જે મિલકત માટે વર્ષો સુધી કોર્ટના ધક્કા ખાધા, દીકરીના ગયા પછી એ જ કાગળો લઈને દિયરના ઘરે...

સુધાબેન સવારના સાડા આઠ વાગ્યે પોતાના મોટા બંગલાના લિવિંગ રૂમમાં બેઠા હતા. તેમના હાથમાં ચાનો કપ હતો અને સામે કાચના મોટા ટેબલ પર એક લીલા રંગની ફાઈલ પડી હતી.

તેમના પતિ અશોકભાઈ શાંતિથી સોફા પર બેસીને છાપું વાંચી રહ્યા હતા. અશોકભાઈના ચહેરા પર એક અજીબ પ્રકારનો થાક અને ઉદાસી સ્પષ્ટ દેખાતી હતી.

સુધાબેને ચાનો કપ નીચે મૂક્યો અને ફાઈલ તરફ જોયું. આ એ જ કાનૂની દસ્તાવેજો હતા જેના માટે તેમણે જીવનના સાત કિંમતી વર્ષો કોર્ટમાં વિતાવી દીધા હતા.

દસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે અશોકભાઈના પિતાનું અવસાન થયું ત્યારે પરિવારમાં મોટો વેપાર ચાલતો હતો. અશોકભાઈના બે નાના ભાઈઓ નરેશ અને વિપુલ પણ એ જ ફેક્ટરીમાં ભાગીદાર હતા.

પિતાના ગયા પછી ત્રણેય ભાઈઓ વચ્ચે હિસાબ-કિતાબ બાબતે નાની-મોટી ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ હતી. નરેશ અને વિપુલે કહ્યું હતું કે આપણે જૂની પદ્ધતિ પ્રમાણે જ સરખે ભાગે કામ વહેંચી લઈએ.

પરંતુ સુધાબેનને લાગ્યું કે તેમના પતિ સાથે અન્યાય થઈ રહ્યો છે. તેમને લાગ્યું કે ફેક્ટરીની મોટી મશીનરી અને જમીન પર ફક્ત અશોકભાઈનો જ મોટો હક બનતો હતો.

સુધાબેને અશોકભાઈ પર સતત દબાણ કર્યું કે આપણે આપણો પૂરો હિસ્સો અલગ કરી લેવો જોઈએ. અશોકભાઈ સમાધાન કરવા માંગતા હતા, પણ સુધાબેન પોતાની જીદ પર સાવ અડગ રહ્યા.

જ્યારે વાતચીતથી કોઈ ઉકેલ ન આવ્યો ત્યારે સુધાબેને પોતાના નામે વકીલ રોકીને કોર્ટમાં કેસ દાખલ કરી દીધો. આખો પરિવાર આ પગલાંથી સ્તબ્ધ થઈ ગયો હતો.

નરેશ અને વિપુલે હાથ જોડીને સુધાબેનને વિનંતી કરી હતી કે ઘરની વાત કોર્ટમાં ન લઈ જાઓ. પણ સુધાબેને સ્પષ્ટ કહી દીધું હતું કે કાયદા મુજબ જે સાચું છે તે જ થશે.

સાત વર્ષ સુધી કોર્ટમાં કાગળો રજૂ થતા રહ્યા અને બંને પક્ષે જોરદાર દલીલો ચાલતી રહી. આ સાત વર્ષમાં સંબંધો સાવ વણસી ગયા અને તહેવારોમાં બોલવાનું પણ બંધ થઈ ગયું.

અંતે કોર્ટનો ચુકાદો આવ્યો અને સુધાબેનનો કેસ સંપૂર્ણપણે સાચો સાબિત થયો. કાયદાની દ્રષ્ટિએ ફેક્ટરીની મુખ્ય મિલકત અને મોટો હિસ્સો સુધાબેન અને અશોકભાઈના નામે થઈ ગયો.

જે દિવસે ચુકાદો આવ્યો તે દિવસે સુધાબેન ખૂબ ખુશ હતા. તેમને લાગ્યું કે તેમણે પોતાના હક માટે લડીને સૌથી મોટી જીત મેળવી લીધી છે.

પરંતુ એ જીતની સાથે જ પરિવાર હંમેશ માટે તૂટી ગયો. નરેશ અને વિપુલે પોતાનો નાનો હિસ્સો લઈને શહેરના બીજા છેડે ભાડાના મકાનમાં જવું પડ્યું.

દિવાળી, રક્ષાબંધન કે બેસતા વર્ષના દિવસે પણ કોઈ અશોકભાઈના આંગણે પગ નહોતું મૂકતું. અશોકભાઈ અંદરથી સાવ તૂટી ગયા હતા અને તેમણે હસવાનું સાવ બંધ કરી દીધું હતું.

સુધાબેનને લાગતું હતું કે સમય જતાં બધું આપોઆપ સારું થઈ જશે. તેમને પોતાની જીત પર પૂરો વિશ્વાસ હતો કે તેમણે કંઈ ખોટું કર્યું નહોતું.

આમને સામને વર્ષો વીતી ગયા અને સુધાબેનની એકમાત્ર દીકરી રિયા પણ મોટી થઈ ગઈ. રિયાએ કાયદાનો અભ્યાસ પૂરો કર્યો હતો અને એક મોટી કંપનીમાં નોકરી કરતી હતી.

રિયા બાળપણથી જ આ કોર્ટ કેસ અને ઘરમાં ચાલતા વિવાદો જોઈને મોટી થઈ હતી. તે પોતાના કાકા અને પિતરાઈ ભાઈ-બહેનોને ખૂબ યાદ કરતી હતી પણ ક્યારેય મળી શકતી નહોતી.

એક દિવસ સાંજે રિયા ઓફિસેથી ઘરે આવી. તેનો ચહેરો સાવ ગંભીર હતો અને હાથમાં એક મોટી બેગ હતી.

સુધાબેને રસોડામાંથી બહાર આવીને પૂછ્યું, "બેટા રિયા, આજે આટલી બધી બેગ કેમ સાથે લાવી છે?"

રિયાએ શાંત અવાજે જવાબ આપ્યો, "મમ્મી, મેં કંપનીના ગેસ્ટ હાઉસમાં શિફ્ટ થવાનું નક્કી કર્યું છે."

આ સાંભળીને સુધાબેનના હાથમાંથી પાણીનો ગ્લાસ લગભગ છલકાઈ ગયો. અશોકભાઈ પણ છાપું બાજુ પર મૂકીને સોફા પરથી ઊભા થઈ ગયા.

અશોકભાઈએ પૂછ્યું, "બેટા, અચાનક આવું શું થયું કે તારે ઘર છોડીને જવું પડે છે?"

રિયાએ નજર નીચી કરી લીધી અને પછી પોતાની માતા સામે જોયું. રિયાની આંખોમાં દર્દ અને ઊંડી નારાજગી સ્પષ્ટ દેખાતી હતી.

સુધાબેને ગુસ્સા અને આશ્ચર્યથી કહ્યું, "રિયા, તારું મગજ ઠેકાણે છે? આટલું મોટું ઘર અને આટલી સંપત્તિ અમે કોના માટે બનાવી છે?"

રિયાએ એક ઊંડો શ્વાસ લીધો અને પોતાના પર્સમાંથી એક જૂનો કાગળ કાઢ્યો. એ કાગળ તેની કંપનીના નવા કોન્ટ્રાક્ટનો હતો જેમાં ભાગીદારી અંગે વિવાદ ચાલી રહ્યો હતો.

રિયાએ કહ્યું, "મમ્મી, મારી કંપનીમાં મારા એક મિત્ર સાથે મારો પ્રોજેક્ટ બાબતે વિવાદ થયો હતો. કાયદા મુજબ હું સો ટકા સાચી હતી અને હું કેસ જીતી શકતી હતી."

સુધાબેને તરત કહ્યું, "તો પછી કેસ કરીને તારો હક લઈ લે, એમાં વિચારવાનું શું હોય?"

રિયાના ચહેરા પર એક કડવું સ્મિત આવી ગયું. તેણે કહ્યું, "મેં કેસ નથી કર્યો મમ્મી, મેં મારો પ્રોજેક્ટ જ છોડી દીધો અને સંબંધ બચાવી લીધો."

સુધાબેને અકળાઈને પૂછ્યું, "તેં આટલી મોટી મૂર્ખામી કેમ કરી? સાચું હોવા છતાં પોતાનો હક જતો કરાય?"

રિયાએ પોતાની માતાની આંખોમાં આંખ પરોવીને જે શબ્દો કહ્યા તે સુધાબેનના કાનમાં સોંસરા ઉતરી ગયા.

રિયાએ ભારે અવાજે કહ્યું, "કારણ કે મમ્મી, તમે જ મને નાનપણથી શીખવ્યું છે કે સંબંધો કરતાં પોતાના હક માટે લડવું અને સાચા સાબિત થવું વધારે મહત્વનું છે."

સુધાબેન સ્તબ્ધ થઈ ગયા અને તેમના પગ ત્યાં જ થીજી ગયા. રિયાએ પોતાની વાત આગળ વધારી અને તેનો અવાજ થોડો ધ્રૂજવા લાગ્યો.

રિયાએ કહ્યું, "તમે વર્ષો પહેલાં કોર્ટમાં કેસ જીતી ગયા અને કાયદેસર બધું તમારા નામે કરી લીધું. પણ એ જીત પછી આપણા ઘરમાંથી હંમેશ માટે શું ગયું એ તમે ક્યારેય જોયું?"

અશોકભાઈ આ સાંભળીને સોફા પર માથું પકડીને બેસી પડ્યા. રિયાની આંખોમાંથી આંસુ વહેવા લાગ્યા.

રિયાએ કહ્યું, "નાનપણમાં મારા કાકા મને પોતાના ખભા પર બેસાડીને ફેરવતા હતા. પણ તમારા એ કેસ પછી મારા કાકા કે તેમના બાળકોએ ક્યારેય મારી સામે જોયું પણ નથી."

રિયાએ ઉમેર્યું, "તમે મને એ શીખવ્યું કે પૈસા અને કાયદાની જીત માટે પરિવારને પણ દાવ પર લગાવી શકાય છે. હું હવે આ વાતાવરણમાં નથી રહી શકતી જ્યાં ફક્ત સાચા હોવાનો અહંકાર જીવે છે અને માણસો મરી જાય છે."

આટલું કહીને રિયાએ પોતાની બેગ ઉપાડી અને ઘરનો મુખ્ય દરવાજો ખોલીને બહાર નીકળી ગઈ. દરવાજો બંધ થવાનો અવાજ આખા બંગલામાં ગૂંજી ઊઠ્યો.

સુધાબેન હોલની વચ્ચે સાવ એકલા ઊભા રહી ગયા. તેમને લાગ્યું કે તેમના પગ નીચેથી અચાનક આખી જમીન સરકી ગઈ હતી.

તેમણે સોફા પર બેઠેલા પોતાના પતિ સામે જોયું. અશોકભાઈના વાળ સાવ સફેદ થઈ ગયા હતા અને ચહેરો સાવ સુકાઈ ગયો હતો.

સુધાબેને લિવિંગ રૂમમાં આજુબાજુ નજર દોડાવી. આટલો મોટો આલીશાન બંગલો, મોંઘા ફર્નિચર અને કરોડોની મિલકત તેમની સામે પડી હતી.

પણ એ બંગલામાં બોલવા માટે કોઈ નહોતું, હસવા માટે કોઈ નહોતું અને સુખ વહેંચવા માટે કોઈ પોતાનું નહોતું. જે દીકરી માટે તેમણે આ બધું સાચવ્યું હતું, તે દીકરી પણ એ જ સંપત્તિને ધિક્કારીને ચાલી ગઈ હતી.

સુધાબેન સોફા પર બેસી પડ્યા અને બંને હાથે મોઢું ઢાંકીને ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડવા લાગ્યા. જીવનમાં પહેલીવાર તેમને સમજાયું કે કોર્ટનો ચુકાદો જીતવો અને જીવન જીતવું એ બંને સાવ અલગ વાતો હતી.

તેમણે કાયદાની લડાઈ જીતી લીધી હતી, પણ એ લડાઈમાં તેમણે પોતાનો આખો સંસાર અને પરિવાર હારી દીધો હતો. સાચા સાબિત થવાના અહંકારે તેમના જીવનમાંથી તમામ વહાલ અને લાગણીઓ છીનવી લીધી હતી.

તે રાત્રે સુધાબેન એક ક્ષણ માટે પણ ઊંઘી ન શક્યા. આખી રાત રિયાના કહેલા શબ્દો તેમના મગજમાં પડઘાતા રહ્યા.

સવારે સૂરજ ઊગ્યો ત્યારે સુધાબેન પથારીમાંથી ઊભા થયા. તેમના ચહેરા પરથી વર્ષો જૂનો કઠોર ભાવ સાવ અદૃશ્ય થઈ ગયો હતો.

તેમણે ટેબલ પર પડેલી પેલી લીલી ફાઈલ હાથમાં લીધી. તેમણે અશોકભાઈ પાસે જઈને ધીમા અવાજે કહ્યું, "આપણે આજે જ આપણા વકીલ પાસે જવું પડશે."

અશોકભાઈએ આશ્ચર્યથી પૂછ્યું, "હવે વકીલ પાસે શું કામ છે? કેસ તો વર્ષો પહેલાં પતી ગયો છે."

સુધાબેને આંસુ ભરેલી આંખે કહ્યું, "મારે ફેક્ટરીનો અડધો હિસ્સો અને જમીન નરેશ અને વિપુલના નામે પાછી કરવી છે."

અશોકભાઈ સ્તબ્ધ થઈને પોતાની પત્ની સામે જોઈ રહ્યા. તેમને પોતાના કાન પર વિશ્વાસ નહોતો આવતો.

સુધાબેને હાથ જોડીને કહ્યું, "હું જાણું છું કે વીતી ગયેલો સમય પાછો નથી લાવી શકાતો. પણ મારે આ કડવાશને મારી આવનારી પેઢી સુધી નથી પહોંચવા દેવી."

તે જ બપોરે સુધાબેન અને અશોકભાઈ વકીલની ઓફિસે પહોંચ્યા. સુધાબેને પોતાના હિસ્સામાંથી મોટો ભાગ બંને દિયરોના નામે ટ્રાન્સફર કરવાના કાગળો તૈયાર કરાવ્યા.

કાગળો પર સહી કર્યા પછી સુધાબેને પેલું કવર હાથમાં લીધું. તેમણે અશોકભાઈને કહ્યું કે આપણે જાતે જઈને આ કાગળો આપી આવીએ.

બંને જણા શહેરના સામા છેડે આવેલા એક સાદા મકાન આગળ પહોંચ્યા. આ નરેશભાઈનું ઘર હતું જ્યાં વિપુલભાઈ પણ સાથે જ રહેતા હતા.

દરવાજો ખખડાવતાં જ નરેશભાઈની પત્નીએ દરવાજો ખોલ્યો. સામે મોટા જેઠ અને જેઠાણીને ઊભેલા જોઈને તે આશ્ચર્યમાં પડી ગઈ.

નરેશભાઈ અને વિપુલભાઈ પણ અંદરથી બહાર આવ્યા. તેમના ચહેરા પર સંકોચ અને વર્ષો જૂની કડવાશ સ્પષ્ટ દેખાતી હતી.

નરેશભાઈએ ભારે અવાજે પૂછ્યું, "મોટાભાઈ, આજે આટલા વર્ષો પછી અહીં કેમ આવવું પડ્યું? કોઈ નવો કેસ કરવાનો બાકી રહી ગયો છે?"

આ શબ્દો સાંભળીને સુધાબેનની છાતીમાં તીવ્ર દર્દ ઉપડ્યું. તેમણે એક ક્ષણનો પણ વિચાર કર્યા વગર આગળ વધીને બંને દિયરોના હાથ પકડી લીધા.

સુધાબેનની આંખોમાંથી આંસુ વહી રહ્યા હતા. તેમણે કહ્યું, "નરેશ, વિપુલ, મને માફ કરી દો. હું કાયદો જીતવાની લ્હાયમાં તમારા બધાનો પ્રેમ હારી ગઈ હતી."

નરેશભાઈ અને વિપુલભાઈ આશ્ચર્યથી સુધાબેન સામે તાકી રહ્યા. સુધાબેને પેલું કાગળોનું કવર નરેશભાઈના હાથમાં મૂકી દીધું.

સુધાબેને કહ્યું, "આ ફેક્ટરી અને જમીનના કાગળો છે, જે કાયદેસર તમારા પિતાના હતા. આ સંપત્તિ પર તમારો પણ એટલો જ હક છે જેટલો અમારો છે."

વિપુલભાઈએ કવર ખોલીને જોયું અને તેમની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. કાગળોમાં બધું જ સરખે ભાગે વહેંચી દેવામાં આવ્યું હતું.

નરેશભાઈએ કહ્યું, "ભાભી, હવે આ સંપત્તિ પાછી આપવાનો શું અર્થ છે? આટલા વર્ષો તો નીકળી ગયા."

સુધાબેને માથું નમાવીને કહ્યું, "હું જૂનો સમય પાછો નથી માંગી રહી. હું ફક્ત એટલું ઈચ્છું છું કે આપણા બાળકો એકબીજાને દુશ્મન ન સમજે અને સાથે મળીને જીવે."

અશોકભાઈએ બંને નાના ભાઈઓને પોતાના ગળે લગાવી લીધા. વર્ષોથી બંધાયેલી નફરતની દીવાલ ક્ષણભરમાં ઓગળીને આંસુ બની ગઈ.

સાંજે સુધાબેને રિયાને ફોન કર્યો અને આખી વાત જણાવી. રિયા તે જ ક્ષણે પોતાની બેગ લઈને સીધી કાકાના ઘરે આવી પહોંચી.

બધા પરિવારો વર્ષો પછી એક જ ઓટલા પર બેસીને ચા પી રહ્યા હતા. બાળકો એકબીજાને ભેટીને વાતો કરી રહ્યા હતા.

સુધાબેને શાંતિથી આ દ્રશ્ય જોયું. તેમને સમજાયું કે સાચી સંપત્તિ કોઈ કાગળ કે પૈસામાં નહોતી, પણ પરિવારના એકતા અને પ્રેમમાં જ સમાયેલી હતી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.