ઘરના બધા લોકો ટીવી સામે મેચ જોવામાં મસ્ત હતા અને વહુ રસોડામાં ગરમાગરમ સમોસા તળતી હતી, ત્યારે જ સાસુએ વહુને એવું કહ્યું કે…

સાંજનો સમય હતો અને આખા શહેરમાં આઈપીએલ (IPL) મેચનો જબરદસ્ત માહોલ જામ્યો હતો. ટીવી સ્ક્રીન પર ચોગ્ગા-છગ્ગાની રમઝટ બોલી રહી હતી અને સ્ટેડિયમમાં લોકો ચિચિયારીઓ પાડી રહ્યા હતા. આવો જ કંઈક માહોલ અમદાવાદની એક પ્રતિષ્ઠિત સોસાયટીમાં આવેલા રમેશભાઈના ઘરમાં પણ હતો. ડ્રોઈંગ રૂમમાં મોટું સ્માર્ટ ટીવી ચાલુ હતું, જેની સામે રમેશભાઈ, તેમનો દીકરો રિશીલ અને ઘરના બાળકો સોફા પર ગોઠવાઈ ગયા હતા. બધાનું ધ્યાન બસ ટીવીના સ્ક્રીન પર જ હતું કે કઈ ટીમ જીતશે અને કઈ હારશે. મેચ ખૂબ જ રોમાંચક વળાંક પર હતી એટલે ઘરમાં ઉત્સાહ અને બૂમાબૂમનો માહોલ હતો.

આ બધા ઉત્સાહની વચ્ચે, ઘરની ગૃહલક્ષ્મી કાજલ રસોડામાં એકલી-એકલી પરસેવે રેબઝેબ થઈને ગરમાગરમ સમોસા તળવામાં વ્યસ્ત હતી. મેચ શરૂ થઈ ત્યારથી જ ઘરના બધા સભ્યોની ફરમાઈશ હતી કે આજે મેચ જોતા જોતા કંઈક ચટાકેદાર નાસ્તો જોઈએ. કાજલે પણ હસતા મુખે બધાની ઈચ્છા પૂરી કરવા માટે બપોરથી જ તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી હતી. રસોડામાં કડાઈમાંથી તેલનો ઉકળતો અવાજ આવી રહ્યો હતો અને બહાર ડ્રોઈંગ રૂમમાંથી સમોસાની પ્લેટો ખાલી થવાનો અવાજ આવી રહ્યો હતો. કાજલ એક પછી એક લોટ તળીને પ્લેટમાં કાઢતી અને બહાર મોકલતી હતી.

મેચમાં જેમ જેમ રોમાંચ વધતો ગયો, તેમ તેમ બહાર બેઠેલા લોકોની ભૂખ અને સમોસાની ડિમાન્ડ પણ વધતી ગઈ. રિશીલ વચ્ચે રસોડાના દરવાજે આવીને બોલ્યો, "કાજલ, જલ્દી કરજે... હજુ બે પ્લેટ મોકલ, પપ્પા અને બાળકોને બહુ મજા આવી ગઈ છે. સમોસા એકદમ ટેસ્ટી અને ક્રિસ્પી બન્યા છે." કાજલે ચહેરા પરનો પરસેવો લૂછતા હસીને કહ્યું, "હા, બસ આ છેલ્લો લોટ કડાઈમાં મૂક્યો છે, હમણાં જ બે મિનિટમાં લઈને આવું છું."

રસોડાની બહાર સોફા પર રિશીલની માતા હેમાબેન પણ બેઠા હતા. તેઓ પણ મેચનો આનંદ લઈ રહ્યા હતા, પરંતુ થોડી વાર પછી તેમનું ધ્યાન રસોડા તરફ ગયું જ્યાં કાજલ છેલ્લા બે કલાકથી સતત ઉભી રહીને કામ કરી રહી હતી. હેમાબેન ઉભા થઈને રસોડામાં આવ્યા અને કાજલને સતત કામ કરતી જોઈને કહ્યું, "બેટા કાજલ, તારે બધા સમોસા એકસાથે તળી લેવાના હતા અને પછી જ બધાને આપવાના હતા ને? તું ક્યારની એકલી રસોડામાં મથી રહી છે, તું તો અમારી સાથે બેસીને મેચ પણ જોઈ નથી શકી અને તું પોતે પણ હજુ સુધી એક પણ સમોસું ખાઈ શકી નથી."

કાજલે ખૂબ જ સહજતાથી પોતાની સાસુ સામે જોયું અને માયાળુ અવાજે જવાબ આપ્યો, "અરે ના ના, મમ્મીજી... એમાં શું થઈ ગયું? હું તો પછીથી શાંતિથી ખાઈ લઈશ. તમે બધા અત્યારે ગરમાગરમ ખાવાની મજા લો. મને તો તમને બધાને ખવડાવવામાં જ ખુશી મળે છે. તમે લોકો મેચ જુઓ, હું હમણાં આ છેલ્લી પ્લેટ લઈને બહાર આવું છું." કાજલના આ શબ્દોમાં કોઈ ફરિયાદ નહોતી, માત્ર એક ભારતીય સ્ત્રીની એ જ સનાતન આદત હતી જે હંમેશા પોતાના પરિવારની ખુશીને પોતાની ખુશી કરતાં આગળ રાખે છે.

હેમાબેન રસોડામાંથી બહાર આવ્યા અને સોફા પર બેઠેલા પોતાના દીકરા રિશીલને કહ્યું, "રિશીલ, જરા કિચનમાં જઈને જો તો ખરો કે કાજલ માટે સમોસા બચ્યા પણ છે કે નહીં? આપણે બધા તો અહીં બેઠા બેઠા પ્લેટો ખાલી કરી રહ્યા છીએ, પણ એ બિચારી ક્યારની ભૂખી તળે છે." માતાની વાત સાંભળીને રિશીલને પણ અચાનક અહેસાસ થયો કે પોતે મેચના ઉત્સાહમાં એટલો ખોવાઈ ગયો હતો કે પત્નીનો વિચાર જ ન આવ્યો. તે તરત જ ઊભો થઈને રસોડામાં ગયો.

રસોડામાં જઈને રિશીલે જોયું તો છેલ્લો લોટ કડાઈમાં તળાઈ રહ્યો હતો અને બહારથી હજુ પણ બાળકો બૂમો પાડી રહ્યા હતા કે, "મમ્મી, હજુ બે સમોસા મોકલજે." રિશીલે ટેબલ પર રાખેલું વાસણ જોયું, જેમાં માત્ર ત્રણ-ચાર સમોસા જ બચ્યા હતા. તે સમજી ગયો કે જો આ સમોસા પણ બહાર જશે તો કાજલ માટે કંઈ જ નહીં બચે. રિશીલે તરત જ કાજલનો હાથ પકડ્યો અને કડક અવાજે કહ્યું, "કાજલ, હવે આ સમોસા કોઈને નથી આપવાના. હું બહાર જઈને બધાને કહી દઉં છું કે સમોસા પૂરા થઈ ગયા છે. આખા પરિવારે મજા લૂંટતા લૂંટતા ધરાઈને ખાધું છે, હવે આ છેલ્લા સમોસા તારા માટે છે અને તું જ ખાઈશ."

કાજલે તરત જ રિશીલનો હાથ છોડાવતા કહ્યું, "અરે નહીં રિશીલ, એવું ન કરાય. બાળકો હજુ માંગે છે, દેવા દો ને એમને. મારું શું છે, હું તો પછીથી ફ્રીજમાં કંઈક બીજું પડ્યું હશે તે ખાઈ લઈશ અથવા બે રોટલી બનાવી લઈશ. મને કઈ ખાસ ભૂખ નથી."

રિશીલનો પારો થોડો વધી ગયો. તેણે ગેસ બંધ કર્યો અને કાજલની સામે જોઈને ગંભીરતાથી કહ્યું, "ના કાજલ, બધાએ જે ખાધું છે એ જ તું પણ ખાઈશ. ઇનફેક્ટ નિયમ તો એવો હોવો જોઈએ કે તારે પહેલાં ખાઈ લેવું જોઈતું હતું, કારણ કે પેટમાં અન્ન જાય પછી જ બીજી વસ્તુ બનાવવાની એનર્જી આવે. તું કેમ હંમેશા પોતાની જાતને છેલ્લે રાખે છે?"

રસોડામાં ચાલી રહેલી આ ચર્ચા સાંભળીને હેમાબેન અને રમેશભાઈ પણ ત્યાં આવી ગયા. રિશીલે બધાની સામે જોઈને એક બહુ મોટો પ્રશ્ન મૂક્યો, જે આજે આપણા સમાજના અડધાથી વધુ ઘરોની વાસ્તવિકતા છે. રિશીલે કહ્યું, "પપ્પા, મમ્મી... મેં ઘણી વખત જોયું છે કે જે દિવસે ઘરમાં પતિદેવ બહારગામ હોય કે ખાવાના ટેબલ પર ન હોય, તે દિવસે મેનુમાં કોઈ ખાસ વસ્તુ બનતી જ નથી. કેમ ભાઈ? ખાવા પર થોડું એવું લખ્યું છે કે દાળ કે ચોખા એવું કહેશે કે આજે તારો પતિ ઘરે નથી એટલે હું પાકવાની નથી? મોટાભાગના ઘરોમાં પહેલા ઘરના બધા પુરુષો અને બાળકો જમી લે છે, અને ત્યાર પછી જ આખા ઘરને રાંધીને જમાડનારી 'અન્નપૂર્ણા દેવી' જમવા બેસે છે."

રિશીલની વાત સાંભળીને આખો પરિવાર શાંત થઈ ગયો. રિશીલે પોતાની વાત આગળ વધારતા કહ્યું, "આ પ્રથા વર્ષોથી ચાલી આવે છે. એમાં થાય છે એવું કે જે વસ્તુ બહુ ટેસ્ટી બની હોય, તે તો છેલ્લે બચતી પણ નથી. અને આપણી આ અન્નપૂર્ણા દેવીઓ હસતા મુખે કહી દે છે કે—કોઈ વાતો નહીં, હું તો ગમે તે ખાઈ લઈશ, મને તો ખવડાવવામાં જ ખુશી મળે છે. પણ કેમ? શું સ્ત્રીઓ માણસ નથી? શું તેમને ગરમ અને ટેસ્ટી ખાવાનો કોઈ અધિકાર નથી? આપણે આપણા બાળકોને કેમ એવું નથી શીખવતા કે પરિવારનો મતલબ એ છે કે ઘરમાં જે કંઈ બને તે નાનો-મોટો, સ્ત્રી કે પુરુષ, બધા સાથે બેસીને જ ખાય?"

કાજલ રિશીલની આ વાતો સાંભળીને સ્તબ્ધ થઈ ગઈ હતી. તેની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા હતા, કારણ કે આજે પહેલીવાર કોઈએ તેની આ અદ્રશ્ય મહેનત અને ત્યાગને આટલી ગંભીરતાથી વાચા આપી હતી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો.