ભણેલા દીકરાને બાપના કપડાંથી શરમ આવી, પણ જ્યારે માલિકે સ્ટેજ પર બોલાવ્યા ત્યારે...

ઘરના નાના ઓરડામાં પિત્તળનો જૂનો ટ્રંક ખુલ્લો પડ્યો હતો. મોહનભાઈ પોતાના ધ્રૂજતા હાથે સિક્યુરિટી ગાર્ડનો ખાખી યુનિફોર્મ સરખો કરી રહ્યા હતા. ઇસ્ત્રી કરેલા એ ખાખી શર્ટ પર ઇસ્ત્રીની ગરમ અલ્પીણ જેવી વાસ હજી પણ આવતી હતી. સામે ઊભેલો તેમનો દીકરો આકાશ ઘડિયાળ સામે જોઈ રહ્યો હતો. તેનો ચહેરો ગુસ્સાથી લાલ હતો અને તે વારંવાર પગ પછાડતો હતો.

"પપ્પા, તમે આ કપડાં પહેરીને મારી સાથે ઓફિસ નહીં આવી શકો," આકાશનો અવાજ બહુ કડક હતો. "આજે મારી નવી કંપનીનું ઉદ્ઘાટન છે. શહેરના મોટા મોટા લોકો આવવાના છે. તમે ત્યાં આ ખાખી યુનિફોર્મ પહેરીને ઊભા રહેશો તો બધા શું વિચારશે? મારી ઈજ્જતનો કચરો થઈ જશે."

મોહનભાઈના હાથમાં રહેલો બેલ્ટ નીચે પડી ગયો. બેલ્ટનું પિત્તળનું બકલ ફર્શ પર પડતા જ મોટો અવાજ થયો. ઓરડામાં એક ક્ષણ માટે ભારે મૌન છવાઈ ગયું. મોહનભાઈએ ધીમેથી નીચે નમીને બેલ્ટ ઉપાડ્યો. તેમણે પોતાના દીકરા સામે જોયું. આકાશના ચહેરા પર શરમ અને ગુસ્સો સિવાય કશું નહોતું.

"બેટા, મારી પાસે આ એક જ સારા કપડાં છે," મોહનભાઈએ ખૂબ શાંતિથી કહ્યું. "બીજા પેન્ટ અને શર્ટ બહુ જૂના થઈ ગયા છે. મને લાગ્યું કે આ યુનિફોર્મ ઇસ્ત્રી કરેલો છે એટલે સારો લાગશે. હું તો બસ તારી નવી ઓફિસ જોવા માગતો હતો."

મોહનભાઈ એક સામાન્ય મધ્યમ વર્ગના માણસ હતા. પત્નીના અવસાન પછી તેમણે આકાશને એકલા હાથે મોટો કર્યો હતો. રાત-દિવસ સિક્યુરિટી ગાર્ડ તરીકે બાર-બાર કલાકની નોકરી કરીને તેમણે આકાશને એન્જિનિયર બનાવ્યો હતો. ઘણી વાર રાત્રે એક ટાણું ભૂખ્યા રહીને પણ તેમણે આકાશની કોલેજની ફી ભરી હતી. મોહનભાઈએ ક્યારેય પોતાની તકલીફ દીકરા સામે આવવા દીધી નહોતી.

આકાશ ભણીગણીને હોશિયાર થયો અને તેને એક મોટી આઈટી કંપનીમાં ઊંચા પદ પર નોકરી મળી ગઈ. તેની મહેનતથી આજે તેની પોતાની ટીમ માટે નવી મોટો હોલ અને ઓફિસ ખુલી રહી હતી. પણ જેમ જેમ આકાશની સફળતા વધતી ગઈ, તેમ તેમ તેને પોતાના પિતાની ગરીબી અને તેમના ખાખી યુનિફોર્મથી શરમ આવવા લાગી હતી.

આકાશે દરવાજાનો હાથો પકડ્યો અને બહાર નીકળતા કહ્યું, "તમે ઘરે જ રહો તો સારું. હું તમારી કાર્યાલયમાં કોઈ વ્યવસ્થા કરી દઈશ. આજે ત્યાં બહુ મોટા સાહેબો આવવાના છે. તમારે ત્યાં આવવાની કોઈ જરૂર નથી."

દરવાજો જોરથી બંધ થઈ ગયો. મોહનભાઈ ખાટલા પર બેસી પડ્યા. તેમની આંખોમાં આંસુ નહોતા, પણ હૃદય પર એક ભારે પથ્થર મુકાઈ ગયો હોય તેવું લાગતું હતું. જે દીકરાને ભણાવવા માટે તેમણે તડકો અને ટાઢ વેઠ્યા હતા, તે દીકરાને આજે બાપના કપડાંથી શરમ આવતી હતી. છતાં તેમણે મનમાં કોઈ પાપ ન રાખ્યું. તેમણે ઈશ્વર પાસે દીકરાની પ્રગતિ માટે પ્રાર્થના કરી.

બપોરે બાર વાગ્યે ઓફિસનું મોટું ઉદ્ઘાટન હતું. આખી ઓફિસ ફૂલોથી સજાવેલી હતી. કાચના મોટા દરવાજા અને ચળકતી લાઈટો વચ્ચે આકાશ પોતાના સૂટ-બૂટમાં ખૂબ સરસ લાગી રહ્યો હતો. મોટો હોલ મહેમાનોથી ભરાઈ ગયો હતો. કંપનીના મુખ્ય માલિક એટલે કે સીઈઓ સાહેબ પોતે રીબીન કાપવા માટે આવ્યા હતા.

વિધિવત ઉદ્ઘાટન પત્યા પછી બધા લોકો મોટા સભાખંડમાં ભેગા થયા. આકાશ સ્ટેજની બાજુમાં ઊભો હતો. તેનો છાતી ગર્વથી ફુલાયેલી હતી. તેને લાગતું હતું કે આજે તેની મહેનત સફળ થઈ ગઈ છે. સીઈઓ સાહેબ સ્ટેજ પર આવ્યા અને તેમણે માઈક હાથમાં લીધું.

સાહેબે સ્પીચ આપવાનું શરૂ કર્યું, "આજે આપણે આ નવી મોટી ઓફિસનું ઉદ્ઘાટન કરી રહ્યા છીએ. પણ હું તમને બધાને એક વાત કહેવા માગું છું. આ જગ્યા પસંદ કરવા પાછળ એક ખાસ કારણ છે. આ જમીન અને આ બિલ્ડિંગ મેં માત્ર એક માણસના કારણે ખરીદી છે."

સભાખંડમાં બેઠેલા બધા લોકો શાંત થઈ ગયા. આકાશ પણ નવાઈ પામીને સીઈઓ સાહેબ સામે જોઈ રહ્યો.

સાહેબે આગળ બોલવાનું શરૂ કર્યું, "આજથી દસ વર્ષ પહેલાં હું બહુ મુશ્કેલીમાં હતો. મારી પાસે બહુ પૈસા નહોતા. એક રાત્રે આ જ જગ્યાએ એક જૂની ફેક્ટરી હતી, જ્યાં હું મારો કિંમતી કાગળોનો થેલો ભૂલી ગયો હતો. એ થેલામાં મારી આખી જિંદગીની કમાણી અને નવી કંપનીના અસલ દસ્તાવેજો હતા."

"હું અડધી રાત્રે પાછો આવ્યો ત્યારે ત્યાં એક સિક્યુરિટી ગાર્ડ ડ્યુટી પર હતો. વરસાદ પડી રહ્યો હતો અને તે ગાર્ડ આખી રાત એ થેલાની રક્ષા કરીને ઊભો હતો. તેણે મને કહ્યું કે આ કાગળો બહુ કિંમતી લાગે છે, એટલે હું તમારી રાહ જોતો હતો. તેણે એક રૂપિયો પણ લીધા વગર મારો થેલો મને પાછો આપ્યો હતો. એ ગાર્ડની પ્રામાણિકતા જોઈને મને વિશ્વાસ બેઠો કે આ જગ્યા બહુ પવિત્ર છે."

સાહેબનો અવાજ થોડો ગંભીર થયો. તેમણે આખી સભામાં નજર ફેરવી. "મેં એ દિવસે નક્કી કર્યું હતું કે જ્યારે પણ મારી પોતાની મોટી કંપની બનશે, ત્યારે હું આ જ જગ્યા પર બનાવીશ. અને એ પ્રામાણિક ગાર્ડનું નામ મોહનભાઈ છે. આજે આ ઓફિસનું સાચું સન્માન એમના હાથે થવું જોઈતું હતું. આકાશ, તારા પિતાજી ક્યાં છે? તેમને સ્ટેજ પર બોલાવ."

આકાશના પગ નીચેથી જમીન ખસી ગઈ. આખા સભાખંડની નજર આકાશ પર હતી. તેના મોંમાંથી એક શબ્દ નીકળતો નહોતો. તેના ગળામાં શ્વાસ અટકાઈ ગયો. સીઈઓ સાહેબ જે માણસની પ્રામાણિકતાની વાતો કરી રહ્યા હતા, તે જ પિતાને તેણે સવારે યુનિફોર્મના કારણે ઘરમાં પૂરી રાખ્યા હતા.

સાહેબે આકાશનો ચહેરો જોઈને પૂછ્યું, "શું થયું આકાશ? તમારા પિતાજી નથી આવ્યા?"

આકાશની આંખોમાંથી દડ-દડ આંસુ વહેવા લાગ્યા. તેને પોતાની ભૂલનો ભારે પશ્ચાતાપ થઈ રહ્યો હતો. તેને સમજાયું કે જે ખાખી યુનિફોર્મને તે ગરીબી અને શરમનું પ્રતીક માનતો હતો, તે યુનિફોર્મ જ પિતાજીની સાચી કમાણી અને પ્રામાણિકતાની ઓળખ હતી.

આકાશે સ્ટેજ પર જઈને માઈક હાથમાં લીધું. તેનો અવાજ કાંપતો હતો. "સાહેબ, મારી એક બહુ મોટી ભૂલ થઈ ગઈ છે. મેં મારા પિતાજીને તેમના યુનિફોર્મના કારણે આજે અહીં આવવાની ના પાડી હતી. હું એક નાલાયક દીકરો છું."

આખી સભામાં અવાજ બંધ થઈ ગયો. સાહેબે આકાશ સામે ગંભીરતાથી જોયું. આકાશે કોઈની પણ પરવા કર્યા વગર દોડીને પોતાની ગાડી કાઢી. તે પૂરપાટ ઝડપે પોતાના ઘરે પહોંચ્યો.

ઘરનો દરવાજો ખોલીને અંદર ગયો તો મોહનભાઈ ખાટલા પર બેસીને જૂની માળા ફેરવી રહ્યા હતા. આકાશ તેમના પગમાં પડી ગયો અને મોટેથી રોવા લાગ્યો.

"પપ્પા, મને માફ કરી દો! હું બહુ ભૂલ કરી બેઠો. મને તમારા કપડાંથી શરમ આવતી હતી, પણ આજે તમારી પ્રામાણિકતાના કારણે મને આટલું મોટું સન્માન મળ્યું છે. પપ્પા, પ્લીઝ મારી સાથે ચાલો."

મોહનભાઈએ આકાશના માથા પર હાથ મૂક્યો. તેમણે દીકરાને ઊભો કર્યો અને તેની આંખો લૂછી. "બેટા, મા-બાપ ક્યારેય દીકરાથી રિસાય નહીં. તું ખુશ છે તો હું પણ ખુશ છું."

આકાશ પોતાના પિતાને લઈને ઓફિસ પહોંચ્યો. સાહેબે પોતે આગળ આવીને મોહનભાઈના ચરણ સ્પર્શ કર્યા અને તેમને સ્ટેજ પર લઈ ગયા. સાહેબે મોહનભાઈના હાથમાં ફુલહાર આપ્યો અને આખી ઓફિસના કર્મચારીઓએ ઊભા થઈને તાળીઓ પાડી.

મોહનભાઈનો એ જ ખાખી યુનિફોર્મ આજે આખી સભામાં સૌથી વધુ ચમકી રહ્યો હતો. આકાશને સમજાઈ ગયું હતું કે માણસના કપડાં નહીં, પણ તેના સંસ્કાર અને પ્રામાણિકતા જ તેની સાચી ઓળખ હોય છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.