દીકરો વિદેશ જઈને પિતા-માતાને ભૂલી ગયો અને ક્યારેય ફોન પણ ન કર્યો, પણ માતાના અવસાન પછી ઓશિકા નીચેથી જે નીકળ્યું તે જોઈને...

એક નાના અને શાંત ગામડામાં પાર્વતીબા નામના એક માજી રહેતા હતા. પાર્વતીબાના પતિનું વર્ષો પહેલાં અવસાન થઈ ચૂક્યું હતું અને તેમણે અત્યંત મુશ્કેલીઓ વેઠીને, લોકોના ઘરોના નાના-મોટા કામ કરીને પોતાના એકના એક દીકરા અજયને મોટો કર્યો હતો.

અજય બાળપણથી જ ભણવામાં ખૂબ જ તેજસ્વી હતો અને પાર્વતીબાના જીવનનું એકમાત્ર સપનું એ હતું કે તેમનો દીકરો મોટો થઈને ખૂબ પ્રગતિ કરે. અજયે પોતાની મહેનતથી એન્જિનિયરિંગનો અભ્યાસ પૂરો કર્યો અને તેને અમેરિકાની એક બહુ મોટી કંપનીમાં નોકરી મળી ગઈ. જ્યારે અજય વિદેશ જઈ રહ્યો હતો, ત્યારે પાર્વતીબાની આંખોમાં ખુશીના આંસુ હતા અને હૃદયમાં દીકરાના દૂર જવાનો અસહ્ય વિરહ હતો. પણ દીકરાના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટે તેમણે પોતાના મનને મજબૂત કરી લીધું હતું અને અજયને હસતા મોંએ વિદાય આપી હતી.

અમેરિકા ગયા પછી શરૂઆતના થોડા મહિના અજયે નિયમિત ફોન કર્યા, પણ ધીમે-ધીમે તે ત્યાંની આધુનિક લાઈફસ્ટાઈલ, મોહમાયા અને ઓફિસના કામની વ્યસ્તતામાં એવો તે ખોવાઈ ગયો કે તેને પોતાની વૃદ્ધ માતાની યાદ પણ ન રહી. દિવસો મહિનાઓમાં અને મહિનાઓ વર્ષોમાં બદલાવા લાગ્યા, પણ અજયનો એક પણ ફોન કે પત્ર ગામડે આવતો નહોતો. પાર્વતીબા દરરોજ ઘરના આંગણામાં બેસીને ફોનની ઘંટડી વાગવાની રાહ જોતા હતા, પણ ફોન હંમેશા મૂંગો જ રહેતો હતો. પડોશીઓ જ્યારે પૂછતા કે માજી અજયનો ફોન આવ્યો? ત્યારે માજી પોતાના દીકરાનો બચાવ કરતા અને ખોટું સ્મિત કરીને કહેતા કે મારો દીકરો બહુ મોટી કંપનીમાં સાહેબ છે, તેને કામ બહુ રહેતું હોય એટલે સમય નથી મળતો.

પાર્વતીબાના જીવનનો એક પાકો નિયમ હતો કે તેઓ દરરોજ સવારે અને સાંજે ગામના જૂના રાધા-કૃષ્ણના મંદિરે અચૂક જતા હતા. તેઓ મંદિરમાં જઈને ભગવાનની મૂર્તિ સામે હાથ જોડીને કલાકો સુધી બેસી રહેતા અને તેમની આંખોમાંથી પવિત્ર અશ્રુધારા વહેતી રહેતી હતી. માજી ક્યારેય ભગવાન પાસે પોતાના માટે કોઈ સુખ, ધન-દોલત કે તંદુરસ્તી નહોતા માંગતા. તેમની જીભ પર બસ એક જ પ્રાર્થના કાયમ રહેતી કે હે પ્રભુ, મારો દીકરો અજય સાત સમુંદર પાર જ્યાં પણ હોય, બહુ સુખી રહે, તેના જીવનમાં ક્યારેય કોઈ દુઃખ ન આવે અને તેને દુનિયાની બધી જ સફળતા મળે.

સમય ક્યારેય કોઈની રાહ જોતો નથી અને પાર્વતીબાની ઉંમર પણ ધીમે-ધીમે વધતી જતી હતી. દીકરાના વિરહની વેદના અને એકલતાએ તેમના શરીરને અંદરથી સાવ ખોખલું કરી દીધું હતું. ગામના લોકો તેમને સમજાવતા કે માજી તમે અજયને ફોન કરીને બોલાવી લો, પણ માજી કહેતા કે ના રે ના, મારો દીકરો ત્યાં બહુ મોટું કામ કરે છે, જો હું તેને બોલાવીશ તો તેના કામમાં અડચણ આવશે અને હું નથી ઈચ્છતી કે મારા કારણે તેના કરિયરમાં કોઈ નુકસાન થાય. એક માતા પોતાના સંતાનની પ્રગતિ માટે પોતાની આખરી ક્ષણોની ઈચ્છાઓનું પણ બલિદાન આપી દે છે, તેનું આ જીવંત ઉદાહરણ હતું.

વર્ષ ૨૦૨૬ના ઉનાળાના એક શાંત શાંતિપૂર્ણ દિવસે, પાર્વતીબા સવારે મંદિરેથી પાછા ફર્યા પછી અચાનક ખાટલામાં સૂઈ ગયા અને ફરી ક્યારેય ઊભા ન થયા. તેમણે અજયના એક ફોનની આશા સાથે જ આ દુનિયામાંથી સદા માટે આંખો મીંચી લીધી. પડોશીઓએ બહુ મુશ્કેલીથી અમેરિકા અજયનો સંપર્ક કર્યો અને તેને માતાના અવસાનના સમાચાર આપ્યા. સમાચાર સાંભળતા જ અજયના મનમાં એક જોરદાર આંચકો લાગ્યો. વર્ષો પછી તેને પોતાની માતાનો ચહેરો યાદ આવ્યો અને તેનું હૃદય ભરાઈ ગયું. તે તાત્કાલિક બધી ફ્લાઈટો બુક કરાવીને માતાની છેલ્લી વિધિ અને અગ્નિસંસ્કાર માટે ભારત આવવા નીકળી પડ્યો.

જ્યારે અજય ગામડે પહોંચ્યો ત્યારે આખું ઘર સૂમસામ હતું અને લોબીમાં માતાનો નશ્વર દેહ રાખેલો હતો. અજય પોતાની માતાના ચરણોમાં પડીને રડવા લાગ્યો, પણ હવે બહુ મોડું થઈ ચૂક્યું હતું. પાર્વતીબા સદા માટે શાંત થઈ ગયા હતા. અજયે પિતૃભક્તિ અને શાસ્ત્રોક્ત વિધિ પ્રમાણે માતાના અંતિમ સંસ્કાર કર્યા અને ગંગાજીમાં અસ્થિ વિસર્જનની બધી જ વિધિઓ પૂરી કરી. બધી જ સરકારી અને ધાર્મિક વિધિઓ પતી ગયા પછી, અજય ભારે હૈયે માતાના એ ખાલી રૂમની અંદર ગયો જ્યાં પાર્વતીબાએ પોતાના જીવનના આખરી વર્ષો એકલતામાં વિતાવ્યા હતા.

રૂમની અંદર હજી પણ માતાની સાડીની સુગંધ અને તેમની પવિત્ર હાજરીનો અહેસાસ થતો હતો. અજયે ખાટલા પર પડેલું માતાનું એ જૂનું સુતરનું ઓશિકું સરખું કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો. જેવું તેણે ઓશિકું ઊંચું કર્યું, તેની નજર નીચે રાખેલી એક જૂની, લાલ રંગના કાપડના કવરવાળી ડાયરી પર પડી. અજયે આશ્ચર્ય સાથે એ ડાયરી પોતાના હાથમાં લીધી. ડાયરીના પાના થોડા પીળા પડી ગયા હતા અને તેના પર ધૂળ જમેલી હતી. અજયને કુતૂહલ થયું કે પપ્પાના ગયા પછી માતાએ આ ડાયરીમાં શું લખ્યું હશે, એટલે તેણે સોફા પર બેસીને ડાયરીનું પહેલું પાનું ખોલ્યું.

ડાયરીના પહેલા જ પાના પર પાર્વતીબાના સુંદર અક્ષરોમાં લખેલું હતું કે આજે મારા ઘરે લક્ષ્મી પધાર્યા છે, મારા વહાલા દીકરા અજયનો જન્મ થયો છે. ભગવાનનો ખૂબ ખૂબ આભાર કે તેમણે મને માતા બનવાનું સુખ આપ્યું. અજયે આગળના પાના ફેરવવાનું શરૂ કર્યું તો તેમાં અજયના જન્મથી લઈને તેના મોટા થવા સુધીના દરેક દિવસની નાની-મોટી વાતો લખેલી હતી. અજય ક્યારે બીમાર પડ્યો, ક્યારે તેણે પહેલું પગલું ભર્યું, ક્યારે તેણે શાળામાં પ્રથમ નંબર મેળવ્યો, એ બધી જ ખુશીઓની વિગત માતાએ બહુ જ પ્રેમથી ડાયરીમાં નોંધી હતી.

પરંતુ જેમ જેમ ડાયરીના પાના આગળ વધતા ગયા, તેમ તેમ અજયના હૃદયની અંદર એક તીવ્ર વેદના અને પસ્તાવો થવા લાગ્યો. ડાયરીના મધ્ય ભાગમાં એ દિવસની વિગત હતી જ્યારે અજય અમેરિકા જવા રવાના થયો હતો. તેમાં લખ્યું હતું કે આજે મારો કાળજાનો કટકો મને છોડીને સાત સમુંદર પાર જઈ રહ્યો છે. મારું ઘર સાવ ખાલી થઈ ગયું છે, પણ હું બહુ ખુશ છું કે મારો દીકરો પોતાના સપના પૂરા કરવા જઈ રહ્યો છે. હે ભગવાન, તું તેની રક્ષા કરજે.

ત્યાર પછીના પાનાઓ વાંચતા અજયની આંખોમાંથી આંસુની ધાર વહેવા લાગી જે ડાયરીના પાના પર પડીને શાહીને ભૂંસી રહી હતી. એક પાના પર લખ્યું હતું કે આજે અજયને અમેરિકા ગયાને એક વર્ષ પૂરું થઈ ગયું છે. છેલ્લા છ મહિનાથી તેનો કોઈ ફોન નથી આવ્યો. પડોશીઓ પૂછે છે ત્યારે મારે ખોટું બોલવું પડે છે. મારું હૃદય વ્યાકુળ છે, બસ ભગવાનને એટલી જ વિનંતી છે કે મારો દીકરો ત્યાં કોઈ મુશ્કેલીમાં ન હોય, તે સુરક્ષિત હોય. ભલે તે મને ફોન ન કરે, પણ તે સદાય હસતો રહે.

અજયે ડાયરીનું સૌથી છેલ્લું પાનું ખોલ્યું, જે પાર્વતીબાએ તેમના મૃત્યુના બરાબર બે દિવસ પહેલાં લખ્યું હતું. એ પાના પર ધ્રુજતા અક્ષરોમાં લખેલું હતું કે હવે મારું શરીર મારો સાથ નથી આપી રહ્યું. મને લાગે છે કે ભગવાનનું તેડું આવી ગયું છે. મારી આખરી ઈચ્છા હતી કે હું અજયનો અવાજ એકવાર સાંભળી લઉં અને તેને મારી આંખો સામે જોઈ લઉં, પણ કદાચ મારા નસીબમાં એ સુખ નથી. પણ મને કોઈ ફરિયાદ નથી. અજય બેટા, તું અમેરિકામાં જે મોટી કંપનીનો વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ બન્યો છે ને, એ સમાચાર મને ગામના એક છોકરાએ છાપામાં બતાવ્યા હતા. તે દિવસે મેં આખા મંદિરમાં પેંડા વહેંચ્યા હતા. તારી આ સફળતા જ મારી જિંદગીની સૌથી મોટી કમાણી છે. હું તને આશીર્વાદ આપું છું કે તું જિંદગીમાં હજુ પણ વધુ ઊંચાઈઓ સર કરે.

આ આખી ડાયરી વાંચ્યા પછી અજય પોતાના પરનો કાબૂ સંપૂર્ણપણે ગુમાવી બેઠો. તેના મન પર લાગેલો અહંકાર, વૈભવ અને વિદેશી સંસ્કૃતિનો નકલી પડદો એક ક્ષણમાં ચિરાઈ ગયો. તેને સમજાયું કે તે અમેરિકામાં જે સફળતા મેળવીને બેઠો હતો, જે લાખો ડોલર કમાઈ રહ્યો હતો અને પોતાને બહુ મોટો બુદ્ધિશાળી સમજી રહ્યો હતો, તેનો સાચો પાયો તેની પોતાની મહેનત નહીં પણ ભારતના એક નાના ગામડામાં બેસીને દરરોજ રડતી આંખે મંદિરમાં પ્રાર્થના કરતી તેની ગરીબ માતાના પવિત્ર આશીર્વાદ હતા.

અજયને પોતાની જાત પર અતિશય ધિક્કાર અને ગ્લાનિ થવા લાગી. તે રડતા-રડતા વિચારવા લાગ્યો કે જે માતાએ પોતાનું આખું જીવન મારા ભવિષ્ય માટે હોમી દીધું, જે માતા દરરોજ રાત્રે ભૂખ્યા પેટે સૂઈ ગઈ જેથી મને સારી કોલેજમાં ભણાવી શકે, એ માતાના અંતિમ દિવસોમાં હું તેમને એક પાંચ મિનિટનો ફોન પણ ન કરી શક્યો? મારી પાસે મોંઘી ગાડીઓ ખરીદવાના પૈસા હતા, પણ મારી માતાની સંભાળ લેવાનો સમય નહોતો. તે સાવ શરમથી પાણી-પાણી થઈ ગયો.

તેની આંખોમાંથી પશ્ચાતાપની અશ્રુધારા સતત વહી રહી હતી. સાચી અમીરાત કે સફળતા મોટા બંગલાઓમાં કે વિદેશી ડોલરોમાં નથી હોતી, પણ માતાના ચરણોના રક્ષણમાં અને તેમના પ્રેમમાં હોય છે, એ પરમ સત્ય આજે તેને માતાની એ જૂની ડાયરીએ ક્ષણવારમાં સમજાવી દીધું હતું. અજયે એ ડાયરીને બહુ જ આદરપૂર્વક પોતાની છાતી સરસો જોરથી દબાવી દીધી અને રૂમના ફ્લોર પર બેસીને કલાકો સુધી બાળકની જેમ ધ્રુસકે-ધ્રુસકે રડતો રહ્યો, પણ હવે માફી માંગવા માટે તેની માતા આ દુનિયામાં હાજર નહોતી.

તેણે મનોમન પિતા અને માતાની તસ્વીર સામે જોયું અને સાષ્ટાંગ પ્રણામ કર્યા. અજયે અમેરિકા પાછા ફરવાનો વિચાર કાયમ માટે માંડી વાળ્યો. તેણે નક્કી કર્યું કે તે હવે ભારતમાં જ રહેશે અને ગામડાના અસહાય અને ગરીબ બાળકોના શિક્ષણ માટે એક બહુ મોટી સંસ્થા બનાવશે, જેથી કોઈ પણ વડીલ કે માતા પોતાના સંતાનના વિરહમાં એકલતા ન ભોગવે. આકાશે માતાની એ પવિત્ર ડાયરીને પોતાના ઘરના મંદિરમાં ભગવાનની મૂર્તિની બિલકુલ બાજુમાં સ્થાપિત કરી દીધી, જે તેને દરરોજ સવારે સાચી માનવતા અને સંસ્કારોનો પાઠ ભણાવતી રહેશે. આજે માતાના ગયા પછી પણ એક જૂની ડાયરીએ દીકરાના ભટકતા જીવનને સાચો માર્ગ બતાવીને ઘરમાં સંસ્કારનો નવો દીવો પ્રગટાવ્યો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.