ભંગારમાં ફેંકી દીધેલી જૂની ખુરશી ફરી ઘરમાં લાવતા પિતા પર દીકરો ભડક્યો, તળિયે છુપાયેલું રહસ્ય જોતાં જ...

રવિવારની વહેલી સવારે નવા ફ્લેટના મોટા દિવાનખંડમાં ચમકતા માર્બલ પર સૂર્યના સોનેરી કિરણો પથરાઈ રહ્યા હતા.

મનોજ પોતાના હાથમાં માપપટ્ટી લઈને લિવિંગ રૂમના ખૂણામાં નવો ઈમ્પોર્ટેડ ચામડાનો સોફા ગોઠવવાની તૈયારી કરી રહ્યો હતો.

તેની પત્ની પૂજા હાથમાં ડસ્ટર લઈને નવા શોકેસ અને મોંઘા કાચના સેન્ટર ટેબલ પરથી ધૂળ સાફ કરી રહી હતી.

તેમનો છ વર્ષનો દીકરો ચિન્ટુ નવા સોફા પર કૂદકા મારીને રંગબેરંગી રમકડાં સાથે રમી રહ્યો હતો.

આખો ફ્લેટ મોંઘા ઈન્ટીરીયર, ઝુમ્મર, ફોલ સીલિંગ અને આધુનિક ફર્નિચરથી ઝગમગી રહ્યો હતો.

દરેક મહેમાન ઘરમાં પગ મૂકતાં જ ઘરની સજાવટ અને મનોજની સફળતાની પ્રશંસા કરતા થાકતા નહોતા.

પરંતુ એ વૈભવી દિવાનખંડની બરાબર વચ્ચે એક સાવ કદરૂપી, જૂની અને ઘસાઈ ગયેલી લાકડાની આરામખુરશી મૂકેલી હતી.

એ ખુરશી સાગના લાકડાની હતી, પણ તેના બંને હાથા પરથી વાર્નિશ સાવ ઉખડી ગયું હતું.

ખુરશીની વચ્ચેની ગૂંથેલી નેતરની જાળી ઘણી જગ્યાએથી તૂટી ગઈ હતી અને તેમાં દોરા લટકી રહ્યા હતા.

જ્યારે પણ કોઈ તેના પર બેસતું ત્યારે 'ચૂં... ચૂં...' કરતો વિચિત્ર અને અત્યંત કર્કશ અવાજ આખા ઓરડામાં ગૂંજતો હતો.

મનોજના અડસઠ વર્ષના પિતા શાંતિલાલ ઓસરીમાં બેસીને જૂના ચશ્મા ચડાવીને એ જ ખુરશીનો તૂટેલો પાયો હથોડી અને ખીલીથી ઠોકી રહ્યા હતા.

શાંતિલાલ સરકારી કચેરીમાંથી સાદા ક્લાર્ક તરીકે નિવૃત્ત થયા હતા અને અત્યંત શાંત સ્વભાવના વડીલ હતા.

તેમણે આખી જિંદગી એક જ સફેદ ખાદીના કુરતા અને ધોતીમાં વિતાવી દીધી હતી.

તેઓ કોઈ બાબતની જીદ નહોતા કરતા, પણ આ એક તૂટેલી ખુરશી બાબતે તેમનો લગાવ સાવ અકળ હતો.

છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં મનોજે આ જૂની ખુરશી ત્રણ વાર ભંગારવાળાને આપી દીધી હતી.

એક વાર તો દિવાળીની સફાઈ વખતે પૂજાએ તેને બિલ્ડિંગના કચરાના ઢગલા પાસે મુકાવી દીધી હતી.

પરંતુ દર વખતે શાંતિલાલ બપોરના આકરા તડકામાં નીચે જઈને એ ખુરશી પાછી ઉપાડી લાવતા હતા.

તેઓ ફેવિકોલ, ખીલીઓ, પાતળા પતરા અને સુતરાઉ દોરી લઈને કલાકો સુધી બેસીને એ ખુરશીના તૂટેલા સાંધા ફરીથી સાંધવા બેસી જતા હતા.

મનોજને આ વાતથી ભારે ચીડ ચડતી હતી અને તેને લાગતું હતું કે પિતા તેના સ્ટેટસનું અપમાન કરી રહ્યા છે.

આજે સાંજે મનોજની મલ્ટિનેશનલ બેંકના મોટા જોનલ મેનેજર અને કેટલાક ખાસ ક્લાયન્ટ્સ ડિનર માટે ઘરે આવવાના હતા.

મનોજે પિતા પાસે જઈને અત્યંત કડક અવાજે કહ્યું, 'પપ્પા, તમે આ ભંગાર જેવી ખુરશી અહીંથી હટાવી લો.'

'સાંજે મારી બેંકના મોટા સાહેબ આવે છે, આ કદરૂપી ખુરશી જોઈને લોકો મારા પર હસશે.'

'તેઓ વિચારશે કે આટલો મોટો પગારદાર મેનેજર પોતાના ઘરમાં કચરો ભરીને બેઠો છે!'

શાંતિલાલે હાથમાંથી હથોડી નીચે મૂકી અને ચશ્મા સરખા કરતાં ધીમેથી કહ્યું, 'બેટા, હું આને બાલ્કનીના ખૂણામાં મૂકી દઉં છું, કોઈને નડશે નહીં.'

'મારે બાલ્કનીમાં પણ નથી જોઈતી!' મનોજનો અવાજ ગુસ્સાથી ઊંચો થઈ ગયો.

'આખું ઘર લાખો રૂપિયા ખર્ચીને સજાવ્યું છે અને તમે આ ભિખારી જેવો કચરો સાચવીને બેઠા છો!'

'તમને નવી આરામખુરશી લાવી આપી છે, તો પણ આ તૂટેલા લાકડા પાછળ કેમ ગાંડા થાવ છો?'

'તમને ઘરમાં કોઈ વાતની કમી નથી રાખી, છતાં તમે જાણીજોઈને મને નીચો બતાવવા માંગો છો?'

શાંતિલાલે નીચી નજર કરી લીધી અને પોતાના ધ્રૂજતા હાથે ખુરશી પરથી ધૂળ ખંખેરવા લાગ્યા.

તેમણે એક પણ શબ્દ બોલ્યા વિના પાયામાં એક નાની ખીલી જડી દીધી.

બપોરે બે વાગ્યે શાંતિલાલ જ્યારે ઓરડામાં પંખા નીચે આડા પડ્યા હતા, ત્યારે મનોજે સોસાયટીના કચરાવાળાને બોલાવ્યો.

મનોજે પોતાના હાથે એ ખુરશી ઊંચકીને લિફ્ટમાં મૂકી દીધી.

તેણે કચરાવાળાને સો રૂપિયાની નોટ આપીને કડક સૂચના આપી કે આને દૂર કચરાના ડેપોમાં ફેંકી આવજે જેથી કોઈ પાછી ન લાવી શકે.

સાંજે પાંચ વાગ્યે શાંતિલાલ ઓરડામાંથી બહાર આવ્યા અને લિવિંગ રૂમમાં ખાલી જગ્યા જોઈને ચોંકી ગયા.

તેમનો ચહેરો એક જ ક્ષણમાં ફિક્કો પડી ગયો અને તેઓ ધ્રૂજતા અવાજે પૂછવા લાગ્યા, 'મનોજ, મારી ખુરશી ક્યાં ગઈ બેટા?'

'મેં એને કચરામાં ફેંકાવી દીધી છે, હવે એ ઘરમાં ક્યારેય પાછી નહીં આવે!' મનોજે સોફા પર બેસતાં ગર્વથી કહ્યું.

'તમારે આરામ કરવો હોય તો પેલા ચામડાના નવા સોફા પર બેસો, એ તમારા માટે જ લાવ્યો છું.'

શાંતિલાલના ચહેરા પર અસહ્ય આઘાત છવાઈ ગયો અને તેમની આંખોમાં આંસુ ભરાઈ આવ્યા.

તેઓ પગમાં ચંપલ પહેર્યા વિના જ લિફ્ટની રાહ જોયા વગર સીડીઓ ઉતરીને નીચે દોડ્યા.

સાંજના ધસમસતા ટ્રાફિક વચ્ચે, ઉઘાડા પગે એક વૃદ્ધ પિતા સોસાયટી બહાર આવેલા કચરાના મોટા કન્ટેનર પાસે પહોંચ્યા.

ત્યાં કચરા અને માખીઓના ઢગલામાંથી તેમણે પોતાની પેલી જૂની ખુરશી શોધી કાઢી.

તેનો એક હાથો ઉઝરડાઈ ગયો હતો અને પાયો સહેજ વળી ગયો હતો.

શાંતિલાલે ભારે વજનવાળી સાગની ખુરશી પોતાના વૃદ્ધ ખભા પર ઉપાડી અને ધીમા પગલે પાછા ફ્લેટ તરફ ચાલવા લાગ્યા.

જ્યારે તેઓ ફ્લેટના દરવાજે પહોંચ્યા ત્યારે તેમના કપાળ પરથી પરસેવો નીતરી રહ્યો હતો અને શ્વાસ જોરજોરથી ફૂલાઈ રહ્યો હતો.

તેમણે ખુરશી ઓસરીમાં મૂકી અને થેલીમાંથી હથોડી કાઢીને ફરીથી તૂટેલો પાયો સરખો કરવા બેસી ગયા.

આ ઉતાવળ અને ધ્રૂજારીમાં હથોડીનો એક જોરદાર ઘા અંગૂઠા પર વાગ્યો અને શાંતિલાલના અંગૂઠામાંથી લોહી નીકળવા લાગ્યું.

બરાબર તે જ સમયે મનોજ ઈસ્ત્રી કરેલો નવો સૂટ પહેરીને તૈયાર થઈને બહાર આવ્યો.

તેણે પિતાને લિવિંગ રૂમમાં લોહીલુહાણ હાથે એ જ ખુરશી ઠોકતા જોયા.

મનોજના ક્રોધની તમામ સીમાઓ તૂટી ગઈ અને તેનો પિત્તો સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો.

તેણે આગળ વધીને પિતાના હાથમાંથી હથોડી આંચકીને ટાઈલ્સ પર જોરથી ફેંકી દીધી.

'તમે સાવ પાગલ થઈ ગયા છો પપ્પા?' મનોજે આખી સોસાયટી સાંભળે તેમ જોરથી બૂમ પાડી.

'તમને તમારી આબરૂની ચિંતા નથી તો મારી ઈજ્જતની તો શરમ રાખો!'

'અડધા કલાકમાં મારા બોસ આવવાના છે અને તમે અહીં લોહી વહાવીને કચરો ઠોકી રહ્યા છો!'

'લોકો કહેશે કે આટલો મોટો બેંક મેનેજર પોતાના ઘરડા બાપને કચરામાંથી સામાન વીણવા મોકલે છે!'

'શું મળે છે તમને આ સડેલા લાકડામાં? શું આ નિર્જીવ ખુરશી તમારા જીવ કરતાં પણ વધુ વહાલી છે?'

'તમે આખી જિંદગી મારી દરેક ખુશી અને પ્રગતિમાં આવી જ કડવાશ ઘોળી છે!' મનોજના આ ઝેરીલા શબ્દોથી દિવાનખંડ ધ્રૂજી ઊઠ્યો.

શાંતિલાલની આંખોમાંથી આંસુનું એક મોટું ટીપું સરકીને ખુરશીના લાકડા પર પડ્યું.

તેમણે પોતાના અંગૂઠા પરથી વહેતું લાલ લોહી સાફ કરવાનો પણ કોઈ પ્રયત્ન ન કર્યો.

તેમણે અત્યંત શાંત અને ગંભીર નજરે દીકરા સામે જોયું અને ખુરશીને ધીમેથી ઊંધી કરી દીધી.

'મનોજ, જરા અહીં નીચે બેસીને આ ખુરશીના પાટિયાનું તળિયું જો બેટા,' પિતાએ ગળામાં ડૂમો ભરીને કહ્યું.

મનોજે અકળાઈને અને અણગમા સાથે નીચે વાંકા વળીને જોયું.

ખુરશીના બેસવાના પાટિયા નીચે જૂના સાગના લાકડા પર છીણી વડે કેટલીક લીટીઓ અને તારીખો કોતરેલી હતી.

સાથે જ લાકડાની અંદર એક નાનું ગુપ્ત પોલાણ બનાવેલું હતું જેમાંથી એક જૂની, પીળી પડી ગયેલી મેડિકલ ફાઈલ બહાર આવી.

તે ત્રીસ વર્ષ જૂની સરકારી સિવિલ હોસ્પિટલની ફાઈલ હતી.

જેમ જેમ મનોજે એ ફાઈલના પાનાં ફેરવ્યા, તેમ તેમ તેના પગ નીચેથી આખી જમીન સરકવા લાગી.

ત્રીસ વર્ષ પહેલાં, જ્યારે મનોજ માત્ર બે વર્ષનો નાનો બાળક હતો, ત્યારે તેને અચાનક પોલિયો અને કરોડરજ્જુનો ગંભીર ચેપ લાગ્યો હતો.

તેના બંને પગ સાવ નિર્જીવ થઈ ગયા હતા અને તેની નાજુક કરોડરજ્જુ વાંકી વળી ગઈ હતી.

મોટા ન્યુરોલોજીસ્ટ અને ઓર્થોપેડિક સ્પેશિયાલિસ્ટ ડોક્ટરે કહ્યું હતું કે બાળકની કરોડરજ્જુ સીધી રાખવા માટે તેને દિવસ-રાત બરાબર ૪૫ ડિગ્રીના ચોક્કસ ખૂણે ટેકો આપીને બેસાડી રાખવો પડશે.

જો બાળક સામાન્ય ગાદલા પર કે પલંગ પર સૂશે તો તેની કરોડરજ્જુ કાયમ માટે વળી જશે અને તે આખી જિંદગી ક્યારેય પોતાના પગ પર ઊભો નહીં થઈ શકે.

તે સમયે વિદેશી કંપનીઓની એવી સ્પેશિયલ મેડિકલ ઓર્થોપેડિક લાકડાની ખુરશીઓ બજારમાં મળતી હતી, જેની કિંમત પંદર હજાર રૂપિયા હતી.

શાંતિલાલનો તે સમયે સરકારી ક્લાર્ક તરીકે માસિક પગાર માત્ર આઠસો રૂપિયા હતો.

તેમની પાસે એ ખુરશી ખરીદવાના કોઈ પૈસા નહોતા અને કોઈ સગા-વહાલાએ એક રૂપિયો પણ ઉછીનો નહોતો આપ્યો.

પરંતુ શાંતિલાલે પોતાના વહાલસોયા દીકરાના ભવિષ્ય માટે હાર ન માની.

તેઓ બંધ પડેલી એક જૂની કાપડ મિલમાંથી સાગના નકામા લાકડાના પાટિયા કરગરીને માંગી લાવ્યા.

શાંતિલાલે સતત ત્રણ મહિના સુધી, રોજ રાત્રે ઓફિસેથી આવ્યા પછી અગિયાર વાગ્યાથી સવારના ચાર વાગ્યા સુધી છીણી, કરવત અને રંદો લઈને જાગરણ કર્યું.

તેઓ દર અઠવાડિયે પોતાના બે વર્ષના દીકરાની પીઠનું દોરીથી માપ લેતા હતા.

તેઓ લાકડાને એ રીતે ઘસતા હતા કે તેમના બાળકના કોમળ હાડકાંને સહેજ પણ દર્દ કે દબાણ ન થાય.

તેમણે પોતાના પરસેવા અને લોહીથી આ આખી આરામખુરશી ઘડી હતી!

અને સતત ત્રણ વર્ષ સુધી, શાંતિલાલ આ ખુરશી પાસે જમીન પર બેસી રહ્યા હતા.

જ્યારે પણ મનોજ પીઠના અસહ્ય દુખાવાથી રાત્રે રડતો, ત્યારે શાંતિલાલ આ ખુરશી પર બેસીને તેને પોતાની છાતીએ વળગાડીને આખી રાત હિંચોળતા હતા.

અને સૌથી ચમત્કારિક વાત એ હતી કે જે દિવસે મનોજ પહેલી વાર પોતાના પગ પર ઊભો થયો, તે દિવસે તેણે આ જ ખુરશીના બંને હાથા પકડીને પહેલું ડગલું ભર્યું હતું!

ખુરશીના પાટિયા નીચે શાંતિલાલે ધ્રૂજતા હાથે તારીખ કોતરી હતી: '૧૪ માર્ચ ૧૯૯૬ - આજે મારો મનોજ પોતાના પગ પર ઊભો થયો, હે પ્રભુ તારો લાખ લાખ આભાર.'

આ શબ્દો વાંચતાં જ મનોજના હાથમાંથી ફાઈલ નીચે ટાઈલ્સ પર પડી ગઈ.

તેના કાનમાં પોતાના એ અહંકારી શબ્દો હથોડાની જેમ વાગવા લાગ્યા: 'તમે પાગલ છો... આ ભિખારી જેવો કચરો છે... આ સડેલું લાકડું છે...'

જે ખુરશીએ તેને અપંગ થતાં બચાવ્યો હતો, જે ખુરશી તેના પિતાના અખૂટ પ્રેમ, તપસ્યા અને પ્રાર્થનાનું મંદિર હતી, એને તે કચરાપેટીમાં ફેંકી આવ્યો હતો!

મનોજનું આખું અસ્તિત્વ શરમ અને પશ્ચાત્તાપની ભીષણ આગમાં બળીને રાખ થઈ ગયું.

તે ધ્રૂસકે ને ધ્રૂસકે રડતો પોતાના પિતાના બંને ચરણોમાં ઢળી પડ્યો.

તેણે શાંતિલાલના બંને પગ પકડી લીધા અને પોતાનું માથું પિતાના લોહીવાળા અંગૂઠા પાસે મૂકીને પોક મૂકીને રડવા લાગ્યો.

'પપ્પા... મને માફ કરી દો! હું કેટલો મોટો અંધ, નગુણો અને પાપી દીકરો નીકળ્યો!' મનોજની ચીસ આખા ઘરમાં ગૂંજી ઊઠી.

'જે લાકડાએ મને જિંદગી આપી, એ જ લાકડાને હું મારી ખોટી પ્રતિષ્ઠા માટે કચરામાં ફેંકવા ગયો!'

'હું તમારા ચરણોની ધૂળ બનવા પણ લાયક નથી પપ્પા!'

પૂજા પણ રડતી રડતી દોડી આવી અને તેણે શાંતિલાલના પગે પડીને માફી માંગી.

શાંતિલાલની આંખોમાંથી પણ વાત્સલ્યના આંસુ છલકાઈ આવ્યા અને તેમણે દીકરાને ઊભો કરીને પોતાની છાતીએ લગાવી દીધો.

'ના મારા મનોજ, તું રડ નહીં બેટા. બાપ પોતાના દીકરા પર ક્યારેય ગુસ્સે ન થાય,' પિતાએ ગળગળા અવાજે કહ્યું.

મનોજે તે જ ક્ષણે પોતાના આંસુ લૂછ્યા અને પિતાના હાથમાંથી હથોડી લઈને પોતે ખુરશીનો પાયો મજબૂત રીતે જડી દીધો.

સાંજે જ્યારે બેંકના મોટા સાહેબ અને મહેમાનો આવ્યા, ત્યારે મનોજે એ જૂની લાકડાની ખુરશીને દિવાનખંડની બરાબર મધ્યમાં રાખી હતી.

મનોજે ગર્વભેર મહેમાનોને કહ્યું, 'આ મારા પિતાનું સિંહાસન છે, જેના ત્યાગના કારણે આજે હું આ મુકામ પર ઊભો રહી શક્યો છું.'

તે રાત્રે ઘરમાં પિતાના ચહેરા પર વર્ષો પછી એક દિવ્ય અને અખૂટ સંતોષનું સ્મિત રેલાઈ રહ્યું હતું.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.