દીકરો દર મહિને વિધવા માતા માટે મોંઘી સાડીઓ અને ઘરેણાં લાવતો પણ ક્યારેય પાસે ન બેસતો, માતાના ગયા પછી કબાટમાંથી એવી ડાયરી નીકળી કે...

શહેરના એક અતિ આલીશાન અને પોશ વિસ્તારમાં આવેલા પાંચ બેડરૂમના ભવ્ય બંગલામાં સવારની શરૂઆત થઈ ચૂકી હતી. આ બંગલો અજયનો હતો, જે શહેરની એક બહુ મોટી આઈટી કંપનીનો માલિક અને સફળ બિઝનેસમેન હતો. અજય ખૂબ જ નાની ઉંમરે પોતાની મહેનત, બુદ્ધિ અને ધગશના જોરે કરોડોની સંપત્તિનો માલિક બન્યો હતો. તેનો બિઝનેસ આખા દેશમાં ફેલાયેલો હતો અને તેના કારણે તે અતિશય વ્યસ્ત રહેતો હતો. અજયના પિતાનું અવસાન ત્યારે થયું હતું જ્યારે તે બહુ નાનો હતો. તેની વિધવા માતા દેવકીબેને ખૂબ જ કષ્ટ વેઠીને, પેટ કાપીને અને સીવણકામ કરીને અજયને મોટો કર્યો હતો અને તેને ઉચ્ચ શિક્ષણ અપાવ્યું હતું. અજય પોતાની માતાને બહુ પ્રેમ કરતો હતો અને તેને મનોમન નક્કી કર્યું હતું કે તે મોટો થઈને માતાને દુનિયાના તમામ ભૌતિક સુખો આપશે. આજે તેની પાસે બધું જ હતું, ગાડી, બંગલો, નોકર-ચાકર અને અઢળક પૈસા. અજયે પોતાની માતા માટે ઘરમાં બધી જ સુવિધાઓ કરી આપી હતી, પરંતુ આ બધી વૈભવી જિંદગી વચ્ચે પણ કંઈક એવું હતું જે છૂટી રહ્યું હતું.

દર મહિનાની પહેલી તારીખ આવે એટલે અજય નિયમિતપણે શહેરના સૌથી મોંઘા શોરૂમમાંથી રેશમી સાડીઓ, બ્રાન્ડેડ કપડાં અથવા સોના-ચાંદીના મોંઘા દાગીના ખરીદીને લાવતો અને સીધો માતા દેવકીબેનના રૂમમાં જતો. તે ખૂબ જ ઉત્સાહથી એ બધી વસ્તુઓ માતાના હાથમાં મૂકતો અને કહેતો કે મમ્મી, આ જો આ મહિનાની તારી ગિફ્ટ. મેં તારા માટે ખાસ આ ડિઝાઈનર સાડી મંગાવી છે. દેવકીબેન પોતાના દીકરાના ચહેરા સામે જોતા અને તેમના ચહેરા પર એક આછું સ્મિત આવી જતું. તેઓ એ ભેટ સ્વીકારી લેતા, પણ જેવી તેઓ અજય સાથે વાત કરવાની શરૂઆત કરવા જાય, ત્યાં જ અજયના ખિસ્સામાં રહેલો સ્માર્ટફોન રણકી ઉઠતો. અજય તરત જ ફોન કાન પર લગાવીને કહેતો કે હા સર, હું હમણાં જ મીટિંગમાં આવું છું. ફોન મૂકીને તે માતાને કહેતો કે મમ્મી, મારે બહુ અર્જન્ટ ક્લાયન્ટ મીટિંગ છે, તું આ સાડી વાપરજે, હું સાંજે આવીને વાત કરું છું. આટલું કહીને અજય એક ક્ષણમાં રૂમની બહાર નીકળી જતો.

આ કોઈ એક દિવસની વાત નહોતી, પણ છેલ્લા પાંચ-સાત વર્ષથી આ જ સિલસિલો સતત ચાલી રહ્યો હતો. અજય સવારે વહેલો ઓફિસે ચાલ્યો જતો અને રાત્રે બહુ મોડો પાછો ફરતો. જ્યારે પણ તે ઘરે આવતો ત્યારે દેવકીબેન ડાઇનિંગ ટેબલ પર તેની રાહ જોઈને બેઠા હોય, પણ અજય કાં તો ફોન પર વાત કરતો કરતો સીધો પોતાના રૂમમાં જતો રહેતો અથવા તો બહુ થાકી ગયો છું તેમ કહીને સૂઈ જતો. અજયને લાગતું હતું કે તે દર મહિને લાખો રૂપિયાની મોંઘી વસ્તુઓ, ઘરેણાં અને કિંમતી સાડીઓ લાવીને પોતાની માતા પ્રત્યેની બધી જ ફરજો ખૂબ જ સારી રીતે પૂરી કરી રહ્યો છે. તેને એ વાતનો ઘમંડ હતો કે જે માતાએ આખી જિંદગી ગરીબાઈ જોઈ, તેને આજે તે રાણીની જેમ રાખી રહ્યો છે. પરંતુ તે ક્યારેય એ ન સમજી શક્યો કે માતા દેવકીબેન એ બધી જ મોંઘી સાડીઓ અને દાગીનાને કબાટના એક ખૂણામાં એમ જ પેક કરીને સાચવી રાખતા હતા અને ક્યારેય તેનો ઉપયોગ નહોતા કરતા. તેઓ હંમેશાં પોતાની એ જ જૂની અને સાદી સુતરાઉ સાડી પહેરીને ઘરમાં ફરતા રહેતા.

ધીમે ધીમે સમય પસાર થતો ગયો અને દેવકીબેનની ઉંમર વધવાને કારણે તેમની તબિયત નરમ-ગરમ રહેવા લાગી. તેમને હૃદયની બીમારી અને ડાયાબિટીસ જેવી તકલીફો શરૂ થઈ ગઈ હતી. ઘરના ફેમિલી ડૉક્ટર અવારનવાર ચેકઅપ માટે આવતા અને અજયને કહેતા કે અજયભાઈ, દેવકીબાને દવાઓ કરતાં વધારે તમારા સમયની અને માનસિક શાંતિની જરૂર છે, તમે થોડો સમય તેમની પાસે બેસો. અજય ડૉક્ટરની ફી તરીકે મોટી રકમ ચૂકવી દેતો અને કહેતો કે ડૉક્ટર સાહેબ, પૈસાની કોઈ ચિંતા નથી, તમે બેસ્ટમાં બેસ્ટ દવાઓ લખી આપો અને ચોવીસ કલાક માટે સ્પેશિયલ નર્સ રાખી લો, પણ મારી પાસે અત્યારે બિઝનેસના કારણે સમયની બહુ ખેંચ છે. દેવકીબેન વ્હીલચેર પર બેઠા બેઠા દીકરાના આ શબ્દો સાંભળતા અને તેમની આંખોનો ખૂણો ભીનો થઈ જતો, પણ તેઓ ક્યારેય અજયને કશું કહેતા નહીં કારણ કે તેઓ જાણતા હતા કે તેમનો દીકરો તેમના સુખ માટે જ દિવસ-રાત દોડી રહ્યો છે.

એક દિવસ અચાનક રાત્રિના સમયે જ્યારે અજય એક વિદેશી ક્લાયન્ટ સાથે બહુ મોટી ડીલ ફાઇનલ કરી રહ્યો હતો, ત્યારે ઘરમાંથી નર્સનો ફોન આવ્યો કે દેવકીબાની તબિયત અચાનક બહુ બગડી ગઈ છે અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થઈ રહી છે. અજય બધી જ મીટિંગ અધૂરી છોડીને દોડતો ઘરે પહોંચ્યો અને માતાને હોસ્પિટલ લઈ ગયો, પણ આ વખતે બહુ મોડું થઈ ચૂક્યું હતું. ડૉક્ટરોએ આઈસીયુની બહાર આવીને બહુ જ ગંભીર અવાજે કહ્યું કે અજયભાઈ, અમે ખૂબ પ્રયત્ન કર્યા પણ દેવકીબા હવે આ દુનિયામાં નથી રહ્યા, તેમનું હૃદય બંધ થઈ ગયું છે. આ સાંભળતાની સાથે જ અજય સ્તબ્ધ થઈ ગયો. તેને લાગ્યું કે તેના માથા પરથી આકાશ તૂટી પડ્યું છે. જે માતા માટે તેને આટલો મોટો સામ્રાજ્ય ઊભો કર્યો હતો, તે માતા જ તેને અધવચ્ચે છોડીને ચાલી ગઈ હતી.

અંતિમ સંસ્કાર અને સમાજના બધા જ કાર્યો ખૂબ જ ધામધૂમથી પતી ગયા. બારમા-તેરમાની વિધિ પૂરી થયા પછી બંગલામાં એકદમ નીરવ શાંતિ છવાઈ ગઈ હતી. બધા જ સંબંધીઓ પોતાના ઘરે ચાલ્યા ગયા હતા અને અજય પોતાના વિશાળ રૂમમાં એકલો બેઠો હતો. તેને આખી જિંદગીમાં પહેલીવાર એકલતાનો અહેસાસ થઈ રહ્યો હતો. ચોથા દિવસે બપોરે તે ભારે પગલે માતા દેવકીબેનના ખાલી રૂમમાં ગયો. રૂમમાં હજુ પણ માતાની એ જ જૂની પરિચિત સુગંધ આવી રહી હતી. અજયની નજર રૂમના ખૂણામાં રાખેલા મોટા લાકડાના કબાટ પર પડી. તેને થયું કે લાવ માતાની વસ્તુઓ સરખી કરી લઉં. તેને ધ્રૂજતા હાથે કબાટની ચાવી લગાવી અને દરવાજો ખોલ્યો.

જેવો કબાટનો દરવાજો ખૂલ્યો કે અજય સામે જોઈને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયો. કબાટના ખાનાઓમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં તેને આપેલી એક-એક મોંઘી રેશમી સાડીઓ, ડિઝાઈનર ડ્રેસ અને સોનાના દાગીનાના બોક્સ અકબંધ પડ્યા હતા. ઘણા ખરા બોક્સ પરથી તો હજુ સુધી દુકાનનું પેકિંગ કે પ્રાઇસ ટેગ પણ હટાવવામાં આવ્યું નહોતું. અજય વિચારમાં પડી ગયો કે મેં આટલી હોંશથી લાવેલી લાખોની વસ્તુઓ મમ્મીએ ક્યારેય કેમ ન વાપરી? તેને સાડીઓના થપ્પાની વચ્ચે નીચે જોયું તો ત્યાં એક જૂની, થોડી કરચલીવાળી ડાયરી પડી હતી. આ એ જ ડાયરી હતી જેમાં દેવકીબેન ક્યારેક ક્યારેક ઘરનો હિસાબ કે પોતાના વિચારો લખતા હતા. અજયે કુતૂહલવશ એ ડાયરી હાથમાં લીધી અને તેનું પહેલું પાનું ખોલ્યું.

ડાયરીના પાનાઓ પર દેવકીબેનના સુંદર અક્ષરોમાં ઘણું બધું લખેલું હતું. અજયે ધડકતા હૃદયે વાંચવાનું શરૂ કર્યું. એક પાના પર લખ્યું હતું, "10 ઓક્ટોબર - આજે અજય મારા માટે પચાસ હજારની કાંજીવરમ સાડી લાવ્યો. મારો દીકરો ઘણો મોટો માણસ બની ગયો છે, મને બહુ ગર્વ થાય છે. પણ જ્યારે મેં તેને પૂછ્યું કે બેટા તું જમ્યો કે નહીં? ત્યારે તેનો ફોન આવી ગયો અને તે મારી સામે જોયા વગર જ નીકળી ગયો. બેટા, આ સાડી બહુ સુંદર છે, પણ મને આ રેશમના દોરા કરતાં તારા મોઢેથી સાંભળવા મળતા બે શબ્દો વધારે વહાલા હતા." અજયની આંખોમાંથી આંસુનું એક ટીપું ડાયરીના પાના પર પડ્યું. તેને પાનું ફેરવ્યું, જ્યાં આગળ લખ્યું હતું, "15 જાન્યુઆરી - આજે મારી તબિયત બહુ ખરાબ હતી. અજયે મારા માટે આખા શહેરના સૌથી મોટા ડૉક્ટરને ઘરે બોલાવ્યા અને દસ હજારની દવાઓ લાવી આપી. પણ દવાઓ ગળતી વખતે મારું મન એવું ઈચ્છતું હતું કે મારો દીકરો માત્ર બે મિનિટ માટે મારો હાથ પકડીને મારી પાસે બેસે અને પૂછે કે મમ્મી, હવે તને કેવું છે? બસ એ એક સ્પર્શ મારી બધી જ બીમારી ગાયબ કરી દેત."

અજયનું હૃદય હવે જોરજોરથી ધડકવા લાગ્યું હતું અને તેનો આત્મવિશ્વાસ તૂટી રહ્યો હતો. ડાયરીના છેલ્લા પાના પર દેવકીબેને તેમના મૃત્યુના માંડ ચાર દિવસ પહેલાં જ એક છેલ્લી નોંધ લખી હતી, "બેટા અજય, આ કબાટમાં રાખેલી બધી જ મોંઘી સાડીઓ અને દાગીના મારા માટે કોઈ ઘરેણું નથી, પણ તારો પ્રેમ છે એટલે મેં તેને જીવની જેમ સાચવીને રાખ્યા છે. હું જાણું છું કે તું મારા સુખ માટે જ રાત-દિવસ મહેનત કરે છે, પણ બેટા, મને તારી આ મોંઘી વસ્તુઓ, બંગલા કે નોકરો કરતાં તારી બે મિનિટની શાંતિથી ભરેલી વાતચીતની વધુ ભૂખ હતી. તારી પાસે આખી દુનિયાના ક્લાયન્ટ માટે કલાકોનો સમય છે, પણ તારી આ બુઢી મા માટે બે મિનિટ પણ નથી. જ્યારે હું આ દુનિયામાં નહીં હોઉં, ત્યારે તારી પાસે અઢળક પૈસા હશે પણ તારી વાતો સાંભળવા વાળી તારી મા નહીં હોય. આ સાડીઓ તારી ભવિષ્યની પત્નીને આપી દેજે, પણ જિંદગીમાં ગમે તેટલો મોટો માણસ બને, તારા પરિવારને સમય આપવાનું ક્યારેય ન ભૂલતો."

આ છેલ્લી લાઈનો વાંચતાની સાથે જ અજયના હાથમાંથી ડાયરી નીચે પડી ગઈ અને તે કબાટ પકડીને રૂમની વચ્ચે જ ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડી પડ્યો. તેના આખા શરીરમાં પસ્તાવાની એક ભયાનક લહેર દોડી ગઈ. જેને તે પોતાની સફળતા અને મા પ્રત્યેનો પ્રેમ સમજતો રહ્યો, તે હકીકતમાં તેની સૌથી મોટી ભૂલ હતી. તેને પોતાની માને દુનિયાના તમામ ભૌતિક સુખો આપ્યા, પણ જે સૌથી સરળ અને અમૂલ્ય વસ્તુ હતી - પોતાનો સમય અને પ્રેમ - તે જ આપવાનું તે ચૂકી ગયો હતો. અજય રડતા રડતા માની તસ્વીર સામે હાથ જોડીને બોલવા લાગ્યો કે મમ્મી, મને માફ કરી દે... હું બહુ મોટો પાપી છું. મારી આ કરોડોની કંપની અને આ ભવ્ય બંગલો સાવ નકામા છે જો હું તને બે મિનિટની ખુશી ન આપી શક્યો. અજયનું કરુણ રુદન આખા બંગલામાં ગુંજી ઉઠ્યું, પણ હવે દેવકીબેન ખૂબ દૂર જઈ ચૂક્યા હતા. સમય ગયા પછી ભૌતિક સંપત્તિ ક્યારેય સંબંધોનો ખાલીપો ભરી શકતી નથી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો.