દીકરો વૃદ્ધ માને ફરવા લઈ જવાનું કહીને આલીશાન હોટલમાં એકલી મૂકી આવ્યો, ઘરે જઈને પત્નીને કારણ જણાવ્યું ત્યારે આંખમાંથી...
સવારના છ વાગ્યા હતા અને ઘરમાં સૌ પોતપોતાની પથારીમાંથી ઊભા થઈ રહ્યા હતા. રસોડામાંથી કૂકરની સીટીનો ધીમો અવાજ આવી રહ્યો હતો અને તુલસીક્યારે અગરબત્તીની સુગંધ ફેલાયેલી હતી.
કાંતાબેન નાહીધોઈને હાથમાં પૂજાની થાળી લઈને મંદિરમાં દીવો પ્રગટાવી રહ્યા હતા. તેમના સફેદ થઈ ગયેલા વાળ અને ચહેરા પરની કરચલીઓ તેમની આખી જિંદગીની મહેનતની સાક્ષી પૂરતી હતી. તેમણે ક્યારેય પોતાના માટે કોઈ દિવસ આરામનો વિચાર પણ કર્યો નહોતો.
તેમનો દીકરો મનોજ હાથમાં એક નાની બેગ લઈને ઓસરીમાં આવ્યો. મનોજે પોતાની માતા તરફ જોયું અને તેના ચહેરા પર એક મીઠું સ્મિત આવી ગયું.
"બા, તમારી પૂજા પતી ગઈ હોય તો જરા અહીં આવો ને." મનોજે શાંતિથી સાદ પાડ્યો.
કાંતાબેને આરતી પૂરી કરી અને દીવો બાજુ પર મૂકીને દીકરા પાસે આવ્યા. "બોલ બેટા, સવારના પહોરમાં શું કામ પડ્યું?"
"બા, મેં તમને કહ્યું હતું ને કે આપણે બે દિવસ માટે બહાર ફરવા જવાનું છે, તમે કપડાંની નાની થેલી ભરી લીધી?" મનોજે પૂછ્યું.
"હા બેટા, મેં બે સાડી અને થોડી દવાઓ રાખી લીધી છે." કાંતાબેને સ્મિત સાથે કહ્યું. "પણ આ ઘરમાં રસોઈ અને ગાયનું ઘાસચારો કોણ સંભાળશે?"
"બા, તમે એ બધી ચિંતા છોડી દો, આજે આપણે ફક્ત ફરવા જવાનું છે." મનોજે માતાનો હાથ પકડીને કહ્યું.
રસોડામાંથી મનોજની પત્ની પારુલ ચાના કપ લઈને બહાર આવી. તેણે સાસુમા સામે જોઈને પૂછ્યું, "બા, તમે સાચે જ જાવ છો? આટલા વર્ષોમાં તમે ક્યારેય ઘર છોડીને એક દિવસ પણ બહાર નથી ગયા."
"હા વહુ, આ મનોજ જીદ કરે છે એટલે બે દિવસ દર્શન કરવા જાઉં છું." કાંતાબેને સંકોચ સાથે કહ્યું.
મનોજે માતાની નાની બેગ ગાડીની ડેકીમાં મૂકી અને કાંતાબેનને આગળની સીટ પર બેસાડ્યા. પારુલે દરવાજે ઊભા રહીને બંનેને આવજો કહ્યું.
ગાડી ધીમે ધીમે શહેરના રસ્તાઓ પર આગળ વધવા લાગી. કાંતાબેન બારી બહાર જોતાં જોતાં ભગવાનનું નામ લઈ રહ્યા હતા. તેમણે મનોજને પૂછ્યું કે તેઓ કયા મંદિરે જઈ રહ્યા છે.
મનોજે હસીને કહ્યું, "બા, થોડી વાર શાંતિથી બેસો, આપણે એક સરસ જગ્યાએ જઈએ છીએ."
લગભગ ત્રણ કલાકની મુસાફરી પછી ગાડી એક ખૂબ જ મોટા અને આલીશાન રિસોર્ટ જેવા હોટલના દરવાજે પહોંચી. ચારેય બાજુ હરિયાળી, ફુવારા અને કાચના મોટા દરવાજા ચમકી રહ્યા હતા.
કાંતાબેને આટલી મોટી ઇમારત પોતાની જિંદગીમાં પહેલીવાર જોઈ હતી. તેમની આંખો આશ્ચર્યથી પહોળી થઈ ગઈ અને તેઓ થોડા ડરી પણ ગયા.
"બેટા, આપણે આ કઈ જગ્યાએ આવી ગયા? આ તો કોઈ રાજા-મહારાજાનો મહેલ લાગે છે." કાંતાબેને ગભરાતા અવાજે પૂછ્યું.
"બા, આ એક હોટલ છે, આપણે અહીં જ રોકાવાનું છે." મનોજે ગાડી પાર્ક કરતાં કહ્યું.
હોટલના દરવાજે ઊભેલા યુનિફોર્મવાળા માણસોએ ગાડીનો દરવાજો ખોલ્યો અને નમસ્તે કર્યું. કાંતાબેને પણ સંકોચ સાથે બંને હાથ જોડી દીધા.
મનોજ પોતાની માતાને લઈને ભવ્ય રિસેપ્શન કાઉન્ટર પર ગયો. હોટલના મેનેજરે ખૂબ જ આદરપૂર્વક કાંતાબેનનું સ્વાગત કર્યું અને ફૂલોનો મોટો ગુલદસ્તો આપ્યો.
મેનેજરે એક સોનેરી ચાવી મનોજના હાથમાં આપી અને બધી ઔપચારિકતાઓ પૂરી કરી. કાંતાબેન આ બધું જોઈને સાવ અવાક બની ગયા હતા.
તેઓ લિફ્ટમાં બેસીને ત્રીજા માળે એક મોટા આલીશાન રૂમમાં પહોંચ્યા. રૂમની અંદર મોટો સોફા, નરમ મોટો પલંગ અને કાચની મોટી બારીમાંથી બગીચો દેખાતો હતો.
કાંતાબેને ધીમેથી પગ મૂક્યો જાણે જમીન પર કોઈ કાચ પાથરેલો હોય. "મનોજ, આ રૂમ તો બહુ મોંઘો હશે, આપણે અહીં કેમ આવ્યા?"
"બા, આ રૂમ તમારા માટે જ છે, હવે તમે થોડો આરામ કરો." મનોજે પ્રેમથી માતાને પલંગ પર બેસાડ્યા.
થોડી વારમાં હોટલનો સ્ટાફ ગરમ ચા અને તાજા નાસ્તાની ટ્રોલી લઈને અંદર આવ્યો. તેમણે ખૂબ જ નમ્રતાથી કાંતાબેનને ચા પીરસી.
કાંતાબેને ચાનો એક ઘૂંટડો ભર્યો અને દીકરા સામે જોયું. "બેટા, આવો આદર અને આવી સરભરા તો મેં ક્યારેય સપનામાં પણ નહોતી વિચારી."
મનોજે પોતાની માતાના હાથ પકડી લીધા. "બા, તમે આખી જિંદગી અમારા બધા માટે કામ કર્યું છે, આજે તમારો વારો છે."
સાંજના ચાર વાગ્યા એટલે મનોજ અચાનક ઊભો થયો અને પોતાની નાની બેગ ખભા પર લટકાવી. તેણે માતાના પગે હાથ લગાવીને આશીર્વાદ લીધા.
"બા, હવે હું ઘરે પાછો જાઉં છું." મનોજે એકદમ શાંત અવાજે કહ્યું.
કાંતાબેન ચમકીને ઊભા થઈ ગયા અને તેમનો શ્વાસ અધ્ધર થઈ ગયો. "તું શું બોલે છે મનોજ? તું મને અહીં એકલી મૂકીને પાછો જાય છે?"
"હા બા, મારે ઓફિસે થોડું અગત્યનું કામ છે એટલે હું જાઉં છું." મનોજે કહ્યું.
"પણ હું અહીં આટલા મોટા મકાનમાં એકલી કેવી રીતે રહીશ? મને ડર લાગે છે બેટા." કાંતાબેનની આંખોમાં ગભરાટ છવાઈ ગયો.
"બા, અહીંનો બધો સ્ટાફ તમારી સેવા માટે હાજર રહેશે. તમારે ફક્ત જે જોઈએ તે ફોન કરીને મંગાવી લેવાનું છે." મનોજે સમજાવ્યું.
કાંતાબેન કંઈ સમજે તે પહેલાં જ મનોજ રૂમનો દરવાજો બંધ કરીને ઝડપથી નીચે ઉતરી ગયો. કાંતાબેન બારી પાસે દોડી ગયા અને નીચે મનોજની ગાડીને જતી જોઈ રહ્યા.
તેમનું હૃદય જોરજોરથી ધડકવા લાગ્યું. તેમને લાગ્યું કે તેમના પોતાના સગા દીકરાએ તેમને આ અજાણી જગ્યાએ છોડી દીધા છે.
સાંજે સાત વાગ્યે મનોજ પોતાના ઘરે પહોંચ્યો. ગાડીનો અવાજ સાંભળીને પારુલ દોડતી બહાર આવી.
પારુલે ગાડીની પાછળ જોયું પણ સાસુમા ક્યાંય દેખાયા નહીં. મનોજ એકલો જ હાથમાં થેલી લઈને અંદર આવ્યો.
"બા ક્યાં છે? તમે બાને કેમ સાથે નથી લાવ્યા?" પારુલે ચિંતાભર્યા અવાજે પૂછ્યું.
મનોજે શાંતિથી સોફા પર બેસીને પાણી પીધું. "મેં બાને પેલી મોટી હોટલમાં મૂકી દીધા છે."
પારુલના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ અને તેના હાથમાંથી પાણીનો લોટો પડી ગયો. "તમારું મગજ ઠેકાણે છે કે નહીં? તમે સગી માને હોટલમાં ત્યજી આવ્યા?"
"પારુલ, તું શાંત થા અને મારી વાત સાંભળ." મનોજે તેને સમજાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
"હું શું શાંત થાઉં? આખી સોસાયટીમાં આપણી શું ઈજ્જત રહેશે?" પારુલનો અવાજ ગુસ્સાથી ધ્રૂજવા લાગ્યો. "લોકો કહેશે કે વહુ અને દીકરાએ ડોશીને ઘરમાંથી કાઢી મૂકી."
"કોઈ કંઈ નહીં કહે, મેં જે કર્યું છે તે સમજી-વિચારીને કર્યું છે." મનોજે મક્કમતાથી કહ્યું.
"તમે બાને અજાણ્યા લોકો વચ્ચે એકલા મૂકી આવ્યા, એ વૃદ્ધ સ્ત્રી ત્યાં કેવી રીતે રહેશે?" પારુલે આંસુ સાથે આક્રોશ વ્યક્ત કર્યો.
"પારુલ, તેં ક્યારેય બાની જિંદગી સામે ધ્યાનથી જોયું છે?" મનોજે ગંભીર અવાજે પૂછ્યું.
પારુલ અટકી ગઈ અને પતિ સામે જોઈ રહી. તેને સમજાયું નહીં કે મનોજ શું કહેવા માંગે છે.
"બા જ્યારે સોળ વર્ષના હતા ત્યારે આ ઘરમાં પરણીને આવ્યા હતા." મનોજે ભૂતકાળ યાદ કર્યો. "દાદા-દાદીની સેવા, પપ્પાનું ધ્યાન અને પછી આપણા બંનેનો ઉછેર."
પારુલ ચૂપચાપ સાંભળતી રહી.
"બાએ પોતાની આખી પચાસ વર્ષની જિંદગી સવારે પાંચ વાગ્યાથી રાત્રે બાર વાગ્યા સુધી માત્ર રસોડામાં અને ઘરકામમાં જ વિતાવી દીધી." મનોજનો અવાજ ભારે થઈ ગયો.
"પણ એ તો દરેક સ્ત્રીની જવાબદારી હોય છે." પારુલે ધીમેથી કહ્યું.
"જવાબદારી સાચી, પણ બા ક્યારેય પોતાના માટે જીવ્યા જ નથી." મનોજે આગળ કહ્યું. "તેમણે ક્યારેય કોઈ રેસ્ટોરન્ટમાં બેસીને ગરમ રોટલી સામેથી પીરસાતી જોઈ નથી."
મનોજે ટેબલ પરથી એક ફાઇલ કાઢી અને પારુલ સામે મૂકી. એ ફાઇલમાં આખા એક મહિનાનું હોટલનું બિલ અને તમામ સગવડોની પાવતીઓ હતી.
"મેં બાના નામે આખો એક મહિનો એ આલીશાન રૂમ બુક કરાવ્યો છે." મનોજે ખુલાસો કર્યો. "ત્યાં સવારનો નાસ્તો, બપોરનું દેશી જમણ, સાંજે બગીચામાં ફરવું અને રાત્રે આરામ બધું નક્કી છે."
પારુલની આંખો આશ્ચર્યથી પહોળી થઈ ગઈ. "એક આખો મહિનો? પણ બા ત્યાં શું કરશે?"
"બા ત્યાં ફક્ત પોતાના માટે જીવશે." મનોજે સ્મિત સાથે કહ્યું. "એક મહિના સુધી તેમને કોઈ નહીં પૂછે કે દાળમાં મીઠું ઓછું છે કે શાક કેમ બળી ગયું."
પારુલને ધીમે ધીમે વાત સમજાવા લાગી પણ તેને હજુ પણ બાની ચિંતા થતી હતી. "પણ બાને ત્યાં ગમશે ખરું?"
"હોટલના મેનેજરને મેં બધી સૂચના આપી દીધી છે." મનોજે જણાવ્યું. "રોજ સાંજે બાને ગાડીમાં બેસાડીને નજીકના મોટા મંદિરે દર્શન કરવા લઈ જવામાં આવશે."
હોટલના રૂમમાં કાંતાબેન શરૂઆતના બે દિવસ ખૂબ મૂંઝવણમાં રહ્યા. પણ ધીમે ધીમે હોટલનો સ્ટાફ તેમની સાથે ઘરના સભ્યોની જેમ વાતો કરવા લાગ્યો.
રસોઈયો પોતે આવીને પૂછતો કે આજે બાને કઈ વાનગી જમવી છે. કાંતાબેન જે કહેતા તે તાજી અને ગરમાગરમ વાનગી ક્ષણવારમાં તેમની સામે હાજર થઈ જતી.
કાંતાબેન બપોરે મોટા બગીચામાં બેસીને પંખીઓનો કલરવ સાંભળતા. સાંજે તેમને ખાસ ગાડીમાં બેસાડીને ભવ્ય મંદિરે આરતીમાં લઈ જવામાં આવતા.
તેમણે જિંદગીમાં પહેલીવાર કોઈ ચિંતા વગર સૂર્યાસ્ત જોયો હતો. કોઈ વાસણ માંજવાની ઉતાવળ નહોતી અને કોઈ સવારે વહેલા ઊઠવાનો બોજ નહોતો.
એક અઠવાડિયા પછી મનોજે હોટલના ફોન પર માતા સાથે વાત કરી. "બા, તમને ત્યાં કેવું લાગે છે?"
કાંતાબેનનો અવાજ ફોનમાં એકદમ હળવો અને ખુશખુશાલ સંભળાતો હતો. "બેટા, શરૂઆતમાં મને બહુ બીક લાગતી હતી, પણ અહીંના લોકો મને ખૂબ સાચવે છે."
"બા, તમને કોઈ તકલીફ તો નથી ને?" મનોજે પ્રેમથી પૂછ્યું.
"ના બેટા, મને તો લાગે છે કે હું સ્વર્ગમાં આવી ગઈ છું." કાંતાબેને હસતાં હસતાં કહ્યું. "પણ મને તારી અને પારુલની યાદ બહુ આવે છે."
"બા, આ સમય ફક્ત તમારો છે, કોઈની ચિંતા કર્યા વગર બસ મોજ કરો." મનોજે માતાને હિંમત આપી.
એક મહિનો જોતજોતામાં પૂરો થઈ ગયો. કાંતાબેનના ચહેરા પર એક અનોખું નૂર અને શાંતિ છવાઈ ગયા હતા. તેમના શરીરનો થાક સાવ ગાયબ થઈ ગયો હતો.
મહિનાના છેલ્લા દિવસે મનોજ અને પારુલ બંને ગાડી લઈને હોટલ પહોંચ્યા. તેઓ લિફ્ટમાંથી બહાર નીકળીને રૂમ તરફ ગયા.
રૂમનો દરવાજો ખુલ્યો ત્યારે કાંતાબેન સોફા પર બેસીને એક ધાર્મિક પુસ્તક વાંચી રહ્યા હતા. તેમના ચહેરા પરનું સ્મિત જોઈને પારુલ દોડીને તેમના પગમાં પડી ગઈ.
"બા, મને માફ કરી દો, મેં મનોજ પર બહુ ખોટો ગુસ્સો કર્યો હતો." પારુલે રડતાં રડતાં કહ્યું.
કાંતાબેને વહુને ઊભી કરી અને છાતી સરસી ચાંપી લીધી. "અરે વહુ, રડે છે કેમ? મનોજે મને જે સુખ આપ્યું છે એ તો કોઈ રાજા પણ પોતાની માને ન આપી શકે."
હોટલનો આખો સ્ટાફ કાંતાબેનને વિદાય આપવા માટે દરવાજે ભેગો થયો હતો. બધાએ હાથ જોડીને કાંતાબેનના આશીર્વાદ લીધા.
ગાડીમાં બેસીને જ્યારે તેઓ ઘરે પાછા આવી રહ્યા હતા ત્યારે કાંતાબેને મનોજના માથે હાથ મૂક્યો. "દીકરા, તેં મને એક મહિના માટે રાણી બનાવી દીધી."
મનોજે સ્મિત સાથે માતાના હાથને ચૂમી લીધો. "બા, તમે આખી જિંદગી અમારા માટે દાસી બનીને જીવ્યા છો, આ તો તમારો સાચો હક હતો."
ઘરે પહોંચ્યા પછી પણ ઘરમાં કોઈ જૂનો બોજ ન રહ્યો. પારુલે ઘરની તમામ જવાબદારી પોતાના ખભા પર ઉપાડી લીધી અને સાસુમાને હંમેશા માટે આરામ આપ્યો.
કાંતાબેનની આંખોમાં પોતાના પરિવાર પ્રત્યેનો પ્રેમ અને ગૌરવ લાખો ગણા વધી ગયા હતા. એક દીકરાના સાચા પ્રેમે માતાના આખા જીવનની થાકને ક્ષણવારમાં ઉતારી દીધી હતી.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.