દીકરાએ પહેલા પગારમાંથી પિતાને મોંઘી સ્માર્ટવોચ ભેટ આપી, પિતાએ જૂની બંધ ઘડિયાળ ઉતારવાની ના પાડી દીધી. કારણ જાણીને દીકરાના પગ નીચેથી જમીન...
શહેરના એક મધ્યમવર્ગીય સોસાયટીના મકાનમાં રાતનો સમય હતો. જમવાનું પતી ગયા પછી આખું પરિવાર હોલમાં બેઠું હતું. ઘરમાં એક અલગ જ પ્રકારનો ઉત્સાહ અને આનંદનો માહોલ હતો, કારણ કે ઘરના એકમાત્ર દીકરા મનનની ઓફિસનો પહેલો પગાર આવ્યો હતો. મનન ભણી-ગણીને એક પ્રતિષ્ઠિત આઈટી કંપનીમાં સોફ્ટવેર એન્જિનિયર તરીકે જોડાયો હતો. મહિનાના અંતે જ્યારે તેના મોબાઈલમાં પગાર જમા થયાનો મેસેજ આવ્યો, ત્યારે મનનની ખુશીનો પાર નહોતો. તે ઓફિસેથી સીધો જ માર્કેટમાં ગયો અને પોતાના પિતા માટે એક બહુ જ મોંઘી અને આધુનિક ફીચર્સવાળી સ્માર્ટવોચ ખરીદી લાવ્યો.
મનને હોલમાં આવીને એક સુંદર ગિફ્ટ બોક્સ પોતાના પિતા કાંતિભાઈના હાથમાં મૂક્યું. કાંતિભાઈ સોફા પર બેઠા બેઠા છાપું વાંચી રહ્યા હતા. તેઓ સરકારી કચેરીમાંથી ક્લાર્ક તરીકે નિવૃત્ત થયા હતા. જિંદગીભર ટાંચા સાધનો વચ્ચે પણ તેમણે મનનને ભણાવવામાં કોઈ કમી નહોતી રાખી. ગિફ્ટ બોક્સ હાથમાં આવતા જ કાંતિભાઈના ચહેરા પર એક આશ્ચર્ય મિશ્રિત સ્મિત આવી ગયું.
"આ શું છે બેટા?" કાંતિભાઈએ ચશ્મા બરાબર કરતાં પૂછ્યું.
મનને ઉત્સાહથી કીધું, "પપ્પા, ખોલીને જુઓ તો ખરા! આ મારો પહેલો પગાર છે, અને મેં તમારા માટે દુનિયાની સૌથી બેસ્ટ સ્માર્ટવોચ લીધી છે. આમાં તમારા હાર્ટ રેટ, રોજ તમે કેટલા સ્ટેપ્સ ચાલ્યા એ બધું જ ટ્રેક થશે. તમારા ફોનના મેસેજ પણ આમાં જ દેખાશે."
કાંતિભાઈએ ધીમેથી બોક્સ ખોલ્યું. અંદર કાળા રંગની, ચમકતી ડિજિટલ સ્માર્ટવોચ ગોઠવાયેલી હતી. તેની કિંમત કાંતિભાઈના આખા મહિનાના પેન્શન કરતાં પણ કદાચ વધારે હતી. કાંતિભાઈએ ઘડિયાળ હાથમાં લીધી, તેને નીરખીને જોઈ અને પછી એક ઊંડો શ્વાસ લઈને પાછી બોક્સમાં મૂકી દીધી.
મનને આતુરતાથી કહ્યું, "પપ્પા, મૂકી કેમ દીધી? લાવો, તમારા કાંડા પર બાંધી આપું. આ જૂની ઘડિયાળ હવે ઉતારી નાખો."
મનનની નજર કાંતિભાઈના ડાબા કાંડા પર ગઈ, જ્યાં પતરીવાળા પટ્ટાવાળી, ગોળ ડાયલ વાળી એક જૂની એચએમટી ઘડિયાળ બંધાયેલી હતી. એ ઘડિયાળના કાચ પર અસંખ્ય સ્ક્રેચ હતા, પટ્ટાનો રંગ ઉડી ગયો હતો અને સૌથી મોટી વાત એ હતી કે એ ઘડિયાળના કાંટા બાર અને પાંચ પર આવીને વર્ષોથી થંભી ગયા હતા. એ ઘડિયાળ સાવ બંધ હતી, તેમાં સેલ પણ નહોતો.
કાંતિભાઈએ પોતાના કાંડા પર હાથ ફેરવતા ખૂબ જ નમ્રતાથી કહ્યું, "બેટા, તારો ખૂબ ખૂબ આભાર. તારો પહેલો પગાર છે એટલે આ ભેટ મારા માટે અમૂલ્ય છે. પણ હું આ મારી જૂની ઘડિયાળ ઉતારી શકીશ નહીં. મને આ જ બરાબર છે."
પિતાનો આ જવાબ સાંભળીને મનનનો બધો જ ઉત્સાહ એક ક્ષણમાં ગાયબ થઈ ગયો. તેને લાગ્યું કે પિતા તેની મહેનત અને કમાણીની કદર નથી કરી રહ્યા. મનનનો અવાજ થોડો મોટો થઈ ગયો, "પપ્પા, તમે પણ શું જૂની માનસિકતા લઈને બેઠા છો? આ ભંગાર ઘડિયાળ છેલ્લા પાંચ વર્ષથી બંધ પડી છે. આ સમય પણ નથી બતાવતી. લોકો જુએ છે તો કેવું ખરાબ લાગે છે કે દીકરો આટલો મોટો સાહેબ થઈ ગયો અને પિતા હજુ પણ આવી બંધ પડેલી તૂટેલી ઘડિયાળ પહેરીને ફરે છે! આ ભંગાર સાચવી રાખવાનો શો મતલબ છે?"
ઘરમાં એકદમ શાંતિ છવાઈ ગઈ. મનનની માતા રસોડામાંથી બહાર આવીને ઊભી રહી ગઈ. મનન ગુસ્સામાં શ્વાસ ભરી રહ્યો હતો. તેને સાચે જ લાગતું હતું કે પિતા તેની લાગણીને સમજી નથી રહ્યા.
કાંતિભાઈ બિલકુલ શાંત રહ્યા. તેમના ચહેરા પર દીકરાના ગુસ્સા પ્રત્યે કોઈ નારાજગી નહોતી. તેમણે ધીમેથી પોતાના કાંડા પરથી એ જૂની, બંધ પડેલી ઘડિયાળનો પટ્ટો ખોલ્યો. તેમણે ઘડિયાળ હાથમાં લીધી અને મનનને પોતાની પાસે બેસવા માટે ઈશારો કર્યો.
મનન હજુ પણ થોડો ખિજાયેલો હતો, પણ તે પિતાની બાજુમાં સોફા પર આવીને બેઠો. কাંતિભાઈએ ઘડિયાળને ઊંધી ફેરવી, જ્યાં સ્ટીલનો પાછળનો ભાગ હતો. તેમણે પોતાના અંગૂઠાથી એ સ્ટીલના ભાગ પર જામેલી વર્ષો જૂની ધૂળને સહેજ સાફ કરી અને મનનની સામે ધરી દીધી.
"બેટા, જરા આને ધ્યાનથી વાંચ," કાંતિભાઈએ ધીમા અને ભાવુક અવાજે કહ્યું.
મનને ચશ્મા વગર પણ એ સ્ટીલના ભાગ પર નજર કરી. ઘડિયાળના પાછળના ભાગ પર કોઈ તીક્ષ્ણ બોલપેન અથવા સોયથી આડાઅવળા અક્ષરે, બાળસહજ અણઘડ વળાંકો સાથે કંઈક કોતરેલું હતું. અક્ષરો ઝાંખા પડી ગયા હતા, પણ હજુ ઉકેલી શકાય તેવા હતા. ત્યાં અંગ્રેજીમાં લખ્યું હતું: "MY SUPERHERO PAPA". તેની નીચે એક નાનું સ્માઈલી દોરેલું હતું.
આ અક્ષરો જોતાં જ મનન જાણે કોઈ જુના ફ્લેશબેકમાં સરી પડ્યો. તેની આંખો સામે આજથી વીસ વર્ષ જૂનું દ્રશ્ય આવી ગયું.
એ સમયે મનન માત્ર સાત કે આઠ વર્ષનો હતો. કાંતિભાઈ ઓફિસેથી થાક્યાપાક્યા ઘરે આવ્યા હતા અને ઘડિયાળ ટેબલ પર મૂકીને હાથ-મોઢું ધોવા ગયા હતા. મનન એ સમયે સ્કૂલમાંથી નવી બોલપેન લઈને આવ્યો હતો. તેને પિતાની દરેક વસ્તુ પર પોતાનું નામ લખવાની આદત હતી. તેણે પિતા પ્રત્યેના વહાલમાં એ નવી પેનની અણીથી ઘડિયાળના પાછળના ભાગ પર ઘસી ઘસીને લખી નાખ્યું હતું કે 'માય સુપરહીરો પાપા'. જ્યારે કાંતિભાઈ બહાર આવ્યા અને તેમણે આ જોયું, ત્યારે તેમણે મનનને લઢવાને બદલે તેને છાતી સરસો ચાંપી દીધો હતો.
કાંતિભાઈની આંખોના ખૂણા પણ આ યાદ સાથે ભીના થઈ ગયા. તેમણે ઘડિયાળને પોતાના હૃદય સરસી ચાંપતા કહ્યું, "બેટા, તારી આ સ્માર્ટવોચ તો બહુ સરસ છે, એ દુનિયાનો સમય બતાવશે. પણ આ જે બંધ ઘડિયાળ છે ને, એ મારો આખો સંસાર બતાવે છે. આ એ સમયની યાદ અપાવે છે જ્યારે તું નાનો હતો, તારી દુનિયા માત્ર મારા સુધી સીમિત હતી. તું મને તારો સુપરહીરો માનતો હતો."
કાંતિભાઈનો અવાજ ભીનો થઈ રહ્યો હતો, પણ તેમણે પોતાની વાત ચાલુ રાખી, "જ્યારે જ્યારે જિંદગીમાં હું થાકતો, ઓફિસના ટેન્શનમાં હોતો કે પૈસાની તંગીના કારણે ચિંતામાં હોતો, ત્યારે હું ઓફિસની કેબિનમાં બેસીને આ ઘડિયાળ કાઢીને પાછળનો ભાગ જોઈ લેતો. આ ત્રણ શબ્દો વાંચતા જ મારો બધો થાક ઉતરી જતો અને મને લડવાની નવી તાકાત મળતી. મને થતું કે મારો દીકરો મને પોતાનો હીરો માને છે, હું હારી ન શકું."
કાંતિભાઈએ મનનના હાથ પર પોતાનો ઘરડો હાથ મૂક્યો અને કહ્યું, "આ ઘડિયાળ ભલે સમય ન બતાવતી હોય દીકરા, પણ આમાં તારું બાળપણ, મારી જુવાની અને આપણા પરિવારનો આખો સંઘર્ષ વણાયેલો છે. તું મોટો સાહેબ થઈ ગયો એનો મને ગર્વ છે, પણ મારા માટે તારો આ પ્રેમ જ મારી જિંદગીની સાચી કમાણી છે. હું આ ભંગાર ઘડિયાળને મારા જીવથી પણ વધારે સાચવીને બેઠો છું, કારણ કે આ સમયની પેલે પારની વસ્તુ છે."
પિતાના મોઢેથી નીકળેલા આ શબ્દો સાંભળીને મનન અવાક થઈ ગયો. તેનો બધો જ ગુસ્સો, બધો જ અહંકાર ઓગળીને આંસુ બનીને વહી રહ્યો હતો. જે ઘડિયાળને તે હમણાં સુધી 'ભંગાર' કહી રહ્યો હતો, તે હકીકતમાં તેના પિતાની જિંદગીનું સૌથી મોટું ચાર્જર અને મેડલ હતું. તેને પોતાની નાદાની અને અહંકાર પર ભારે પસ્તાવો થઈ રહ્યો હતો.
મનન સોફા પરથી નીચે નમીને પિતાના ખોળામાં માથું મૂકીને રડી પડ્યો, "મને માફ કરી દો પપ્પા. હું શહેરમાં મોટો માણસ બનવાની દોડમાં એટલો આંધળો થઈ ગયો હતો કે મને કિંમતી વસ્તુઓ પાછળ છુપાયેલી લાગણીઓ દેખાતી બંધ થઈ ગઈ હતી. હું સાચે જ બહુ નકામો દીકરો છું."
કાંતિભાઈએ હસીને મનનના માથા પર હાથ ફેરવ્યો અને તેને ઊભો કરીને પોતાની છાતી સરસો ચાંપી દીધો, "અરે પાગલ, એવું ના બોલાય. તું તો મારો શ્રવણ છે. તેં પહેલા પગારમાંથી મારા માટે વિચાર્યું એ જ મારા માટે બધું આવી ગયું."
મનને આંસુ લૂછતાં લૂછતાં પિતાના હાથમાંથી એ બંધ એચએમટી ઘડિયાળ લીધી અને ફરીથી પિતાના કાંડા પર ખૂબ જ આદરપૂર્વક બાંધી દીધી. ત્યાર પછી તેણે સ્માર્ટવોચનું બોક્સ પણ પિતાના હાથમાં આપ્યું અને હસતા હસતા કહ્યું, "પપ્પા, આ ઘડિયાળ તમારા કાંડા પર જ રહેશે. પણ આ સ્માર્ટવોચ તમે બીજા કાંડા પર બાંધજો, જેથી તમારું સ્વાસ્થ્ય સારું રહે અને તમે મારા છોકરાઓના પણ સુપરહીરો બની શકો."
ઘરનો આખો માહોલ ફરીથી વહાલ અને લાગણીથી ભરાઈ ગયો. કાંતિભાઈના બંને કાંડા પર હવે ઘડિયાળો હતી—એક કાંડા પર ભવિષ્ય અને આધુનિકતાની ચમક હતી, તો બીજા કાંડા પર ભૂતકાળના અમૂલ્ય સંસ્કારો અને પ્રેમનું અણમોલ ઘરેણું હતું. મનન આજે સમજી ગયો હતો કે દુનિયામાં ગમે તેટલા મોંઘા સાધનો ખરીદી શકાય, પણ પિતાના હૃદયમાં રહેલી દીકરા માટેની લાગણીની કિંમત ચૂકવવાની કોઈની ઔકાત નથી.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો.