ઇન્ટરવ્યુ માટે મોડા પડેલા યુવાને રસ્તામાં એક અજાણ્યા વૃદ્ધની મદદ કરી, પણ ઓફિસે પહોંચીને બોસની ખુરશી પર જે જોયું એ જોઈને...
આકાશ સવારના છ વાગ્યાના એલાર્મ સાથે જ પથારીમાંથી ઝટકો મારીને ઊભો થઈ ગયો. આજે એની જિંદગીનો સૌથી મોટો અને મહત્વનો દિવસ હતો. છેલ્લા બે વર્ષથી તે એક સારી નોકરી માટે રઝળપાટ કરી રહ્યો હતો. મધ્યમવર્ગીય પરિવારમાંથી આવતા આકાશ પર ઘરની જવાબદારીઓનો બહુ મોટો બોજ હતો. પિતાની તબિયત અવારનવાર બગડતી રહેતી હતી અને નાની બહેનના ભણતરનો ખર્ચ પણ કાઢવાનો હતો. આજે શહેરની સૌથી મોટી ગણાતી મલ્ટીનેશનલ કંપની 'ઝેનિથ કોર્પોરેશન'માં એનો ફાઇનલ ઇન્ટરવ્યુ હતો. જો આ નોકરી મળી જાય, તો એના પરિવારના બધા જ દુઃખોનો અંત આવી જાય તેમ હતો.
તેણે ફટાફટ તૈયાર થઈને પોતાના એકમાત્ર સારા અને ઇસ્ત્રી કરેલા ફોર્મલ કપડાં પહેર્યા. અરીસા સામે ઊભા રહીને એણે પોતાની જાતને હિંમત આપી અને ફાઇલની અંદર પોતાની બધી ડિગ્રીઓ બરાબર ગોઠવી દીધી. ઘરની બહાર નીકળતી વખતે એણે ભગવાનના પગે લાગીને પિતાના આશીર્વાદ લીધા. સ્ટેશન તરફ દોડતા દોડતા એણે ઘડિયાળ સામે જોયું, સવારના આઠ વાગવા આવ્યા હતા. નવ વાગ્યાની લોકલ ટ્રેન પકડવી અત્યંત જરૂરી હતી, કારણ કે જો એ ટ્રેન ચૂકી જાય તો ઓફિસે સમયસર પહોંચવું અશક્ય હતું.
સ્ટેશન તરફ જતા રસ્તા પર સવારની ભારે અવરજવર શરૂ થઈ ગઈ હતી. વાહનોના હોર્નનો અવાજ અને લોકોની દોડધામ વચ્ચે આકાશ પણ ઝડપી પગલે આગળ વધી રહ્યો હતો. બરાબર એ જ સમયે, શહેરના સૌથી વ્યસ્ત અને જોખમી ગણાતા ચાર રસ્તા પાસે એની નજર એક દ્રશ્ય પર પડી. ત્યાં ફૂટપાથના ખૂણામાં એક અજાણ્યા વૃદ્ધ માણસ ઊભા હતા. તેમની ઉંમર આશરે સિત્તેર વર્ષની આસપાસ હશે. તેમના હાથમાં એક લાકડી હતી અને આંખો પર જાડા કાચના ચશ્મા હતા. તે વૃદ્ધ માણસ ક્યારનાય રસ્તો ઓળંગવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા હતા, પણ પૂરપાટ ઝડપે દોડતા વાહનોને કારણે તેઓ એક પણ પગલું આગળ વધી શકતા નહોતા.
તેમનો આખો દેખાવ સાદો અને ધ્રુજતો હતો, વાહનોની સ્પીડ જોઈને તેમનો ડર સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યો હતો. આકાશે જોયું કે કેટલાય લોકો તેમની બાજુમાંથી પસાર થઈ રહ્યા હતા. કોલેજના યુવાનો, ઓફિસે જતા બાબુઓ અને ભણેલા-ગણેલા લોકો પોતાની મસ્તીમાં આગળ વધી રહ્યા હતા. કોઈની પાસે એટલો સમય નહોતો કે એ ઊભા રહીને એ લાચાર વૃદ્ધની મદદ કરે. આકાશે પોતાની ઘડિયાળ સામે જોયું, ટ્રેન આવવામાં હવે માત્ર પંદર જ મિનિટની વાર હતી. જો તે અહીં ઊભો રહે, તો ચોક્કસ એની ટ્રેન ચૂકી જવાય અને ઇન્ટરવ્યુમાં મોડું થઈ જાય તેમ હતું.
એક ક્ષણ માટે આકાશના મનમાં ભારે મંથન શરૂ થયું. એક તરફ એની જિંદગીની સૌથી મોટી નોકરી હતી અને બીજી તરફ એક અજાણ્યા વૃદ્ધની લાચારી હતી. એના મગજે કહ્યું કે તું આગળ વધ, તારે મોડું થઈ રહ્યું છે. પણ એના હૃદયે અને એના પિતાએ આપેલા સંસ્કારોએ કહ્યું કે જો આજે તું આ વૃદ્ધને આ પરિસ્થિતિમાં છોડીને જતો રહેશે, તો તારી આટલી બધી મોટી ડીગ્રીઓ માત્ર કાગળના ડૂચા સમાન બની જશે. માણસાઈ વિનાની સફળતાનું કોઈ મૂલ્ય નથી. આકાશે એક ઊંડો શ્વાસ લીધો અને ટ્રેનની ચિંતા છોડીને સીધો પેલા વૃદ્ધ માણસ તરફ દોડી ગયો.
તેણે ખૂબ જ નમ્રતાથી વૃદ્ધનો ધ્રુજતો હાથ પોતાના હાથમાં લીધો. આકાશનો સ્પર્શ મળતા જ વૃદ્ધના ચહેરા પર એક અનોખી રાહત જોવા મળી. આકાશે હસતા મુખે કહ્યું કે દાદા, તમે ચિંતા ન કરો, હું તમને રસ્તો ઓળંગાવું છું. આકાશે એક હાથ ઊંચો કરીને આવતા વાહનોને રોકવાનો ઇશારો કર્યો અને ખૂબ જ ધીમે ધીમે, વૃદ્ધના નાના પગલાં સાથે તાલ મિલાવીને તેમને રસ્તાની પેલે પાર ફૂટપાથ પર સલામત રીતે પહોંચાડી દીધા. રસ્તો ઓળંગ્યા પછી વૃદ્ધે આકાશની પીઠ પર હાથ મૂક્યો અને તેમની આંખોમાં અસીમ આશીર્વાદ અને સંતોષ દેખાયો.
વૃદ્ધે આકાશને પૂછ્યું કે બેટા, તું ક્યાંક ઉતાવળમાં જઈ રહ્યો હતો ને? મારા લીધે તારું કોઈ કામ બગડ્યું તો નથી ને? આકાશે હસતા હસતા ઘડિયાળ તરફ જોયું, ટ્રેનનો સમય થઈ ચૂક્યો હતો અને તે ટ્રેન ચૂકી ગયો હતો. છતાં એણે વૃદ્ધને દુઃખી ન કરવા માટે જૂઠું બોલતા કહ્યું કે ના દાદા, એવું કંઈ નથી, હું સમયસર પહોંચી જઈશ. તમે તમારું ધ્યાન રાખજો, એમ કહીને આકાશ ત્યાંથી બીજી બસ પકડવા માટે ઝડપથી દોડી ગયો.
જ્યારે આકાશ 'ઝેનિથ કોર્પોરેશન'ની ભવ્ય ઓફિસે પહોંચ્યો, ત્યારે સવારના સાડા દસ વાગી ગયા હતા. એનો ઇન્ટરવ્યુ નવ વાગ્યાનો હતો, એટલે કે તે દોઢ કલાક મોડો પડ્યો હતો. ઓફિસનું વાતાવરણ એકદમ પ્રોફેશનલ અને કડક હતું. રિસેપ્શન પર બેઠેલી યુવતીએ આકાશને જોયું અને ગંભીર અવાજે કહ્યું કે તમે બહુ મોડા પડ્યા છો, બધા ઉમેદવારોના ઇન્ટરવ્યુ પૂરા થઈ ગયા છે અને બોસ હવે કોઈને મળવાના નથી. આકાશનું હૃદય બેસી ગયું. એને લાગ્યું કે એની જિંદગીનો આટલો મોટો મોકો એણે ગુમાવી દીધો છે. એની આંખોમાં નિરાશાના આસુ આવી ગયા.
તેણે રિસેપ્શનિસ્ટને ખૂબ જ વિનંતી કરી કે પ્લીઝ મને એકવાર બોસને મળવા દો, હું કોઈ બહુ મોટી મુશ્કેલીના કારણે મોડો પડ્યો છું. આકાશની સતત આજીજી જોઈને સુપરવાઈઝરે એને વહેલી સવારે બોસની કેબિનમાં જવાની મંજૂરી આપી. આકાશ ધ્રુજતા પગે ઓફિસના સૌથી મોટા અને આલીશાન કાચના દરવાજા પાસે પહોંચ્યો. એણે દરવાજો ધીમેથી ધકેલ્યો અને અંદર પ્રવેશ કર્યો. કેબિનની અંદર મોંઘીદાટ લેધરની ખુરશી રિવોલ્વિંગ પોઝિશનમાં હતી, જેની પીઠ દરવાજા તરફ હતી.
આકાશે ગળગળા અવાજે કહ્યું કે મે આઈ કમ ઇન સર? હું ઇન્ટરવ્યુ માટે આવ્યો છું, પણ રસ્તામાં એક અનિવાર્ય કારણસર મોડો પડ્યો છું. જેમ જ આકાશનો અવાજ ખુરશી પર બેઠેલી વ્યક્તિના કાનમાં પડ્યો, તેમણે ધીમેથી પોતાની ખુરશી ફેરવી. જેવી ખુરશી આકાશની સામે આવી, આકાશ સ્તબ્ધ થઈ ગયો, એના હોશ ઊડી ગયા. એને લાગ્યું કે તે કોઈ સપનું જોઈ રહ્યો છે. બોસની એ જ ભવ્ય અને સર્વોચ્ચ ખુરશી પર બિલકુલ એ જ વૃદ્ધ માણસ બેઠા હતા, જેમને તે હમણાં જ રસ્તા પર હાથ પકડીને રસ્તો ઓળંગાવ્યો હતો.
વૃદ્ધના ચહેરા પર એ જ જૂનું અને પરિચિત મીઠું સ્મિત હતું. તેમણે પોતાના મોંઘા ચશ્મા ઉતાર્યા અને આકાશ સામે ખૂબ જ આદરપૂર્વક જોયું. આકાશ કશું બોલી શકે તેમ નહોતો, એની બોલતી સાવ બંધ થઈ ગઈ હતી. વૃદ્ધે હસીને ખૂબ જ ગંભીર અને ગૌરવપૂર્ણ અવાજે કહ્યું કે આવો આકાશ, બેસો. મને ખબર હતી કે તું ચોક્કસ આવીશ. આ કંપનીના માલિક અને ચેરમેન બીજું કોઈ નહીં પણ એ જ વૃદ્ધ હતા, જેમનું નામ અમરનાથ સિંગાણિયા હતું. તેઓ ખૂબ જ મોટા ઉદ્યોગપતિ હોવાની સાથે સાથે એક અદ્ભુત ઇન્સાન પણ હતા.
અમરનાથજીએ આકાશની સામે પડેલી ફાઇલ અને એની ડીગ્રીઓ તરફ જોયું પણ નહિ. તેમણે ફાઇલ બાજુ પર ધકેલી દીધી. આકાશને લાગ્યું કે કદાચ એ મોડો પડ્યો એટલે સાહેબ ગુસ્સે થયા છે. પણ અમરનાથજીએ પોતાની જગ્યાએથી ઊભા થઈને આકાશની નજીક આવ્યા. તેમણે આકાશના ખભા પર પ્રેમથી હાથ મૂક્યો અને આખા સ્તાફની સામે જોરથી બોલ્યા કે, "બેટા, મારે તારા આ કાગળો અને ડીગ્રીઓ જોવાની કોઈ જરૂર નથી. આ દુનિયામાં મને ઘણા એવા લોકો મળ્યા જેમના કાગળો બહુ મજબૂત હતા પણ એમની માણસાઈ સાવ શૂન્ય હતી."
તેમણે આગળ કહ્યું કે, "હું રોજ સવારે મારી કંપનીના ગેટ પાસે કે ચાર રસ્તે સામાન્ય માણસ બનીને લોકોની પરીક્ષા લઉં છું, કારણ કે મારે મારી કંપનીમાં માત્ર હોશિયાર મશીનો નથી જોઈતા, મારે સાચા અને ઈમાનદાર માણસો જોઈએ છે જે બીજાના દુઃખને સમજી શકે. આજે સવારે સેંકડો લોકો ત્યાંથી પસાર થયા, પણ તેં પોતાની કરિયર અને ટ્રેનની ચિંતા કર્યા વગર એક અજાણ્યા વૃદ્ધનો હાથ પકડ્યો. બેટા, તારી લાયકાત અને તારા સંસ્કારોની સાચી પરીક્ષા તો રસ્તા પર જ ચેક થઈ ગઈ છે અને તું એમાં સો ટકા પાસ થયો છે."
અમરનાથજીએ તરત જ પોતાના સેક્રેટરીને બોલાવ્યો અને આકાશના હાથમાં કંપનીના ડેપ્યુટી મેનેજરની પોસ્ટનો ઓફર લેટર મૂકી દીધો. આ પદ માટે લાયકાત કરતાં પણ વહેલી માણસાઈની જરૂર હતી. આકાશ ઓફર લેટર જોઈને પોતાના આંસુ રોકી ન શક્યો. એણે સીધા જ અમરનાથજીના પગ પકડી લીધા. એને સમજાઈ ગયું કે કુદરત ક્યારેય કોઈની ઈમાનદારી અને નેક કામને વગર બદલાએ જવા દેતી નથી. જે નોકરી માટે તે બે વર્ષથી ભટકતો હતો, તે આજે એને એની ડિગ્રીના કારણે નહીં પણ એના પવિત્ર હૃદયના કારણે મળી ગઈ હતી.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો.