એક જ ઘરમાં પિતા-પુત્ર વચ્ચે વીસ વર્ષ સુધી મૌન રહ્યું, પિતાના મૃત્યુ પછી રૂમમાંથી મળેલી એક ચિઠ્ઠી વાંચીને દીકરો ધ્રુસકે ધ્રુસકે...

શહેરના એક શાંત અને પ્રતિષ્ઠિત વિસ્તારમાં આવેલો બે માળનો બંગલો બહારથી જેટલો સુંદર અને ભવ્ય દેખાતો હતો, અંદરથી એટલો જ શાંત અને રહસ્યમય હતો. આ બંગલાનું નામ 'સ્નેહકુટીર' હતું, પરંતુ છેલ્લા દસ વર્ષથી આ ઘરમાં સ્નેહનું નામ નિશાન નહોતું બચ્યું. આ બંગલામાં પિતા રમણલાલ અને તેમનો એકનો એક દીકરો આકાશ પોતાના પરિવાર સાથે રહેતા હતા. રમણલાલ સરકારી બેંકમાંથી મેનેજર તરીકે નિવૃત્ત થયા હતા અને આકાશ શહેરનો જાણીતો આર્કિટેક્ટ હતો. આકાશ ભણવામાં ખૂબ જ તેજસ્વી હતો અને તેને મોટો બનાવવામાં રમણલાલે પોતાની જિંદગીની તમામ બચત લગાવી દીધી હતી. પરંતુ જેમ જેમ આકાશ સફળ થતો ગયો, તેમ તેમ તેનો અહંકાર વધતો ગયો. આજથી દસ વર્ષ પહેલાં બિઝનેસના એક નિર્ણય અને ઘરની નાની બાબતમાં પિતા-પુત્ર વચ્ચે એવો મોટો ઝઘડો થયો કે આકાશે ગુસ્સામાં આવીને આખા ઘરની વચ્ચે ઈંટોની એક મજબૂત દીવાલ ચણી દીધી.

એક જ બંગલાના બે ભાગ થઈ ગયા. એક તરફ આકાશ, તેની પત્ની અને બાળકો વૈભવથી રહેતા હતા અને બીજી તરફ વૃદ્ધ પિતા રમણલાલ એકલા અટૂલા જિંદગી વિતાવી રહ્યા હતા. આકાશે પોતાના મનમાં એવી ગાંઠ બાંધી લીધી હતી કે પિતા બહુ જ જિદ્દી છે અને તેમણે ક્યારેય દીકરાની પ્રગતિ જોઈ નથી. દીવાલ ચણાયા પછી આકાશે પિતા સાથે બોલવાનું તદ્દન બંધ કરી દીધું હતું. હદ તો ત્યાં થઈ ગઈ કે ક્યારેક રસ્તામાં કે ઘરની બહાર બંને સામસામે આવી જતા તો પણ આકાશ નજર ફેરવી લેતો, જાણે સામે કોઈ અજાણ્યો માણસ ઉભો હોય. રમણલાલ પણ દીકરાના આ વર્તનથી ખૂબ જ દુઃખી હતા, પણ તેઓ ક્યારેય દીવાલ ઓળંગીને આ બાજુ આવ્યા નહોતો કે ન તો તેમણે ક્યારેય આકાશને બોલાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો.

પરંતુ આ દીવાલની પાછળથી રોજ એક અવાજ ચોક્કસ આવતો હતો. રમણલાલના રૂમમાંથી વહેલી સવારથી લઈને મોડી રાત સુધી જૂના જમાનાના રેડિયો પર ભજનો, જૂના ફિલ્મી ગીતો અને સમાચાર વાગ્યા કરતા હતા. આકાશ જ્યારે પણ ઓફિસેથી ઘરે આવતો ત્યારે તેને પિતાના રૂમમાંથી આવતો આ રેડિયોનો અવાજ બહુ ખટકતો. તે ઘણીવાર પોતાની પત્નીને કહેતો કે આ ડોસો જાણીજોઈને મને હેરાન કરવા માટે રેડિયો મોટેથી ચાલુ રાખે છે જેથી મને ખબર પડે કે તેઓ હજી જીવે છે. આકાશને લાગતું હતું કે પિતા તેના પ્રત્યેનો ગુસ્સો અને નારાજગી વ્યક્ત કરવા માટે આખો દિવસ રેડિયો ચાલુ રાખીને ઘરમાં ઘોંઘાટ કરે છે. સમય વહેતો ગયો અને રેડિયોનો એ અવાજ આકાશના ઘરની રોજની જિંદગીનો એક હિસ્સો બની ગયો.

ધીમે ધીમે દસ વર્ષ વીતી ગયા. રમણલાલની ઉંમર હવે એંસી વર્ષની આસપાસ પહોંચી ગઈ હતી. એક સવારે આકાશના ભાગમાં અજીબ શાંતિ હતી. દરરોજ સવારે છ વાગ્યે પિતાના રૂમમાંથી આકાશવાણીનું ભજન સંભળાતું હતું, પણ આજે આઠ વાગવા આવ્યા છતાં દીવાલની પેલી પારથી કોઈ અવાજ ન આવ્યો. રેડિયો પણ સાવ બંધ હતો. આકાશની પત્નીને કંઈક અજુગતું લાગ્યું એટલે તેણે આકાશને કહ્યું કે આજે બાપુજીના રૂમમાંથી કોઈ અવાજ નથી આવતો, તમે જરા જઈને જુઓ તો ખરા. આકાશના અહંકારે પહેલાં તો ના પાડી, પણ અંદરખાને વ્યાકુળતા વધતા તે બંગલાની પાછળના રસ્તેથી પિતાના રૂમના દરવાજે ગયો. દરવાજો સહેજ ખુલ્લો હતો.

આકાશે રૂમની અંદર પગ મૂક્યો તો જોયું કે પિતા રમણલાલ બેડ પર શાંતિથી સૂતા હતા. તેમનો ચહેરો એકદમ સફેદ પડી ગયો હતો. આકાશે નજીક જઈને પિતાના ખભા પર હાથ મૂક્યો અને તેમને હલાવ્યા, પણ તેમનું શરીર બરફ જેવું ઠંડુ થઈ ચૂક્યું હતું. રમણલાલ ઊંઘમાં જ આ દુનિયા છોડીને કાયમ માટે ચાલ્યા ગયા હતા. પિતાના અવસાનના સમાચાર સાંભળીને આજુબાજુના લોકો ભેગા થઈ ગયા. આકાશે લોકાચાર ખાતર બધા વિધિ-વિધાન પૂરા કર્યા અને સ્મશાન યાત્રા કાઢી. પિતાના અગ્નિસંસ્કાર કરતી વખતે પણ આકાશની આંખમાં ખાસ આંસુ નહોતા, કારણ કે તેના મનમાં હજી પણ એ જ વેરભાવ હતો કે પિતાએ તેની સાથે આખી જિંદગી મોઢું ફેરવી રાખ્યું અને ક્યારેય માફી ન માંગી.

અંતિમ સંસ્કારના ત્રણ દિવસ પછી, આકાશે નક્કી કર્યું કે હવે આ વચ્ચેની દીવાલનો કોઈ મતલબ નથી, એટલે તેને તોડીને આખું ઘર ફરીથી એક કરી દેવું જોઈએ. તેણે મજૂરો બોલાવ્યા અને પોતાના હાથે જ હથોડો લઈને એ દીવાલ પર પહેલો ઘા કર્યો. દીવાલ તૂટતાની સાથે જ આખો રૂમ ધૂળથી ભરાઈ ગયો. આકાશ દીવાલ ઓળંગીને પિતાના એ રૂમમાં ગયો જ્યાં તે છેલ્લા દસ વર્ષથી ક્યારેય ગયો નહોતો. રૂમની અંદર પિતાની કેટલીક જૂની વસ્તુઓ, કપડાં અને ખાટલાની બાજુના ટેબલ પર પેલો જૂનો રેડિયો પડેલો હતો, જે હવે સાવ મૂંગો થઈ ગયો હતો.

આકાશ પિતાના ટેબલની ડ્રોઅર સાફ કરી રહ્યો હતો ત્યારે તેના હાથમાં એક જૂની ડાયરી અને સિવિલ હોસ્પિટલની ફાઈલ આવી. આકાશે કુતૂહલવશ એ ફાઈલ ખોલીને જોયું તો તેના હોશ ઉડી ગયા. એ ફાઈલ આજથી બરાબર અગિયાર વર્ષ જૂની હતી, એટલે કે ઘરમાં દીવાલ ચણાઈ તેના એક વર્ષ પહેલાની. ફાઈલના રિપોર્ટ મુજબ, એક મોટા અકસ્માતમાં રમણલાલના કાનના બંને પડદા તદ્દન ફાટી ગયા હતા અને તેઓ પોતાની સાંભળવાની શક્તિ સો ટકા ગુમાવી ચૂક્યા હતા. ડૉક્ટરોએ સ્પષ્ટ લખ્યું હતું કે હવે તેઓ દુનિયાનો કોઈ પણ અવાજ ક્યારેય સાંભળી શકશે નહીં.

આકાશ સ્તબ્ધ થઈ ગયો. તેને યાદ આવ્યું કે અકસ્માત પછી જ પિતા બહુ શાંત થઈ ગયા હતા અને તે સમયે જ તે પિતાને કશુંક પૂછતો પણ પિતા જવાબ નહોતા આપતા, જેને આકાશે પિતાનો અહંકાર સમજી લીધો હતો અને ઝઘડો કરીને દીવાલ ચણી દીધી હતી. આકાશે ધ્રુજતા હાથે પેલી જૂની ડાયરી ખોલી. ડાયરીના પહેલા જ પાના પર પિતાના હાથે ધ્રુજતા અક્ષરોમાં આકાશ માટે એક પત્ર લખેલો હતો.

પત્રમાં લખ્યું હતું: 'મારા વહાલા દીકરા આકાશ, તું જ્યારે આ ડાયરી વાંચીશ ત્યારે હું તારી આસપાસ નહીં હોઉં. બેટા, આજથી અગિયાર વર્ષ પહેલાં જ્યારે મારો અકસ્માત થયો, ત્યારે ભગવાને મારી સાંભળવાની શક્તિ છીનવી લીધી. હું બહેરો થઈ ગયો હતો. તેં જ્યારે મારી સાથે ઓફિસના કામ બાબતે ચર્ચા કરી, ત્યારે હું તારો અવાજ સાંભળી શકતો નહોતો અને મારી લાચારીના કારણે હું તને કહી ન શક્યો કે તારો બાપ હવે સાંભળી શકતો નથી. તને લાગ્યું કે હું તારી પ્રગતિથી નારાજ થઈને મૌન બેસી ગયો છું. તેં ગુસ્સામાં આવીને ઘરમાં દીવાલ ચણી દીધી, ત્યારે મારું હૃદય ફાટી ગયું હતું.'

પત્રમાં આગળ લખ્યું હતું: 'બેટા, તું રોજ વિચારતો હોઈશ ને કે આ ડોસો આખો દિવસ રૂમમાં મોટેથી રેડિયો કેમ ચાલુ રાખે છે? આજે તને એનું સાચું કારણ જણાવું છું. હું તો બહેરો હતો, મને તો રેડિયોનો એક પણ શબ્દ કે સૂર સંભળાતો નહોતો. પરંતુ હું રેડિયો એટલા માટે ચાલુ રાખતો હતો જેથી દીવાલની પેલી પાર બેઠેલા મારા દીકરાને એમ ન લાગે કે તેનો પિતા તેનાથી નારાજ થઈને મૌન વ્રત ધારણ કરીને બેઠો છે. મને ડર હતો કે જો મારો રૂમ સાવ શાંત રહેશે, તો તને લાગશે કે તારા પિતા તારા પ્રત્યે નફરત રાખીને બેઠા છે. રેડિયોનો એ અવાજ મારી જીવંતતાનું પ્રતીક હતો, જે તને કહેતો હતો કે તારો બાપ ભલે દીવાલની પેલી પાર છે, પણ તે તારાથી નારાજ નથી. હું તો બસ તારા રૂમ સુધી મારો અવાજ પહોંચાડવા માંગતો હતો.'

પત્રના અંતમાં લખ્યું હતું: 'તેં ભલે દીવાલ ચણી દીધી, પણ મારો પ્રેમ ક્યારેય ઓછો નહોતો થયો. હું રોજ રેડિયો ચાલુ કરીને ભગવાનને પ્રાર્થના કરતો કે મારો દીકરો ખૂબ પ્રગતિ કરે. તારી કોઈ ભૂલ નથી બેટા, પરિસ્થિતિ જ એવી હતી કે આપણે એકબીજાને સમજી ન શક્યા. જિંદગીમાં ક્યારેય અફસોસ ન કરતો, તારો બાપ તને બહુ પ્રેમ કરે છે.'

માતા-પિતાનો આ અસીમ અને પવિત્ર પ્રેમ વાંચીને આકાશના પગ નીચેથી જાણે જમીન સરકી ગઈ. તેનો આખો અહંકાર એક ક્ષણમાં ઓગળી ગયો. તે પિતાના ખાટલા પર બેસીને બાળકની જેમ ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડવા લાગ્યો. તેને સમજાયું કે જે પિતાને તે આખી જિંદગી પથ્થર દિલ અને જિદ્દી સમજતો રહ્યો, તે પિતા ખરેખર તેના મૌનને છુપાવવા માટે આખો દિવસ રેડિયોના અવાજ પાછળ પોતાની લાચારી છુપાવતા હતા. વીસ વર્ષ સુધી જે દીવાલને તે પોતાની જીત સમજતો હતો, તે દીવાલ આજે તેની જિંદગીની સૌથી મોટી હાર સાબિત થઈ ચૂકી હતી. આકાશ પિતાના એ જૂના રેડિયોને પોતાના કાળજા સરસો ચાંપીને રડતો રહ્યો, પણ હવે વીતેલો સમય અને પિતા ક્યારેય પાછા આવી શકે તેમ નહોતા.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો.