જમીનના ભાગ પાડતી વખતે ભાઈએ કહ્યું બહેનને હું કંઈ નહીં આપું, પરંતુ પિતાનું વીલ ખોલીને જોયું તો ખબર પડી...

દીવાનખંડમાં લાકડાના સોફા પર મોટો ભાઈ અશોક અને વચેટ ભાઈ સુરેશ બેઠા હતા. વચ્ચેના કાચના ટેબલ પર પિતાજીના જૂના કાગળો અને જમીનના દસ્તાવેજો પડેલા હતા. ત્રણ મહિના પહેલાં જ પિતા નારાયણભાઈનું અવસાન થયું હતું, અને આજે ઘરમાં મિલકતના ભાગ પાડવાની વાત ચાલી રહી હતી.

મોટી બહેન સીમા રસોડામાંથી ચાના કપ લઈને આવી. સીમાના લગ્નને બાર વર્ષ થઈ ગયાં હતાં અને તે નજીકના જ શહેરમાં રહેતી હતી. પિતાજીના ગયા પછી તે પહેલીવાર આ રીતે ઘરના કામ માટે આવી હતી. સીમાએ ટેબલ પર ચાના કપ મૂક્યા અને પોતે પણ સોફાના ખૂણામાં બેસી ગઈ.

અશોકે ચાનો ઘૂંટડો ભરતાં કહ્યું, "જુઓ, પપ્પાજીનું આ મકાન અને ગામડાની ખેતીની જમીન મળીને સારી કિંમત ઉપજે તેમ છે. મેં અને સુરેશે વિચાર્યું છે કે આપણે આ બધું વેચીને બે સરખા ભાગ કરી લઈએ. તારે આમાં કઈ સહીઓ કરવાની જરૂર પડશે, એટલે તને બોલાવી છે."

સીમાએ બહુ જ શાંતિથી અશોક સામે જોયું. તેનો અવાજ ધીમો પણ મક્કમ હતો, "મોટાભાઈ, બે ભાગ નહીં પણ ત્રણ ભાગ પડશે. પપ્પાની મિલકતમાં મારો પણ એટલો જ હક છે જેટલો તમારો બંનેનો છે."

આ સાંભળતાં જ અશોકના હાથમાં રહેલો ચાનો કપ થરથરી ગયો. સુરેશ ઊભો થઈ ગયો. તેના ચહેરા પર ગુસ્સો છવાઈ ગયો, "સીમા, તું આ શું બોલે છે? દીકરીઓને વળી બાપની મિલકતમાં કેવો ભાગ? તારા લગ્નમાં પપ્પાએ મોટો ખર્ચ કર્યો હતો, દાગીના આપ્યા હતા. તારું ઘર અલગ છે. હવે તું અહીં હક માગવા આવી ગઈ?"

"હું કોઈ દાક્ષિણ્ય કે ભીખ નથી માગતી," સીમાએ નીડરતાથી કહ્યું. "કાનૂન પ્રમાણે અને ન્યાય પ્રમાણે પપ્પાની સંપત્તિમાં દીકરીનો પણ સરખો ભાગ હોય છે. મારે મારો હક જોઈએ છે."

અશોકે ટેબલ પર હાથ પછાડ્યો, "તને શરમ નથી આવતી સીમા? પપ્પાના ગયા પછી તું પૈસાની ભૂખી થઈ ગઈ? દીકરીઓ ક્યારેય પોતાના માબાપના ઘરની મિલકત પર દાવો નથી કરતી. તું આ ઘરની ઈજ્જત હરાજીમાં મૂકવા માગે છે?"

"ઈજ્જત હું નથી મૂકતી મોટાભાઈ," સીમાની આંખોમાં પાણી આવી ગયાં, પણ તેનો અવાજ હજુ પણ દ્રઢ હતો. "તમે બંને જણા એવું સમજો છો કે દીકરી પરણે એટલે એનો પિયર સાથેનો બધો નાતો પૂરો થઈ જાય. પણ હું મારો હક જતો નહીં કરું."

સુરેશે કડવાશથી કહ્યું, "તારે જે કરવું હોય એ કરી લે. અમે આ ઘર કે જમીનમાંથી તને રૂપિયો પણ નહીં આપીએ. તું સ્વાર્થી છે અને તને માત્ર પૈસામાં જ રસ છે."

વાત એટલી વધી ગઈ કે ઘરમાં એકબીજા સામે આક્ષેપો શરૂ થઈ ગયા. અશોકની પત્ની અને સુરેશની પત્ની પણ ઓસરીમાં આવીને ઊભી રહી ગઈ. બંને ભાભીઓ પણ સીમાને કડવા વચનો કહેવા લાગી. સીમાએ પોતાના પર થતા બધા જ પ્રહારો સહન કર્યા, પણ તેણે એક જ વાત પકડી રાખી કે તે પોતાનો કાયદેસરનો ભાગ લઈને જ રહેશે.

અંતે અશોકે કંટાળીને કહ્યું, "સરખી રીતે વાત પતતી નથી તો આપણે પપ્પાજીના વકીલ જોશીકાકાને જ ઘરે બોલાવી લઈએ. પપ્પાજીએ એમની પાસે જે પણ કાગળો કે વસિયતનામું કરાવ્યું હશે, તે આવીને બતાવશે. પછી જોઈએ તારો કેટલો હક નીકળે છે."

સીમાએ શાંતિથી માથું હલાવ્યું, "મને મંજૂર છે. જોશીકાકા જે કહેશે તે મને કબૂલ રહેશે."

સુરેશે તુરંત જ વકીલ જોશીકાકાને ફોન કર્યો. કલાક પછી જોશીકાકા પોતાના કાળા કવરવાળા બ્રીફકેસ સાથે ઘરે આવ્યા. તેઓ નારાયણભાઈના બહુ જૂના મિત્ર અને કાનૂની સલાહકાર હતા. ઘરમાં છવાયેલી તંગદિલી જોઈને તેઓ પરિસ્થિતિ સમજી ગયા.

જોશીકાકા સોફા પર બેઠા. અશોકે તેમને ચા આપી અને કહ્યું, "જોશીકાકા, જુઓ ને આ સીમા શું કહે છે! પપ્પાની મિલકતમાં અડધો ભાગ માગે છે. અમે એને સમજાવી કે પરિણીત દીકરીઓ બાપની મિલકતમાં ભાગ નથી માગતી, પણ એ માનવા જ તૈયાર નથી."

જોશીકાકાએ ઊંડો નિસાસો નાખ્યો. તેમણે ચશ્મા ઉતારીને લૂછ્યા અને પછી સીમા સામે જોયું. સીમા ખૂણામાં ચુપચાપ બેઠી હતી.

"અશોક, સુરેશ... તમે બંને શાંતિથી મારી વાત સાંભળો," જોશીકાકાએ બ્રીફકેસમાંથી એક સીલબંધ કવર કાઢતાં કહ્યું. "તમારા પપ્પાજીએ ગુજરી જતાં પહેલાં મારી પાસે એક ખાસ વસિયતનામું તૈયાર કરાવ્યું હતું. એમણે મને કડક સૂચના આપી હતી કે આ કવર એમના ગયા પછી જ બધાની સામે ખોલવું."

સુરેશે આતુરતાથી પૂછ્યું, "શું લખ્યું છે એમાં? પપ્પાએ આ ઘર આપણા બે ભાઈઓના નામે જ કર્યું છે ને?"

જોશીકાકાએ કવર ખોલ્યું અને અંદરથી પિતા નારાયણભાઈના હાથે લખાયેલું કાગળ બહાર કાઢ્યું. તેમણે મોટેથી વાંચવાનું શરૂ કર્યું.

"હું નારાયણભાઈ, મારી સ્વેચ્છાએ આ આખરી વસિયતનામું લખાવું છું. મારી પાસે જે આ ઘર અને ગામડાની ખેતીની જમીન છે, તે મારી સ્વઉપાર્જિત મિલકત છે. મારી ઈચ્છા છે કે આ મિલકતના ત્રણ સરખા ભાગ પડે. એક ભાગ અશોકનો, એક ભાગ સુરેશનો અને એક ભાગ મારી દીકરી સીમાનો."

આ સાંભળીને અશોક ઊભો થઈ ગયો, "આવું કેમ બને? પપ્પાએ દીકરીને સરખો ભાગ કેમ આપ્યો?"

જોશીકાકાએ હાથ ઊંચો કરીને અશોકને શાંત રહેવા ઈશારો કર્યો. "અશોક, આ વસિયતનામામાં તારા પપ્પાજીએ સ્પષ્ટ કારણ પણ લખ્યું છે. મને આગળ વાંચવા દે."

જોશીકાકાએ આગળ વાંચ્યું:

"મને ખબર છે કે મારા ગયા પછી અશોક અને સુરેશ સીમાને હક આપવાનો વિરોધ કરશે. તેઓ એવું માનશે કે દીકરી સ્વાર્થી છે. પણ સત્ય એ છે કે છેલ્લા પાંચ વર્ષથી જ્યારે હું કેન્સરની ગંભીર બીમારીથી પીડાતો હતો, ત્યારે મારા બંને દીકરાઓ પોતપોતાની દુનિયામાં વ્યસ્ત હતા. અશોક મહિનામાં એક વાર આવીને પાંચ મિનિટ બેસી જતો અને સુરેશ પાસે હોસ્પિટલ આવવાનો પણ સમય નહોતો."

અશોક અને સુરેશના ચહેરાનો રંગ ઊડી ગયો. તેઓ સ્તબ્ધ થઈને એકબીજા સામે જોવા લાગ્યા.

જોશીકાકાએ આગળ વાંચવાનું ચાલુ રાખ્યું:

"એ પાંચ વર્ષ દરમિયાન મારી દીકરી સીમાએ પોતાની સાસરી સંભાળવાની સાથે સાથે મને દરરોજ હોસ્પિટલ પહોંચાડ્યો છે. મારી દરેક દવાનું બિલ, હોસ્પિટલના મોટા ખર્ચાઓ અને મારી કીમોથેરાપીની બધી જ રકમ સીમાએ પોતાની બચતમાંથી અને પોતાની નોકરીના પૈસામાંથી ભરી છે. એણે ક્યારેય પોતાના ભાઈઓ પાસે એક રૂપિયો પણ નથી માગ્યો કે મને પણ જતાવ્યું નથી. તેણે માત્ર મારી સેવા નથી કરી, પરંતુ મારો જીવ બચાવવા માટે પોતાની આખી જિંદગીની કમાણી હોમી દીધી છે."

ઘરમાં સાવ સન્નાટો વ્યાપી ગયો. બહાર પંખીઓનો અવાજ પણ બંધ થઈ ગયો હોય તેવું લાગતું હતું.

વસિયતનામાના છેલ્લા શબ્દો વાંચતાં જોશીકાકાનો અવાજ પણ ભીનો થઈ ગયો:

"મારી દીકરીએ દીકરો બનીને મારી આખરી ઘડી સુધી રક્ષા કરી છે. હું તેને આ મિલકતમાંથી જે ભાગ આપી રહ્યો છું, એ કોઈ દયા નથી પણ મારી ફરજ છે. એણે મારી પાછળ જેટલો ખર્ચ કર્યો છે, આ મિલકતનો ભાગ એની સામે બહુ નાનો છે. મારો આ નિર્ણય આખરી રહેશે."

જોશીકાકાએ કાગળ ટેબલ પર મૂક્યો.

અશોક અને સુરેશ પોતાના પિતાના આ શબ્દો સાંભળીને સાવ ભાંગી પડ્યા. જે બહેનને તેઓ આખો દિવસ 'સ્વાર્થી' અને 'પૈસાની ભૂખી' કહી રહ્યા હતા, તે જ બહેને પિતાની બીમારીના લાખો રૂપિયાના બિલ ચુપચાપ પોતાના શિરે ઉપાડી લીધા હતા. તેમણે ક્યારેય એ જાણવાની કોશિશ જ નહોતી કરી કે પિતાની મોંઘી સારવારના પૈસા ક્યાંથી આવતા હતા. તેઓ તો બસ એવું જ માનતા હતા કે પિતાજી પાસે પોતાની બચત હશે.

સુરેશે સીમા સામે જોયું. સીમાની આંખોમાંથી સતત પાણી વહી રહ્યું હતું. તેણે ક્યારેય પોતાના ભાઈઓ આગળ આ વાતનો દેખાડો નહોતો કર્યો. તે માત્ર પોતાનો ન્યાયિક હક માગી રહી હતી જેથી પિતાજીએ તેના પર મુકેલો વિશ્વાસ સાર્થક થાય.

અશોકના પગ કાંપવા લાગ્યા. તે ધીમેથી ચાલીને સીમા પાસે ગયો. તેની આંખોમાંથી પસ્તાવાના દડ-દડ આંસુ વહેવા લાગ્યા.

"સીમા..." અશોકનો અવાજ રૂંધાઈ ગયો. "અમને માફ કરી દે, બેટા. અમે કેટલા અંધ હતા કે પપ્પાનું દર્દ પણ ના જોઈ શક્યા અને તારી મમતા પણ ના સમજી શક્યા. અમે તને સ્વાર્થી કહેતા રહ્યા, પણ અસલી સ્વાર્થી તો અમે બંને ભાઈઓ હતા."

સુરેશ પણ સીમાના પગ પાસે બેસી ગયો અને બોલ્યો, "બહેન, તું જે હક માગતી હતી, એ હક કરતાં પણ તારું સ્થાન બહુ ઊંચું છે. પપ્પાજીએ તને જે આપ્યું છે એ સાવ સાચું છે. અમને અમારી ભૂલ સમજાઈ ગઈ છે."

સીમાએ બંને ભાઈઓને ઊભા કર્યા અને તેમના હાથ પકડી લીધા. "મોટાભાઈ, મારે પૈસા કે જમીનનો મોહ નહોતો. પણ પપ્પાજીની ઈચ્છા હતી કે હું આ ઘરમાં મારો હક સમજીને ઊભી રહું, ના કે એક અજાણી બનીને. તમે બંને મારા ભાઈઓ છો, મને સંપત્તિ કરતાં તમારો પ્રેમ વધારે વહાલો છે."

એ જ સાંજે ત્રણેય ભાઈ-બહેને સાથે મળીને પિતાજીના વસિયતનામા પ્રમાણે મિલકતના ત્રણ સરખા ભાગ કાગળ પર મંજૂર કર્યા. જે ઘરમાં સવારે અહંકાર અને અવિશ્વાસની કાળી છાયા હતી, ત્યાં આજે પિતાના પ્રેમ અને બહેનના સમર્પણના કારણે સાચો ન્યાય અને પરિવારનો એકપો થયો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.