ભાઈને મોટો માણસ બનાવવા મંગળસૂત્ર વેચી દેનાર બહેનના ચરણોમાં જ્યારે કરોડોનું સામ્રાજ્ય...

નીતાએ કાદવવાળી સાંકડી ગલીમાં પગ મૂકતાં જ પોતાના નાક પર રેશમી રૂમાલ ઢાંકી દીધો અને પોતાના કરોડપતિ પતિ કેતન સામે જોરથી બરાડો પાડીને ગુસ્સો કર્યો. નીતાએ ક્રોધથી કહ્યું કે કેતન, તું મને રક્ષાબંધનના પવિત્ર તહેવારના દિવસે આ કઈ ગંદી અને બદબૂદાર ઝૂંપડપટ્ટીમાં લઈ આવ્યો છે. મારી પચાસ હજાર રૂપિયાની મોંઘી ડિઝાઈનર સાડી અને વિદેશી સેન્ડલ આ ગલીના ગંદા કાદવ અને ધૂળમાં ખરાબ થઈ રહ્યા છે. તારી બહેન જયા જો આટલી ભિખારણ જેવી કંગાળ હાલતમાં જીવતી હોય તો ડ્રાઈવરના હાથે પાંચસો રૂપિયા અને મીઠાઈનો ડબ્બો મોકલાવીને આપણે અત્યારે ને અત્યારે સીધા આપણા કરોડોના એરકન્ડિશન્ડ બંગલે પાછા વળી જવું જોઈએ.

કરોડપતિ ભાઈ કેતન સ્તબ્ધ અને અવાચક બનીને બાર નંબરની તૂટેલી ઓરડીની કાટવાળી પતરાની છત, લીલ બાઝેલી દીવાલો અને અને વર્ષો જૂના તૂટેલા દરવાજા સામે જોઈ રહ્યો હતો. કેતનની આંખોમાં અવિશ્વાસ અને ગંભીર આંચકો છવાયેલા હતા. કેતનને યાદ આવ્યું કે બાળપણમાં જ્યારે તેમના માતા-પિતાનું અકાળે અવસાન થયું ત્યારે આ મોટી બહેન જયાએ પોતે ભૂખી રહીને કેતનને માની જેમ ઉછેર્યો હતો. જયાએ પોતાની યુવાની કે સપનાની ક્યારેય પરવા નહોતી કરી. તે રાત-દિવસ મજૂરી કરીને કેતનના સ્કૂલના પુસ્તકો અને ફીની વ્યવસ્થા કરતી હતી.

છેલ્લા દસ વર્ષથી અમેરિકામાં મોટો બિઝનેસ કરતી વખતે કેતનને તેની મોટી બહેન જયા નિયમિત કાગળો અને ઈમેલ મોકલતી હતી. એ દરેક પત્રોમાં જયા હંમેશા પોતાની ખુશી વ્યક્ત કરતાં લખતી હતી કે તેના પતિનો કાપડનો મોટો વેપાર છે, તેઓ શહેરના સૌથી પોશ વિસ્તારના આલીશાન શાહી બંગલામાં રહે છે અને તેમની પાસે લક્ઝરી ગાડીઓ તથા નોકરોની કોઈ કમી નથી. જયાએ ક્યારેય પોતાનું કોઈ દુઃખ કે દર્દ ભાઈ સુધી પહોંચવા નહોતું દીધું જેથી કેતન પોતાના ભણતરમાં મન લગાવી શકે. તે હંમેશા ભાઈની સફળતા માટે મંદિરે જઈને પ્રાર્થના કરતી હતી.

કેતને ધ્રૂજતા હાથે ઓરડીનું જૂનું લાકડાનું બારણું સહેજ ધક્કો મારીને ખોલ્યું. ઓરડીની અંદર અસહ્ય બફારો, ધુમાડો અને અંધકાર હતો. ફાટેલી સાદી સુતરાઉ સાડીમાં અનેક થીગડાં મારેલી જયા જમીન પર બેસીને પરસેવે રેબઝેબ થઈને પાપડ વણી રહી હતી. બાજુના ખૂણામાં તેનો એક નાનો સાત વર્ષનો માસૂમ દીકરો આરવ ભૂખ, ગરીબી અને અસહ્ય નબળાઈથી ધ્રૂજતો બેઠો હતો. ભૂખ્યા બાળકે રડતા અવાજે કહ્યું કે માં, મને સવારથી ખૂબ ભૂખ લાગી છે, પેટમાં દુખાવો થાય છે, મને એક સૂકી રોટલી આપ. જયાએ પોતાની ભીની આંખો લૂછીને દીકરાને પાણીનો વાટકો આપ્યો અને છાતી સરસો ચાંપી લીધો.

જયાએ અચાનક દરવાજા તરફ નજર કરી અને સામે પોતાના સગા ભાઈ કેતનને ચમકતા રોયલ સૂટ-બૂટમાં ઊભેલો જોયો. જયાના બંને ધ્રૂજતા હાથમાંથી લાકડાનું વેલણ અને પાપડનો લોટ નીચે જમીન પર પડી ગયા. જયાના નિર્દોષ ચહેરા પર પારાવાર શરમ, સંકોચ અને ગભરાટ છવાઈ ગયા. જયાએ પોતાની ફાટેલી સાડીનો છેડો સરખો કરવાની અને પાપડના ઢગલાને જૂની ચાદર નીચે છુપાવવાની નિષ્ફળ કોશિશ કરી. જયાની આંખોમાંથી ચોધાર ગરમ આંસુ વહી નીકળ્યા. જયાએ ગળગળા અવાજે કહ્યું કે કેતન, મારો વહાલો ભાઈ, તું પૂરા દસ વર્ષ પછી આ બહેનને મળવા આવ્યો.

કરોડપતિ કેતને ઓરડીની ભયાનક ગરીબી અને ભૂખમરો જોઈને પોતાના ધ્રૂજતા અવાજે પૂછ્યું કે જયા દીદી, આ બધું શું છે. તું આ નર્કમાં કેમ જીવી રહી છે. તારા પત્રોમાં તો તું કહેતી હતી કે જીજાજી કરોડોનો વેપાર કરે છે અને તમે બહુ સુખી છો. જયાએ વાત છુપાવવાનો પ્રયત્ન કરતાં કહ્યું કે કેતન, અમારો બંગલો રિનોવેશનમાં છે એટલે અમે થોડા દિવસ માટે અહીં રહેવા આવ્યા છીએ. નીતાએ તરત વચ્ચે કૂદીને તિરસ્કારથી કહ્યું કે રિનોવેશનમાં કોઈ જમીન પર બેસીને પાપડ વણતું હશે, હવે આ ગરીબીનું નાટક બંધ કરો.

જયાએ કશું બોલ્યા વગર પોતાના ધ્રૂજતા હાથે એક તૂટેલી સ્ટીલની થાળીમાં સાદો લાલ દોરો અને દેશી ગોળનો નાનો ટુકડો મૂક્યો. જયાએ ગળગળા અવાજે કહ્યું કે કેતન, મારી પાસે તને ખવડાવવા માટે કોઈ મોંઘી કાજુ કતરી કે મીઠાઈ નથી, પણ આ ગરીબ લાચાર બહેનનો પવિત્ર અને નિઃસ્વાર્થ સાચો પ્રેમ છે. જયાએ કેતનના કાંડા પર એ પવિત્ર સાદો લાલ રક્ષાસૂત્રનો દોરો બાંધ્યો અને તેના માથા પર હાથ મૂકીને અખંડ આયુષ્ય અને સમૃદ્ધિના આશીર્વાદ આપ્યા. કેતનના કાંડા પર દોરો બંધાતાં જ તેના હૃદયમાં એક અજીબ વેદના અને દર્દનો અનુભવ થયો.

એ જ ક્ષણે ઓરડીના દરવાજે ક્રૂર વ્યાજખોર બાબુ પોતાના બે ખૂંખાર ગુંડાઓ અને લાકડીઓ સાથે ધસી આવ્યો. વ્યાજખોર બાબુએ ઓરડીના જૂના લાકડાના દરવાજાને જોરથી લાત મારીને ક્રોધથી ખોલી નાખ્યો અને જમીન પર જૂના કાગળો ફેંક્યા. બાબુએ બરાડો પાડીને ગર્જના કરી કે જયા, દસ વર્ષ પહેલાં તારા ભાઈને અમેરિકા મોકલવા માટે લીધેલી લોન અને ચડેલા વ્યાજના પાંચ લાખ રૂપિયા આજે ને આજે ચૂકવી દે. નહિતર હું તને અને તારા આ છોકરાને રસ્તા પર ઢસડીને બહાર ફેંકી દઈશ.

બાબુએ જમીન પર ફેંકેલા કાગળોમાં જૂની ગિરવે મૂકેલી રસીદો, સોનાના દાગીના વેચ્યાની પહોંચ અને સ્ટેમ્પ પેપરો હતા. કેતને નીચે નમીને એ પીળા પડી ગયેલા દસ્તાવેજો પોતાના ધ્રૂજતા હાથમાં લીધા અને વાંચવાનું શરૂ કર્યું. એ દસ્તાવેજો વાંચતાં જ કેતનના પગ નીચેથી જાણે કાળમીંઢ જમીન સરકી ગઈ. એ રસીદોમાં સ્પષ્ટ લખ્યું હતું કે જયાએ દસ વર્ષ પહેલાં કેતનની અમેરિકાની યુનિવર્સિટી ફી ભરવા માટે પોતાના લગ્નનું સોનાનું મંગળસૂત્ર, માતાના વારસાઈ દાગીના અને પોતાનું આખું વારસાઈ ઘર ગિરવે મૂકીને ભારે વ્યાજે લોન લીધી હતી.

વ્યાજખોર બાબુએ આખી ગલીના લોકો સાંભળે તેમ મોટેથી સત્ય બહાર પાડતાં કહ્યું કે તારો ભાઈ મોટો સાહેબ બની શકે એટલે આ બહેને પોતાનું સર્વસ્વ વેચી દીધું હતું. એ વ્યાજ ચૂકવવા માટે તેના પતિએ કાપડની મિલમાં દિવસ-રાત ઓવરટાઈમ કર્યો અને મિલમાં લાગેલી ભયાનક આગમાં તેમનું દર્દનાક મોત થઈ ગયું. આ બહેન છેલ્લા આઠ વર્ષથી દિવસ-રાત પાપડ વણીને તારી અમેરિકાની કોલેજના વ્યાજના હપ્તા ભરી રહી છે જેથી તારા ભણતર પર કોઈ પ્રકારની આંચ ન આવે અને તું ચિંતા વગર ભણી શકે.

કેતનના હાથમાંથી એ જૂના ઐતિહાસિક કાગળો ધ્રૂજતા હાથમાંથી ખરી પડ્યા. કેતનની છાતી ફાટી ગઈ અને તેની આંખોમાંથી પશ્ચાતાપના આંસુની નદી વહેવા લાગી. કેતનને સમજાયું કે આજે તેની પાસે જે સો કરોડની કંપની, લક્ઝરી બંગલા, મોંઘી ગાડીઓ અને વિદેશી વૈભવ છે, એ કોઈ તેની પોતાની સિદ્ધિ નથી પણ તેની દેવી જેવી બહેનના કાળજાના ટુકડા, વિધવાપણાના દર્દ અને ભૂખમરાની રાખ પર બનેલા છે. કેતન ચોધાર ગરમ આંસુએ ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડતો જમીન પર ઢળી પડ્યો અને જયાના ધૂળવાળા પગ પકડી લીધા.

કેતને પોતાની છાતી કૂટીને ચોધાર આંસુએ બૂમ પાડી કે દીદી, મને માફ કરી દે. હું કેવો કપાતર અને અંધ ભાઈ નીકળ્યો કે જેણે પોતાની બહેનના સુખનો ભોગ આપીને પોતાનું સામ્રાજ્ય બનાવ્યું. તેં મને મોટો માણસ બનાવવા તારું સોનાનું મંગળસૂત્ર વેચી દીધું, જીજાજીને ગુમાવી દીધા અને આખી જિંદગી ભૂખ્યા પેટે પાપડ વણ્યા. અને હું અહીં આવીને તારી ગરીબી પર ઘમંડ કરતો હતો. મને જે સજા આપવી હોય તે આપ દીદી, હું તારો ગુનેગાર છું.

નીતા પણ આ કઠોર સત્ય જાણીને પોતાની અંદર ઊંડી શરમ, પશ્ચાતાપ અને અપરાધભાવથી થરથર ધ્રૂજી ઊઠી. નીતા પોતે પણ શરમથી દોડીને જયાના બંને પગમાં પડી ગઈ અને રડતા રડતા માફી માંગી. નીતાએ કહ્યું કે દીદી, મને માફ કરી દો, મેં તમારા પવિત્ર ભાઈ-પ્રેમ અને મહાન ત્યાગનું ઘોર અપમાન કર્યું છે. હવેથી તમે જ મારા આ ઘરના સાચા વડીલ અને દેવી છો. હું તમારી આજીવન સેવા કરીશ.

કેતને તરત પોતાના ચેકબુકમાંથી બાબુ વ્યાજખોરને તમામ રકમ વ્યાજ સહિત રોકડી ચૂકવી દીધી અને સ્થાનિક પોલીસ બોલાવીને તેનું ગેરકાયદે વ્યાજખોરીનું લાયસન્સ કાયમ માટે રદ કરાવ્યું. કેતને જયા અને નાના આરવને પોતાની છાતી સરસા વળગાડી લીધા. કેતને આખી ઉપસ્થિત સભા અને સમાજ સામે ગર્વભેર જાહેરાત કરી કે મારી આ સો કરોડની સમગ્ર સંપત્તિ, ફેક્ટરીઓ અને હવેલીની સાચી માલિક મારી આ દેવી જેવી બહેન જયા છે. હું આજથી તેનો આજીવન સેવક બનીને રહીશ.

કેતને આરવના ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે પચાસ કરોડનું નવું ટ્રસ્ટ બનાવવાની અને જયાના નામે ગરીબ વિધવા બહેનો માટે મોટું આધુનિક રોજગાર કેન્દ્ર શરૂ કરવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી. કેતને અત્યંત આદર અને પ્રેમપૂર્વક પોતાની વહાલી બહેનને પોતાની ચમકતી લક્ઝરી ગાડીમાં બેસાડીને પોતાના ભવ્ય બંગલે લઈ ગયો. સાચા ભાઈ-બહેનના આ પવિત્ર નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ, અદ્ભુત બલિદાન અને સમર્પણ આગળ પૈસાનો તમામ ઘમંડ હંમેશ માટે ઓગળી ગયો હતો અને એ પરિવારમાં સાચા સુખ, સન્માન અને પારિવારિક ગૌરવનો અમર સૂર્યોદય થયો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.