ઘરના પ્રસંગમાં પૈસા આપવાની ના પાડનાર વહૂ પર સાસુ ગુસ્સે થઈ ગયા, પછી રૂમમાં જઈને પતિએ પૂછ્યું કેમ તો કહ્યું...

રમેશભાઈ અને વિમળાબેનના નાનકડા પરિવારમાં હંમેશા શાંતિ અને આનંદ રહેતો. તેમનો દીકરો આકાશ એક ખાનગી કંપનીમાં નોકરી કરતો હતો. ત્રણ વર્ષ પહેલાં આકાશના લગ્ન નેહા સાથે થયા હતા. નેહા સ્વભાવે બહુ જ શાંત, ઓછું બોલનારી અને ઘરમાં સૌનું ધ્યાન રાખનાર ગુણવાન છોકરી હતી. આખો પરિવાર બહુ સુખેથી દિવસો વિતાવતો હતો.

એક દિવસ ઘરમાં આકાશના નાના ભાઈના સગાઈના પ્રસંગ અંગે ચર્ચા કરવા માટે સગા-સંબંધીઓ ભેગા થયા હતા. ઘરના આંગણામાં બહેનો, મામા અને માસી બધા બેઠા હતા. વાતચીત દરમિયાન પ્રસંગના ખર્ચ અને બધાના ફાળા અંગે વાત નીકળી. વિમળાબેને બધાની સામે ખુશ થઈને કહ્યું કે ઘરમાં બધા પોતપોતાની બચતમાંથી કંઈક ને કંઈક આપી રહ્યા છે.

ત્યાં જ વિમળાબેનની નજર ખૂણામાં ઊભેલી નેહા પર પડી. તેમણે બધા સંબંધીઓની હાજરીમાં મોટેથી કહ્યું, "નેહા તું તો નોકરી પણ કરે છે અને તારો પગાર પણ સારો છે, તો તું આ પ્રસંગમાં શું ફાળો આપવાની છે?" નેહાએ ધીમેથી નીચું જોઈને કહ્યું, "મમ્મીજી, આ મહિને મારી પાસે બચત નથી, એટલે હું પૈસા નહીં આપી શકું."

આ સાંભળીને વિમળાબેનનો ચહેરો બદલાઈ ગયો. બધા સંબંધીઓ સામે તેમને થોડું ઓછું લાગ્યું. તેમણે ગુસ્સામાં આવીને કહ્યું, "દર મહિને તારો આખો પગાર ક્યાં જાય છે તે ખબર નથી પડતી! તું ફક્ત તારા પોતાના વિશે જ વિચારે છે. આટલો મોટો પ્રસંગ ઘરમાં આવ્યો છે છતાં તારું મન ઘણું નાનું છે."

નેહા એક પણ શબ્દ બોલ્યા વગર શાંતિથી ઊભી રહી. તેની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા હતા, પણ તેણે પોતાના આંસુ રોકી રાખ્યા. સંબંધીઓ પણ એકબીજા સામે જોવા લાગ્યા. આકાશ આ બધું જોઈ રહ્યો હતો, પણ તે સમયે મોટા વડીલો વચ્ચે બોલવાનું તેને યોગ્ય ન લાગ્યું. નેહા ચૂપચાપ રસોડામાં જતી રહી અને પોતાનું કામ કરવા લાગી.

રાત્રે પ્રસંગની ચર્ચા પૂરી થયા પછી બધા સંબંધીઓ પોતપોતાના ઘરે ગયા. આકાશ પોતાના રૂમમાં આવ્યો ત્યારે નેહા બારી પાસે ઊભી હતી. આકાશને નેહાનું આ મૌન બહુ ખૂંચી રહ્યું હતું. તેને લાગ્યું કે નેહાએ આજે વિમળાબેનની વાતનો જવાબ આપીને પોતાનો પક્ષ રાખવો જોઈતો હતો.

આકાશે નેહા પાસે જઈને કહ્યું, "નેહા, આજે મમ્મીએ બધાની સામે તને આટલું બધું કહ્યું, છતાં તું કેમ કંઈ ના બોલી? તું તારા પગારમાંથી દર મહિને ક્યાં પૈસા વાપરે છે તે મને તો જણાવ. શું તું સાચે જ આપણા પરિવાર માટે કશું વિચારતી નથી?"

નેહાએ આકાશ સામે જોયું અને કબાટમાંથી એક જૂની ફાઈલ કાઢીને આકાશના હાથમાં મૂકી. આકાશે આશ્ચર્યથી એ ફાઈલ ખોલીને જોઈ. એમાં હોસ્પિટલના જૂના બિલ અને દર મહિને ભરાતી પહોંચની રસીદો હતી. આકાશ એ રસીદો જોઈને સ્તબ્ધ થઈ ગયો, કારણ કે એ બધી રસીદો વિમળાબેનના બે વર્ષ પહેલાં થયેલા મોટા ઓપરેશનના દેવાની હતી.

બે વર્ષ પહેલાં જ્યારે વિમળાબેન બહુ બીમાર પડ્યા હતા, ત્યારે હોસ્પિટલનો મોટો ખર્ચ થયો હતો. એ સમયે પરિવાર પાસે પૂરતા પૈસા ન હોવાથી વિમળાબેનના ભાઈ પાસેથી અને એક પરિચિત પાસેથી મોટી રકમ ઉધાર લેવી પડી હતી. આકાશને લાગતું હતું કે એ દેવું હજુ પણ બાકી છે, પણ રસીદો બતાવતી હતી કે દર મહિને નેહા પોતાના પગારમાંથી એ હપ્તો ચૂકવી રહી હતી.

આકાશે ધ્રૂજતા અવાજે પૂછ્યું, "નેહા, તું દર મહિને મમ્મીના ઈલાજનો આ હપ્તો ભરે છે? આટલા સમયથી તું મને કેમ કશું ના કહ્યું? અને આજે જ્યારે મમ્મીએ બધાની સામે તને સ્વાર્થી કહી, ત્યારે પણ તું એક શબ્દ ના બોલી?"

નેહાએ બહુ જ સહજતાથી આકાશનો હાથ પકડ્યો. તેણે ધીમા અને મીઠા અવાજે કહ્યું, "આકાશ, તમારા માતા-પિતા એ જ મારા માતા-પિતા છે. જ્યારે કોઈ દીકરો પોતાના માતા-પિતાની સેવા કરે કે તેમની મદદ કરે, ત્યારે શું તે ક્યારેય ઉપકાર ગણાવે છે? પોતાના પરિવાર માટે જે કરીએ તે આપણી ફરજ હોય છે, એનો ક્યારેય સિંહોડા ન કરાય."

નેહાએ આગળ કહ્યું, "જો આજે મેં મમ્મીજીને બધાની સામે આ વાત કહી હોત, તો તેમને એવું લાગત કે હું તેમના પર ઉપકાર કરી રહી છું. તેમને મનમાં એવું દુઃખ થાત કે વહૂ તેમના દેવાના પૈસા આપે છે. હું તેમને ક્યારેય નાનપ અનુભવવા દેવા નહોતી માગતી. તેથી જ હું શાંત રહી."

આ સાંભળીને આકાશની આંખોમાંથી આંસુ વહી નીકળ્યા. તેને પોતાની જાત પર શરમ આવી કે તે પણ પોતાની પત્નીને સમજી ન શક્યો. તેણે ઈશ્વરનો આભાર માન્યો કે તેને આટલી સમજદાર, ગુણવાન અને સમર્પિત પત્ની મળી છે, જે પોતાના સ્વાભિમાન કરતા પરિવારના સન્માનને વધારે મહત્વ આપે છે.

પરિવારમાં સંબંધો ફક્ત પૈસા કે લેવડદેવડથી નથી ચાલતા, પણ એકબીજા પ્રત્યેના આદર અને સમર્પણથી ચાલે છે. ઘણીવાર જે લોકો મૌન રહે છે, તેઓ સૌથી વધારે ત્યાગ કરતા હોય છે. સાચો પ્રેમ અને ફરજ એ છે જેમાં કોઈ દેખાડો ન હોય, ફક્ત નિઃસ્વાર્થ ભાવ હોય.

આપણે ઘણીવાર બહારથી જોઈને માણસના સ્વભાવનો અંદાજ લગાવી લઈએ છીએ અને તેના પર સ્વાર્થી હોવાનો આરોપ મૂકી દઈએ છીએ. પણ સત્ય એ હોય છે કે માણસનું મન કેટલું ઉદાર છે તે તેના છુપા કાર્યોથી ખબર પડે છે. વડીલોનું સન્માન જાળવવું એ સૌથી મોટો ધર્મ છે.

ઘરમાં જ્યારે વહૂ પોતાના સાસુ-સસરાને પોતાના સગા માતા-પિતા સમજીને તેમની કાળજી લે છે, ત્યારે એ ઘર સાચા અર્થમાં મંદિર બની જાય છે. ઉપકાર કરીને જતાવવા કરતાં ચૂપચાપ પોતાની ફરજ પૂરી કરવી એ જ સાચા સંસ્કારની ઓળખ છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.