન ઘણા વર્ષો પહેલાં થઈ ગયું હતું, અને તેમણે ખૂબ જ મહેનત કરીને બંને દીકરાઓનો ઉછેર કર્યો હતો. મોટા દીકરાનું નામ અવિનાશ હતું અને નાના દીકરાનું નામ આકાશ હતું. બંને દીકરાઓ દેખાવમાં અને સ્વભાવમાં એકબીજાથી સાવ અલગ હતા. અવિનાશ ભણવામાં ખૂબ જ હોંશિયાર, ચતુર અને વાતોડિયા સ્વભાવનો હતો, જ્યારે આકાશ ખૂબ જ સાદો, શાંત અને મહેનતુ છોકરો હતો.
મંગળાબેનના મનમાં અવિનાશ પ્રત્યે એક અનોખો અને પક્ષપાતી પ્રેમ હતો. તેઓ હંમેશાં અવિનાશના ગુણગાન ગાતા રહેતા હતા. અવિનાશ સવારે વહેલો ઉઠે ત્યારથી લઈને રાત્રે સૂઈ જાય ત્યાં સુધી મંગળાબેન તેની નાની-નાની જરૂરિયાતોનું ધ્યાન રાખતા હતા. સોસાયટીમાં કે કોઈ સગા-સંબંધીના ઘરે જાય ત્યારે મંગળાબેન ગર્વથી કહેતા કે મારો અવિનાશ તો મોટો થઈને આખા કુળનું નામ રોશન કરશે. તેની અક્કલ અને તેની હોંશિયારી આગળ આખી દુનિયા ઝૂકશે.
બીજી તરફ, નાનો દીકરો આકાશ ભણવામાં મધ્યમ હતો અને તેને વ્યવહારિક વાતોમાં બહુ રસ નહોતો. તે ઘરના નાના-મોટા કામો ચૂપચાપ કરી આપતો હતો. પરંતુ મંગળાબેનને હંમેશાં આકાશમાં ખામીઓ જ દેખાતી હતી. તેઓ આકાશને વાત-વાતમાં ટોકતા રહેતા અને તેને નકામો તેમજ ઠોઠ ગણતા હતા. અવિનાશ ગમે તેટલી મોટી ભૂલ કરે તો પણ મંગળાબેન તેને હસીને માફ કરી દેતા, પણ જો આકાશથી કોઈ નાની ભૂલ પણ થઈ જાય તો આખું ઘર માથે લેતા હતા.
અવિનાશ મોટો થઈને સારો બિઝનેસમેન બનવા માંગતો હતો, તેથી મંગળાબેને પોતાની ફિક્સ ડિપોઝિટો અને ઘરેણાં વેચીને પણ તેને મોટો ધંધો શરૂ કરાવી આપ્યો હતો. અવિનાશ માર્કેટમાં મોટો વહેવાર કરતો અને વૈભવી લાઈફસ્ટાઈલ જીવતો હતો. આકાશ એક નાની ગારમેન્ટની દુકાનમાં સામાન્ય નોકરી કરતો હતો અને જે પગાર આવતો તે ચૂપચાપ મંગળાબેનના હાથમાં મૂકી દેતો હતો. તેમ છતાં મંગળાબેનની નજરમાં આકાશની કોઈ કિંમત નહોતી.
એક દિવસ અચાનક મંગળાબેનની તબિયત બગડી ગઈ. તેમને અચાનક જ છાતીમાં અસહ્ય દુખાવો ઉપડ્યો અને આખું શરીર અશક્ત થઈ ગયું. આકાશ દોડતો હોસ્પિટલમાંથી એમ્બ્યુલન્સ લઈને આવ્યો અને મંગળાબેનને શહેરની સૌથી મોટી કાર્ડિયાક હોસ્પિટલમાં દાખલ કર્યા. ડોક્ટરોએ તપાસ કરીને જણાવ્યું કે મંગળાબેનને ગંભીર બીમારી છે અને તેમના હૃદયમાં બ્લોકેજ હોવાના કારણે તાત્કાલિક મોટું ઓપરેશન કરવું પડશે. આ સાંભળીને આકાશના હોશ ઉડી ગયા.
આકાશ આખો દિવસ હોસ્પિટલના ચક્કર કાપતો હતો અને મંગળાબેનની સેવામાં હાજર રહેતો હતો. અવિનાશ પણ હોસ્પિટલ આવ્યો, પરંતુ તેનો ચહેરો ચિંતાતુર હોવાને બદલે કંઈક અલગ જ ગણતરીઓ કરી રહ્યો હોય તેવો લાગતો હતો. અવિનાશને ખબર હતી કે મંગળાબેનના નામે આ શહેરનો કરોડોની કિંમતનો બંગલો અને બીજી કેટલીક જમીનો આવેલી છે. જો મંગળાબેનને કંઈક થઈ જશે તો કાયદાકીય ગૂંચવણો ઊભી થશે.
એક રાત્રે જ્યારે આકાશ દવાઓ લેવા બહાર ગયો હતો, ત્યારે અવિનાશે મંગળાબેનની રૂમનો દરવાજો અંદરથી બંધ કરી દીધો. તે વકીલ અને કેટલાક સરકારી કાગળો સાથે લઈને આવ્યો હતો. મંગળાબેન ઓક્સિજનના માસ્ક સાથે ખાટલા પર જીવન અને મરણ વચ્ચે ઝોલા ખાતા હતા. અવિનાશે ખૂબ જ મીઠો અવાજ કરીને કહ્યું કે મમ્મી, તમારી તબિયત બહુ ખરાબ છે અને આગળના મોટા ઓપરેશન માટે લોન લેવી પડશે, એટલે આ કાગળો પર સહી કરી આપો.
મંગળાબેનને પોતાના મોટા દીકરા પર આંધળો વિશ્વાસ હતો. તેમણે વિચાર્યું પણ નહીં કે તેમનો લાડકો અવિનાશ તેમની સાથે કોઈ રમત રમી શકે છે. તેમણે ધ્રૂજતા હાથે અવિનાશે બતાવેલા તમામ કાગળો પર અંગૂઠા અને સહી કરી આપ્યા. અવિનાશના ચહેરા પર એક ક્રૂર સ્મિત આવી ગયું. તે કાગળો લઈને હોસ્પિટલની બહાર નીકળી ગયો. મંગળાબેનને લાગ્યું કે તેમનો દીકરો હવે ઓપરેશનના પૈસાની વ્યવસ્થા કરવા ગયો છે.
બીજા દિવસે સવાર થઈ પણ અવિનાશ હોસ્પિટલ પાછો ન આવ્યો. આકાશે તેને અવારનવાર ફોન કર્યા પરંતુ તેનો ફોન સ્વીચ ઓફ આવતો હતો. બપોર સુધીમાં તો ઘરમાંથી એક વકીલનો ફોન આવ્યો કે અવિનાશે બંગલો અને જમીન એક મોટી કંપનીને વેચી દીધા છે અને તે બધી રોકડ રકમ લઈને વિદેશ જવા માટેની ફ્લાઈટમાં બેસી ચૂક્યો છે. અવિનાશે જતા જતા આકાશને એક મેસેજ કર્યો કે હવે મમ્મીની જવાબદારી તારી છે, મારી પાસે કોઈ આશા રાખતો નહીં.
આ સમાચાર સાંભળીને હોસ્પિટલના ખાટલા પર પડેલા મંગળાબેનના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. તેમનું હૃદય આ આઘાત સહન ન કરી શક્યું. જે દીકરાને તેમણે કાળજાના કટકાની જેમ સાચવ્યો હતો, જેના માટે નાના દીકરાને આખી જિંદગી અન્યાય કર્યો હતો, તે જ અવિનાશ તેમને મરવા માટે હોસ્પિટલમાં છોડીને બધી મિલકત લૂંટીને ભાગી ગયો હતો. મંગળાબેનની આંખોમાંથી આંસુની ધાર વહેવા લાગી અને તેમનું બ્લડ પ્રેશર એકદમ ઘટી ગયું.
ડોક્ટરોએ આકાશને બોલાવીને સાફ કહી દીધું કે ઓપરેશન માટે તાત્કાલિક ત્રણ લાખ રૂપિયા જમા કરાવવા પડશે, નહીં તો મંગળાબેનનો જીવ બચાવવો મુશ્કેલ છે. આકાશ પાસે એટલી મોટી રકમ નહોતી. પરંતુ તેણે હિંમત ન હારી. તે પોતાની નાની બચતની પાસબુક લઈને બેંકમાં ગયો, પોતાની બધી મૂડી ઉપાડી લીધી અને સોસાયટીના કેટલાક મિત્રો પાસેથી હાથઉછીના પૈસા લીધા. તેણે પોતાની બાઈક પણ એક પરિચિત વ્યક્તિને સસ્તામાં વેચી દીધી.
આકાશે ગમે તેમ કરીને ત્રણ લાખ રૂપિયાની વ્યવસ્થા કરી અને હોસ્પિટલના કાઉન્ટર પર જમા કરાવી દીધા. ડોક્ટરોએ તાત્કાલિક મંગળાબેનનું ઓપરેશન શરૂ કર્યું. ઓપરેશનના ચાર કલાક આકાશ માટે ચાર યુગ જેવા લાંબા હતા. તે હોસ્પિટલના ઓપરેશન થિયેટરની બહાર હાથ જોડીને ભગવાન પાસે માતાના જીવની ભીખ માગી રહ્યો હતો. જે માતાએ તેને ક્યારેય પ્રેમ નહોતો આપ્યો, તેના માટે આકાશ પોતાનો જીવ રેડી રહ્યો હતો.
ભગવાનની કૃપાથી ઓપરેશન સફળ રહ્યું અને મંગળાબેનને આઈસીયુ રૂમમાં શિફ્ટ કરવામાં આવ્યા. જ્યારે મંગળાબેનને હોશ આવ્યો ત્યારે તેમની નજર રૂમમાં અવિનાશને શોધી રહી હતી. પરંતુ ત્યાં માત્ર આકાશ જ ઊભો હતો, જેની આંખો ઊંઘ વગર લાલ થઈ ગઈ હતી અને ચહેરા પર થાક હોવા છતાં માતાને સાજી જોવાનો એક અનોખો સંતોષ હતો. મંગળાબેન નીચું જોઈ ગયા, તેમની અંદરનો પશ્ચાતાપ તેમને ડંખી રહ્યો હતો.
હોસ્પિટલમાંથી રજા મળ્યા પછી તેઓ પોતાના બંગલે પાછા જઈ શકે તેમ નહોતા કારણ કે અવિનાશે તે વેચી દીધો હતો. આકાશ મંગળાબેનને લઈને એક નાના ભાડાના મકાનમાં આવ્યો. આ મકાન સાદું હતું પણ આકાશે તેને ખૂબ જ સુંદર રીતે ગોઠવ્યું હતું જેથી મંગળાબેનને કોઈ તકલીફ ન પડે. આકાશ દિવસભર દુકાને સખત મજૂરી કરતો અને રાત્રે આવીને માતા માટે સાદો અને પૌષ્ટિક ખોરાક રાંધતો હતો. તે સમયસર માતાને દવાઓ આપતો અને તેમના પગ દબાવી આપતો હતો.
મંગળાબેન રોજ ખાટલા પર બેસીને આકાશની આ અવિરત સેવાને નિહાળતા રહેતા હતા. એક દિવસ રાત્રે જ્યારે આકાશ મંગળાબેનની દવાઓનો હિસાબ કરી રહ્યો હતો, ત્યારે મંગળાબેનથી રહેવાયું નહીં. તેમણે ધ્રૂજતા હાથે આકાશનો હાથ પકડી લીધો. મંગળાબેનની આંખોમાંથી ચોધાર આંસુ વહેવા લાગ્યા. તેઓ રડતા રડતા બોલ્યા, "આકાશ બેટા, મને માફ કરી દે. હું કેવી અભાગી માં છું કે જેણે સાચા હીરાને નકામો ગણ્યો અને કાચના ટુકડાને છાતી સરસો ચાંપ્યો."
મંગળાબેને પસ્તાવો કરતા આગળ કહ્યું, "અવિનાશ મારા લોહીનો સંબંધ હતો, મેં તેને બધું જ આપ્યું પણ તે મને રસ્તા પર છોડીને જતો રહ્યો. અને તેં, જેણે આખી જિંદગી મારા તરફથી માત્ર ધિક્કાર અને અપમાન જ મેળવ્યું છે, તેં મારા જીવને બચાવવા માટે પોતાનું સર્વસ્વ દાવ પર લગાવી દીધું. બેટા, આજે મને સમજાયું છે કે લોહીના સંબંધ કરતાં લાગણીનો સંબંધ અને સંસ્કાર વધુ મજબૂત હોય છે. તું જ મારો સાચો દીકરો છે."
આકાશે માતાના આંસુ લૂછ્યા અને તેમને ગળે લગાવતા કહ્યું, "મમ્મી, તમે આવું બોલીને મને પાપમાં ન નાખો. તમે મને જન્મ આપ્યો છે, એનાથી મોટું કોઈ ઋણ હોઈ ન શકે. ભલે અવિનાશભાઈ વયા ગયા, પણ તમારો આ નાનો દીકરો તમને ક્યારેય કોઈ વાતની કમી નહીં આવવા દે." મંગળાબેનના હૃદય પરથી એક બહુ મોટો ભાર ઉતરી ગયો હતો. ભાડાના એ નાના મકાનમાં આજે સાચો પ્રેમ અને શાંતિનો વાસ હતો, જે કરોડોના આલીશાન બંગલામાં પણ નહોતો.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો.