અંધ પિતા માત્ર અવાજ સાંભળીને માણસ પારખી લેતા હતા, પણ શહેરમાંથી બદલાઈને આવેલા સગા દીકરાએ અજાણ્યા બનીને...
સાઠ વર્ષના અનિકેતભાઈ એકલા રહેતા હતા. અનિકેતભાઈ નાનપણથી જ બંને આંખોએ અંધ હતા, પણ ભગવાને તેમને એક અદભુત અને અદ્વિતીય શક્તિ આપી હતી. તેઓ માત્ર કોઈ પણ વ્યક્તિના શ્વાસનો વેગ, તેના બોલવાનો લહેકો અથવા તો તેના ચાલવાના અવાજ પરથી તે માણસ કોણ છે અને તેના મનમાં શું ચાલી રહ્યું છે તે ચોક્કસપણે પારખી લેતા હતા. ગામના લોકો પણ ઘણીવાર આશ્ચર્યચકિત થઈ જતા કે અનિકેતભાઈ આંખો વગર પણ આખી દુનિયાને કેટલી બારીકાઈથી જોઈ અને સમજી શકતા હતા.
અનિકેતભાઈના પત્નીનું અવસાન ઘણા વર્ષો પહેલાં જ થઈ ગયું હતું. પત્નીના ગયા પછી તેમના જીવનનો એકમાત્ર સહારો તેમનો દીકરો સાગર હતો. અનિકેતભાઈએ પોતાની અંધાપો હોવા છતાં અત્યંત મુશ્કેલીઓ વેઠીને, રાતદિવસ મજૂરી કરીને અને પોતાના પેટના ખાડા પાડીને સાગરને ભણાવ્યો હતો. સાગર જ્યારે ભણીગણીને મોટો થયો, ત્યારે તેને સારો નોકરીનો મોકો મળ્યો અને તે મોટા શહેરમાં સ્થળાંતરિત થઈ ગયો. શરૂઆતમાં સાગર ગામડે અવારનવાર આવતો અને પિતાની સંભાળ રાખતો હતો, પણ જેમ જેમ શહેરી ચકચકાટ તેના પર હાવી થતો ગયો તેમ તેમ તે બદલાવા લાગ્યો.
શહેરમાં ગયા પછી સાગરે એક પૈસાદાર ઘરની છોકરી સાથે લગ્ન કરી લીધા. લગ્ન પછી તો સાગર પોતાના ભૂતકાળને અને પોતાના અંધ પિતાને સાવ ભૂલી જ ગયો. તેના મનમાં હવે માત્ર પૈસો, વૈભવ અને મોભો જ સર્વોપરી બની ગયા હતા. તેની પત્નીને પણ ગામડાના અંધ સસરા સાથે રહેવામાં કે તેમને ઘરે લાવવામાં ભારે નાનમ અનુભવાતી હતી. સાગર હવે પિતાનો ફોન પણ સરખો ઉપાડતો નહોતો. અનિકેતભાઈ ગામડાના એ સૂના મકાનમાં દીકરાની રાહ જોતા જોતા દિવસો વિતાવતા હતા, પણ તેમના હૃદયમાં દીકરા પ્રત્યેનો પ્રેમ ક્યારેય ઓછો થયો નહોતો.
એક દિવસ સાગરના મનમાં એક બહુ જ કપટી અને ક્રૂર વિચાર આવ્યો. અનિકેતભાઈના નામે ગામમાં એક બહુ મોટી કિંમતી જમીન અને સોનાની જૂની બચત પડી હતી. સાગરને શહેરમાં નવો બિઝનેસ શરૂ કરવા માટે મોટા પ્રમાણમાં પૈસાની જરૂર હતી. તેની પત્નીએ તેને સલાહ આપી કે જો આપણે પિતાની એ બધી મિલકત આપણા નામે કરાવી લઈએ અને તેમને હંમેશાં માટે કોઈ સારા વૃદ્ધાશ્રમમાં મૂકી આવીએ, તો આપણી બધી જ ચિંતાઓનો અંત આવી જશે અને આપણે શાંતિથી જીવી શકીશું. સાગર પણ પૈસાના લોભમાં આંધળો થઈ ગયો હતો, તેથી તે પિતાને છેતરવા માટે તૈયાર થઈ ગયો.
સાગર સારી રીતે જાણતો હતો કે જો તે સીધી રીતે પિતા પાસે મિલકત માંગશે કે વૃદ્ધાશ્રમની વાત કરશે, તો ગામના લોકો વિરોધ કરશે. આથી તેણે એક બહુ મોટી યોજના બનાવી. તેણે વિચાર્યું કે પિતા તો અંધ છે, તેઓ ક્યારેય જોઈ શકવાના નથી કે તેમની સામે કોણ ઊભું છે. સાગર એક અજાણ્યો વકીલ અને મિલકત લેનાર ખરીદદાર હોવાનો ઢોંગ કરીને પોતાના ગામડે જવાનું નક્કી કર્યું. તે પોતાના એક મિત્રને વકીલ બનાવીને સાથે લાવ્યો અને મિલકતના ટ્રાન્સફરના તેમજ પિતાને વૃદ્ધાશ્રમમાં દાખલ કરવાના સરકારી કાગળો તૈયાર કરાવી લીધા.
એક કાળી રાત્રે સાગર પોતાની મોંઘી ગાડી ગામની બહાર ઉભી રાખીને ચુપચાપ પિતાના ઘરના આંગણામાં દાખલ થયો. તે મનોમન બહુ જ ડરેલો હતો, પણ પૈસાની લાલચ તેને આગળ ધકેલી રહી હતી. તેણે પોતાના બોલવાનો અવાજ બહુ જ બદલી નાખ્યો હતો અને મોઢા પર રૂમાલ જેવું બાંધી રાખ્યું હતું જેથી કોઈ તેને ઓળખી ન શકે. અનિકેતભાઈ એ સમયે ઘરના ઓસરીમાં એક સાદી લાકડાની ખુરશી પર બેઠા બેઠા ભગવાનના ભજનો ગણગણી રહ્યા હતા. આજુબાજુ સાવ સન્નાટો હતો અને માત્ર પવનનો સરસર અવાજ આવી રહ્યો હતો.
સાગરે પોતાના મિત્રને આગળ કર્યો. મિત્રએ નકલી અવાજમાં વાત શરૂ કરી કે અનિકેતભાઈ, અમે સરકારી ઓફિસમાંથી આવ્યા છીએ. તમારી આ જમીન પર સરકાર કંઈક નવો પ્રોજેક્ટ બનાવી રહી છે અને તેના બદલામાં તમને વળતર મળવાનું છે. આ કાગળો પર તમારે માત્ર તમારા અંગૂઠાનું નિશાન આપવાનું છે અથવા સહી કરવાની છે. જો તમે આ કાગળો સહી કરી દેશો તો તમને બહુ મોટી રકમ મળશે. સાગર પિતાની બિલકુલ નજીક ઊભો રહીને પોતાના શ્વાસ રોકીને બધું જ ધ્યાનથી જોઈ રહ્યો હતો.
અનિકેતભાઈએ કોઈ પણ જાતનો વિરોધ ન કર્યો. તેમના ચહેરા પર એક અજીબ પ્રકારની શાંતિ અને કરુણા સભર હાસ્ય આવી ગયું. તેમણે ધીમેથી ટેબલ પર પડેલી પેન હાથમાં લીધી. સાગરને લાગ્યું કે તેનો પ્લાન સફળ થઈ ગયો છે અને પિતા અંધ હોવાને કારણે સાવ છેતરાઈ ગયા છે. અનિકેતભાઈએ કોઈ પણ સવાલ પૂછ્યા વગર, કાગળો વાંચ્યા વગર જ બહુ જ સુંદર અક્ષરોમાં દસ્તાવેજના દરેક પાના પર પોતાની સત્તાવાર સહીઓ કરી દીધી. સહીઓ પૂર્ણ થયા પછી તેમણે પેન પાછી મૂકી દીધી.
સાગર અને તેનો મિત્ર જેવા કાગળો લઈને ઝડપથી બહાર નીકળવા જતા હતા, ત્યાં જ અનિકેતભાઈ પોતાની ખુરશી પરથી ઊભા થયા. તેમણે લાંબો શ્વાસ લીધો અને બહુ જ ધીમા પણ વજનદાર અવાજમાં કહ્યું કે બેટા સાગર, તું તારો અવાજ બદલી શકે છે, તારા શ્વાસનો વેગ થોડીવાર માટે રોકી શકે છે, પણ તારા નાનપણથી જે ડગલાં આ આંગણામાં પડ્યા છે, એ તારા ચાલવાનો અવાજ તું ક્યારેય બદલી શકતો નથી. પિતાના મોઢેથી પોતાનું સાચું નામ સાંભળતાં જ સાગરના પગ ત્યાં જ થીજી ગયા. તેના હાથમાંથી પ્રોપર્ટીના કાગળો નીચે પડી ગયા.
સાગર આખો ધ્રુજવા લાગ્યો. અનિકેતભાઈ ધીમે ધીમે તેની નજીક આવ્યા, આંખો વગર પણ તેમનો ચહેરો બિલકુલ સાગરની સામે હતો. તેમણે સાગરના ખભા પર વ્હાલથી હાથ મૂક્યો અને ગળગળા અવાજે આગળ કહ્યું કે બેટા, તારે જે મિલકત, જે જમીન કે જે રૂપિયા જોઈતા હતા, તે તેં મારી પાસે હકથી માંગી લીધા હોત તો હું તને એમ જ આપી દેત. આ પિતા પાસે તને છેતરવાની શું જરૂર હતી? તું અજાણ્યો બનીને મારી સામે આવ્યો અને મને જ તારા પિતા હોવાનો અહેસાસ છુપાવવા મથ્યો, એ વાતનું મને બહુ દુઃખ થયું છે.
અનિકેતભાઈની આંખોમાંથી બે ટીપાં આંસુના સરી પડ્યા. તેમણે આગળ કહ્યું કે આ કાગળોમાં તેં મને વૃદ્ધાશ્રમ મોકલવાની જે જોગવાઈ કરી છે, તે પણ મેં રાજીખુશીથી સ્વીકારી લીધી છે. જો મારી હાજરી તને શહેરમાં નડતી હોય, તો હું તારા સુખ માટે આ ઘર છોડીને વૃદ્ધાશ્રમમાં રહેવા પણ તૈયાર છું. દીકરાના સુખથી મોટું કોઈ સુખ આ પિતા માટે નથી. પણ તેં જે રસ્તો અપનાવ્યો, જે કપટ તેં મારી સાથે કર્યું, તેણે મને અંદરથી સાવ તોડી નાખ્યો છે.
પિતાના મુખેથી આટલી પવિત્ર, નિઃસ્વાર્થ અને મમતાભરી વાતો સાંભળીને સાગર અંદરથી સાવ હચમચી ગયો. તેના મન પરથી પૈસાનો મોહ એક જ ક્ષણમાં ઉતરી ગયો. તેને અહેસાસ થયો કે પોતે જે પિતાને અંધ અને અસહાય સમજતો હતો, તે પિતા તો તેના હૃદયના વિચારોને પણ સાંભળી શકતા હતા. સાગર શરમથી સાવ પાણી પાણી થઈ ગયો. તેનાથી પિતાની સામે જોવાની પણ હિંમત નહોતી થતી. તે ધોધમાર અશ્રુ વહાવતો પિતાના ચરણોમાં ઢળી પડ્યો અને મોટે મોટેથી રડવા લાગ્યો.
સાગરે ધ્રુજતા હાથે પિતાના પગ પકડી લીધા અને બોલ્યો કે પપ્પા, મને માફ કરી દો. હું બહુ મોટો પાપી છું. હું પૈસાની આંધળી દોડમાં એટલો આંધળો થઈ ગયો હતો કે જે પિતાએ મને આખી જિંદગી આપી, તેમને જ હું છેતરવા નીકળ્યો હતો. મને આ મિલકત નથી જોઈતી, મારે કોઈ પૈસા નથી જોઈતા. મને બસ મારી ભૂલની માફી આપી દો. હું તમને ક્યારેય આ ઘર છોડીને ક્યાંય જવા નહીં દઉં. સાગરે પિતાની સામે જ એ બધા કપટી દસ્તાવેજોના ટુકડે-ટુકડે કરી નાખ્યા અને હવામાં ઉડાડી દીધા.
અનિકેતભાઈએ દીકરાને પોતાના બંને હાથે ઊભો કર્યો અને તેને ખૂબ જ પ્રેમથી પોતાના ગળે લગાવી દીધો. એક પિતાનું હૃદય ગમે એટલું ઘવાયેલું હોય, પણ સંતાનના પસ્તાવાના બે આંસુ તેને એક ક્ષણમાં ઓગાળી નાખે છે. સાગરની આંખો આજે સાચા અર્થમાં ખુલી ગઈ હતી. જે અંધ પિતાને તે છેતરવા આવ્યો હતો, તે જ પિતાએ આજે તેને જિંદગીનો સૌથી મોટો માનવતાનો પાઠ ભણાવ્યો હતો. ગામડાના એ નાના મકાનમાં આજે વર્ષોની એકલતા અને કડવાશનો અંત આવ્યો હતો અને આખું ઘર પિતા અને દીકરાના પવિત્ર પ્રેમથી મહેકી ઉઠ્યું હતું.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો.